CIAŁA KETONOWE - alternatywne źródło energii dla mózgu

2014-07-21 11:30 Monika Majewska

Ciała ketonowe są źródłem energii dla mózgu w momencie, gdy organizm nie dysponuje odpowiednią ilością glukozy - swojego podstawowego "paliwa". Taki chwilowy stan nie jest groźny dla zdrowia, jednak przedłużająca się nadprodukcja ketonów może doprowadzić do zakwaszenia organizmu. Nadmiar ciał ketonowych jest szczególnie niebezpieczny u diabetyków, gdyż może doprowadzić do tzw. śpiączki cukrzycowej, a nawet do śmierci. Sprawdź, czym są ciała ketonowe, kiedy się pojawiają i jakie mogą być skutki ich nadmiaru w organizmie.

Ciała ketonowe to produkt uboczny procesu spalania krążących we krwi wolnych kwasów tłuszczowych, który odbywa się w wątrobie. W procesie ketogenezy, czyli tworzenia się ketonów, powstają aceton, kwas acetooctowy oraz kwas betahydroksymasłowy.

Ciała ketonowe - czym są?

Ciała ketonowe są normalnym "paliwem" wykorzystywanym przez niektóre narządy (m.in. mózg i serce). Jednak ze względu na to, że głównym źródłem energii dla organizmu jest glukoza, w normalnych warunkach ciała ketonowe są wytwarzane w niewielkiej ilości.

Proces ten jest kontrolowany przez hormony, takie jak glukagon, epinefryna, hormon wzrostu. Istotnym czynnikiem, który wpływa na ketogenezę jest także insulina - wydzielany przez trzustkę hormon, którego poziom we krwi zmienia się w zależności od diety.

W warunkach prawidłowego odżywiania, tzn. przy diecie niskotłuszczowej i przy prawidłowym dostarczeniu węglowodanów, tylko niewielka część kwasów tłuszczowych ulega przekształceniu w ciała ketonowe.

Wynika to z wysokiego poziomu insuliny, koniecznej do procesu przemiany glukozy w energię. Jednak kiedy poziom insuliny jest obniżony (np. przy cukrzycy) lub przy diecie niskowęglowodanowej, proces tworzenia ciał ketonowych jest przyśpieszony.

Dzieje się tak, ponieważ mózg szuka alternatywnych źródeł energii, które znajduje właśnie w swoich tłuszczach zapasowych. Wtedy dochodzi do stymulacji lipolizy, a co za tym idzie - do tworzenia ciał ketonowych, które teraz stają się głównym źródłem energii dla mózgu.

Taki chwilowy stan nie jest groźny dla zdrowia. Jednak przedłużająca się nadprodukcja ciał ketonowych u osób zdrowych doprowadza do zakwaszenia organizmu.

Inaczej ten proces przebiega u diabetyków - z cukrzycą typu 2, gdy insulina jest produkowana, ale w zbyt małej ilości, i u pacjentów z całkowitym brakiem insuliny (cukrzyca typu 1).

Wówczas dochodzi do niepohamowanego rozkładu tkanki tłuszczowej z wytwarzaniem ciał ketonowych. Poziom kwasów ketonowych w przypadku cukrzycy jest tak wysoki, że dochodzi stopniowo do rozwinięcia się stanu niebezpiecznego dla życia - kwasicy ketonowej.

Ciała ketonowe powyżej normy  - przyczyny. Kiedy powstają ketony?

Ciała ketonowe w wysokim stężeniu mogą być wynikiem:

  • przedłużającego się, wyczerpującego wysiłku fizycznego;
  • głodzenia się;
  • ograniczenia spożycia węglowodanów (dieta niskowęglowodanowa);
  • diety wysokotłuszczowej;
  • źle kontrolowanej lub nieleczonej cukrzycy;
  • nadużywania alkoholu;
  • uporczywych wymiotów, biegunki i gorączki;
  • nadczynności tarczycy;
  • stosowania niektórych leków (np. lewodopy)

Ciała ketonowe - objawy nadmiaru

Ciała ketonowe sprzyjają zakwaszeniu organizmu, czego objawami jest:

  • chroniczne zmęczenie
  • utrata apetytu
  • zmiana zapachu potu, moczu, oddechu
  • suchość w ustach i narastające pragnienie
  • senność
  • zaparcia
  • nudności, wymioty i ból brzucha

W związku z tym, że ciała ketonowe zakwaszają organizm, stwarzają warunki do odkładania się kwasu moczowego w płynie stawowym i powstawaniu dny moczanowej, a także kamieni moczanowych w nerkach.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019
KOMENTARZE
bc
|

Prawda :) !

bob
|

Ani ciała ketonowe ani glukoza nie są alternatywnymi źródłami energii. Jeśli dieta oparta jest o węglowodany to podstawowym paliwem jest glukoza. Co nie oznacza z automatu, że glukoza jest podstawowym źródłem energii. Kiedy nie ma w diecie węglowodanów lub jest ich bardzo mało, podstawowym źródłem energii są ciała ketonowe. Mózg nie potrzebuje glukozy do działania, i tak właściwie mało do czego glukoza jest w ogóle potrzebna. Nawet jesli bezwzględnie będzie konieczność wykorzystania glukozy to może ona zostać uzyskana z białek.

żona
|

Ma Pan super wyniki, proszę nie dać sobie wciskać chorób. A zmiana sposobu odżywiania na ograniczenie cukrów(to tez pieczywo, makaron).,nabiału i słodkich (gotowych) wyrobów typu napoje, batony nikomu jeszcze nie zaszkodziło. Ograniczenie

george
|

Mam pytanie.Jestem jak twierdzi lekarz w grupie ryzyka cukrzycy typ 2. Moje wyniki badane glukometrem na czczo np. 102, 98, 110 a po 2-ch godz. po jedzeniu 102,92,96.Oczytalem sie i zaczalem konsumowac olej kokosowy jako b. zdrowy tluszcz. Czy sobie tym nie zaszkodze.