Dieta, gdy cierpisz na zespół jelita drażliwego

2013-08-23 8:30 opracowanie ap

Bóle brzucha, wzdęcia, biegunki na zmianę z zaparciami? Tak może objawiać się zespół drażliwego jelita. Z pomocą może przyjść odpowiednia dieta, która uspokaja jelita i pomaga złagodzić przykre dolegliwości.Bo to właśnie dieta, gdy cierpisz na zespół jelita drażliwego, jest twoim największym sprzymierzeńcem w walce z chorobą. Które produkty są zalecane, a które zalecane w diecie, gdy masz zespół jelita drażliwego?

Ciągły pośpiech i napięcie, brak czasu na relaks, niezdrowa dieta – wszystko to trudne wyzwania dla jelit, które w odpowiedzi na taki tryb życia kurczą się mocniej i częściej niż zwykle. To zaś powoduje nawracające bóle brzucha, nudności, wzdęcia, biegunki lub zaparcia, czyli typowe dolegliwości zespołu jelita drażliwego (IBS – irritable bowel syndrome). I chociaż to powszechna dolegliwość, wciąż nie są dokładnie znane jej przyczyny. Wiadomo, że objawy nasilają się w stresie, a nie występują w nocy i wtedy, gdy jesteśmy zrelaksowani, np. na urlopie.

Dolegliwości zespołu nadwrażliwego jelita może wywołać przejedzenie

Obfite posiłki, zwłaszcza jedzone w pośpiechu, powodują, że w krótkim czasie w jelitach gromadzi się nadmierna ilość składników pokarmowych. To zaś zaburza proces trawienia i przyswajania. Niestrawiony pokarm przesuwa się do jelita grubego, gdzie dochodzi do nadmiernej fermentacji oraz wytwarzania gazów, co z kolei wywołuje wzdęcia i bóle brzucha.

Sprzyja też biegunkom. Są one często poprzedzone silnymi bólami w dole brzucha, nasilają się po posiłku i zmniejszają po wypróżnieniu. Takie objawy to tylko jedna z wielu postaci drażliwości jelit.

Niektórym pacjentom dokuczają bowiem kurczowe bóle jelit i zaparcia, inni narzekają na wzdęcia i bóle brzucha zwykle po spożyciu dań zawierających dużo tłuszczu i błonnika. U niektórych chorych okresy biegunek i zaparć mogą występować naprzemiennie. Większość uskarża się na dolegliwości po posiłkach. Dlatego w leczeniu drażliwości jelita kluczową rolę odgrywa sposób odżywiania.

UWAGA: Zespół jelita nadwrażliwego daje podobne objawy jak nietolerancja laktozy (cukru mlekowego) i często bywa z nią mylony. By wykluczyć tę nietolerancję, należy na 3 tygodnie usunąć z diety mleko i wszystkie produkty zawierające nawet niewielką jego ilość.

Trzeba je zastąpić chudym twarogiem, kefirem lub jogurtem naturalnym, które mają niewielkie ilości laktozy, i obserwować, czy dolegliwości się zmniejszą. Po tej przerwie można wypić 2–3 łyżki mleka. Jeśli dolegliwości się pojawią, prawdopodobnie bóle są związane z nietolerancją laktozy.

Nadwrażliwe jelito – jedz mniej, a częściej

Stosuj dietę lekkostrawną – można ją modyfikować w zależności od postaci choroby. W każdym przypadku należy jednak jeść regularnie, najlepiej 4–5 małych posiłków dziennie. Spożywaj je bez pośpiechu, na siedząco, w spokojnej atmosferze. Wskazane jest gotowanie w wodzie i na parze, pieczenie w folii, duszenie bez tłuszczu lub z małą jego ilością. Trzeba unikać smażenia, grillowania. Wskazane są chude mięsa, wędliny i ryby. Używaj łagodnych przypraw: soku z cytryny, melisy, koperku, pietruszki, majeranku, goździków, wanilii, bazylii, estragonu, ziół prowansalskich, tymianku, kminku, anyżku.

Dieta, gdy dokuczają biegunki

Wtedy sięgaj po ryż i ziemniaki, bo zawarta w nich skrobia wiąże nadmiar wody, więc działa zapierająco. Podobne właściwości ma gotowana marchew i dynia, surowe jabłko starte na tarce i banan. Jadaj pieczywo pszenne, gotowane warzywa korzeniowe, cykorię, sałatę masłową. Zamiast słodkiego mleka pij kefir lub jogurt naturalny. Czasem możesz zjeść 1–2 plasterki sera żółtego – ma dużo białka i wapnia, które działają zapierająco. Zrezygnuj z produktów działających rozwalniająco, np. cukru, słodyczy. Unikaj soków owocowych (zwłaszcza jabłkowego i winogronowego) – zawierają fruktozę, czyli cukier owocowy, który w dużych ilościach może powodować skurcz jelit i biegunki.

Dieta, jeśli masz zaparcia

Postaw na produkty bogate w błonnik. Zaleca się jeść go aż 40–50 g dziennie. Wprowadzaj go do menu stopniowo i obserwuj, czy nie wywoła dolegliwości. Częściej sięgaj po pieczywo razowe, pełnoziarniste i mieszane, zwykły makaron zastąp razowym. Gotuj kasze, płatki zbożowe z owsa, jęczmienia, żyta, 2–3 razy dziennie zjadaj łyżkę otrębów owsianych. Dbaj, by w każdym posiłku znalazła się porcja warzyw. Ogranicz zaś tłuste mięsa i wędliny, sery żółte. Rano na czczo wypijaj szklankę przegotowanej wody lub zjadaj 2–3 śliwki namoczone w wodzie.

Dieta, gdy męczą cię wzdęcia

Czasem zaleca się jadanie 1–2 łyżek otrębów pszennych dziennie, ale niekiedy mogą one przynieść więcej szkody niż pożytku. Zawierają bowiem głównie błonnik nierozpuszczalny, który przyczynia się do powstania gazów i może wywołać wzdęcia i ból. W takim przypadku zrezygnuj z otrębów, pieczywa razowego i żytniego. Podobnie z warzyw strączkowych, kapustnych, czosnku, cebuli, pora, papryki, grzybów i owoców (zwłaszcza jabłek, winogron i gruszek). Niewskazane są również dania tłuste i ostro przyprawione, które obciążają jelita, a także napoje gazowane.

Produkty zalecane przy biegunkach

  • pszenne pieczywo, sucharki, ewentualnie graham, drobne kasze (kukurydziana, krakowska, manna, perłowa), ryż, gotowane ziemniaki
  • napar z suszonych jagód, kakao na wodzie, lampka czerwonego wytrawnego wina, kisiel, galaretki, marchew gotowana, tarte jabłko
  • warzywa korzeniowe (marchew, pietruszka, seler), sałata, cykoria
  • jogurt naturalny i kefir
  • chude gotowane mięso i ryby

Produkty zalecane przy zaparciach

  • pieczywo razowe i mieszane,
  • makaron razowy, grube kasze,
  • płatki zbożowe
  • otręby owsiane
  • surowe warzywa (sałata, pomidory, cykoria, marchew, pietruszka, seler, buraki czerwone, papryka)
  • kompot z suszonych śliwek, bulion warzywny, napary z ziół (mięty, pokrzywy, rumianku lub kopru)
  • suszone śliwki, morele, rodzynki

Produkty zalecane przy wzdęciach

  • świeże zioła (koperek, natka, tymianek, bazylia, mięta)
Polecamy
jesz co lubisz kulinaria

Autor: Time S.A

Indywidualnie dobrana dieta pozwoli Ci jeść zdrowo i smacznie, nawet gdy lekarz zalecił Ci dietę leczniczą. Skorzystaj z JeszCoLubisz, innowacyjnego systemu dietetycznego online od Poradnika Zdrowie i zadbaj o swoje zdrowie i dobre samopoczucie. Ciesz się profesjonalnie skomponowanym menu i stałym wsparciem dietetyka już dziś!

Tego nie rób

Tego unikaj przy biegunkach:

  • produkty o bardzo słodkim smaku (miód, sok winogronowy, jabłkowy, gruszkowy, świeże i suszone śliwki, gruszki, wiśnie, brzoskwinie)
  • guma do żucia, niektóre cukierki,
  • np. żelki, galaretki, dżemy

Tego unikaj przy zaparciach:

  • warzywa kapustne i strączkowe,
  • cebula, czosnek i por
  • sery żółte, pleśniowe i topione, tłuste mięsa i wędliny
  • ryż, czekolada, suche pokarmy, mocna herbata, jagody, kakao

Tego unikaj przy wzdęciach:

  • dania tłuste i ciężko strawne
  • ostre przyprawy (pieprz,
  • chili, ostra papryka, musztarda,
  • chrzan, ocet)
  • gotowana, duszona i smażona kapusta, warzywa strączkowe, cebula, czosnek, por, dania z grzybami, pieczywo razowe i żytnie
  • napoje gazowane
Ważne

Dzienna porcja błonnika - 50 g błonnika dziennie leczy zaparcia i reguluje pracę jelit. Aby pokryć to zapotrzebowanie, trzeba zjeść np. 2 średnie kromki pieczywa pełnoziarnistego, 4 łyżki musli wielozbożowego, 2 średnie jabłka, średni banan, 2 średnie pomarańcze, garść rodzynek i 7 suszonych śliwek.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

Czytaj e-wydanie! Z kodem rabatowym: "wiosna" tylko 2,50 zł za 96 stron porad o zdrowiu! Dodatkowo otrzymasz dostęp do numerów archiwalnych. W nr 4/2020 „Zdrowia m.in.: poradnik alergika, choroby zakaźne pod lupą, „młody” zawał serca, mity o recyklingu.

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 4/2020
KOMENTARZE
Dominikaa
|

ziół? jakich ziół? bo ja próbowałam kiedyś jakiś ale bez efektów większych

maria
|

u mnie dieta, picie ziół i trochę więcej ruchu załatwiło sprawę :)

zośka
|

Jak dla mnie, dla spokoju własnego i jelit, najlepsze jest połączenie diety i kapsułek debutir z maślanem sodu. Bardzo poprawiła się dzięki niemu praca jelit i dużo lepiej się czuję.

martula34
|

Biegunki non stop? Nie jest to przyjemne. Z początku myślałam, że to przejdzie więc sobie nic z tego nie robiłam, ale po jakimś czasie zaczęło mnie to martwić. Udałam się do lekarza, który stwierdził, że jest to zespół jelita drażliwego. Przepisano mi leki. Wcale moja sytuacja się nie poprawiła. Wtedy udałam się do Pani Beaty Ślebzak-Cebuli, która jest znanym i dobrym dietetykiem u mnie w Poznaniu. Dopiero po przepisaniu odpowiedniej diety i ustaleniu indywidualnego jadłospisu zaczęło mi się polepszać. Teraz czuje się o wiele lepiej i fizycznie i psychicznie.

Lora
|

Ja się dowiedziałam całkiem niedawno, że moje kłopoty są związane własnie z nadwrażliwym jelitem. Mam ten sam lek co i emma, wydaje mi się, że to własnie on zatrzymał biegunkę. Teraz mam już listę produktów, które mam unikać.

Urszula33
|

Ja zawsze mam problem z utrzymaniem diet, bo zawsze coś kusi...no a potem cierpie...człowiek im starszy, tym głupszy

Ana
|

Ja polecam książkę Piotra Powązka. Ten człowiek sam przeszedł przez problem jelita drażliwego i opisuje cały proces wraz z przykładowy menu. Przede wszystkim osoby z zespołem jelita wrażliwego muszą zmienić dietę! To jest podstawa leczenia, reszta jest w książce zapanuje nad zjd

Nataliaia
|

Piszesz tak jakby osoby z zespolem jelita drazliwego były jakieś gorsze.. Naprawdę nie rozumiem stwierdzenia "Najlepiej jest gdy osoby z tą samą dolegliwością zawierają związek małżeński. Wówczas nikt nikomu nic nie wypomina. Do tego takie osoby świetnie się rozumieją."
Gdy ktoś jest wyrozumiały to zrozumie, że to choroba, poza tym w zjd dużą rolę odgrywa psychika i trzeba się leczyć nie tylko dietą, DIETĄ, A NIE LEKAMI!! Polecam poczytać o diecie autoimmunologicznej. Po 2 msc stosowania czuję, ze w koncu żyje i nikt teraz nie wie, że ja mam jakiekolwiek problemy zdrowotne, ale też psychologicznie nie zaszkodzi. Przede wszystkim należy ograniczyc stres i sie wysypiać, wtedy jelita sie regeneruja.

Rafał
|

Jelito drażliwe bywa często mylone z celiakią, bo daje podobne objawy. Ale celiakia jest dużo groźniejsza i dziedziczona genetycznie. Poza tym jeśli mamy celiakię to jedzenie pokarmu zbożowego tylko pogorszy sprawe bo zawiera gluten. a on powoduje u celiakia niszczenie jelita. Dlatego najlepiej upewnić się co nam dolega i zrobić test dna na celiakie. Może się okazać że to celiakia i wtedy konieczna będzie dieta bezglutenowa ale za to zyskamy zdrowie i uchronimy się od nowotworu

MałyCzłowiek
|

pszenica przy IBS? No chyba nie.