Szczypiorek - właściwości i wartości odżywcze

2019-06-18 11:11 Marzena Masna, dietetyk

Szczypiorek to roślina, która ma liczne właściwości i wartości odżywcze. Za jego charakterystyczny zapach odpowiadają związki siarczkowe, które mają działanie przeciwbakteryjne i potencjalne właściwości przeciwnowotworowe. Jakie jeszcze dobroczynne substancje zawiera szczypiorek? Jakie znalazł zastosowanie w kuchni?

Spis treści

  1. Szczypiorek - właściwości lecznicze
  2. Szczypiorek - wartości odżywcze, kalorie
  3. Szczypiorek - zastosowanie w kuchni
  4. Szczypiorek - przeciwwskazania

Szczypiorek to roślina, której właściwości i wartości odżywcze doceniano już w średniowieczu. Jednak dziko rosnący szczypiorek wykorzystywano głównie w celach leczniczych, np. Rzymianie stosowali go jako środek na ból gardła oraz środek moczopędny. 

Obecnie szczypiorek jest szeroko stosowany w Europie, Azji i Ameryce Północnej jako dodatek do potraw.

Szczypiorek - właściwości lecznicze

Szczypiorek cechuje się niską kalorycznością oraz jest źródłem cennych dla zdrowia witamin i składników mineralnych. Szczypiorek to bogactwo witaminy K, która wzmacnia kości, witaminy C, która poprawia odporność, witaminy A oraz folianów, które pozytywnie wpływają na układ nerwowy. Dodatkowo jest źródłem miedzi, żelaza i magnezu. Jakie jeszcze właściwości ma szczypiorek?

  • ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze

Szczypiorek jest bogaty w allicynę, związek o właściwościach przeciwbakteryjnych i przeciwgrzybiczych. Wykazuje działanie hamujące na wzrost wszystkich bakterii patogennych, w tym Escherichii coli.

  • poprawia profil lipidowy

Szczypiorek ma korzystny wpływ na profil lipidowy, może obniżać stężenie cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu LDL we krwi, dzięki zawartości siarczków alkilowych.

Szczypiorek to roślina z rodziny czosnkowatych i jej pełna nazwa to „czosnek szczypiorek”.

  • wspomaga pracę oczu

Szczypiorek jest bogaty w karotenoidy, przede wszystkim w luteinę i zeaksantynę (323 µg), które wpływają ochronnie na narząd wzroku, zapobiegając wystąpieniu zaćmy i zwyrodnienia plamki żółtej.

  • ma potencjalne właściwości przeciwnowotworowe

Za właściwości przeciwnowotworowe szczypiorku odpowiadają zawarte w nim związki siarki, które wykazującą cechy antyproliferacyjne (zapobiegają namnażaniu się komórek nowotworowych) i proapoptotyczne (przyczyniają się do śmierci komórki nowotworowej). Mogą one zmniejszać ryzyko wystąpienia raka prostaty i raka żołądka.

Warto wiedzieć

Szczypiorek - wartości odżywcze, kalorie

W 100 g/1 g szczypiorku

Wartość kaloryczna - 30 kcal/ 0,3 kcal
Białko - 3,27 g/ 0,0327 g
Tłuszcze - 0,73 g/ 0,0073 g
- nasycone kwasy tłuszczowe - 0,146 g/ 0,00146 g
- jednonienasycone kwasy tłuszczowe - 0,095 g/ 0,00095 g
- wielonienasycone kwasy tłuszczowe - 0,267 g/ 0,0267 g
Cholesterol - 0,0 mg/ 0,0 mg
Węglowodany - 4,35 g/ 0,0435 g
Błonnik - 2,5 g/ 0,025 g

Minerały (% dziennego zalecanego spożycia dla osoby dorosłej)

Fosfor - 58,0 mg (8%)/ 0,58 mg (0,08%)
Potas - 296,0 mg (8%)/ 2,96 mg (0,08%)
Sód - 3,0 mg (0,2%)/ 0,03 mg (0,002%)
Wapń - 92,0 mg (6%)/ 0,92 mg (0,06%)
Żelazo - 1,60 mg (16%)/ 0,016 mg (0,16%)
Magnez - 42,0 mg (11%)/ 0,42 mg (0,11%)
Cynk - 0,56 mg (5%)/ 0,0056 mg (0,05%)
Miedź - 0,157 mg (17%)/ 0,00157 mg (0,17%)
Selen - 0,9 µg (2%)/ 0,009µg (0,02%)

Witamina - B1 0,078 mg (6%)/ 0,00078 mg (0,06%)
Witamina - B2 0,115 mg (9%)/ 0,00115 mg (0,09%)
Niacyna - 0,647 mg (4%)/ 0,00647 mg (0,04%)
Kwas pantotenowy - 0,324 mg (6%)/0,00324 mg/ (0,06%)
Witamina B6 - 0,138 mg (1%)/ 0,00138 mg (0,01%)
Foliany - 105 µg (26%)/ 1,05 µg (0,265)
Witamina B12 - 0,0 µg (0%)/ 0,0 µg (0,0%)
Witamina C - 58,1 mg (65%)/ 5,81 mg (0,65%)
Witamina A - 218,0 µg (24%)/ 2,18 µg (0,24%)
Witamina E - 0,21 mg (2%)/ 0,0021 mg (0,02%)
Witamina D - 0,0 µg (0%)/ 0,0 µg (0%)
Witamina K - 212,7 µg (327%)/ 2,127 µg (3,27%)

Wartość odżywcza USDA, % dziennego zalecanego spożycia: Normy Żywienia, Nowelizacja IŻŻ, 2017

Dlaczego warto jeść szczypiorek?

Źródło: x-news.pl/Agencja TVN

Szczypiorek - zastosowanie w kuchni

Szczypiorek znajduje szerokie zastosowanie w kuchni. Posiekane liście szczypiorku dodaje się do potraw z jajek: jajecznicy, omletów, jajek sadzonych, past jajecznych, a także do twarożków, zup, chłodników, sałatek i ziemniaków.

Szczypiorek można także wykorzystać do przygotowania masła szczypiorkowego i dipów jogurtowo-szczypiorkowych.

Szczypiorek używa się także do kanapek i do posypania potraw tuż przed ich podaniem.

CZYTAJ TEŻ:

Warto wiedzieć

Szczypiorek - przeciwwskazania

Szczypiorek jest spokrewniony z czosnkiem, szalotką, porem i cebulą. Osoby nietolerujące cebuli i czosnku, u których po spożyciu tych produktów pojawia się pokrzywka, powinny zrezygnować również ze szczypiorku. Ponadto duże spożycie szczypiorku może wywoływać dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

O autorze
Marzena Masna, dietetyk SOS Dieta, catering dietetyczny, Warszawa
Absolwentka dietetyki Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała w poradniach dietetycznych, Zespole Żłobków m. st. Warszawy oraz warszawskich szpitalach dla dorosłych i dzieci. Stale pogłębia swoją wiedzę, uczestnicząc w konferencjach dotyczących prawidłowego odżywiania oraz dietoprofilaktyki i dietoterapii chorób. Obecnie dietetyk w SOS Dieta, cateringu dietetycznym, gdzie zajmuje się doradztwem żywieniowym dla klientów, tworzeniem receptur, przygotowywaniem menu oraz nadzorem nad jakością posiłków.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019
KOMENTARZE