PASZTET - z soczewicy, królika i nie tylko. Ranking najlepszych pasztetów

2018-08-13 15:46 Aleksandra Żyłowska-Mazgaj, dietetyk

Pasztet to najczęściej potrawa z kilku gatunków duszonego lub gotowanego mięsa, które się miele i zapieka. Jednak pasztet może być nie tylko z królika czy wieprzowy. Pasztet można przygotować także z soczewicy, z cukinii, selera, ciecierzycy czy fasoli. Najlepszy jest pasztet domowy, gdyż mamy pewność, z czego się składa. Sprawdź, jakie wartości odżywcze ma pasztet, ile ma kalorii, czy jest zdrowy i z czego tak naprawdę składają się sklepowe pasztety. Przygotowaliśmy także ranking najlepszych pasztetów.

Spis treści:

  1. Pasztet - z czego się składa?
  2. Pasztet - wartości odżywcze, kalorie
  3. Pasztet - czy jest zdrowy?
  4. Pasztet - jak wybrać pasztet dobrej jakości?
  5. Pasztet - ranking sklepowych pasztetów

Pasztet to najczęściej potrawa z kilku gatunków gotowanego i zmielonego mięsa odpowiednio przyprawionego i upieczonego. Największą popularnością cieszy się pasztet z królika i pasztet wieprzowy. Jednak pasztet można można przygotować także z soczewicy, z cukinii, selera, ciecierzycy czy fasoli.

Pasztet w znanej nam formie przywędrował do Polski w XVII wieku z Francji, a ich wielbicielem był Ludwik XIV.

Pasztet był synonimem luksusu, a wytwarzanie pasztetów uważano za odrębny dział sztuki kulinarnej. Na wytwornych dworach wyrabianiem pasztetów zajmowali się sowicie opłacani specjaliści – pasztetnicy pochodzący z Francji.

W polskiej kuchni do dziś przetrwały głównie pasztety pieczone w formie, krojone w plastry i podawane na zimno. Francuskie określenie na taki pasztet to „chleb myśliwski”.

Nazwa „pasztet” pochodzi od francuskiego „pâte”, co oznacza ciastowatą masę, papkę.

Dawniej był to jedynie jeden z rodzajów pasztetów, a zdecydowana większość przepisów dotyczyła tych nadziewanych, podawanych na ciepło i zapiekanych w cieście kruchym, drożdżowym, francuskim i innych. Mistrzowie kulinarni wypiekali je w kształcie herbów rodzinnych i zwierząt.

Pasztety nadziewane przygotowywano nie tylko z mięs i podrobów, ale też z ryb (np. terrina z łososia), warzyw, grzybów, ziemniaków, fasoli, orzechów, kasztanów i serów z użyciem wyszukanych przypraw, trufli, orzeszków piniowych, rodzynek, limonki, oliwek i alkoholu.

Pasztetem było po prostu każde danie ze zmielonych składników stanowiących farsz w cieście, które zapiekano. Dopiero na początku XX wieku ciepłe pasztety podawane jako danie główne z sosami zaczęły tracić na popularności.

Pasztet - z czego się składa?

Do 2003 roku polskich producentów obowiązywały surowe Polskie Normy dotyczące wytwarzania pasztetu, które określały dopuszczalną zawartość wody, soli, tłuszczu i minimalną zawartość mięsa.

Obecnie producenci nie mają obowiązku stosowania się do normy opisującej pożądany skład pasztetu, a zatem w tych wyrobach ze sklepu może znaleźć się wszystko. I niestety bardzo często się znajduje.

Według definicji pasztet to produkt złożony z różnych gatunków mięs i podrobów uprzednio gotowanych lub parzonych, zmielonych razem z dodatkiem przypraw i zapieczonych.

Pasztety można przygotowywać z dodatkiem jajka i bułki tartej, gdy masa mięsna zawiera zbyt mało tłuszczu i jest niedostatecznie związana. Coraz bardziej popularne są pasztety warzywne, np. z selera, z cukinii oraz z nasion roślin strączkowychsoi, soczewicy i ciecierzycy.

W sklepach można kupić pasztety w słoikach, puszkach i aluminiowych kubeczkach, a także pasztety na wagę z formy, luksusowe pasztety pieczone oraz pasztety wegetariańskie.

Dobry pasztet powinien składać się z tzw. mięsa pasztetowego. Nie może być ono zbyt chude, gdyż pasztet nie będzie miał odpowiedniej konsystencji i będzie się kruszył.

Do pasztetu wieprzowego zwykle wybiera się łopatkę z dodatkiem boczku. Do pasztetu drobiowego również niezbędny jest dodatek tłuszczu, np. w postaci skórek.

Niestety, producenci bardzo często wytwarzają pasztet z MOM-u czyli mięsa oddzielanego mechanicznie – homogenatu skór, ścięgien, chrząstek, szpiku, kuprów i miękkich tkanek. Powodem jest cena. MOM kosztuje 2 zł za kilogram, a mięso pasztetowe - co najmniej 10 zł/kg.

Homogenat jest surowcem bardzo nietrwałym, dlatego w niskiej jakości pasztetach znajdują się duże ilości konserwantu E250 – azotynu sodu, który w przewodzie pokarmowym jest częściowo przekształcany w rakotwórcze nitrozaminy.

Bardzo często na pierwszym miejscu w składzie tanich pasztetów znajduje się woda. Aby masa wodno-tłuszczowa przypominała jadalny wyrób, dodaje się do niej białko sojowe lub z grochu (zwiększa wartość odżywczą – zawartość białka), kaszę mannę, mąkę (wiąże gotowy produkt) oraz stabilizatory.

Kupując pasztety np. z gęsi lub zająca, trzeba być bardzo ostrożnym i dokładnie czytać skład. Zwykle w tych wyrobach znajdują się jedynie skóry z gęsi, MOM z gęsi czy podroby.

Pasztet - wartości odżywcze, kalorie

Wartość odżywcza pasztetu jest zależna od rodzaju użytych mięs i rzeczywistej ilości mięsa w pasztecie w stosunku do pozostałych składników.

Kaloryczność pasztetu wynosi od 200 do 360 kcal w 100 g. Ilość białka w pasztecie to 10-15 g, a tłuszczu od 14 do nawet 31 g. Pasztety są źródłem białka oraz witamin z grupy B: niacyny, kwasu pantotenowego, ryboflawiny, kwasu foliowego i kobalaminy. Znajduje się w nich sporo żelaza, selenu i cynku.

Trzeba pamiętać, że w pasztetach jest dużo cholesterolu. Pasztety mięsne zawierają niewiele węglowodanów, maksymalnie 5 g w 100 g. Inaczej jest w przypadku pasztetów ze strączków.

W pasztecie z soczewicy jest aż 38 g węglowodanów. Soczewica jest źródłem witamin z grupy B, witamin C i K, beta-karotenu, żelaza, magnezu, cynku, wapnia, fosforu i potasu.

Wartości odżywcze pasztetu w 100 g:

Pasztet z królika
Pasztet z soczewicy
Kaloryczność 245 kcal 258 kcal
Białko 13,7 g 10,4 g
Tłuszcz 18,8 g 11,4 g
Węglowodany 4,4 g 38 g
Błonnik Brak danych 4 g

Pasztet - czy jest zdrowy?

Wysokiej jakości pasztet zrobiony z mięsa bez konserwantów to produkt, który bez oporów można uznać za zdrowy. Trzeba jednak pamiętać o jego wysokiej kaloryczności.

Pasztet musi zawierać dość dużą ilość tłuszczu. Inaczej nie byłby smarowny i rozpadałby się. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku pasztetów złożonych głównie z wody i MOM-u.

Nie przedstawia on żadnej wartości i można by nazwać go po prostu pustymi kaloriami. Ponadto obecny w takich pasztetach azotyn sodu przekształca się podczas trawienia w rakotwórcze nitrozaminy.

Tanie pasztety zawierają najczęściej wzmacniacz smaku - glutaminian sodu oraz dużo soli, która w nadmiarze podnosi ciśnienie krwi i powoduje tworzenie się obrzęków.

Najzdrowsze są pasztety z dziczyzny – mięsa o najwyższej wartości odżywczej. Pasztety drobiowe niekoniecznie będą zawierały najmniej tłuszczu. Co prawda mięso z kurczaka czy indyka należy do najchudszych, ale aby pasztet miał odpowiednią konsystencję i smarowność, trzeba do niego dodać sporo tłuszczu.

Pasztet - jak wybrać pasztet dobrej jakości?

Po pierwsze dobry pasztet nie może kosztować 2 zł za opakowanie ani 8 zł za kilogram. Po pierwszej selekcji cenowej trzeba sprawdzić skład. Długa lista składników napisana małym druczkiem to kolejny znak, aby pasztetu nie kupować.

W dobrym pasztecie powinno być mięso, wątróbka i przyprawy. Jeśli mięso użyte na pasztet jest chude, oczywisty będzie dodatek tłuszczu wieprzowego lub skórek drobiowych. Pasztet nie może być blady, beżowy i jednolity w przekroju jak parówka.

Powinien mieć szaroróżowy kolor, zwartą konsystencję. Nie może z niego wyciekać tłuszcz po przekrojeniu, a w temperaturze pokojowej powinien zachować konsystencję i nie roztapiać się.

Pasztet - ranking sklepowych pasztetów

Kupuj bez zastanowienia

  • Auchan – pasztet z pieczonego kurczaka rillettes de pulet roti: mięso z kurczaka 86%, tłuszcz z kaczki, tłuszcz z kurczaka, cebula, marchew, naturalny aromat, sól, pieprz
  • Profi Pasztet Dworski z jeleniem: mięso z jelenia 25%, tłuszcz wieprzowy, mięso wieprzowe 20%, wątroba z kurcząt 18%, jaja, cebula, sól, czosnek, przyprawy
  • Sokołów Sokołowska Spiżarnia Naturrino pasztet pieczony: mięso 75% w tym mięso z kurczaka 41% i mięso wieprzowe 34%, wątróbki z kurczaka, bułka tarta (zawiera: mąka pszenna, woda, drożdże, sól, cukier), proszek jajowy (jaja kurze), woda, skórki z kurczaka, sól, cebula, błonnik pszenny bezglutenowy, przyprawy, cukier, olej rzepakowy, mąka pszenna

Kup, jeśli nie możesz dostać lepszego

  • Roger Vidal Pasztet z bażanta: tłuszcz wieprzowy, mięso bażanta 20%, wątroba wieprzowa, wątróbka drobiowa,  jaja, sól, białko mleka, pieprz
  • Konspol Pasztet z królika: 80 g surowca mięsnego (32 g mięsa z królika, 32 g mięsa gotowanego z królika, 29 g mięsa wieprzowego, 15 g wątroby z królika) użyto do przygotowania 100 g produktu, chleb pszenny (mąka pszenna, woda, sól, drożdże), cebula smażona (cebula, olej palmowy, mąka pszenna, sól), proszek jajowy, przyprawy, sól, substancja konserwująca- azotyn sodu
  • Tesco Pasztet wieprzowy: mięso wieprzowe (75%), wątroba wieprzowa (12,1%), woda, cebula świeża (2,3%), kasza manna (zawiera zboża zawierające gluten), sól, przyprawy i ekstrakty przypraw, aromaty, wzmacniacz smaku (glutaminian monosodowy), hydrolizat białka sojowego, przeciwutleniacz (kwas askorbinowy)

Omijaj szerokim łukiem

  • Szubryt Pasztet drobiowo-wieprzowy: woda, tłuszcz wieprzowy, wątroba z kurczaka 17%, mięso oddzielone mechanicznie z kurczaka 17%, kasza manna PSZENNA 2,4%, sól, mąka SOJOWA, kazeinian sodu z MLEKA(białko MLEKA), białko SOJOWE, błonnik SOJOWY, stabilizator E331, substancje zagęszczające: E412, E417, E407a, białko kolagenowe wieprzowe, emulgator: E466, cebula suszona, przyprawy, aromaty przypraw, dekstroza, wzmacniacz smaku E621, regulatory kwasowości E575, E325, substancje konserwujące: E250, E262
  • M.E.A.L. Pasztet żołnierski: woda, surowce drobiowe 37% (mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt 17%, skórki z kurcząt 11%, wątroba z kurcząt 9%), olej roślinny rzepakowy, białko sojowe (soja), kasza manna (gluten), skrobia modyfikowana, sól, skrobia ziemniaczana, jaja w proszku (jaja), przyprawy, hydrolizat białka sojowego (soja), ekstrakty przypraw, wzmacniacz smaku – glutaminian monosodowy, aromat dymu wędzarniczego, przeciwutleniacz – isoaskorbinian sodu
  • Krakus Pasztet klasyczny: woda, mięso z kurcząt 13%, tłuszcz wieprzowy 12%, wątroba z kurcząt 10%, mięso oddzielone mechanicznie z kurcząt, mąka pszenna (zawiera gluten), tłuszcz roślinny palmowy i rzepakowy, sól, tkanka łączna z kurcząt, tłuszcz kurczęcy, białko sojowe i zwierzęce (zawiera jaja kury), skrobia (z grochu), przyprawy (zawierają seler) i ekstrakty przypraw, ekstrakt drożdży, aromaty (zawierają gluten i laktozę), cukier, dekstroza, hydrolizowane białko roślinne, syrop glukozowy, fruktoza, stabilizator: E 412, przeciwutleniacz: E 316, regulator kwasowości: E 330, wzmacniacz smaku: E 621, substancja konserwująca: E 250

Źródła:

1. http://krakow.wyborcza.pl/krakow/1,42699,21161411,historie-kuchenne-ksiega-pasztetow-czyli-zapomniana-sztuka.html
2. https://player.pl/programy-online/wiem-co-jem-odcinki,122/odcinek-6,S06E06,28844
3. https://czytajsklad.com/t/pasztet/
4. https://polona.pl/item/uniwersalna-ksiazka-kucharska-z-ilustracyami-i-kolorowemi-tablicami-odznaczona-na,MzU1NzM4Nw/10/#info:search:pasztet
5. https://smaker.pl/przepis-domowy-pasztet-wiejski-wg-magdy-gessler,153359,kate85.html
6. http://nutritiondata.self.com/facts/sausages-and-luncheon-meats/1365/2
7. https://www.tabele-kalorii.pl/kalorie,Pasztet-z-krolika-Przepis-od-agaaa.html#tabela-wo

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019
KOMENTARZE
gość
|

Nasiona konopi to świetna alternatywa dla soi Białko z konopi jest lepiej przyswajalne niż soja, a zarazem konopie pozbawione są związków wzdymających i fitoestrogenów