OLEJ KOKOSOWY - właściwości i zastosowanie

2017-08-10 12:01 Monika Majewska

Olej kokosowy znalazł zastosowanie zarówno w kuchni, jak i w kosmetyce, ponieważ posiada liczne właściwości zdrowotne i pielęgnacyjne. Podobno olej kokosowy jest najlepszym środkiem... na odchudzanie. Pozwala bowiem pozbyć się nadwagi i otyłości, gdyż nie odkłada się w postaci zbędnego tłuszczu, lecz jest wykorzystywany do produkcji energii i spalania kalorii. Część specjalistów jest innego zdania. Sprawdź, czy olej kokosowy jest zdrowy i jakie naprawdę właściwości posiada.

Olej kokosowy znalazł zastosowanie zarówno w kuchni, jak i w kosmetyce dzięki swoim właściwościom zdrowotnym i pielęgnacyjnym. Pozyskiwany z miąższu kokosa olej powszechnie uważa się za najzdrowszy olej na ziemi. Wszystko dlatego, że ma w swoim składzie wyjątkową grupę cząstek tłuszczu - trójglicerydy średniołańcuchowe (MCT). Tak twierdzą niektórzy specjaliści. Inni są zdania, że olej kokosowy jest równie niezdrowy jak smalec

Olej kokosowy - czy jest zdrowy? Zdania są podzielone

Zdaniem Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (American Heart Association - AHA)¹ zawierający dużo tłuszczów nasyconych olej kokosowy jest co najmniej równie niezdrowy co smalec, tłuszcz wołowy i masło. Zawarte w nim tłuszcze nienasycone mogą podnosić poziom „złego” cholesterolu. Sprzyja on miażdżycy, zwiększając ryzyko chorób serca oraz udaru mózgu. Według danych American Heart Association 82 proc. tłuszczu w oleju kokosowym stanowią tłuszcze nasycone. To więcej niż w maśle (63 proc.), wołowinie (50 proc.) i smalcu wieprzowym (39 proc.).

Innego zdania są specjaliści wypowiadający się w kampanii „Poznaj się na tłuszczach”, pod patronatem Instytutu Żywności i Żywienia". "Powód dla którego olej kokosowy cieszył się złą sławą dotyczy jego profilu kwasów tłuszczowych. Około 8 proc. to kwasy tłuszczowe nienasycone (czyli tzw. „dobre”), a aż w 92 proc. procentach są to kwasy tłuszczowe nasycone. Teoretycznie te kwasy, które spożywane w nadmiarze, przyczyniają się do rozwoju chorób układu krążenia." - czytamy na stronie kampanii. "W praktyce jednak okazuje się, że nawet kwasy tłuszczowe nasycone mogą mieć różną budowę, a przez to i odmienne właściwości." [...] Te o średniej długości łańcucha węglowego (tzw. średniołańcuchowe) - czyli te zawarte w oleju kokosowym - wykazują zupełnie inne właściwości niż długołańcuchowe. "Spośród 92 proc. wszystkich kwasów nasyconych w oleju kokosowym tylko około 24-30 proc. stanowią kwasy długołańcuchowe, pozostałe 62-68 proc. to kwasy o średnich łańcuchach. Kwasy te nazywane w skrócie MCT od angielskiej nazwy Medium-Chain Triglicerydes. Wykazują one odmienne właściwości niż „zwykłe” tłuszcze zwierzęce. Proces ich trawienia i wchłaniania przebiega zupełnie inaczej. W badaniach naukowych nie zaobserwowano negatywnego wpływu spożycia tłuszczów MCT na zdrowie" - czytamy na www.poznajsienatluszczach.pl.² Zakładamy, że zachowamy zdrowy rozsądek i nie będziemy ich jeść na potęgę. Tłuszcz pozostaje tłuszczem i niesie za sobą duży ładunek kaloryczny - dodają eksperci

Warto wiedzieć

Olej kokosowy - wartości odżywcze i kalorie (w 100 g/jednej łyżce - 13,6 g)

Wartość energetyczna - 892/121 kcal
Tłuszcz - 99.06/13.47 g, w tym:

- kwasy tłuszczowe nasycone - 82.475/11.217 g
- kwasy tłuszczowe jednonienasycone - 6.332/0.861 g
- kwasy tłuszczowe wielonienasycone - 1.702/0.231 g
- tłuszcze trans - 0.028/0.004 g

Minerały:

Wapń - 1/0 mg
Żelazo - 0.05/0.01 mg
Cynk - 0.02/0 mg

Witaminy

Witamina E - 0.11/0.01 mg
Witamina K - 0.6/0.1 µg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Olej kokosowy a odchudzanie

Czy w takim razie olej kokosowy ma właściwości odchudzające? W tej kwestii zdania również są podzielone. Jedni przekonują, że trójglicerydy średniołańcuchowe (MCT) po dostaniu się do organizmu nie zostają zamienione w tkankę tłuszczową, lecz są od razu wykorzystywane do produkcji energii, a co za tym idzie - do przyśpieszenia tempa przemiany materii. Oznacza to, że po zjedzeniu posiłku z dodatkiem oleju kokosowego szybciej spala się zbędne kalorie, co zapobiega nadwadze i otyłości. Ponadto olej kokosowy jest bardzo sycący, w związku z tym szybko i na długo zaspokaja głód, co zapobiega przejadaniu się i podjadaniu między posiłkami. W konsekwencji w ciągu dnia spożywa się mniejszą ilość jedzenia, a co za tym idzie - kalorii.

Jednak część specjalistów inaczej tłumaczy metabolizm kwasów MCT. Dr n. farm. Hanna Mojska, kierownik Pracowni Bezpieczeństwa Chemicznego Żywności w Instytucie Żywności i Żywienia w Warszawie, w wywiadzie dla "Tylko Zdrowie" tłumaczyła: "Kwasy MCT nie są trawione tak jak inne tłuszcze - nie potrzebują do tego enzymu lipazy czy żółci, wchłaniane są bezpośrednio do żyły wrotnej. A to oznacza, że bardzo szybko dostarczają energii. Karmi się nimi wcześniaki, osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna, pacjentów po naświetlaniach. Odżywiają one chorego, oszczędzając jego jelita. Ale dla zdrowych osób to nie jest korzystne, może prowadzić do nadwagi i otyłości. Dostarczamy szybko dużą porcję energii, której nie wydatkujemy".³ Jak już wspomniano, tłuszcz pozostaje tłuszczem i niesie za sobą duży ładunek kaloryczny.

Olej kokosowy a choroby układu krążenia

W związku z tym zastosowanie oleju kokosowego w prewencji chorób układu krążenia także jest wątpliwe. Gdyby olej kokosowy był dobrym środkiem na odchudzanie, zapobiegał otyłości, mógłby także zmniejszyć ryzyko rozwoju chorób, które są z nią związane, takim jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, które tworzą zespół metaboliczny (ten z kolei znacznie zwiększa ryzyko powikłań w postaci chorób sercowo-naczyniowych, m.in. zawał serca, udar mózgu). Jednak otrzymujemy sprzeczne informacje. Z jednej strony czytamy, że w badaniach naukowych nie zaobserwowano negatywnego wpływu spożycia tłuszczów MCT na zdrowie, że dzięki niemu szybciej spala się zbędne kalorie, co zapobiega nadwadze i otyłości. Z drugiej strony dowiadujemy się, że olej kokosowy jest co najmniej równie niezdrowy co smalec, że zawarte w nim tłuszcze nienasycone mogą podnosić poziom „złego” cholesterolu, co sprzyja chorobom układu krążenia.

Jakie więc tłuszcze to te zdrowe? Oleje roślinne, takie jak słonecznikowy czy rzepakowy albo oliwa z oliwek, a także te znajdujące się w awokado, tłustych rybach, orzechach i nasionach.

Olej kokosowy - właściwości i wpływ na zdrowie

Źródło: x-news.pl/Dzień Dobry TVN

Olej kokosowy - naturalny antybiotyk

Na olej kokosowy składa się kwas laurynowy, który ma silne działanie antybakteryjne, a także wiruso- i grzybobójcze. Naukowcy z Athlone Institute of Technology (AIT) w Irlandii odkryli, że dzięki temu olej kokosowy skutecznie hamuje rozwój szkodliwych bakterii, które są przyczyną próchnicy i infekcji jamy ustnej. Z kolei naukowcy na łamach "Journal of Bacteriology" przekonują, że olej kokosowy potrafi zwalczyć gronkowca złocistego, który jest częstą przyczyną chorób skóry. Niektórzy sądzą, że olej koksowy jest w stanie poradzić sobie za takimi wirusami, jak wirus opryszczki, odry, grypy, a nawet wirusem HIV. Potwierdzeniem tej teorii zajmują się teraz specjaliści. Z kolei z badań, które zostały opublikowane w 2007 roku w "Journal of Medicinal Food", wynika, że olej kokosowy wspomaga w walce z długotrwałą grzybicą stóp, gdyż zwalcza grzyby z rodziny Candida.

Olej kokosowy na demencję

Trójglicerydy średniołańcuchowe występujące w oleju koksowym pomagają w leczeniu chorób związanych z funkcjonowaniem mózgu, szczególnie choroby Parkinsona i Alzheimera. Naukowcy już w 2006 roku na łamach „Neurobiology of Aging” przekonywali, że podawanie trójglicerydów średniołańcuchowych chorym na Alzheimera spowodowało znaczącą poprawę ich stanu. Ich spożywanie prowadzi bowiem do istotnego zwiększenia stężenia ciał ketonowych w mózgu, które stają się dla niego alternatywnym (zamiast glukozy) źródłem energii (u osób z chorobą Alzheimera istnieje patologiczne zmniejszenie zdolności mózgu do wykorzystywania glukozy - przyp. red.). W konsekwencji dochodzi do poprawy funkcji poznawczych chorego.

Ważne

Olej kokosowy - najlepszy ten tłoczony na zimno

Najzdrowszym olejem kokosowym jest ten tłoczony na zimno. W temperaturze do 26 stopni C zachowuje postać stałą, jest biały jak smalec, ale w odróżnieniu od niego posiada widoczne słoje i bardzo przyjemny koksowy zapach. W wyższej temperaturze staje się płynny. Można go poznać także po krótkim czasie przydatności do spożycia i wysokiej cenie (1 l ok. 60 zł).

Należy wystrzegać się oleju kokosowego rafinowanego, który produkuje się w wysokich temperaturach i czasami również przy użyciu chemicznych rozpuszczalników, gdyż jest pozbawiony wielu swoich prozdrowotnych właściwości. Taki olej ma dłuższy termin przydatności do spożycia, jest bezbarwny, pozbawiony zapachu, smaku i jest średnio dwa razy tańszy niż olej tłoczony na zimno.

To ci się przyda

Olej kokosowy - zastosowanie w kuchni

Olej kokosowy można stosować jak masło i smarować nim m.in. chleb. Ponadto na jego bazie można przyrządzać ciasta, torty i czekoladowe desery. W związku z tym, że olej kokosowy rozpuszcza się w temperaturze ok. 26 stopni C, może być też dodawany do dressingów i sosów sałatkowych, oczywiście z umiarem. Nie należy na nim smażyć.

Olej kokosowy - zastosowanie w kosmetyce

Naukowcy są zgodni co do tego, że olej kokosowy świetnie sprawdza się jako kosmetyk o uniwersalnych właściwościach. Kwasy tłuszczowe zawarte w oleju kokosowym głęboko penetrują i odżywiają skórę, dzięki czemu jest on doskonałym kremem nawilżającym i wygładzającym. W związku z tym powinny po niego sięgnąć posiadaczki cery suchej i odwodnionej. Z kolei antybakteryjne właściwości kwasu laurynowego sprawiają, że olej kokosowy doskonale zwalcza trądzik. By pozbyć się krost, można wcierać olej w skórę, jak również dodawać go do posiłków zamiast innych tłuszczów roślinnych. Dodatkowo olej kokosowy chroni skórę przed słońcem, gdyż wykazuje to samo działanie, co krem z filtrem SPF 10.

Z kolei na łamach "Journal of Cosmetic Science" specjaliści przekonują, że olej kokosowy wywiera korzystny wpływ także na włosy. Trójgliceryd kwasu laurynowego jest bardzo podobny do białek we włosach, a dzięki swojej niskiej masie cząsteczkowej i prostym łańcuchom liniowym może przenikać w głąb trzonu włosa.

Olej kokosowy zawiera również związki, które wybielają zęby. W związku z tym można na jego bazie przyrządzić pastę do zębów. Wystarczy połączyć go z sodą oczyszczoną, sproszkowanymi skorupkami jaj (dla optymalnej proporcji wapnia-magnezu), ksylitolem i olejkami eterycznymi, takimi jak mięta czy cynamon.

Bibliografia:

1. Dietary Fats and Cardiovascular Disease: A Presidential Advisory From the American Heart Association, http://circ.ahajournals.org/content/early/2017/06/15/CIR.0000000000000510

2. Olej kokosowy: garść faktów. Zastosowanie i właściwości, https://poznajsienatluszczach.pl/2016/06/13/prawda-o-oleju-kokosowym/

3. Olej kokosowy może szkodzić tak samo jak tłuszcze zwierzęce, http://wyborcza.pl/TylkoZdrowie/7,137474,21972851,olej-kokosowy-moze-szkodzic-tak-samo-jak-tluszcze-zwierzece.html

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 12/2019 "Zdrowia" wszystko o fizjoterapii, operacja "przez dziurkę", leczenie raka trzustki, kim jest asystent zdrowienia, zielone biuro, antyrakowe menu, idealna koloryzacja. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 12/2019
KOMENTARZE
daro
|

niestety zbyt piekne by to bylo zeby sobie lezec, jesc olej i chudnac... samo się nie spali... albo zrobisz deficyt kaloryczny wzgledem generowanej energi albo jakies ruskie medykamenty ktore wiecej klopotu narobia niz ta Twoja nadwaga... nie ma niestety innej metody, a olej jedynie moze wspomagac odchudzanie i jest wylacznie jednym z skladnikow diety... poza tym tak nawiasem nie tyje sie od tłuszczów, jak jesz tlusto to nie tluszcz jest problemem a wylacznie cukry, dokladniej weglowodany sporzywane w ogromnym nadmiarze...

To ja
|

Tylko, ze problem w tym, ze smalec jest zdrowy!

Dzis jest ogromna dezinformacja na temat zywnosci.
Jajka sa zdrowe, mozna jesc dowli, smalec jest zdrowy, maslo jest zdrowe, generalnie cholesterol jest DOBRY!!! Sole jest zdrowa i potrzebna, o ile nie zostala oczyszczona "wsparta" konserwantami i innymi dodatkami, ktorych nie widac.

an25driu
|

Olej kokosowy jest najlepszy wszędzie tam, gdzie temperatura jest wysoka. To właśnie podgrzane tłuszcze nienasycone powoduja miażdżycę, a nie nasycone. Olej kokosowy rafinowany jest prawie równie dobry do smażenia, pieczenia i gotowania co nierafinowany. Na zimno cięzko stosować olej kokosowy, bo ma konsystencję stałą. Do trawienia oleju kokosowego nie potrzebna jest prawie w ogóle żółć, zatem osoby po wycięciu woreczka żółciowego powinny stosować głównie ten olej. Zmiana stanu skupienia oleju nie wpływa na jego smak ani okres przydatności do spożycia. Można go przechowywać w lodówce, ale nie trzeba. Wiadomo, że olej nierafinowany będzie miał zapach kokosa, więc ten olej można stosować "na słodko", rafinowany zaś nie posiada tego zapachu wcale, lub prawie wcale zatem śmiało możemy go stosować wszędzie. Olej kokosowy pozostawiony bez zakrycia nie utlenia się (inaczej niż np. Oliwa z oliwek czy olej lniany i z pestek winogron).

Co do poziomu cholesterolu to nie jest tak ważny jego poziom całkowity jak stosunek HDL do całkowitego cholesterolu, który powinien być w proporcjach 1:3-1:4. Ludzie o cholesterolu HDL powyżej 60 mg/dl (dolna granica normy to >45 dla kobiet, >35 dla mężczyzn, nie ma górnej granicy normy, im wyżej tym lepiej) są uznawani za długowiecznych i rzadziej chorują na choroby układu sercowo-naczyniowego.

ja
|

..no to się zdziwiłem...w innych informacjach spotkałem, że do smażenia to olej rzepakowy, smalec no i olej kokosowy...a tutaj piszą żeby na oleju kokosowym nie smażyć...no i zgłupiałem...

minia
|

Olej kokosowy nie tylko zaskoczył mnie składem chemicznym i właściwościami ale także smakiem. Ładnie pachnie i smakuje jak wiórki kokosowe tylko konsystencja się nie zgadza. Z oleju kokosowego robiłam ciastka owsiane

Kasia
|

Witaj! Mam pytanko, wiem że jesli chodzi o kosmetyke to najlepiej używac oleju nierafinowanego bio, a czy podczas smazenia czy dodawania go do potraw ma to znaczenie? Czy w kuchni można stosować rafinowany czy mimo wszystko lepiej nierafinowany ?

Aga
|

on wspomaga odchudzanie a nie odchudza, jeśli będzie się jadło niezdrowo i unikało aktywności fizycznej, a wieczorem zje się łyżkę oleju kokosowego to to nic nie da.

Beata
|

Nie jestem pewna, na ile rzetelne są te informacje o działaniu odchudzającym oleju kokosowego. Używam go już od kilku miesięcy i nic nie schudłam. Tyle, ze nie spacerowałam dodatkowo dziennie przez 50 minut. Może chudnie się tylko dzięki temu dodatkowemu chodzeniu? Dodam, że cierpię na otyłość brzuszną i nie zauważyłam, żeby tłuszcz zszedł mi z tych okolic.

zeland55@wp.pl
|

Witam - 1) czy olej tłoczony na zimno (nierafinowany ) zawsze ma zapach?
2) Czy rafinowany jest zawsze bez zapachowy? .
3) Czy oleju kokosowego można używać do smażenia np. kurczaka KFC,(czy zarumieni mięso) czy resztę oleju pozostałego po smażeniu mogę zlać i dalej go używać
4) Czy przy smażeniu olej się też spala (utlenia) Pozdrawiam.

Ewelina
|

podobno wokół cholesterolu krąży sporo mitów, np związek z miażdżycą albo że może być za wysoki i trzeba go sztucznie obniżać. Słyszałam że normy wymyśliło sobie 3 panów na konferencji bez żadnych badań. Generalnie bujdy na resorach i dobra kasa na obniżaniu norm bo wtedy więcej ludzi staje się pacjentami i sprzedaje im się farmaceutyki..szkodliwe zresztą.