KOMOSA RYŻOWA (quinoa) - właściwości i wartości odżywcze komosy ryżowej

2015-10-20 9:05 Monika Majewska

Komosa ryżowa (quinoa) wykazuje wyjątkowe właściwości zdrowotne i odżywcze. Quinoa jest bogatym źródłem pełnowartościowego białka, zdrowych kwasów tłuszczowych, a także wielu witamin i składników mineralnych. Ma także właściwości antyoksydacyjne oraz potencjalne działanie antynowotworowe. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości ma komosa ryżowa i jakie znalazła zastosowanie.

Komosa ryżowa, inaczej quinoa lub ryż peruwiański, to pseudozboże, tzn. roślina, która wytwarza bogate w skrobię nasiona, lecz w rzeczywistości nie jest zbożem. Jej właściwości i wartości odżywcze od wieków są cenione w Ameryce Południowej, skąd pochodzi. Nazywana jest tam "świętym zbożem Inków”, "złotym ziarnem Inków" i „matką zbóż”. Nic dziwnego - quinoa jest źródłem pełnowartościowego białka, zdrowych kwasów tłuszczowych, wielu witamin i składników mineralnych. Zawiera także saponiny, dzięki którym może wykazywać działanie przeciwalergiczne, przeciwzapalne, przeciwgrzybiczne przeciwwirusowe i immunostymulujące. Ponadto nasiona komosy zawierają wyjątkowo dużą ilość flawonoidów (spośród których dominują kwercetyna i kampferol). W związku z tym quinoa wykazuje właściwości antyoksydacyjne. Należy podkreślić, że tradycyjne zboża wcale nie zawierają flawonoidów, co na ich tle czyni komosę ryżową wyjątkową.

Komosa ryżowa jest spokrewniona z polską komosą białą (lebiodą) i komosą wielonasienną. Obecnie, poza Ameryką Południową, quinoa uprawiana jest w USA, Indiach, Kanadzie oraz na Wyspach Brytyjskich.

Komosa ryżowa (quinoa) źródłem pełnowartościowego białka

Białko komosy ryżowej jako jedno z nielicznych białek roślinnych zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne, czyli takie, które nie są syntetyzowane w organizmie i muszą być dostarczane wraz z pożywieniem - twierdzą naukowcy z Zakładu Bromatologii Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Tradycyjne zboża są ubogie w te aminokwasy. Dodatkowo zawartość białka w komosie ryżowej jest dość wysoka.

W związku z tym quinoa może być alternatywą dla białka pochodzenia zwierzęcego i znaleźć się w diecie wegetarian, a także osób, które ze względów zdrowotnych muszą ograniczyć spożycie bogatego w niezdrowe nasycone kwasy tłuszczowe mięsa.

Komosa ryżowa (quinoa) może zapobiegać nowotworom

Komosa ma potencjalne działanie antynowotworowe - przekonują naukowcy z Zakładu Biologii Komórki Wydziału Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii UJ w Krakowie. Z ich badań wynika, że wyciągi z nasion, kiełków i liści komosy ryżowej wyraźnie hamują proliferację komórek raka szczurzej prostaty, a także ograniczają ich międzykomórkową komunikację za pośrednictwem złącz szczelinowych oraz aktywność migracyjną in vitro.

Komosa ryżowa (quinoa) może zapobiec miażdżycy

Ziarna komosy ryżowej są bogate w tłuszcze nienasycone, głównie w kwas linolenowy, oleinowy i linolowy. Ich spożycie przyczynia się do obniżenia poziomu cholesterolu, zmniejsza ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia.

To ci się przyda

Wartość odżywcza ugotowanej komosy ryżowej w 100 g

Wartość energetyczna - 120 kcal
Białko ogółem - 4,40 g
Tłuszcz - 1,92 g 
Węglowodany - 21,30 g (w tym cukry proste 0,87)
Błonnik - 2,8 g

Witaminy

Tiamina – 0,107 mg
Ryboflawina – 0.110 mg
Niacyna - 0.412 mg
Witamina B6  - 0.123 mg
Kwas foliowy -  42 μg
Witamina A – 5 IU
Witamina E - 0.63 mg

Minerały

Wapń – 17 mg
Żelazo  - 1,49 mg
Magnez  - 64 mg
Fosfor - 152 mg
Potas  - 172mg
Sód – 7 mg
Cynk  - 1,09 mg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Komosa ryżowa (quinoa) dla chorych na celiakię

Quinoa uważana jest za roślinę bezglutenową, w związku z tym od lat jest polecana osobom z chorobą trzewną. Jednak niektóre badania zasugerowały, że komosa ryżowa może zaszkodzić osobom cierpiącym na celiakię - zaostrzyć przebieg choroby poprzez stymulowanie wrodzonej i nabytej odpowiedzi immunologicznej pacjentów. W związku z tym naukowcy z Kings College w Londynie postanowili przeprowadzić odpowiednie badania i raz na zawsze rozwiać wszelkie wątpliwości. W eksperymencie wzięło udział 19 pacjentów, którzy stosują dietę bezglutenową. Przez 6 tygodni codziennie podawano im 50 gramów quinoy. Następnie zbadali pacjentów, a ostateczne wyniki opublikowali na łamach "The American Journal of Gastroenterology". Z badań wynika, że codzienne spożywanie komosy ryżowej (w ilości 50 g dziennie) jest bezpieczne dla pacjentów z celiakią. Jednocześnie zaznaczają, że należy przeprowadzić kolejne badania, które pozwolą określić długoterminowe efekty spożycia komosy ryżowej przez osoby z chorobą trzewną.

Ważne

Quinoa może powodować alergie?

Jak dowiadujemy się z czasopisma Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika "Kosmos", w 2008 r. we Francji odnotowano pierwszy przypadek reakcji anafilaktycznej po spożyciu komosy ryżowej. Pacjent z wcześniejszymi przypadkami alergii wykazywał reakcję systemową z dysfagią (zaburzenia połykania), dysfonią (osłabienie głosu), uogólnioną pokrzywką oraz obrzękiem. Skórny test punktowy był pozytywny dla nasion komosy i negatywny dla innych spożywanych równolegle substancji.

Fakt ten jest niepokojący z perspektywy zastosowania komosy ryżowej jako substytutu zbóż u osób na nie uczulonych i/lub przebywających na diecie bezglutenowej.

Komosa ryżowa (quinoa) a cukrzyca

Indeks glikemiczny (IG) komosy ryżowej jest niski IG = 35. Wszystko dlatego, że w jej skład wchodzą głównie węglowodany złożone - na 21,30 g węglowodanów, tylko 0,87 to cukry proste. Ponadto quinoa jest źródłem błonnika, który obniża poziom glukozy we krwi. W związku z tym mogą ją spożywać cukrzycy.

To ci się przyda

Komosa ryżowa (quinoa) - zastosowanie w kuchni

Quinoa ma lekko słodkawy smak, w związku z tym nadaje się zarówno do przygotowywania dań głównych, jak i deserów. Komosa ryżowa może zastąpić ryż, kasze czy ziemniaki i makarony. Może być również składnikiem zup, gulaszu czy sałatek. Komosę ryżową można wykorzystać również do wypieku ciasteczek lub innych łakoci. Z kolei prażone ziarna można dodać np. do jogurtu.

Komosa ryżowa (quinoa) - jak gotować?

Ziarna komosy należy dobrze wypłukać pod bieżącą wodą. Następnie gotować jak tradycyjny ryż, jednak nieco krócej, bo zaledwie 10-15 minut. Komosę gotuje się w proporcji 1:2 (1 szklanka komosy, 2 szklanki wody).

Komosa ryżowa jest dobrą alternatywą dla ryżu i kasz

Źródło: TVN Meteo Active/x-news

Bibliografia: Sułkowski M., Gawlik-Dziki U., Czyż J., Komosa ryżowa — słabo znane pseudozboże o kosmicznych właściwościach, "Kosmos. Problem nauk biologicznych" 2011, nr 3-4.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 9/2019 "Zdrowia": jak leczyć schorzenia stóp, fakty o chorobie Hashimoto, czerniak pokonany, miłość w jesieni życia, co mówią nasze sny, pomidory palce lizać. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i praktycznych wskazówek!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 9/2019
KOMENTARZE
Asia
|

Masz na myśli, że uprawy w Ameryce Pd są zaprawiane taką ilością chemii?

WYE
|

Ekologiczna to zazwyczaj jest tylko z nazwy i koło ekologicznej nawet to nie stało ( a cena pomiędzy zwykłym produktem a ekologicznym jest taka jak pomiędzy samochodem a promem kosmicznym). I ludzie którzy mają sprawny mózg przez reklamy kupują ,,ekologiczne" rzekomo jedzenie i wmawiają innym jakie to nie jest zajebiste. Wszystko to tylko i wyłącznie pieniądze. Zapłacić koncernowi za zmianę specyfikacji to nie problem. To samo tyczy się np. KFC burger mięsny i burger wegetariański. Kupują wegetarianie takiego burgera i mało tego płacą więcej niż za mięsny. Gdzie tu logika. U sprytnych przedsiębiorców. Klient zadowolony bo dostał co chciał, a właściciel zarobił na naiwności. I ostatnie pytanie co to znaczy ,, przemyślcie jedzenie byle czego" ? Znaczy, że ludzie jedzą ze śmietnika ? Polski nie jest trudny i można napisać wprost o co chodzi.

Mati
|

Nie polecam takiej komosy z bazaru za 15 zł... Spędziłem troche czasu w Ameryce południowej(Boliwia, Peru, Ekwador, Chile) i widziałem jak wyglądają takie uprawy, nie tylko komosy, ale bananów, papai, awokado, mango itd. Od tamtej pory kupuje tylko ekologiczne produkty, bo nie mam zamiaru karmić chemią mojej rodziny! Na szczęście ceny już się uspokoiły, więc polecam przemyśleć temat jedzenia byle czego...

xxx
|

Mariado Prodi......czy naprawdę w Kielcach komosa ryżowa w takiej cenie ? ....to dla mnie bardzo ważne .....dziękuje ...Kazimierz

x
|

psu ryż????????????

MarianoProdi
|

Na bazarach w Kielcach jest po 15 zł za kg. Idąc od ul Seminaryjskiej, pierwszym wjazdem trzeba iść między warzywami do samego końca. Po prawej znajdziecie wszystko co zdrowe w normalnych cenach. Pan Adam jest od wtorku do soboty. Osobiście polecam.

wafelek
|

Jest w realu po 30zł/kg na dziale gdzie się samodzielnie pakuję różne ziarna na wagę.

Źródło zdrowia
|

Wartości podane są na 100g ugotwanej komosy, stąd więc 120 kcal :-)

rrr
|

gfg

kosmatykiop
|

Ktoś Ci Wiola naopowiadał bajek, że za kilogram 40 zł??
Na Yerba Mate Store z tego co widzę za 250 gram - 9zł (Intenson), a kilogram za 29zł.
Znam, kupuję, jadam jako zdrową alternatywę do dań obiadowych. Pychota!