Kawa bezkofeinowa: jak powstaje i czy jest zdrowa?

2019-10-24 12:18 Aleksandra Żyłowska-Mazgaj, dietetyk

Kawa bezkofeinowa to właściwie kawa odkofeinowana. Nie jest wolna od kofeiny, jednak zawartość tej substancji w kawie bezkofeinowej jest 10-20 razy niższa niż w kawie naturalnej mielonej - jest pozbawiona kofeiny w co najmniej 97%. Przeczytak, czy kawa bezkofeinowa jest zdrowa i dowiedz się, jak powstaje!

Spis treści:

  1. Kawa bezkofeinowa: jak powstaje?
  2. Kawa bezkofeinowa: kto powinien ją pić?
  3. Kawa bezkofeinowa: czy jest zdrowa?

Kawa bezkofeinowa dostępna jest na polskim rynku w kilku rodzajach. Od kawy niepoddanej odkofeinowaniu różni się intensywnością smaku, zapachu i koloru. Co prawda najbardziej na aromat kawy wpływa proces palenia i to głównie on decyduje o walorach napoju, jednak kawa bezkofeinowa jest łagodniejsza, mniej kwaśna i gorzka oraz jaśniejsza niż kawa z kofeiną.

Kawa bezkofeinowa: jak powstaje?

Kawę odkofeinowaną otrzymuje się głównie trzema metodami. W każdej z nich wykorzystuje się zielone, niepalone ziarna kawy, które są moczone w odpowiednim rozpuszczalniku lub traktowane parą do czasu otwarcia porów ziaren kawy i wyekstrahowania kofeiny. Dopiero po procesie odkofeinowania ziarna kawy są palone. Kawę bezkofeinową można otrzymać metodą:

  • ekstrakcji za pomocą mieszaniny rozpuszczalników – chlorku metylenu, octanu etylu i wody w proporcji, która wywołuje wypłukiwanie kofeiny z ziaren kawy. Po procesie odkofeinowania rozpuszczalnik jest odparowywany, zatem żadne pozostałości niepożądanych substancji chemicznych nie znajdują się w ziarnach.
  • szwajcarską (Swiss Water Process) – która wykorzystuje proces osmozy w środowisku wodnym i filtry węglowe. Jest to metoda organiczna, w której nie stosuje się chemikaliów do ekstrakcji kofeiny.
  • ekstrakcji za pomocą dwutlenku węgla – wykorzystuje przepuszczanie gazowego dwutlenku węgla w stanie nadkrytycznym przez ziarna kawy w celu usunięcia kofeiny bez naruszenia związków zapachowych i smakowych. Jest to najdroższa z dostępnych metod odkofeinowania.

Kawa bezkofeinowa: kto powinien ją pić?

Dla większości osób wypijanie 1-2 szklanek kawy z kofeiną dziennie (do 400 mg kofeiny) nie stanowi żadnego problemu i może nawet widocznie nie wpływać na samopoczucie.

Trzeba jednak pamiętać, że tolerancja kofeiny jest cechą indywidualną. Różne osoby reagują inaczej na stężenie tej substancji aktywnej. Kofeina ma działanie pobudzające, poprawia koncentrację, refleks, zwiększa siłę skurczu serca i przyspiesza przemianę materii. Długotrwałe nadmierne spożycie kofeiny (powyżej 500-600 mg) może prowadzić do zbytniej pobudliwości, uczucia niepokoju, arytmii serca, bezsenności i bólów głowy.

Zastąpienie zwykłej kawy bezkofeinową jest polecane kobietom w ciąży i karmiącym piersią, osobom cierpiącym na bezsenność, stany lękowe, bóle głowy, drażliwość, nudności, a przede wszystkim osobom z nadciśnieniem tętniczym i chorobami nerek.

Przy przyjmowaniu leków również trzeba zwracać uwagę, czy nie wchodzą one w interakcję z kofeiną. W literaturze pojawiają się sugestie, że kobiety w wieku produkcyjnym powinny wypijać mniej niż 300 mg kofeiny dziennie. Również osoby z dominacją estrogenu powinny uważać na kofeinę, zatem zastąpienie porannej kawy bezkofeinową wersją wydaje się uzasadnione.

Zawartość kofeiny w kawie bezkofeinowej

Kawa bezkofeinowa nie jest całkowicie wolna od kofeiny. Ilość dopuszczalna to 0,1 g/100 g. W większości kaw bezkofeinowych zawartość kofeiny jest niższa niż pozwalają normy. W szklance kawy naturalnej mielonej zaparzonej z 7-10 g kawy znajduje się od 120 do 200 mg kofeiny. W szklance kawy rozpuszczalnej przygotowanej z 2,5 g ekstraktu kawy – 65 mg kofeiny, a w szklance kawy bezkofeinowej – 4 mg.

Zawartość kofeiny w kawie bezkofeinowej [g/100 g] dostępnej na polskim rynku

Nazwa kawy Stężenie kofeiny [g/100 g]
Nescafe Classic (rozpuszczalna) 0,10
Jacobs Night&Day (rozpuszczalna) 0,14
Tesco instant coffee – decaffeinated (rozpuszczalna) 0.06
Jacobs Night&Day (palona) 0,07
Prima Grand Aroma (palona) 0,09
Sati Cafe dekafeinet (palona) 0,26
Marcus (palona) 0,06
Onko (palona) 0,06
Melita (palona) 0,07
Prima DECAF ICA (palona) 0,08
Prima DECAF ASG (palona) 0,09
Prima bezkofeinowa (palona) 0,09

Kawa bezkofeinowa: czy jest zdrowa?

Dla osób zdrowych, które nie mają problemów z nadciśnieniem, bezsennością, czy nadmierną pobudliwością kawa pita w umiarkowanych ilościach (do 2 szklanek dziennie) nie jest szkodliwa. Picie kawy przez dziesięciolecia było demonizowane. Dzisiaj wiadomo jednak, że kawa bardziej pomaga niż szkodzi. A wielu osobom nie szkodzi wcale.

Kawa bezkofeinowa od zwykłej różni się przede wszystkim zawartością kofeiny. Wartość odżywcza jest bardzo zbliżona. W kawie bezkofeinowej może być nieco mniej substancji aktywnych. Nie należy obawiać się pozostałości organicznych rozpuszczalników w ziarnach kawy, ponieważ są one eliminowane w procesie produkcyjnym.

Kawa bezkofeinowa jest bardzo dobrym źródłem antyoksydantów (głównie polifenoli i kwasu hydroksycynamonowego) czyli substancji hamujących działanie wolnych rodników, wywołujących procesy zapalne o niskim nasileniu, uszkadzających białka i DNA oraz prowadzących do wielu chorób.

Analizując zachodnią dietę stwierdzono, że kawa jest w niej głównym źródłem przeciwutleniaczy. Zawartość antyoksydantów w kawie bezkofeinowej może być do 15% niższa niż w tej niepoddanej odkofeinowaniu.

W kawie bezkofeinowej znajdziemy niewielkie ilości magnezu, potasu, niacyny. Jedna szklanka napoju pokrywa zapotrzebowanie organizmu na poszczególne wymienione składniki w ilości od 2 do 5%. Na podstawie badań naukowych (głównie obserwacyjnych) stwierdzono, że picie kawy bezkofeinowej pomaga zapobiegać takim stanom jak:

Źródła:

1. Frankowski M. i in., Kofeina w kawach i ekstraktach kofeinowych i odkofeinowanych dostępnych na polskim rynku, Bromatologia, Chemia, Toksykologia, 2008, 41, 1, 21-27

2. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/10408390500400009?src=recsys

3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10516914

4. https://www.healthline.com/nutrition/caffeine-in-decaf

5. https://www.healthline.com/nutrition/decaf-coffee-good-or-bad

O autorze
Aleksandra Żyłowska-Mazgaj dietetyk
Aleksandra Żyłowska-Mazgaj, dietetyk
Technolog żywności, dietetyk, edukator. Absolwentka Biotechnologii na Politechnice Gdańskiej i Usług żywieniowych na Akademii Morskiej. Zwolenniczka prostej, zdrowej kuchni i świadomych wyborów w codziennym odżywianiu. Do moich głównych zainteresowań należy budowanie trwałych zmian nawyków żywieniowych oraz indywidualne komponowanie diety zgodnie z potrzebami organizmu. Bo nie dla każdego to samo jest zdrowe! Uważam, że edukacja żywieniowa jest bardzo istotna, zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Koncentruję swoje działania na szerzeniu wiedzy o żywieniu, analizuję nowe wyniki badań, samodzielnie wnioskuję. Wyznaję zasadę, że dieta to styl życia, a nie ścisłe przestrzeganie posiłków z kartki. W zdrowym i świadomym odżywianiu zawsze jest miejsce na pyszne przyjemności.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019
KOMENTARZE