KARCZOCHY - właściwości odżywcze. Jak jeść karczochy?

2017-08-28 15:27 Monika Majewska

Karczochy mają liczne właściwości i wartości odżywcze, dlatego warto włączyć je do diety. Karczochy bardzo się ceni ze względu na zawartość cynaryny i inuliny – substancji, które poprawiają funkcjonowanie układu trawiennego i stymulują procesy metaboliczne. W związku z tym karczochy stanowią jeden z lepszych, naturalnych preparatów na odchudzanie. Jednak to niejedyne prozdrowotne właściwości tego warzywa. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości lecznicze i odżywcze posiadają karczochy i jak je jeść.

Karczochy mają liczne właściwości i wartości odżywcze, które jako pierwsi docenili mieszkańcy basenu Morza Śródziemnego, skąd karczochy pochodzą.

Karczochy już w starożytności były lekiem na niestrawność, zaburzenia wątrobowe i nerkowe, jednak dopiero w XX wieku włoscy naukowcy odkryli związek, który w główniej mierze odpowiada za prozdrowotne właściwości karczochów - cynarynę.

Spis treści:

  1. Karczochy - właściwości lecznicze cynaryny
  2. Karczochy - kalorie, wartości odżywcze
  3. Karczochy - właściwości przeciwnowotworowe
  4. Karczochy a cukrzyca
  5. Karczochy - odchudzanie
  6. Karczochy - jak gotować i jak jeść?
  7. Karczochy jako suplementy diety
  8. Karczochy - wyciąg z karczochów na trądzik

Karczochy - właściwości lecznicze cynaryny

Karczoch jest naturalnym lekiem hipolipemicznym, który zmniejsza stężenie lipidów w surowicy krwi. Pomaga on utrzymać właściwe stężenie cholesterolu w organizmie, a tym samym wspomaga leczenie lub zapobiega powstawaniu zmian miażdżycowych.

Według naukowców za obniżanie stężenia trójglicerydów i cholesterolu we krwi odpowiada cynaryna - główna substancja czynna karczochów. Cynaryna hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie, przyspiesza proces usuwania trójglicerydów i cholesterolu wraz z żółcią oraz nasila proces przemiany cholesterolu do kwasów żółciowych. Tym samym cynaryna potrafi obniżyć poziom cholesterolu nawet o 60 procent.

W spisie roślin leczniczych cynarynę z karczochów nazywa się:

  • cholekineticum – lek żółciopędny, stymulujący opróżnianie pęcherzyka żółciowego z kamieni żółciowych, które są zbudowane z cholesterolu;
  • cholereticum - lek żółciotwórczy, stymulujący do wytwarzania żółci w wątrobie

Ekstrakt z liści lub korzeni karczochów przyczynia się do regeneracji wątroby, poprawia jej ukrwienie oraz wspomaga proces usuwania toksyn z organizmu. Ponadto cynaryna wspomaga leczenie schorzeń układu pokarmowego, w tym zaburzeń trawienia i zespołu jelita drażliwego.

UWAGA! Karczochów powinny unikać osoby, które cierpią na kamicę moczanową.

To ci się przyda

Karczochy - kalorie, wartości odżywcze (w 100 g) surowych/gotowanych

Wartość energetyczna - 47/53 kcal
Białko ogółem - 3.27/2.89 g
Tłuszcz - 0.15/0.34 g
Węglowodany - 10.51/11.95 g (w tym cukry proste 0.99/0.99 g )
Błonnik - 5.4/5.7 g

Witaminy

Witamina C - 11.7/7.4 mg
Tiamina – 0.072/0.050 mg
Ryboflawina – 0.066/0.089 mg
Niacyna - 1.046/1.110 mg
Witamina B6  - 0.116/0.081 mg
Kwas foliowy -  68/89 µg
Witamina A – 13/13 IU
Witamina E – 0.19/0.19 mg
Witamina K - 14.8/14.8 µg

Minerały

Wapń – 44/21 mg
Żelazo - 1.28/0.61 mg
Magnez - 60/42 mg
Fosfor - 90/73 mg
Potas - 370/286 mg
Sód – 94/60 mg
Cynk - 0.49/0.40 mg

Kwasy tłuszczowe

nasycone - 0.036/0.079 g
jednonienasycone - 0.005/0.011 g  
wielonienasycone - 0.064/0.145 g

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Karczochy - właściwości przeciwnowotworowe

Karczoch posiada wiele antyoksydantów: kwercetynę, rutynę, antocyjany, kwas galusowy, luteolinę, kwas kawowy, kwas chlorogenowy, sylimarynę i cynarynę, które stanowią barierę dla wolnych rodników. Dzięki temu karczochy nie tylko opóźniają proces starzenia, lecz także hamują produkcję komórek nowotworowych.

Karczochy a cukrzyca

Zawarta w karczochach inulina pomaga zachować prawidłowy poziom cukru we krwi, w związku z tym karczochy są wskazane dla chorych na cukrzycę. Z kolei kwas chlorogenowy zwiększa tolerancję glukozy i obniża wchłanianie cukrów w przewodzie pokarmowym. Indeks glikemiczny karczochów jest bardzo niski i wynosi 18.

Karczochy a odchudzanie

Wartość energetyczna karczochów w 100 g wynosi tylko 47 kcal. To dzięki niskiej kaloryczności, niskiemu stężeniu tłuszczu i wysokiej zawartości błonnika pokarmowego karczochy są polecane przez dietetyków jako warzywo wspierające odchudzanie. Jednak te zdrowe warzywa są najbardziej cenione ze względu na zawartość aż czterech substancji odchudzających:

1. Cynaryna jest polecana osobom zmagającym się ze schorzeniami układu pokarmowego, częstymi zaparciami i spowolnionym metabolizmem. Cynaryna usprawnia proces trawienia oraz kontroluje hormony odpowiedzialne za regulację poziomu cukru we krwi i przyspiesza metabolizm lipidów w organizmie, wspierając w ten sposób osoby zmagające się ze zbędnymi kilogramami.

2. Inulina posiada właściwości podobne do błonnika, ponieważ ma zdolność wiązania dużych ilości wody i pęcznienia pod jej wpływem w żołądku. W ten sposób na długi czas daje uczucie sytości i zapobiega napadom wilczego głodu. Ponadto inulina jest prebiotykiem, który jest pożywką dla pożytecznych bakterii jelitowych, korzystnie wpływających na system immunologiczny jelita.

3. Kwas chlorogenowy jest antyoksydantem występującym w tkankach roślinnych. Zmniejsza on absorpcję cukrów w przewodzie pokarmowym, a tym samym zmusza organizm do korzystania ze zgromadzonych wcześniej zapasów węglowodanów i tłuszczów.

4. Niacyna, znana także jako witamina B3 i PP, bierze udział w procesie przemiany węglowodanów, kwasów tłuszczowych, m.in. hamuje rozpad tłuszczów w tkance tłuszczowej i przyspiesza metabolizm. Karczoch jest jednym z bogatszych źródeł niacyny wśród warzyw.

To ci się przyda

Karczochy - jak gotować i jak jeść?

Karczochy to jedno z najbardziej popularnych warzyw we Włoszech. Coraz częściej pojawia się również w polskich sklepach, jednak niewiele osób wie, jak je przyrządzić.

Trzymając kwiat za płatki, odetnij łodygę, która znajduje się nad nasadą. Następnie odetnij zewnętrzne, twarde liście oraz przytnij zdrewniałe końcówki liści bocznych. Następnie odetnij czubek kwiatostanu na wysokości ok. 1/3 karczocha.

Na koniec przekrój go na pół i za pomocą nożyka usuń wewnętrzną, "włochatą" część warzywa. Uważaj, aby nie pociąć przy tym „serca” karczocha. Oczyszczone warzywo włóż do zimnej wody z sokiem cytrynowym lub zakwaszonej octem - dzięki temu nie ściemnieje.

Następnie karczochy zanurz w wodzie, pamiętając, że na jednego karczocha przypada przynajmniej 1 litr wody. Gotujemy je w lekko osolonej wodzie z dodatkiem kilku kropel soku z cytryny do momentu, aż staną się miękkie (ok. 35–40 minut). Ugotowanego karczocha można podawać np. z sosem winegret.

Karczochy jako suplementy diety

Obecnie w polskich aptekach są dostępne ziołowe tabletki zawierające wyciąg z liści karczocha. Tego typu suplementy diety głównie wspomagają funkcjonowanie układu pokarmowego, ponieważ stymulują wytwarzania żółci przez wątrobę, a tym samym wspomagają proces usuwania szkodliwych produktów przemiany materii oraz pomagają utrzymać prawidłowy poziom cholesterolu we krwi.

Jedna tabletka zawiera średnio aż 20 mg cynaryny, dzięki czemu wyciąg z karczocha przyspiesza metabolizm lipidów w organizmie i przyczynia się do szybszego usuwania zbędnych substancji z organizmu, a tym samym wspomaga proces odchudzania.

Karczochy - wyciąg z karczochów na trądzik

Cynaryna wykazuje właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, dlatego wyciąg z liści karczocha znajduje się w składzie niektórych kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji skóry trądzikowej.

Z kolei bogactwo witamin z grupy B zapobiega powstawaniu objawów łojotokowego zapalenia skóry. Wyciąg z karczocha jest także używany w celu leczenia niektórych schorzeń dermatologicznych, np. łuszczycy, egzemy czy pokrzywki.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019
KOMENTARZE
moniss
|

czasem działa, widzę po mojej mamie, testuje wszystko, co jej wpadnie w ręce i dziwnym trafem, to co nie działa na innych jej pomaga, trzeba po prostu eksperymentować ale najważniejsza jest higiena życia, wystarczy ze zaczną się stresy i łuszczyca wraca
a co do samego karczocha to polecam jeszcze lekturę tego artykułu sklepzsuplementami.com.pl/t... fajne ujęcie tematu plus odnosnik do przepisu jak karczocha oporządzić

alka.13
|

To niedokladnie tak z tym przyzadzaniem karczochow.Przede wszystkim,lodyga tez jest jadalna,nalezy ja tylko obrac z wloknistej skory(jak selera naciowego)-doskonala na sos np.do ryzu.A sam kwiat obieramy z wierzchnich,twardych lisci,do momentu gdy da sie ugryzc jasna czesc(ja tak sprawdzam),po czym skrajamy ukosnie,"w piramidke"ciemniejsza ,gorna czesc,ktora jest twardsza,ucinamy ok.1cm.samego szczytu "piramidki",przekrajamy na 4 czesci wzdluz,delikatnie wydobywamy "wloski"jesli sa,(w b.mlodych,swiezych karczochach prawie ich nie ma).Acha,b. wazne-kupujemy tylko twarde,jedrne,pelne karczochy z jedrna lodyga!No i teraz mozemy je jesc na surowo,pokrojone wzdluz,w cienkie piorka,rozlozone na plaskim talezu,skropione cytryna,(cytryna usowa tez przebarwienia na rekach-nieuniknione w czasie przyzadzania),i polane oliwa z czosnkiem i sola,na wierzch jeszcze parmezan,odczekac z pol godziny i pychota!Ja podaje jako przystawke.Natomiast sos robimy tak:obieranie j.w.,kroimy calosc,z lodyga na kawalki,wrzucamy na oliwe, dodajemy cebule,po chwili troche bialego wina,odparowujemy wino,dolewamy troche wrzatku,dodajemy zabek czosnku,sol,lubczyk,przykrywamy i dusimy do miekkosci(ok.15min.)Ryz osobno,potem mieszamy i duuzo pietruszki,Smacznego!A,jest jeszcze taki sam przepis plus grzyby,tzn razem,karczochy z grzybami,wtedy dodaje troche masla na koniec.

~elza
|

Łuszczycowcy wiedzą, że to jest bardzo wierna przypadłość i nie wiem czy karczoch pomoże.

zibi
|

na łuszczycę Selsin 2,5% dostępny w Niemczech sprawdzone.

Anna
|

Z tą łuszczycą to nie wiem, ale sok z karczochów na pewno zawiera mnóstwo cynaryny, która obniża poziom złego cholesterolu. Nawet ci, którym nie do końca odpowiada smak powinni go pić dla zdrowotności :)

yadzka
|

Jasne - wszystko jest na łuszczyce, ale jakos nie działa :P