JEŻYNA - właściwości zdrowotne. W jakie witaminy i minerały są bogate jeżyny?

2019-07-23 15:21 Monika Majewska

Jeżyna posiada wiele prozdrowotnych właściwości. Dzięki zwartości silnych antyoksydantów, które są inhibitorami substancji rakotwórczych, stanowią jeden z głównych elementów diety antynowotworowej. Jeżyny są także bogatym źródłem błonnika, który ogranicza wchłanianie niezdrowych tłuszczów, a tym samym zmniejsza ryzyko chorób serca. Poza tym przyspieszają przemianę materii, dzięki czemu są pożądanym składnikiem diety odchudzającej. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości zdrowotne mają jeżyny.

Jeżyna, zwana także ożyną lub ostrężyną, wyglądem przypomina malinę, jednak jej pędy są dłuższe oraz znacznie bardziej kolczaste niż pędy malin, a owoce najczęściej są ciemnofioletowe lub czarne.

Właściwości lecznicze jeżyn wykorzystywano już w tradycyjnej medycynie ludowej. Na bazie jeżyn wytwarzano sok, który potem stosowano przy przeziębieniach oraz w celu wzmocnienia organizmu i zwalczenia drobnych infekcji.

Z kolei napar z liści stosowano przeciwbiegunkowo, a wywar przy stanach gorączkowych i grypie.

Spis treści:

  1. Jeżyny mogą zapobiec nowotworom
  2. Jeżyny - wartości odżywcze, kalorie
  3. Jeżyny wspomagają pracę układu krążenia
  4. Jeżyny mogą zapobiec chorobom oczu
  5. Jeżyny na zdrowe kości
  6. Jeżyny złagodzą objawy PMS i menopauzy
  7. Jeżyny regulują poziom cukru we krwi
  8. Jeżyny a odchudzanie
  9. Jeżyny - zastosowanie w kosmetyce

Jeżyny mogą zapobiec nowotworom

W profilaktyce antynowotworowej dieta jest jednym z najważniejszych czynników, a jeżyny są bogate w kilka silnych przeciwutleniaczy, które niszczą wolne rodniki przyczyniające się do powstawania komórek rakowych:

  • antocyjany (według badaczy na szczególną uwagę zasługuje jeden związek z antocyjanidynów: cyanidin-3-glukozyd, ponieważ przypuszcza się, że w znacznym stopniu zapobiega on rakowi skóry)
  • kwas elagowy
  • kwasy fenolowe

Ze względu na dużą zawartość antyoksydantów jeżyny zostały umieszczone na liście ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity), czyli liście produktów, które w wysokim stopniu chronią organizm przed niszczącym wpływem reaktywnych form tlenu. Według dra Ronalda Priori z The US Departament of Agriculture Research Service "zwiększając spożycie owoców i warzyw, szczególnie tych o wysokiej wartości ORAC, można znacząco podnieść poziom antyoksydantów w krwioobiegu nawet o 15-20 proc.".

To ci się przyda

Jeżyny - wartości odżywcze, kalorie (w 100 g)

Wartość energetyczna - 43 kcal
Białko ogółem - 1.39 g
Tłuszcz - 0.49 g
Węglowodany - 9.61 g
Błonnik - 5.3 g

Witaminy

Witamina C – 21 mg
Tiamina – 0.020 mg
Ryboflawina – 0.026 mg
Niacyna - 0.646 mg
Witamina B6  - 0.030 mg
Kwas foliowy -  25 ug
Witamina A – 11 ug
Witamina E – 1.17 ug
Witamina K - 19.8 ug

Minerały

Wapń – 29 mg
Żelazo - 0.62 mg 
Magnez - 20 mg
Fosfor - 22 mg 
Potas - 162 mg
Sód – 1 mg 
Cynk - 0.53 mg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Jeżyny wspomagają pracę układu krążenia

Jeżyny wspomagają pracę układu krążenia dzięki zawartości 3 substancji:

  • antocyjanów - zwiększają elastyczność naczyń włosowatych oraz wzmacniają i odtruwają serce;
  • witaminy C, która zwiększa odporność komórek. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C wynosi 70 mg. Ostrężyny w 100 g zawierają 21 mg tej cennej witaminy, w związku z tym szklanka jeżyn pokrywa 60 proc. dziennego zapotrzebowania na kwas askorbinowy.
  • błonnika -  jedna szklanka jeżyn pokrywa 30 proc. dziennego zapotrzebowania na błonnik, który ogranicza wchłanianie niezdrowych tłuszczów, a tym samym zmniejsza ryzyko chorób serca;

Jeżyny mogą zapobiec chorobom oczu

Dzięki dużej zawartości witaminy C i E jeżyny mogą zmniejszyć ryzyko rozwoju groźnego zwyrodnienia plamki żółtej. Ryzyko wystąpienia tej przewlekłej, postępującej choroby oczu zmniejszają także wspomniane antocyjany, które zwalczają wszelkie stany zapalne siatkówki oka oraz obniżają wysokie ciśnienie krwi, które jest czynnikiem ryzyka rozwoju AMD.

Dzikie owoce leśne - co warto o nich wiedzieć?

Jeżyny na zdrowe kości

Zawarta w jeżynach witamina K pełni ważną rolę w powstawaniu właściwej formy osteokalcyny (białka występującego w tkance kostnej). Niedobór witaminy K może prowadzić do nieprawidłowej produkcji osteokalcyny, co z kolei może się przyczynić do obniżenia gęstości kości oraz zwiększyć ryzyko złamań.

Ponadto jeżyny zawierają dwa oddziałujące na siebie minerały: wapń i magnez, które biorą udział w tworzeniu tkanki kostnej.

Magnez jest bowiem niezbędny do prawidłowego przyswajania wapnia w kościach, z kolei wapń jest podstawowym budulcem kości.

Jeżyny złagodzą objawy PMS i menopauzy

Zawarte w jeżynach fitoestrogeny to naturalnie występujące estrogeny roślinne, które działają w organizmie ludzkim podobnie jak żeńskie hormony.

W związku z tym mogą pomóc złagodzić typowe objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego, a nawet objawy menopauzy, w tym najbardziej dokuczliwe uderzenia gorąca.

Jeżyny regulują poziom cukru we krwi

Jeżyny należą do produktów o niskim indeksie glikemicznym (IG jeżyn = 25), w związku z tym mogą być spożywane przez diabetyków.

Tym bardziej że zawierają sporą ilość błonnika, który spowalnia wchłanianie węglowodanów w przewodzie pokarmowym, dzięki czemu pomaga w utrzymaniu stałego poziomu cukru we krwi.

Ponadto naukowcy z University of Illinois odkryli, że jeżyny zawierają także inne związki, które skutecznie hamują działanie enzymów odpowiedzialnych za przyswajanie węglowodanów.

Z wyników ich badań wynika, że jeżyny skutecznie hamują działanie dwóch podstawowych enzymów przemiany węglowodanowej - alfa-amylazy i alfa-glukozydazy. Naukowcy przyjmują, że jeżyny mogą być tak samo skuteczne jak leki antycukrzycowe.

Zrób to koniecznie

Sok z jeżyn dla cukrzyków

Do wykonania soku z jeżyn dla cukrzyków będą potrzebne 1 kg świeżych owoców oraz szczypta kwasku cytrynowego. Jak go przyrządzić? Oczyszczone jeżyny przełóż do rondelka i podgrzewaj na małym ogniu do momentu, aż puszczą sok.

Następnie dodaj kwasek cytrynowy i wymieszaj. Gorący sok przecedź przez sitko, przelej do słoików, zamknij, odwrócić do góry dnem i pozostaw do wystygnięcia.

Po otwarciu sok należy przechowywać w lodówce i spożyć w ciągu 3 dni.

Jeżyny a odchudzanie

Jeżyny, dzięki niskiej kaloryczności (43 kcal w 100 g), są doskonałym składnikiem diety odchudzającej. Ponadto są bogatym źródłem pektyn - rozpuszczalnego błonnika pokarmowego, który pod wpływem wody zwiększa swoją objętość i na długi czas wypełnia żołądek, dając uczucie sytości.

Jedna filiżanka jeżyn zawiera ok. 8 z 25 gramów błonnika, którego potrzebuje nasz organizm każdego dnia.

Jeżyny - zastosowanie w kosmetyce

Jeżyny zawierają najwięcej witaminy E (czyli witaminy młodości) ze wszystkich owoców leśnych. Ponadto są źródłem wielu antyoksydantów, które opóźniają proces starzenia się skóry (m.in. chronią skórę przed uszkodzeniami spowodowanymi nadmierną ekspozycją na słońce, przyspieszają syntezę kolagenu i wzmacniają kruche naczynka krwionośne).

Zrób to koniecznie

Maseczka z jeżyn dla skóry suchej

Rozgnieć w miseczce kilka jeżyn, dodaj 1 łyżeczkę śmietany, 1 łyżeczkę miodu i dokładnie wymieszaj. Zaaplikuj maseczkę na 15-20 minut. Następnie zmyj zimną wodą.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 11/2019 "Zdrowia": padaczka odczarowana, dla kogo przeszczep nerki, e-papieros - nowa plaga, cera wolna od przebarwień, porażka źródłem sukcesu, lunchbox wegetarianina. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 11/2019
KOMENTARZE
isa
|

warto wspomniec o lisciach jezyny a nie tylko o owocach bo wiele z wymienionych wlasciwosci jest w lisciach , z ktorych robisie napary wyciagi w okresie gdy nie mamy owocow.
Surowe mlode listki sa smaczne i spokojnie mozna je dodawac do salatek , kanape byle nie przesadzac z iloscia zawieraja wszystko to co najcenniejsze bo nie dotknela go lapa wszechwiedzacego czlowieka , ktory tak czesto maci w Boskich uprawach ;).

Wan
|

Dziwie się, że cena jeżyn w sezonie jest tak wysoka, trudno to wytłumaczyć,ponieważ w moim ogródku posadziłam kilka lat temu sadzonkę jezyny z której wyrósł okazały krzak i bez wspomagania nawozami mam w sezonie kilkanaście kilogramów świeżych owoców jeżyn z których robię dżemy i soki na całą zimę.

lasowy
|

Teraz w sierpniu w lasach dojrzewają jeżyny i tylko zbierać ale trzeba włożyć odzież odporną na potarganie na kolce.

brokosowska
|

mam w swoich ogrodzie ogromną jeżynę, która daje mi multum owoców i każdego lata mogę się nimi objadać :) idealne na przeziębienia, sok z jeżyn wystarczy dodać do herbaty + miód i cytryna i na drugi dzień człowiek jest zdrów jak ryba!