Grzyby jadalne w Polsce - te grzyby możesz zbierać i jeść bez obaw

2020-09-30 14:55 Monika Ochnik

Grzyby jadalne w Polsce stanowią zaledwie ułamek grzybów, które rosną w naszych lasach. Co ciekawe, do grzybów jadalnych w naszym kraju zalicza się 44 gatunki, ale w praktyce zbieranych jest zaledwie kilkanaście z nich. Polacy wybierają te najbardziej znane i smaczne, które zadomowiły się już w naszej kuchni. Które gatunki grzybów jadalnych możemy zbierać bez obaw?

Zbieranie grzybów jadalnych jest podobno sportem narodowym Polaków. Nasi rodacy jako jedni z nielicznych w Europie ruszają szturmem do lasów, gdy tylko rozpoczyna się sezon jesienny i trochę popada. Przy czym każdy z nich uważa się za znawcę grzybów.

Ta brawura może się jednak skończyć tragicznie, gdyż grzyby jadalne bardzo łatwo jest pomylić z trującymi, zwłaszcza gdy ktoś ma niewprawne oko. Co roku w Polsce grzybami zatruwa się kilkadziesiąt osób. W roku 2016 było ich 46, a 2017 - 24, a w 2018 na szczęście mniej - 16, ale w 2019 - już 27. Najczęstszym powodem było zatrucie muchomorem sromotnikowym (który łatwo jest pomylić z czubajką kanią) oraz muchomorem czerwonym i plamistym. Niekiedy zatrucia te kończą się śmiercią.

Dlatego tak ważna jest edukacja, a także duża ostrożność podczas wyprawy na grzyby.

Spis treści

  1. Grzyby jadalne - jak je zbierać?
  2. Grzyby jadalne - środki ostrożności
  3. Najpospolitsze grzyby jadalne w Polsce
  4. Grzyby jadalne - czy warto je jeść?

Grzyby jadalne - jak je zbierać?

Zbierając grzyby, warto kierować się kilkoma uniwersalnymi zasadami:

  1. Grzyby można bardzo często spotkać w bezpośrednim sąsiedztwie konkretnych gatunków drzew. Dzieje się tak dlatego, że grzyby żyją z drzewami w tzw. mikoryzie - jest to rodzaj wymiany, która obu stronom przynosi wymierną korzyść. Korzenie drzew dostarczają grzybom niezbędnych związków organicznych, a z kolei grzyby zaopatrują drzewa w związki mineralne, głównie azotowe i fosforowe. I tak borowiki rosną najchętniej w towarzystwie świerków, koźlarze babki - z brzozami, a maślaki - z sosnami.
  2. Zbierając grzyby, pamiętaj, by nie uszkodzić grzybni. W tym celu najlepiej wycinać grzyby ostrym nożem tuż przy ziemi. Wykręcanie jest wskazane wtedy, gdy musimy sprawdzić podstawę trzonu (np. gdy mamy wątpliwości, czy dany grzyb nie jest muchomorem). Miejsce po grzybie zaleca się delikatnie przykryć ściółką.
  3. Grzyby zbieraj najlepiej do koszyka wiklinowego, nigdy do folii, gdyż mogą się w niej zaparzyć i może dojść do rozwoju groźnych bakterii. Z tego samego powodu obchodź się z nimi delikatnie - wkładaj je do koszyka zamiast wrzucać.
  4. Nie zbieraj egzemplarzy uszkodzonych i robaczywych. Grzybów przeznaczonych do suszenia nie myj w wodzie, tylko delikatnie je oczyść szczoteczką. Zebrane grzyby zjedz, zamroź lub poddaj obróbce cieplnej tego samego dnia. Grzyby szybko się psują!

Grzyby jadalne - środki ostrożności

Aby nasze grzybobranie było bezpieczne, warto zachować poniższe środki ostrożności:

  1. Jeśli nie jesteś wybitnym znawcą grzybów, lepiej zbieraj tylko te, które mają gąbkę (rurki) pod kapeluszem, czyli borowiki, podgrzybki, koźlarze i maślaki. Niektóre grzyby z blaszkami pod kapeluszem również są jadalne (m.in. kurki, opieńki miodowe, czubajki kanie, pieczarki, gołąbki zielonawy i wyborny), ale można je pomylić z trującymi, więc lepiej zrezygnować z ich zbierania.
  2. Zbieraj jedynie dorosłe egzemplarze i tylko te, co do których nie masz wątpliwości, że są jadalne.
  3. Bądź na bieżąco - w związku ze zmieniającym się klimatem w Polsce wciąż pojawiają się nowe gatunki grzybów, niektóre z nich łudząco podobne do tych jadalnych. Co więcej, grzyby niegdyś uważane za jadalne, jak np. olszówka, po latach badań okazały się jednak szkodliwe dla naszego zdrowia, dlatego warto śledzić najnowsze doniesienia na temat grzybów.

Najpospolitsze grzyby jadalne w Polsce

  • borowik szlachetny
  • podgrzybek brunatny
  • maślak zwyczajny
  • mleczaj rydz
  • opieńka miodowa
  • pieprznik jadalny (kurka)
  • gołąbek kunowy
  • pieczarka bulwiasta
  • koźlarz babka
  • czubajka kania
  • boczniak ostrygowaty

Czytaj też o nietypowych grzybach jadalnych:

Grzyby jadalne - czy warto je jeść?

Od dawna trwa spór, czy warto jeść grzyby jadalne, czy stanowią one tylko ciekawostkę kulinarną dla smakoszy. Odpowiedź nie jest wcale taka prosta. Grzyby są bowiem niskokaloryczne (ze względu na dużą zawartość wody), ale za ciężkostrawne (w ich skórce znajduje się chityna, której nie rozpuszcza nasz kwas żołądkowy, dlatego długo zalegają w żołądku). 

Zawierają też stosunkowo niewiele składników odżywczych, a mogą niestety gromadzić metale ciężkie. Wszystko tak naprawdę zależy od ściółki i miejsca, w którym rosną. Dlatego lepiej nie zbierać grzybów w okolicach ruchliwych dróg i zakładów przemysłowych.

Jakie dokładnie składniki odżywcze znajdziemy w grzybach?

Czytaj też:

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE