Cząber - właściwości zdrowotne i zastosowanie

2019-09-09 12:54 Marzena Masna, dietetyk

Cząber to przyprawa, która charakteryzuje się pikantnym smakiem i aromatem, zbliżonym do tymianku oraz majeranku. Do najbardziej znanych gatunków cząbru należy cząber górski i cząber ogrodowy. Sprawdź, jakie są właściwości zdrowotne cząbru oraz do jakich potraw się go dodaje.

Spis treści:

  1. Cząber - właściwości zdrowotne
  2. Cząber - wartości odżywcze
  3. Cząber - witaminy i składniki mineralne
  4. Cząber - zastosowanie w kuchni

Cząber wykorzystywany był do celów kulinarnych już w starożytnej Grecji i Rzymie. W połączeniu z tymiankiem służył do doprawiania zup, mięs i farszów. Uważano go też za afrodyzjak. Grecy i Rzymianie rozpowszechnili to zioło w Europie, zaś za sprawą kolonistów cząber dotarł do Ameryki.

Cząber to roślina o cienkich łodygach i ciemnozielonych, wąskich, drobnych liściach. Istnieją dwie odmiany tego zioła: letnia i zimowa, przy czym odmiana zimowa charakteryzuje się bardziej gorzkim i ostrym smakiem.

Jest szczególnie popularny w zachodniej Azji, Europie, USA, Kanadzie i na Bliskim Wschodzie. Prócz walorów smakowych cząber ma korzystny wpływ na zdrowie: wykazuje działanie antybakteryjne, antyseptyczne, zapobiega wzdęciom i biegunkom.

Cząber - właściwości zdrowotne

Cząber jest bogaty w potas, który obniża ciśnienie tętnicze krwi. Jest również doskonałym źródłem żelaza, które jest głównym składnikiem hemoglobiny uczestniczącej w transporcie tlenu. Dzięki temu może wspomóc leczenie anemii

Właściwości przeciwgrzybicze cząber zawdzięcza obecności karwakrolu, który wykazuje działanie hamujące na wzrost bakterii, m.in.: Escherichia coli, Bacillus cereus. Natomiast dzięki obecności tymolu, cząber zapobiega występowaniu zakażeń grzybiczych.

Czytaj też: Grzybica - objawy i leczenie

Cząber jest bogaty w witaminę C i cynk, które wspomagają układ odpornościowy. Oprócz tego łagodzi dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Zapobiega wzdęciom i biegunkom oraz redukuje objawy tych dolegliwości. Dodatkowo cząber pobudza wydzielanie soków trawiennych i wspomaga trawienie.

Czytaj też: Sposoby na problemy z trawieniem

Dzięki obecności błonnika pokarmowego, cząber wpływa korzystnie na profil lipidowy, obniżając stężenie cholesterolu LDL i zwiększając stężenie cholesterolu HDL.

Czytaj też: Cholesterol całkowity, LDL i HDL - normy

Cząber - wartości odżywcze

Cząber cechuje się niską kalorycznością i wysoką zawartością składników mineralnych i witamin. Jest bogaty w żelazo, wapń, magnez, miedź i cynk oraz witaminy z grupy B, głównie witaminę B6, a także witaminę C i witaminę A. Ponadto cząber zawiera garbniki, żywice, śluzy i olejki eteryczne, m.in.: cymol, karwakrol, kariofylen, terpineol i pinen.

Cząber - witaminy i składniki mineralne

Wartość odżywcza w 100 g cząbru w 1 g cząbru
Wartość kaloryczna 272 kcal 2,72 kcal
Białko 6,73 g 0,0673 g
Tłuszcze 5,91 g 0,0591 g
Nasycone kwasy tłuszczowe 3,26 g 0,0326 g
Cholesterol 0,0 mg 0,0 mg
Węglowodany 68,73 g 0,6873 g
Błonnik 45,7 g 0,457 g
Minerały
Fosfor 140,0 mg (20%*) 1,4 mg (0,20%)
Potas 1051,0 mg (30%) 10,51 mg (0,30%)
Sód 24,0 mg (2%) 0,24 mg (0,024%)
Wapń 2132,0 mg (213%) 2132,0 mg (213%)
Żelazo 37,88 mg (379%) 0,379 mg (3,79%)
Magnez 377,0 mg (94%) 3,77 mg (0,94%)
C
Cynk 4,3 mg (39%) 0,043 mg (0,39%)
Miedź 0,847 mg (94%) 0,00847 mg (0,94%)
Selen 4,6 µg (8%) 0,046 µg (0,08%)
Witaminy
Witamina B1 0,366 mg (28%) 0,00366 mg (0,28%)
Niacyna 4,08 mg (26%) 0,0408 mg (0,26%)
Witamina B6 1,810 mg (139%) 0,181 mg (1,39%)
Witamina B12 0,0 µg (0%) 0,0 µg (0,0%)
Witamina C 50,0 mg (56%) 0,5 mg (0,56%)
Witamina A 257,0 µg (29%) µg (0,29%)
Witamina D 0,0 µg (0%) 0,0 µg (0%)

*% dziennego zalecanego spożycia dla osoby dorosłej

Wartość odżywcza USDA, % dziennego zalecanego spożycia: Normy Żywienia, Nowelizacja IŻŻ, 2017

Cząber - zastosowanie w kuchni

Cząber stosuje się w kuchni jako przyprawę do potraw potraw zarówno mięsnych jak i warzywnych. Stanowi doskonałe połączenie z innymi przyprawami, m.in.: tymiankiem, szałwią, koprem włoskim, rozmarynem i liściem laurowym.

Cząber świetnie komponuje się z daniami z fasolą białą i soczewicą oraz kapustą i brukselką. Doprawia się nim też mięso: cielęcinę, drób, jagnięcinę, kaczkę, wieprzowiną i mięso z królika. Cząbru używa się jako składnika marynat do ryb, szczególnie dobrze pasuje do pstrąga.

Cząber można także wykorzystać do doprawiania pieczonych warzyw, pasztetów warzywnych, sałatek, zup, gulaszów, dań z ziemniakami i grzybami oraz sosów. Ponadto nadaje smaku daniom z serem kozim, pomidorami i ogórkami.

O autorze
Marzena Masna, dietetyk SOS Dieta, catering dietetyczny, Warszawa
Absolwentka dietetyki Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Doświadczenie zawodowe zdobywała w poradniach dietetycznych, Zespole Żłobków m. st. Warszawy oraz warszawskich szpitalach dla dorosłych i dzieci. Stale pogłębia swoją wiedzę, uczestnicząc w konferencjach dotyczących prawidłowego odżywiania oraz dietoprofilaktyki i dietoterapii chorób. Obecnie dietetyk w SOS Dieta, cateringu dietetycznym, gdzie zajmuje się doradztwem żywieniowym dla klientów, tworzeniem receptur, przygotowywaniem menu oraz nadzorem nad jakością posiłków.
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 10/2019 "Zdrowia" kreatywne podejście do seksu, podstępna borelioza, nowe terapie nowotworów, komu grozi cyberchondria, leki szkodzące urodzie, probiotyki w kiszonkach. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych porad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 10/2019
KOMENTARZE