Amarantus: właściwości i przepisy

Amarantus - nazywany zbożem XXI wieku - należy do najstarszych roślin uprawnych świata. Przed odkryciem Ameryki, wraz z kukurydzą, fasolą i ziemniakami, stanowił podstawę pożywienia Inków, Majów i Azteków. Amarantus jest zbożem, które charakteryzuje się szczególnie wysokimi wartościami odżywczymi i zdrowotnymi.

Amarantus pod względem zawartości żelaza nie ma sobie równych. Zawiera go pięciokrotnie więcej niż szpinak czy pszenica. Jest niezwykle cennym źródłem białka – lepiej przyswajalnego niż z mleka czy soi, a przy tym niezawierającego glutenu. Wyróżnia się zawartością niezwykle drobnej frakcji skrobi, która jest pięć razy łatwiejsza do strawienia niż ta obecna w kukurydzy.

Spis treści

  1. Amarantus - historia uprawy
  2. Amarantus - współczesna uprawa
  3. Amarantus - zastosowanie

Amarantus - historia uprawy

Historia amarantusa zaczęła się ponad 5000 lat temu. Indianie uważali tę roślinę za świętą i uprawiali ją na szeroką skalę. Ze zmielonych nasion przyrządzali tortille i napoje, a młode liście i pędy wykorzystywali jako warzywo i przyprawę

W czasach pokoju do amarantusowych wypieków dodawano miód, natomiast podczas wojny - krew jeńców, by dodawała męstwa. Prawdopodobnie te ostatnie praktyki sprawiły, że amarantus został w trakcie podbojów kolonialnych okrzyknięty przez hiszpańskich zakonników "diabelskim zielem". Pierwsi konkwistadorzy zniszczyli go niemal całkowicie, był dla nich bowiem symbolem pogaństwa – płonął na stosach wzdłuż andyjskich wierzchołków zupełnie jak ofiary inkwizycji. Wszędzie, gdzie obowiązywała religia chrześcijańska, zakazano jego uprawy.

Jak na ironię, kilka wieków po konkwistadorach odkrył go dla Europy mnich.

Amarantus - współczesna uprawa

Obecnie pola amarantusa, zwanego też szarłatem, można spotkać niemal we wszystkich zakątkach świata. Na większą skalę uprawia się go w Ameryce Północnej i Południowej, Azji Południowo-Wschodniej (Indie, Nepal, Himalaje, Cejlon) oraz w Afryce (Nigeria, Mozambik, Uganda). W Polsce ponad 90% upraw znajduje się na Lubelszczyźnie

Zgodnie z klasyfikacją botaniczną szarłat nie jest zbożem, dlatego nazywany jest pseudozbożem. Większość z sześćdziesięciu jego gatunków to chwasty o niejadalnych nasionach i liściach. Najczęściej wykorzystywaną częścią amarantusa są nieco większe od maku jasnobrązowe nasiona

Dla środowiska naturalnego niezwykle istotną cechą szarłatu jest to, że pochłania dwukrotnie więcej dwutlenku węgla niż inne rośliny. Masowa uprawa może więc okazać się zbawienna dla przeciwdziałania skutkom efektu cieplarnianego.

Czytaj też:

Polecamy
jesz co lubisz kulinaria

Autor: Time S.A

Zbilansowane dieta to klucz do zdrowia i lepszego samopoczucia. Skorzystaj z JeszCoLubisz, innowacyjnego systemu dietetycznego online Poradnika Zdrowie. Wybieraj spośród tysięcy przepisów na zdrowe i smaczne dania z wykorzystaniem dobrodziejstw natury. Ciesz się indywidualnie dobranym menu, stałym kontaktem z dietetykiem i wieloma innymi funkcjonalnościami już dziś!

Amarantus - zastosowanie

W Polsce dostępne są: mąka, nasiona i popping, czyli prażone jak popcorn ziarna amarantusa.

  • Mąka z szarłatu poprawia jakość wypieków, pozwala wyeliminować większość chemicznych dodatków, przedłuża okres trwałości, a ponadto nadaje wyśmienity orzechowy smak. Mąka z amarantusa może być też stosowana do wyrobu np. makaronów czy pieczywa oraz do sałatek i zup. 
  • Popping doskonale smakuje z jogurtem, kefirem lub mlekiem.
  • Nasiona mogą być natomiast wykorzystywane jako składnik różnego rodzaju potraw gotowanych, duszonych oraz zapiekanek. Można z niego wytwarzać „amarantusowe masło”, majonez, a także mleko dla alergików.

W Indiach nasiona są smażone w cukrze jako laddos lub gotowane z ryżem, w Himalajach zmielonych nasion używa się do przygotowania naleśnikopodobnych chapattis, a Indianki - jak przed wiekami - przeżuwają liście amarantusa i podają niemowlętom jako pokarm. Dlatego warto zaprzyjaźnić się ze zbożem XXI wieku.

Artykuł ukazał się w miesięczniku "Zdrowie"

Czytaj też: Która kasza jest najzdrowsza?

Zdaniem eksperta
Magdalena Pawlak

Ziarna amarantusa są cennym źródłem łatwo przyswajalnego białka. Jako jedno z nielicznych białek roślinnych zawiera ono komplet aminokwasów egzogennych, m.in. lizynę, tryptofan i metioninę. Nasiona szarłatu są również bardzo bogate w jedno- i wielonienasycone kwasy tłuszczowe, zmniejszające ryzyko miażdżycy i innych chorób układu krążenia. Amarantus to też źródło wielu składników mineralnych, w tym łatwo przyswajalnego żelaza i wapnia oraz magnezu, fosforu i potasu. Zawiera witaminy z grupy B oraz antyoksydanty – witaminy A, C i E. Ze względu na dużą zawartość błonnika korzystnie wpływa na pracę jelit. Nasiona amarantusa zawierają spore ilości skwalenu – związku hamującego starzenie się komórek. Z powodzeniem mogą spożywać go osoby z miażdżycą, cukrzycą czy hiperlipidemią.

Wartości odżywcze i właściwości lecznicze amarantusa

Zobacz, co mówi o nich ekspert - Jacek Bilczyński, specjalista w zakresie żywienia i zdrowego trybu życia.

Amarantus - przykładowy przepis

Sałatka ziemniaczana

Składniki1 kg ziemniaków, 2 cebule, 2 ogórki kiszone, 10 łyżek poppingu, 2 łyżki oliwy, 2 łyżki musztardy, 5 łyżek soku z cytryny, przyprawy (sól, pieprz)Sposób przygotowaniaCebulę pokrój w kostkę i wymieszaj z musztardą, sokiem z cytryny, solą, pieprzem i poppingiem. Ugotowane ziemniaki po ostudzeniu pokrój w plastry i wymieszaj z wcześniej przygotowanym sosem, a następnie dodaj oliwę i pokrojone w kostkę ogórki. Całość wymieszaj.

Jabłka pieczone z amarantusem

Składniki5 jabłek, filiżanka poppingu, 5 łyżek ziaren słonecznika, 4 łyżki miodu, 1 łyżeczka cynamonu, oliwa do posmarowania naczynia żaroodpornegoSposób przygotowaniaZ umytych i osuszonych jabłek usuń gniazda nasienne. Wymieszaj popping z ziarnami słonecznika, miodem i cynamonem. Napełnij jabłka farszem i ułóż w posmarowanym oliwą żaroodpornym naczyniu. Całość lekko podlej wodą. Piecz przez ok. 30 minut w temperaturze 200°C.

Polecamy e-poradnik
E-poradnik - amarantus, teff i sorgo

Autor: Materiały prasowe

Z poradnika dowiesz się:

  • Dlaczego warto jeść kasze?
  • Jak je przyrządzać?
  • Jak je wykorzystać?
  • Z czym podawać?
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.
KOMENTARZE
Trenia
|

polecam artykuł na temat mąki amaratusa: openin.pl/index.php?option=...

Niedziela
|

Widziałam filmik, na którym wsypywane na rozgrzaną patelnię ziarenka amarantusa stają się poppingiem... Sama jeszcze nie póbowałam, ale wyglądało na bardzo prostą sprawę...

autor
|

Co to za brednie z tym żelazem? Poradnik Zdrowia wypisujący głupoty i po dwóch latach nawet nikt tych bzdur nie poprawił...

W 100 g amarantusa można znaleźć 248 mg magnezu, 159 mg wapnia i 7,6 mg żelaza.

Gzub
|

hahah, to chyba nie ma go aż tak dużo, skoro tylko 5x więcej, niż szpinak, który żelaza ma niewiele...

lukuj
|

cyt: pięć razy łatwiejszą do strawienia od skrobi zawartej w kukurydzy.

WOW: poproszę o odnośnik do badań

dezi
|

Nigdzie nie mogę znaleźć jak zrobić samemu amaratus ekspandowany. Kupiłam ziarna amarantusa zamiast ekspandowanego. Czy ktoś zna przepis?
Z góry dziękuję :)

Tina
|

Kiedyś przed laty ,kupiłąm nasiona amarantusa i dobrze sie nimi najadłam . Miałam boleści , bo pewnie mój organizm był nie przyzwyczajony

hanna
|

poping jełczeje bardzo szybko, z uwagi na dużą zawartość tłuszczu. Ponadto, proces ekspandowania powoduje utratę witamin.

mmm
|

Amarant to kolor, amarantus- roślina. I tyle w temacie.

C'est moi
|

amarantus to nazwa łacińska tej rosliny , po polsku szarłat