Szybki test kciuka pomoże ocenić, czy możesz mieć ukrytego tętniaka. Może ocalić ci życie

2022-05-27 8:17

Tętniaki aorty mogą przez wiele lat rozwijać się bez żadnych objawów, a do ich wykrycia niejednokrotnie dochodzi dopiero, gdy tętniak pęknie, co może skończyć się śmiercią. Tymczasem, jak twierdzą badacze z Yale University, o ryzyku tętniaka może ostrzegać prosty test, który w dodatku można wykonać szybko i bez żadnych kosztów.

Szybki test kciuka pomoże ocenić, czy możesz mieć ukrytego tętniaka. Może ocalić ci życie
Autor: Getty Images

Tętniaki aorty dotykają dorosłych w każdym wieku. Na tętniaka narażone są szczególnie osoby po 65. roku życia, przede wszystkim mężczyźni, u których występują one ponad trzykrotnie częściej, niż u kobiet, a także palacze, chorzy na miażdżycę, nadciśnienie, po udarze, ze zbyt wysokim cholesterolem, chorujący na POChP, czy choroby zapalne aorty, wreszcie - osoby, w których bliskiej rodzinie występowały tętniaki aorty.

Test kciuka może ostrzegać o ryzyku tętniaka

Zarówno pęknięcie tętniaka aorty, jak i sama jego obecność są zagrożeniem dla zdrowia. Dlatego bardzo ważne jest, by tętniaki wykrywać na wczesnym etapie, bo wtedy można zmniejszyć ryzyko powikłań i zgonu, a tętniaka można monitorować lub usunąć.

Jednak wczesne wykrycie tętniaków jest bardzo trudne.

„Największym problemem w przypadku tętniaków jest rozpoznanie dotkniętych chorobą osób przed pęknięciem tętniaka” – powiedział dr John A. Elefteriades , profesor chirurgii w Yale, starszy autor badania, którego wyniki opublikowano w American Journal of Cardiology.

W badaniu naukowcy przedstawili prosty sposób na to, by szybko i bezkosztowo identyfikować pacjentów, którzy mogą mieć niezdiagnozowanego tętniaka aorty.

Na czym polega test kciuka? Jest bardzo prosty:

  • podnieś rękę i ustaw dłoń na płasko
  • zegnij kciuk w poprzek dłoni i wyciągnij go tak daleko, jak to tylko możliwe

Jeśli kciuk wykracza poza krawędź dłoni, prawdopodobnie rozwinął się u ciebie tętniak, bądź niedługo może do tego dojść. Jak twierdzą badacze, możliwość poruszania kciukiem w taki sposób świadczy o tym, że stawy są rozluźnione na skutek patologii tkanki łącznej, a więc również naczyń tętniczych.

Poradnik Zdrowie: migotanie przedsionków

Opisany przez badaczy z Yale sposób na samodzielne diagnozowanie ryzyka ukrytego tętniaka został przetestowany na grupie 305 pacjentów, których poddano zabiegom kardiochirurgicznym, m.in. z powodu tętniaków aorty.

 Badacze podkreślają, że pozytywny wynik testu nie jest powodem do paniki, gdyż nie każdy, kto jest w stanie wysunąć kciuk za krawędź dłoni, ma tętniaka. Nie może to być również jedyna metoda diagnostyczna. Jak powiedział dr Elefteriades: „Nasze badanie wykazało, że większość pacjentów z tętniakiem nie wykazuje pozytywnego objawu kciuk-dłoń, ale pacjenci, którzy mają pozytywny wynik testu, mają duże prawdopodobieństwo posiadania tętniaka” – powiedział Elefteriades. Zespół badaczy uważa, że test kciuka powinien być jednak włączony do standardowych badań fizykalnych pacjentów, przede wszystkim tych, którzy mają rodzinną historię tętniaka aorty.

Czym są tętniaki aorty i jakie dają objawy?

Tętniak aorty to stałe poszerzenie - o co najmniej 50 proc. - światła aorty (czyli największego naczynia krwionośnego w naszym organizmie, które wychodzi z lewej komory serca i dzieli się na mniejsze tętnice). Dotyczy wszystkich trzech warstw ściany aorty.  Najczęściej występuje tętniak aorty brzusznej, tętniak aorty piersiowej a także tętniaki piersiowo-brzuszne.

Tętniaki aorty bardzo długo mogą nie dawać objawów - ich rozpoznanie na wczesnym etapie zazwyczaj ma miejsce przy okazji innych badań. Jeżeli objawy występują to znak, że tętniak jest już bardzo zaawansowany.

Może się powiększyć i pęknąć, doprowadzając do krwawienia, które zagraża życiu, ale może też doprowadzić do powikłań takich jak udar mózgu, zawał nerki, niedokrwienie kończyn dolnych - w uszkodzonej tętnicy tworzą się bowiem skrzepliny, których fragmenty z czasem mogą się odrywać i tworzyć zatory w tętnicach.