poradnikzdrowie.pl > Żywienie - żywienie, przepisy, przepisy kulinarne, zasady zdrowego żywienia, diety lecznicze, zasady żywieniowe, dieta lecznicza > Dieta w chorobie - dieta w chorobie, dieta, dieta cukrzycowa, dieta wątrobowa, wrzody żołądka, mięta, rumianek

Potas wraz z chlorem i sodem należy do elektrolitów, tzn. minerałów, które rozpuszczają się w wodzie i przenoszą ładunki elektryczne. A ponieważ nasz organizm w większości składa się z wody, potas jest wszędzie: wewnątrz komórek, w przestrzeni międzykomórkowej, w chłonce i we krwi. Wszystkie elektrolity ściśle ze sobą współpracują. Aby organizm mógł właściwie funkcjonować, trzeba dostarczyć mu każdego, w odpowiednich proporcjach.

Rola potasu w organizmie człowieka

Potas łatwo przemieszcza się przez błony komórkowe, dostarczając komórkom substancji odżywczych i wynosząc zbędne produkty przemiany materii. Pobudza wydzielanie insuliny, uczestniczy w spalaniu węglowodanów i białek. Jest niezbędny do właściwego funkcjonowania systemu nerwowego, pracy mięśni, bierze udział w dotlenianiu mózgu, poprawiając zdolność myślenia i koncentrację.

Ale najważniejszą funkcją potasu jest regulowanie gospodarki wodnej, kontrola ciśnienia krwi i pracy nerek.

Niedobór potasu - objawy

Puchną ci nogi albo ręce, masz nadciśnienie lub nieregularne bicie serca – to mogą być objawy niedoboru potasu. O braku tego pierwiastka w organizmie mogą też świadczyć skurcze mięśni nóg występujące podczas wysiłku i w upał. W ten sposób organizm sygnalizuje, że wraz z potem uciekło z niego zbyt dużo potasu i trzeba go uzupełnić. O niedoborze potasu może też świadczyć podenerwowanie lub zmęczenie.

Ile potasu potrzebujemy dziennie

Dorosła osoba powinna dostarczyć organizmowi 2000–3000 mg potasu dziennie.

Kto jest narażony na niedobór potasu

Środki moczopędne powodują, że wraz z moczem wydalamy potas. Jeśli będziemy stosować je zbyt często i w dużych dawkach, może dojść do zaburzeń równowagi elektrolitowej w organizmie. Podobnie jest z niektórymi lekami nasercowymi i stosowanymi przy nadciśnieniu. Są wśród nich takie, które wypłukują potas z moczem. Wówczas, podczas długotrwałej kuracji, lekarz kontroluje poziom pierwiastka we krwi i w razie potrzeby zaleca uzupełnienie diety preparatami potasu.

Czasem suplementy zaleca się także osobom chorym na cukrzycę, by poprawić ich wrażliwość na insulinę.

Na niedobór potasu są też narażone osoby na diecie odchudzającej, stosujące środki na przeczyszczenie, cierpiące na biegunki albo wymioty. W przypadku zatrucia, aby nie doprowadzić do odwodnienia i uzupełnić stracone elektrolity, trzeba dużo pić (niegazowaną wodę mineralną, słabą lekko osłodzoną herbatę, napary z rumianku, mięty, rozcieńczone soki owocowe) albo ratować się gotowymi preparatami.

Nadmiar potasu - czy jest groźny?

Preparatów z potasem nie wolno zażywać bez porozumienia z lekarzem. Jego nadmiar może zaszkodzić, zwłaszcza chorym na nerki. Gdy nie pracują one prawidłowo, czasem dochodzi do gromadzenia się zbyt dużej ilości jonów, a to może zaburzyć pracę serca i nawet zagrozić życiu.Dieta bogata w produkty zawierające dużo potasu, szybko pokryje straty spowodowane przyjmowaniem leku na odwodnienie.

Za wysokie stężenie potasu może upośledzić działanie niektórych leków. Np. gwałtowny wzrost poziomu potasu we krwi w połączeniu z pewnymi preparatami przepisywanymi często na niewydolność serca i arytmię (np. z naparstnicą), lub inhibitorami enzymu konwertującego (ACE), stosowanymi z powodu chorób serca i nadciśnienia, potrafi poważnie zaburzyć pracę serca.

Źródła potasu w jedzeniu

Potas występuje we wszystkich produktach z wyjątkiem tłuszczów i cukrów. Ale najwięcej jest go w suszonych owocach – morelach, figach, jabłkach, rodzynkach, a także w awokado i bananach. Jednak z jedzeniem tych produktów nie przesadzajmy, bo są kaloryczne. Nie żałujmy sobie natomiast pomidorów i ich przetworów. Dobrym źródłem potasu są też ziemniaki, a także owoce cytrusowe i zielone warzywa liściaste.