Wielkanoc: tradycyjne wielkanocne potrawy

1 komentarze
Autor: Monika Majewska

Tradycyjne potrawy wielkanocne od wieków królują na świątecznym stole. Na przestrzeni lat wielokrotnie próbowano urozmaicić tradycyjne wielkanocne menu, jednak wszyscy wiemy, że dania wielkanocne, które przyrządzały nasze prababcie, smakują najlepiej. Zobacz, jakie tradycyjne potrawy wielkanocne powinny się obowiązkowo znaleźć na świątecznym stole.

Typowe potrawy wielkanocne, które możemy znaleźć na polskim stole to oczywiście jajka, żurek, biała kiełbasa i świąteczne wypieki.

Typowe potrawy wielkanocne

Tradycyjne potrawy wielkanocne można modyfikować, ale czy warto? Żurek, biała kiełbasa, wszechobecne jajka i mazurki to podstawa tych świąt. W Wielką Niedzielę większość z nas kładzie na wielkanocnym stole koszyczki z poświęconym dzień wcześniej jedzeniem. Jak nakazuje tradycja, znajdują się w nich chleb, szynka, cukrowy baranek oraz jajka, czyli symbol życia, a przecież w Wielkanoc świętujemy właśnie zwycięstwo Chrystusa nad śmiercią. W wielkanocną niedzielę na stołach Polaków może się w końcu - po 40 dniach postu - pojawić to, czego tylko chrześcijańska dusza zapragnie. Jakie jednak tradycyjne potrawy wielkanocna spożywamy najczęściej i których na wielkanocnym stole nie może zabraknąć?

1. Jajka

Na wielkanocnym stole królują oczywiście jajka - symbolu życia i nadziei na życie wieczne. W końcu po łacinie "ab ovo", czyli "od jaja" nie oznacza nic innego, jak "od początku". Poświęconym w Wielką Sobotę jajkiem dzielimy się przy świątecznym stole podobnie, jak opłatkiem podczas Wigilii. Oprócz wymiaru religijnego jajko ma też ten bardziej przyziemny - kulinarny. W tej dziedzinie wyobraźnia Polaków nie zna granic, jajka podajemy w każdej postaci: na miękko, w koszulkach lub jaja faszerowane. Ba, jajko stanowi przecież też składnik naszych ulubionych wielkanocnych ciast.

Warto pamiętać, aby dodać do wielkanocnych jajek majonez lub sos tatarski. Na bazie jajek można przyrządzić pastę jajeczną lub różnorodne sałatki, np. jarzynową. Można też je dodać do tradycyjnych wielkanocnych zup.

Co więcej, Wielkanoc, przynajmniej w tej części dotyczącej jajek, nie musi być ściśle związana z tradycją. Nie bój się poeksperymentować i zamiast jaja kurzego wybierz jajo przepiórcze lub strusie. Tylko jak je przygotować?

Jajko przepiórcze

Jajka przepiórcze są mniejsze niż jaja kurze - 3-4 jajka od przepiórki odpowiadają 1 jajku od kury. Gotujemy je krócej niż jaja kurze - na miękko tylko przez minutę, a na twardo - 4. Jaja przepiórcze mają więcej witamin i składników mineralnych niż te od kury, za to mniej tłuszczu, dlatego mogą je spożywać alergicy.

Jajko strusie

Jak można się domyślić, zdecydowanie większe niż jajo kurze - nawet 20-30 razy! Dłużej też trzeba je gotować - na miękko przez 45 minut, a na twardo - 60-70 minut (w zależności od wielkości tego nietypowego jaja wielkanocnego). Jajo strusie zawiera więcej cholesterolu niż kurze, ale też i więcej tłuszczów nienasyconych.

Jeśli nie odważysz się na tak duży eksperyment, możesz spróbować oryginalnie przygotować jajo kurze, np. faszerować je schabem lub owinąć je szynką parmeńską.

To ci się przyda

To ci się przyda

Przepis na jaja przepiórcze na zimno z sosem majonezowym

Składniki:

  • Jaja przepiórcze - 10 szt.
  • Ogórki konserwowe - 2 szt.
  • Jogurt naturalny - 2 łyżki
  • Majonez - 2 łyżki
  • Groszek konserwowy - 2 łyżki
  • Grzybki marynowane - 6 szt.
  • Sól i pieprz do smaku

Sposób przygotowania:

Jajka gotuj na twardo przez 4 minuty, a następnie zdejmij skorupkę i przekrój je na pół. Przygotuj grzybki i ogórki i pokrój je w drobną kostkę, a następnie wymieszaj je z jogurtem, majonezem i groszkiem oraz dopraw solą i pieprzem. Sos nałóż na talerz, a na nim ułóż jajka.

2. Zupy wielkanocne

W całej Polsce na Wielkanoc przygotowuje się barszcz biały lub żurek. Czym różnią się te dwie wielkanocne zupy? Żurek ma być przygotowywany na zakwasie z mąki żytniej, a barszcz biały - z mąki pszennej. Tradycyjny żur miał być podawany z ziemniakami i to go różniło od barszczu białego, gotowanego na wywarze z boczku i kiełbasy. W wielu miejscach Polski zamiast żuru podaje się barszcz biały z dodatkiem chleba. Do obu potraw można za to dodawać jajko.

Nie wyobrażamy sobie, żeby na świątecznym stole zabrakło chrzanu, jednak nie aż tak często występuje on na nim w postaci zupy chrzanowej. Ta z kolei, w zależności od regionu Polski, może mieć różne składniki i często przypominać po prostu barszcz biały lub żurek z dodatkiem chrzanu.

Barszcz biały i żurek są jednak na razie na polskich stołach wielkanocnych bezkonkurencyjne. Znacznie mniejszą popularnością, choć czasem też je na święta przygotowujemy, cieszą się takie zupy jak zupa koperkowa z jajkiem czy zupa szczawiowa.

To ci się przyda

To ci się przyda

Przepis na zupę chrzanową

Składniki:

  • Chrzan ze słoika - 6 łyżek
  • Ziemniaki - 200-300 g
  • Czosnek - 1 ząbek
  • Cebula - 1-2 szt.
  • Bulion z kury - 150 ml
  • Wytrawne białe wino - ok. 150 ml
  • Masło - 3 łyżki
  • Śmietana kremówka - 250 ml
  • Sok z limetki - 2 łyżki
  • Rzodkiewka i szczypiorek - po pęczku
  • Oliwa z oliwek
  • Cukier
  • Sól i pieprz

Sposób przygotowania:

Rozpuść w garnku masło i wrzuć do niego pokrojone wcześniej w kostkę ziemniaki oraz pokrojoną w piórka cebulę. Dodaj również posiekany ząbek czosnku. Całość smaż przez około 2-3 minuty. Następnie dodaj cukier, pieprz i sól do smaku, dolej również wino, cały czas mieszając. Gdy odparuje już połowa wina, dodaj bulion, śmietanę i dwie szklanki wody. Całość mieszaj i podgotowuj przez 30 minut. Dodaj sok z limetki i wszystko zmiksuj. Po uzyskaniu gładkiego kremu dodaj chrzan i wymieszaj. Posiekaj szczypiorek i pokrój w plastry rzodkiewki. Ugotowaną zupę podaj w miseczkach, posyp ją szczypiorkiem i rzodkiewką, polej oliwą z oliwek.

Polecamy
Co podać na śniadanie wielkanocne? 5 tradycyjnych polskich potraw

Co podać na śniadanie wielkanocne? 5 tradycyjnych polskich potraw

Śniadanie wielkanocne to uroczysty posiłek, którym rozpoczynamy święta Wielkiej Nocy. Na tradycyjnym wielkanocnym stole powinna znaleźć się święconka, którą dzielimy ...

3. Mięsa i wędliny

Pasztet

Na stole wielkanocnym nie powinno zabraknąć pasztetów. Z czego je przygotować? Z różnego rodzaju mięs, np. cielęciny, indyka, podgardla wieprzowego. Aby dodać wielkanocnemu pasztetowi aromatu, wyłóż formę do pieczenia plastrami boczku lub słoniny. Nie mroź pasztetu - przygotuj go kilka dni przed świętami - wtedy nie straci swojego smaku i konsystencji.

Biała kiełbasa

Wielkanocny stół nie będzie w pełni świątecznym jeśli zabraknie na nim białej kiełbasy. Podobno spożywamy ją w Polsce już od XVII wieku, a pierwszy przepis na przygotowanie białej kiełbasy odnotowano w książce kucharskiej Marii Śleżańskiej z 1904 roku. Białą kiełbasę można przygotowywać na różne sposoby: gotowana stanowi składnik wielkanocnego żuru, ale nic nie stoi na przeszkodzie by była zapiekana z czosnkiem, w cieście francuskim czy pieczona.

Szynka

Przed II wojną światową na polskich stołach rzadko kiedy nie pojawiała się wielka szynka z kością i z wyciętymi motywami świątecznymi. Szynka była peklowana i wędzona, gotowana lub pieczona. Dzisiaj szynkę z kością pałaszujemy rzadko, ale nadal korzystamy z różnych przepisów: najczęściej tradycyjnie ją gotujemy lub wędzimy, ale przygotowujemy też szynkę z pieca, szynkę w porto.

Schaby i pieczenie

Nie zapominajmy też o faszerowanym schabie: jako farszu możemy użyć pieczarek i sera, warzyw, suszonych pomidorów. Kolejną ważną potrawą mięsną na wielkanocnym stole jest pieczeń: czy to w postaci pieczeni rzymskiej z warzywami, czy pieczeni wołowej faszerowanej papryką czy w końcu pieczonej kaczki z owocami.

To ci się przyda

To ci się przyda

Przepis na pieczeń rzymską w sosie chrzanowym

Składniki:

  • Chuda mielona wołowina - 1,5 kg
  • Jajko surowe - 2 szt.
  • Jajko na twardo - 3 szt.
  • Odtłuszczony serek homogenizowany - 1 szt.
  • Chrzan
  • Mąka - 3 szczypty
  • Cebula - 1 szt.
  • Oliwa z oliwek
  • Pieprz czarny
  • Sól

Sposób przygotowania:

Rozbij dwa surowe jajka i dodaj je do mięsa wołowego - całość wymieszaj. Następnie zetrzyj na tarce cebulę, dodaj odrobinę serka homogenizowanego i przypraw solą i pieprzem. Całość wymieszaj z mięsem. Przygotuj żaroodporną formę do keksu, posmaruj ją oliwą i posyp mąką. Wyłóż do formy połowę przygotowanego wcześniej mięsa mielonego, a jajka na twardo pokrój w plasterki i ułóż na mięsie wołowym wzdłuż - jeden obok drugiego. Przykryj całość drugą połową mięsa. Nagrzej piekarnik do temp. 180 stopni Celsjusza i piecz przez godzinę.

W czasie oczekiwania na upieczenie, przygotuj sos chrzanowy - zmiksuj serek homogenizowany z łyżeczką tartego chrzanu, pieprzem i solą - miksuj tak długo, aż uzyskasz puszystą konsystencję. Pieczeń może być podawana na ciepło i na zimno.

4. Majonez

Majonez to nieodłączny towarzysz wielkanocnych jajek, znajdziemy go też w (prawie) każdej świątecznej sałatce. Krótko mówiąc: odnajdzie się wszędzie - i w sałatce, i z wędlinami, i z owocami morza, i z rybami. Majonez można oczywiście kupić w sklepie, ale należy zwrócić uwagę na jego skład: czy nie znajdziemy w nim konserwantów E385, E412, E415. Z drugiej strony, producenci sprzedawanych w sklepach majonezów korzystają z żółtek pasteryzowanych, co minimalizuje ryzyko zatrucia się salmonellą, no i kupione w sklepach produkty dłużej zachowują świeżość.

To ci się przyda

To ci się przyda

Przepis na majonez domowej roboty

Składniki:

  • Musztarda - 1 łyżeczka
  • Żółtko - 1 szt.
  • Olej lub oliwa - 2/3 szklanki
  • Sok z cytryny
  • Sól

Sposób przygotowania:

Wymieszaj żółtko z solą i musztardą, a następnie powoli wlewaj do nich olej w temperaturze pokojowej i ucieraj. Majonez dopraw solą i sokiem z cytryny.

5. Chrzan

Kolejnym dodatkiem do wielkanocnych potraw jest chrzan - i jego użycie odpowiednio wytłumaczono - ma być symbolem siły. Staropolskim zwyczajem powinniśmy zjeść chrzan na czczo (ale dopiero po święcące!). trzy razy chuchnąć do komina, a potem już możemy objadać się bez żadnych limitów. Nawet niewielka ilość chrzanu pobudza wydzielanie soków trawiennych, co przydaje się przy często występujących świątecznych niestrawnościach. Chrzan to także cenne źródło błonnika (7,2 g w 100 g korzenia),witaminy Awitaminy Cwitamin z grupy B.

Na Wielkanoc chrzan możemy wykorzystać oczywiście z jajkami (jako dodatek i składnik farszu) i jako składnik zupy chrzanowej, ale również do przygotowania kotletów jajecznych czy kremu z chrzanu.

To ci się przyda

To ci się przyda

Przepis na domowy chrzan

Składniki:

  • Korzeń chrzanu - 1-2 sztuki
  • Świeżo wyciśnięty sok z cytryny
  • Cukier
  • Sól

Sposób przygotowania:

Obierz, umyj i wrzuć do do zimnej wody korzenie chrzanu i pozostaw je w niej na godzinę, by później łatwiej je zetrzeć. Podczas oczekiwania sięgnij po słoik, do którego nalej kilka łyżek wody przegotowanej i 3 łyżki soku z cytryny, dopraw cukrem i solą. Następnie zetrzyj chrzan na drobnych oczkach, i przełóż do słoika z wodą i sokiem cytrynowym. Całość wymieszaj i dopraw lub dolej wody, jeśli będzie taka potrzeba. Gotowy chrzan przechowuj w lodówce.

Polecamy
Wielkanoc: kuchnia regionalna czyli studzienina i chrzanówka

Wielkanoc: kuchnia regionalna czyli studzienina i chrzanówka

Regionalne potrawy wielkanocne wyglądają zupełnie inaczej niż, uchodzące za tradycyjne, jajka czy biała kiełbasa. Co na Wielkanoc przygotowują Górale i ...

6. Wielkanocne ciasta

Wielkanocna baba

Wielkanocna uczta następuje po 40-dniowym poście, w związku z tym to czas dla wszystkich amatorów słodkości. Bardzo popularna jest wielkanocna baba. Przygotowujemy ją w Polsce już od XV wieku, a w tej postaci, w jakiej znamy ją dzisiaj - od XVIII wieku. Ten wielkanocny wypiek przysparzał paniom domu niemało nerwów - dobrze wyrośnięta wielkanocna baba oznaczała powodzenie w całym nadchodzącym po świętach roku. Baba wielkanocna może przybierać różne formy: z migdałami, z białą czekoladą, w wersji czekoladowej, na jogurcie, orzechowej czy nawet z ponczem.

Pascha

Z kolei pascha, według tradycji powinna być przygotowywana tylko raz w roku - właśnie w Wielkanoc, a jej piramidalny kształt ma symbolizować grób Chrystusa. Pascha to tradycyjny świąteczny deser rosyjski, który przygotowuje się na twarogu na zimno, z bakaliami. To jedno z niewielu wielkanocnych dań, które opiera się wszelkim kulinarnym innowacjom.

Makowiec

Kolejnym tradycyjnym wielkanocnym ciastem przygotowywanym w Polsce jest makowiec. I on nie pojawia się na świątecznym stole przypadkowo - ma zapewniać domowi bogactwo. Dawniej jego upieczenie, głównie ze względu na konieczność przygotowania maku, zajmowało niemało czasu, dziś kupuje się mak gotowy. Makowiec może urozmaicić poprzez dodanie wiórków kokosowych, przygotowanie go w kilku warstwach - z dodatkiem konfitury, np. wiśniowej, z kruszonką czy z jabłkami.

Mazurek

Mazurki to ciasta, które są symbolem świąt wielkanocnych, dlatego zajmują honorowe miejsce na wielkanocnym stole. Choć uważane za wypieki tradycyjnie polskie, prawdopodobnie przywędrowały do nas z Turcji. Tajemnicza jest też nazwa "mazurek", która pochodzi od... mieszkańców Mazowsza, nazywanych dawniej właśnie Mazurami. Tradycyjnie wielkanocny mazurek wykonujemy z kruchego ciasta, które przekładamy bakaliami i lukrujemy. Coraz większą popularnością cieszą się też mazurki bezglutenowe, kajmakowe, różane, cytrynowe czy owsiane.

To ci się przyda

To ci się przyda

Przepis na czekoladową babę wielkanocną

Składniki:

  • Gorzka czekolada - 15 dag
  • Mleko - 3 łyżki
  • Jajko - 3 szt.
  • Mąka - 20 dag
  • Cukier - 5 dag
  • Proszek do pieczenia - 2 łyżki
  • Kakao - 1 łyżka
  • Masło do wysmarowania formy

Polewa

  • Masło - 1 łyżka
  • Mleko
  • Gorzka czekolada - 1 tabliczka

Sposób przygotowania:

Rozpuść czekoladę z mlekiem w kąpieli wodnej, a następnie całość ostudź. Masło utrzyj na krem z cukrem, dodawaj do masła po jednym jajku i ucierając wlej rozpuszczoną czekoladę i wymieszaj. Dodaj mąkę z proszkiem i kakao i wymieszaj. Przelej ciasto do wysmarowanej masłem formy, piecz w temperaturze 180 stopni Celsjusza przez 40 minut. Babę udekoruj polewą uzyskaną poprzez rozpuszczenie czekolady z odrobiną mleka i masła.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 04.04.2017

Komentarze (1 - 1 z 1)
Aluta, 18.03.2016 10.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mieszkam na Wawrze i dwa lata temu otworzyli w okolicy czterogwiadkowy hotel z dużej sieci z restauracją oczywście. Jak sobie policzyłam ile czasu zaoszczędzę zamawiając u nich choćby ciasta i sałatki - zdecyodwałam się ograniczyć do 2-3 prostych potraw. I wszyscy są zadowoleni :-)
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
WIELKANOC: porady Piotra Murawskiego, szefa kuchni Knorr

Jak ugotować jajka by nie popękały? Jak uratować przesolony żurek? - te i inne wielkanocne dylematy...

więcej

5

Wielkanoc: tradycyjne wielkanocne potrawy Wielkanoc: tradycyjne wielkanocne potrawy

Tradycyjne potrawy wielkanocne od wieków królują na świątecznym stole. Na przestrzeni lat...

więcej

1

Co podać na śniadanie wielkanocne? 5 tradycyjnych polskich potraw Co podać na śniadanie wielkanocne? 5 tradycyjnych polskich potraw

Śniadanie wielkanocne to uroczysty posiłek, którym rozpoczynamy święta Wielkiej Nocy. Na...

więcej

1

Ciasta na Wielkanoc - 7 najlepszych przepisów na wielkanocne wypieki Ciasta na Wielkanoc - 7 najlepszych przepisów na wielkanocne wypieki

Ciasta na Wielkanoc - wybór jest tak duży, że trudno podjąć decyzję. Mazurek czy babka wielkanocna?...

więcej

1

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Oczywiście, że nie zachorujesz na cukrzycę, jedząc tylko 2 łyżeczki miodu, czyli około 10 g (około 46 kcal). Przy dopuszczanej ilości, jaką jest 50g (przy kaloryczności diety 2000 kcal). Miód to nie...

Produkty bez laktozy to produkty pozbawione cukru mlecznego, czyli składnika wpływającego na podwyższenie glikemii poposiłkowej. Jednak cukier nie jest całkowicie usunięty a zhydrolizowany do glukozy...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.