Papryka (capsicum annuum). Czerwona, pomarańczowa, żółta, zielona - wszystkie barwy złotej polskiej jesieni.I masa kształtów. Te zapamiętane z dzieciństwa - nieco pękate na jednym końcu stożki z grubym zdrewniałym ogonkiem, i te, których mnogość zaskoczyła nas później:okrągłe, mięsiste “przysadziste”, inne - przypominające kształtem jabłko, jeszcze inne - długie, wąskie gładkie i karbowane - ostrawe w smaku. Prawdziwe ostre papryki: chili, czuszki, cayenne, fresno, jalapeno, tabasco, serrano to odrębna bogata rodzina form i kolorów.
Liczne odmiany papryki są częścią dużej rodziny psiankowatych (Solanaceae). Należą do niej także ziemniaki, pomidory, bakłażany. Za ojczyznę papryki uważa się Kolumbię. Stamtąd uprawy rozszerzyły się na inne rejony Ameryki Południowej i Środkowej. Do Europy przywiózł nasiona papryki Diego Alvaraez Chanca, lekarz Ferdynanda i Izabelli - władców Kastylii i Aragonii, towarzyszący drugiej wyprawie Kolumba w 1493r - autor pierwszego dokumentu opisującego florę i faunę Ameryki. Barwne, smakowite warzywo rozprzestrzeniło się szybko w Hiszpanii, Portugalii, południowej Francji, we Włoszech, Turcji, w krajach bałkańskich. Zawędrowało aż do Indii, Chin, Pakistanu. Papryka zrobiła “oszałamiającą” karierę w porównaniu z pomidorami, które trafiły na Hiszpański dwór mniej więcej w tym samy czasie, a jeszcze w XIX wieku w wielu krajach uważano je za trujące. Doceniano jedynie ich walory dekoracyjne. Do popularyzacji walorów kulinarnych papryki “żywej” i tej w proszku przyczynili się Węgrzy, którzy zaczęli uprawić ją już w 1526 r a potem uczynili z niej swój sztandar kulinarny. Lubimy leczo, liczne paprykarze? No właśnie! A bez węgierskiej inwencji i papryki by ich nie było. Warto wiedzieć, że to właśnie z węgierskich papryk wydobyto w latach 30. ubiegłego wieku krystaliczny kwas ascorbinowy - czyli witaminę C. Może zatem Węgrom należy się “nobel dla papryki”!
Papryka w niewielkim stopniu ulega przemianom w procesie przetwarzania. Surowa zawiera w 100g m.in.:
Duszona odpowiednio:
Jako warzywo z rodziny psiankowatych papryka powinna być wyeliminowana z diety osób cierpiących na różnego rodzaju choroby reumatyczne i artrozy. Za to wszyscy pozostali mogą czerpać z papryki całe bogactwo witamin i soli mineralnych. Papryka jest przede wszystkim nieocenionym źródłem witaminy C. Zawiera jej cztero-pięciokrotnie więcej niż cytryny. Witamina ta w innych warzywach i owocach ulega zniszczeniu pod wpływem procesow kulinarnych. W papryce nie. Cenne są zarówno świeże strąki spożywane w sałatkach jak i różne przyrzadzane z nich potrawy i przetwory!
więcej
