MLEKO. Jakie mleko jest najzdrowsze?

Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Świeże mleko, czy kefir - co jest zdrowsze? Które składniki odżywcze i witaminy zawarte są w mleku? U nas najpopularniejsze jest mleko krowie, owcze chętnie pije się w Hiszpanii i Francji  a w basenie Morza Śródziemnego popularne są wyroby z mleka koziego. Które mleko jest najzdrowsze?

Mleko ludzie piją od wielu tysięcy lat. Wśród ludów pasterskich było podstawą pożywienia. Do dziś Masajowie przed przejściem do kasty starszych wojowników przez 4 lata żywią się niemal wyłącznie świeżym mlekiem. Egipcjanie, Grecy i Rzymianie cenili sobie mleko kozie i owcze, ale chętnie pili też mleko kobyle, wielbłądzie i ośle.

W tradycji dawnych Słowian mleko było czymś wiecej niż zwykłym produktem spożywczym – miało znaczenie ceremonialne, składano je bogom w ofierze. Tylko w Japonii i Chinach, gdzie hodowano niewiele bydła, nie było zwyczaju picia mleka. Japończycy nie tolerują świeżego mleka, bo nie mają enzymów potrzebnych do jego trawienia (niektórzy piją jogurty).

Nie przegap

Rodzaje produktów mlecznych

Trudno wyobrazić sobie kuchnię bez mleka. Można je zakwasić i pić w postaci kefiru, zsiadłego mleka lub jogurtu. Przygotować koktajl, kakao, dodać je do kawy. Z mleka robi się masło, maślankę, śmietanę, sery. Bez niego nie byłoby budyniu ani lodów. Dodaje się je do wypieków, placków, racuchów.

Mlekiem można zabielić zupę albo sos. Z zagęszczonego słodzonego mleka robimy kajmak – masę do ciast.

Składniki odżywcze w mleku

Mleko zawiera niemal wszystkie składniki odżywcze potrzebne człowiekowi do życia i są one wyjątkowo dobrze przyswajane przez organizm. Jest najlepszym źródłem wapnia. Dostarcza łatwo strawnego białka, które zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy. Tłuszcz mleczny to najlepiej przyswajalny przez organizm tłuszcz zwierzęcy. Występujące w mleku magnez, potas, cynk i wapń czynią z niego produkt zasadotwórczy, regulujący gospodarkę kwasowo-zasadową organizmu. Mleko to też doskonałe źródło witamin A, D, E (wspomagają wchłanianie wapnia) i z grupy B. Najlepiej wybierać mleko 1-2-proc. (produkty odtłuszczone mają niewielką zawartość cennych witamin). Składniki mleka mogą byc przyczyną alergii (głównie białka) albo nietolerancji pokarmowej (laktoza). Część osób nietolerujących mleka może jadać produkty fermentowane – jogurty, kefiry. Alternatywą dla mleka krowiego jest mleko kozie. Zawiera nawet więcej wapnia, potasu, fosforu i witamin niż mleko od krowy i jest od niego lepiej przyswajalne.

Mleko kozie rzadziej uczula, więc niektórzy alergicy mogą je pić zamiast krowiego. Duże zainteresowanie wzbudza mleko ośle (bogate w wapń, kwasy omega-3 i omega-6) oraz bawole (zawiera mniej cholesterolu niż krowie) – nie powodują uczuleń.

Mleczne przysmaki z różnych stron świata

Najpopularniejsze jest krowie. Ale w Indiach, Azji, we Włoszech, na Węgrzech, Bałkanach używa się też mleka bawolego. Z niego powstaje prawdziwa włoska mozzarella (Mozzarella Vera Bufala), której tradycja sięga średniowiecza. Ser i masło bawole można kupić w niektórych naszych delikatesach. Mleko owcze chętnie popijają Hiszpanie, a rozmaite owcze sery produkuje się we Francji i na Podhalu. W basenie Morza Śródziemnego popularne jest mleko kozie. Na wyspie Fuerteventura z gęstego i niezwykle tłustego mleka wyrabia się przysmak Hiszpanów – kozi ser majorero, idealny np. do paelli. Z mleka koziego produkuje się pochodzacy z Cypru solankowy ser halloumi. Półtwardy, włóknisty, ma lekko słodki smak i nadaje się do gotowania. Zwykle dodaje się do niego świeżą miętę. Obtoczony w mące i usmażony w głębokim oleju jest ulubioną potrawą Cypryjczyków. Grillowany podaje się tam na chlebie pita z pomidorem lub z bakłażanem upieczonym na ruszcie. Lapończycy piją mleko reniferów, Peruwiańczycy – lamy, a mieszkancy Tybetu – jaków.

W Indiach i niektórych krajach arabskich popularne jest mleko wielbłądzie, w Mongolii zaś – kobyle.

Kumys, czyli sfermentowane kobyle mleko

Mongołowie piją mleko wszystkich hodowanych przez siebie zwierząt (klaczy, krów, jaków, wielbłądzic, owiec, kóz), ale tylko mleko kobyle i wielbłądzie nadaje się na kumys – narodowy napój. Jego przygotowanie rozpoczyna się późną wiosną. Przez cały dzień mleko ze wszystkich udojów zlewa się do worków uszytych z wołowych skór. Dodaje się do niego silny zakwas rozcieńczony mlekiem. Mleko fermentuje 2-3 dni i w tym czasie trzeba je energicznie mieszać (przynajmniej 600 razy!). Tradycyjnie worek umieszcza się tuż przy wejsciu do jurty i każdy, kto przeprzechodzi, musi poruszyć drewnianą matewką. Gdy z powierzchni mleka zbierze się powstałe masło, pozostaje czysty kumys. Przypomina rozcieńczone wodą mleko i ma kwaskowaty, orzeźwiający smak. Najszlachetniejszy kumys powstaje z mleka kobylego (napój ma właściwosci roślin pochodzących z pastwisk, na których wypasane były zwierzęta). Od wieków stosuje się go w chorobach płuc, przy zatruciach i szkorbucie. Osobliwością kraju sa pijalnie kumysu. Szczególnie dużo kumysu piją mongolscy mężczyźni. Tradycyjnie podaję się go w miskach, które mogą pomieścić co najmniej litr napoju.

Z kumysu robi się wódke, tzw. archi, która po trzykrotnej destylacji nabiera nawet 60 proc. mocy. Ze świeżego mleka kobylego powstają regionalne słodycze, np. pianka. Podczas 3-godzinnego gotowania mleko często nabiera się czerpakiem i leje z dużej wysokości. Odstawia się je na dobę, zbiera z wierzchu zastygłą piankę, którą następnie suszy się na deskach, układając warstwami. Piankowe placki można przesypać cukrem, przełożyć rodzynkami lub jagodami.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 22.07.2013

reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Warto jeść owsiankę - wartość odżywcza PŁATKÓW OWSIANYCH Warto jeść owsiankę - wartość odżywcza PŁATKÓW OWSIANYCH

Owies i jego przetwory kompleksowo pokrywają zapotrzebowanie na składniki odżywcze organizmu....

więcej

52602

POMELO: właściwości odżywcze. W jakie witaminy i minerały jest bogate pomelo? POMELO: właściwości odżywcze. W jakie witaminy i minerały jest bogate pomelo?

Pomelo jest największym owocem z rodziny cytrusów. Jednak spośród owoców cytrusowych wyróżnia się...

więcej

24283

PESTKI Z DYNI na robaki: domowy sposób na odrobaczanie dzieci i dorosłych PESTKI Z DYNI na robaki: domowy sposób na odrobaczanie dzieci i dorosłych

Świeże pestki z dyni zjedzone na czczo to sprawdzony domowy sposób na odrobaczanie - zwalczają...

więcej

26839

Przykładowy jadłospis o niskim indeksie glikemicznym (IG). Jakie produkty mają niski IG? [TABELA] Przykładowy jadłospis o niskim indeksie glikemicznym (IG). Jakie produkty mają niski IG? [TABELA]

Szukasz menu o niskim indeksie glikemicznym (IG)? Przygotowaliśmy całodzienny jadłospis o niskim...

więcej

30769

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Najlepiej byłoby, gdybyś znalazła się na oddziale gastroenterologii. Wymagasz dokładnej diagnostyki przewodu pokarmowego. Należałoby wykluczyć albo potwierdzić celiakię, która daje takie objawy jak...

Niedokrwistość jest bardzo skomplikowanym z punktu medycznego zaburzeniem, a niedobór żelaza jest tylko jedną z przyczyn. Warto udać się do lekarza pierwszego kontaktu, aby wykluczyć inne czynniki...

Przytyć niestety bywa trudniej niż schudnąć. Faktycznie twoja waga jest niska. Trzeba przede wszystkim zadbać o zdrowe żywienie, jeść minimum 2100-2400 kcal w 5 posiłkach dziennie. Warto, aby rozkład...

Forum
data

Lipiec 30, 2015

innymi cennymi źródłami omega3 poza rybami są: olej z dyni, olej rzepakowy, olej lniany, nasiona chia i nasiona konopii, najlepiej kupować je wersji ekologicznej, bez żadnej chemii, wtedy mają najwyższą jakość i największą zawartość kwasów tłuszczowych

data

Lipiec 30, 2015

warto, ja kupuję tylko eko i dużo lepiej sięczuję i wglądam. Nie choruję i zniknęły alergie. To najlepszy dowód na to jak bardzo szkodzi nam ta chemia dowalana do wszystkiego...

data

Lipiec 29, 2015

Na przemian herbaty ziołowe (melisę, rumianek), a także im więcej płynów. Najlepiej to jakieś lekkie zupy oraz kleik ryżowy. Z leków dobry jest węgiel leczniczy.

data

Lipiec 29, 2015

Żurawina od dawna jest stosowana na przeziębienia, anginy, problemy z żołądkiem oraz pęcherzem. Co więcej, żurawina posiada właściwości przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.