MLEKO. Jakie mleko jest najzdrowsze?

Autor: Magdalena Moraszczyk

Świeże mleko, czy kefir - co jest zdrowsze? Które składniki odżywcze i witaminy zawarte są w mleku? U nas najpopularniejsze jest mleko krowie, owcze chętnie pije się w Hiszpanii i Francji  a w basenie Morza Śródziemnego popularne są wyroby z mleka koziego. Które mleko jest najzdrowsze?

Mleko ludzie piją od wielu tysięcy lat. Wśród ludów pasterskich było podstawą pożywienia. Do dziś Masajowie przed przejściem do kasty starszych wojowników przez 4 lata żywią się niemal wyłącznie świeżym mlekiem. Egipcjanie, Grecy i Rzymianie cenili sobie mleko kozie i owcze, ale chętnie pili też mleko kobyle, wielbłądzie i ośle.

W tradycji dawnych Słowian mleko było czymś wiecej niż zwykłym produktem spożywczym – miało znaczenie ceremonialne, składano je bogom w ofierze. Tylko w Japonii i Chinach, gdzie hodowano niewiele bydła, nie było zwyczaju picia mleka. Japończycy nie tolerują świeżego mleka, bo nie mają enzymów potrzebnych do jego trawienia (niektórzy piją jogurty).

Nie przegap

Rodzaje produktów mlecznych

Trudno wyobrazić sobie kuchnię bez mleka. Można je zakwasić i pić w postaci kefiru, zsiadłego mleka lub jogurtu. Przygotować koktajl, kakao, dodać je do kawy. Z mleka robi się masło, maślankę, śmietanę, sery. Bez niego nie byłoby budyniu ani lodów. Dodaje się je do wypieków, placków, racuchów.

Mlekiem można zabielić zupę albo sos. Z zagęszczonego słodzonego mleka robimy kajmak – masę do ciast.

Składniki odżywcze w mleku

Mleko zawiera niemal wszystkie składniki odżywcze potrzebne człowiekowi do życia i są one wyjątkowo dobrze przyswajane przez organizm. Jest najlepszym źródłem wapnia. Dostarcza łatwo strawnego białka, które zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy. Tłuszcz mleczny to najlepiej przyswajalny przez organizm tłuszcz zwierzęcy. Występujące w mleku magnez, potas, cynk i wapń czynią z niego produkt zasadotwórczy, regulujący gospodarkę kwasowo-zasadową organizmu. Mleko to też doskonałe źródło witamin A, D, E (wspomagają wchłanianie wapnia) i z grupy B. Najlepiej wybierać mleko 1-2-proc. (produkty odtłuszczone mają niewielką zawartość cennych witamin). Składniki mleka mogą byc przyczyną alergii (głównie białka) albo nietolerancji pokarmowej (laktoza). Część osób nietolerujących mleka może jadać produkty fermentowane – jogurty, kefiry. Alternatywą dla mleka krowiego jest mleko kozie. Zawiera nawet więcej wapnia, potasu, fosforu i witamin niż mleko od krowy i jest od niego lepiej przyswajalne.

Mleko kozie rzadziej uczula, więc niektórzy alergicy mogą je pić zamiast krowiego. Duże zainteresowanie wzbudza mleko ośle (bogate w wapń, kwasy omega-3 i omega-6) oraz bawole (zawiera mniej cholesterolu niż krowie) – nie powodują uczuleń.

Mleczne przysmaki z różnych stron świata

Najpopularniejsze jest krowie. Ale w Indiach, Azji, we Włoszech, na Węgrzech, Bałkanach używa się też mleka bawolego. Z niego powstaje prawdziwa włoska mozzarella (Mozzarella Vera Bufala), której tradycja sięga średniowiecza. Ser i masło bawole można kupić w niektórych naszych delikatesach. Mleko owcze chętnie popijają Hiszpanie, a rozmaite owcze sery produkuje się we Francji i na Podhalu. W basenie Morza Śródziemnego popularne jest mleko kozie. Na wyspie Fuerteventura z gęstego i niezwykle tłustego mleka wyrabia się przysmak Hiszpanów – kozi ser majorero, idealny np. do paelli. Z mleka koziego produkuje się pochodzacy z Cypru solankowy ser halloumi. Półtwardy, włóknisty, ma lekko słodki smak i nadaje się do gotowania. Zwykle dodaje się do niego świeżą miętę. Obtoczony w mące i usmażony w głębokim oleju jest ulubioną potrawą Cypryjczyków. Grillowany podaje się tam na chlebie pita z pomidorem lub z bakłażanem upieczonym na ruszcie. Lapończycy piją mleko reniferów, Peruwiańczycy – lamy, a mieszkancy Tybetu – jaków.

W Indiach i niektórych krajach arabskich popularne jest mleko wielbłądzie, w Mongolii zaś – kobyle.

Kumys, czyli sfermentowane kobyle mleko

Mongołowie piją mleko wszystkich hodowanych przez siebie zwierząt (klaczy, krów, jaków, wielbłądzic, owiec, kóz), ale tylko mleko kobyle i wielbłądzie nadaje się na kumys – narodowy napój. Jego przygotowanie rozpoczyna się późną wiosną. Przez cały dzień mleko ze wszystkich udojów zlewa się do worków uszytych z wołowych skór. Dodaje się do niego silny zakwas rozcieńczony mlekiem. Mleko fermentuje 2-3 dni i w tym czasie trzeba je energicznie mieszać (przynajmniej 600 razy!). Tradycyjnie worek umieszcza się tuż przy wejsciu do jurty i każdy, kto przeprzechodzi, musi poruszyć drewnianą matewką. Gdy z powierzchni mleka zbierze się powstałe masło, pozostaje czysty kumys. Przypomina rozcieńczone wodą mleko i ma kwaskowaty, orzeźwiający smak. Najszlachetniejszy kumys powstaje z mleka kobylego (napój ma właściwosci roślin pochodzących z pastwisk, na których wypasane były zwierzęta). Od wieków stosuje się go w chorobach płuc, przy zatruciach i szkorbucie. Osobliwością kraju sa pijalnie kumysu. Szczególnie dużo kumysu piją mongolscy mężczyźni. Tradycyjnie podaję się go w miskach, które mogą pomieścić co najmniej litr napoju.

Z kumysu robi się wódke, tzw. archi, która po trzykrotnej destylacji nabiera nawet 60 proc. mocy. Ze świeżego mleka kobylego powstają regionalne słodycze, np. pianka. Podczas 3-godzinnego gotowania mleko często nabiera się czerpakiem i leje z dużej wysokości. Odstawia się je na dobę, zbiera z wierzchu zastygłą piankę, którą następnie suszy się na deskach, układając warstwami. Piankowe placki można przesypać cukrem, przełożyć rodzynkami lub jagodami.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 22.07.2013

reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Dynia: wartości odżywcze i właściwości lecznicze dyni Dynia: wartości odżywcze i właściwości lecznicze dyni

Wartości odżywczych dyni nie sposób przecenić – to warzywo bogate w witaminy i minerały, zwłaszcza...

więcej

23770

Przykładowy jadłospis o niskim indeksie glikemicznym (IG). Jakie produkty mają niski IG? [TABELA] Przykładowy jadłospis o niskim indeksie glikemicznym (IG). Jakie produkty mają niski IG? [TABELA]

Szukasz menu o niskim indeksie glikemicznym (IG)? Przygotowaliśmy całodzienny jadłospis o niskim...

więcej

30769

BŁONNIK WITALNY na otyłość i cukrzycę.  Jak działa błonnik witalny? BŁONNIK WITALNY na otyłość i cukrzycę. Jak działa błonnik witalny?

Błonnik witalny to naturalny suplement diety, który uzupełnia niedobory błonnika pochodzącego z...

więcej

40676

KASZA najlepsza dla zdrowia i szczupłej figury KASZA najlepsza dla zdrowia i szczupłej figury

Kasze nie bez racji wracają do łask. Jeśli więc jadasz kasze tylko okazjonalnie, pora to zmienić....

więcej

26197

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Jedne i drugie są potrzebne. Zdecydowanie przewagę powinny stanowić nienasycone kwasy tłuszczowe, z tego względu, że nasz organizm ich nie produkuje. Nasycone kwasy tłuszczowe oprócz tego, że...

Przede wszystkim radziłabym tobie udać się do dobrego dietetyka, ponieważ przebieg choroby Hashimoto w dużym stopniu zależy od diety. Gdy dodatkowo cierpisz na hipoglikemię reaktywną tym bardziej...

Zdrowe odżywianie to przede wszystkim spożywanie różnorodnych produktów spożywczych. Staraj się postawić na warzywa, ale nie tylko pomidor, ogórek czy sałata. Pamiętaj o cukinii, burakach,...

Grupy wsparcia
data

Kwiecień 25, 2015

Śmiać się chce z was ludzie,wierzycie w takie brednie.nawet jak schudniecie to ciekawe ile czasu utrzymanie ta wagę.zamiast brać ta chemie,psuć żołądek,trzustke i wątrobę to lepiej ruszyć tłuste leniwe dupsko i poćwiczyć,zdrowo jeść!!!!

data

Kwiecień 24, 2015

Sprawdźcie również wyniki głosowania internautów na najlepsze tabletki na odchudzanie, wyniki dostępne na stronie rtno.pl, zielona kawa zajmuje tu wysokie miejsce.

data

Kwiecień 24, 2015

Cudownego sposobu nie ma, ale może kuracja z Natur House pomoże Ci osiągnąć wymarzoną sylwetkę? sporo ostatnio o nich czytałam, bo sama też bym trochę zrzuciła, i mają bardzo dobre opinie. Co ważne, odbywają się pod kontrolą dietetyka.

data

Kwiecień 25, 2015

Długo się opierałam, bo tłuste mięsa mi nie smakują - są mdłe. U koleżanki, która jest na DO posmakowałam wędliny ze słoniny - wędzonej. Zasmakowało mi to. Od kilku tygodni tą wędlinę - nazywa się "Sało" i jest ze słoniny iberyjskiej kupuję na Allegro (dystrybutor BIKTOR). Jem po 2-3...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.