MLEKO. Jakie mleko jest najzdrowsze?

3 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Świeże mleko, czy kefir - co jest zdrowsze? Które składniki odżywcze i witaminy zawarte są w mleku? U nas najpopularniejsze jest mleko krowie, owcze chętnie pije się w Hiszpanii i Francji  a w basenie Morza Śródziemnego popularne są wyroby z mleka koziego. Które mleko jest najzdrowsze?

Mleko ludzie piją od wielu tysięcy lat. Wśród ludów pasterskich było podstawą pożywienia. Do dziś Masajowie przed przejściem do kasty starszych wojowników przez 4 lata żywią się niemal wyłącznie świeżym mlekiem. Egipcjanie, Grecy i Rzymianie cenili sobie mleko kozie i owcze, ale chętnie pili też mleko kobyle, wielbłądzie i ośle. W tradycji dawnych Słowian mleko było czymś więcej niż zwykłym produktem spożywczym – miało znaczenie ceremonialne, składano je bogom w ofierze. Tylko w Japonii i Chinach, gdzie hodowano niewiele bydła, nie było zwyczaju picia mleka. Japończycy nie tolerują świeżego mleka, bo nie mają enzymów potrzebnych do jego trawienia (niektórzy piją jogurty).

Rodzaje produktów mlecznych

Trudno wyobrazić sobie kuchnię bez mleka. Można je zakwasić i pić w postaci kefiru, zsiadłego mleka lub jogurtu. Przygotować koktajl, kakao, dodać je do kawy. Z mleka robi się masło, maślankę, śmietanę, sery. Bez niego nie byłoby budyniu ani lodów. Dodaje się je do wypieków, placków, racuchów. Mlekiem można zabielić zupę albo sos. Z zagęszczonego słodzonego mleka robimy kajmak – masę do ciast.

Mleko - składniki odżywcze

Mleko zawiera niemal wszystkie składniki odżywcze potrzebne człowiekowi do życia i są one wyjątkowo dobrze przyswajane przez organizm. Jest najlepszym źródłem wapnia. Dostarcza łatwo strawnego białka, które zawiera wszystkie niezbędne aminokwasy. Tłuszcz mleczny to najlepiej przyswajalny przez organizm tłuszcz zwierzęcy. Występujące w mleku magnez, potas, cynk i wapń czynią z niego produkt zasadotwórczy, regulujący gospodarkę kwasowo-zasadową organizmu. Mleko to też doskonałe źródło witamin A, D, E (wspomagają wchłanianie wapnia) i z grupy B. Najlepiej wybierać mleko 1-2-proc. (produkty odtłuszczone mają niewielką zawartość cennych witamin). Składniki mleka mogą być przyczyną alergii (głównie białka) albo nietolerancji pokarmowej (laktoza). Część osób nietolerujących mleka może jadać produkty fermentowane – jogurty, kefiry. Alternatywą dla mleka krowiego jest mleko kozie. Zawiera nawet więcej wapnia, potasu, fosforu i witamin niż mleko od krowy i jest od niego lepiej przyswajalne.

Nie przegap

Warto wiedzieć

Ważne

Melko pełne (3,25 proc. tłuszczu, wzbogacane witaminą D) - wartości odżywcze (w 100 g)

Wartość energetyczna - 61 kcal
Białko ogółem - 3.15 g
Tłuszcz - 3.25 g
Węglowodany - 4.80 g (w tym cukry proste 5.05 g)

Witaminy

Tiamina – 0.046 mg
Ryboflawina – 0.169 mg
Niacyna - 0.089 mg
Witamina B6  - 0.036 mg
Witamina B12 - 0.45 µg
Kwas foliowy -  5 µg
Witamina A – 162 IU
Witamina E – 0.07 mg
Witamina D - 51 IU
Witamina K - 0.3 µg

Minerały

Wapń – 113 mg
Żelazo - 0.03 mg
Magnez - 10 mg
Fosfor - 84 mg
Potas - 132 mg
Sód – 43 mg
Cynk - 0.37 mg

Kwasy tłuszczowe

nasycone - 1.865 g
jednonienasycone - 0.812 g  
wielonienasycone - 0.195 g
cholesterol - 10 mg

Źródło danych: USDA National Nutrient Database for Standard Reference

Mleczne przysmaki z różnych stron świata

Najpopularniejsze jest mleko krowie. Ale w Indiach, Azji, we Włoszech, na Węgrzech, Bałkanach używa się też mleka bawolego. Z niego powstaje prawdziwa włoska mozzarella (Mozzarella Vera Bufala), której tradycja sięga średniowiecza. Ser i masło bawole można kupić w niektórych naszych delikatesach. Mleko owcze chętnie popijają Hiszpanie, a rozmaite owcze sery produkuje się we Francji i na Podhalu. W basenie Morza Śródziemnego popularne jest mleko kozie.

WARTO WIEDZIEĆ>>Jak zrobić zupę "nic"? Przepis na niezapomnianą zupę mleczną z czasów dzieciństwa.

Na wyspie Fuerteventura z gęstego i niezwykle tłustego mleka wyrabia się przysmak Hiszpanów – kozi ser majorero, idealny np. do paelli. Z mleka koziego produkuje się pochodzący z Cypru solankowy ser halloumi. Półtwardy, włóknisty, ma lekko słodki smak i nadaje się do gotowania. Zwykle dodaje się do niego świeżą miętę. Obtoczony w mące i usmażony w głębokim oleju jest ulubioną potrawą Cypryjczyków. Grillowany podaje się tam na chlebie pita z pomidorem lub z bakłażanem upieczonym na ruszcie. Lapończycy piją mleko reniferów, Peruwiańczycy – lamy, a mieszkańcy Tybetu – jaków. W Indiach i niektórych krajach arabskich popularne jest mleko wielbłądzie, w Mongolii zaś – kobyle.

Warto wiedzieć

Ważne

Mleko kozie rzadziej uczula, więc niektórzy alergicy mogą je pić zamiast krowiego. Duże zainteresowanie wzbudza mleko ośle (bogate w wapń, kwasy omega-3 i omega-6) oraz bawole (zawiera mniej cholesterolu niż krowie) – nie powodują uczuleń.

Kumys, czyli sfermentowane kobyle mleko

Mongołowie piją mleko wszystkich hodowanych przez siebie zwierząt (klaczy, krów, jaków, wielbłądzic, owiec, kóz), ale tylko mleko kobyle i wielbłądzie nadaje się na kumys – narodowy napój. Jego przygotowanie rozpoczyna się późną wiosną. Przez cały dzień mleko ze wszystkich udojów zlewa się do worków uszytych z wołowych skór. Dodaje się do niego silny zakwas rozcieńczony mlekiem. Mleko fermentuje 2-3 dni i w tym czasie trzeba je energicznie mieszać (przynajmniej 600 razy!). Tradycyjnie worek umieszcza się tuż przy wejściu do jurty i każdy, kto przechodzi, musi poruszyć drewnianą mątewką. Gdy z powierzchni mleka zbierze się powstałe masło, pozostaje czysty kumys. Przypomina rozcieńczone wodą mleko i ma kwaskowaty, orzeźwiający smak. Najszlachetniejszy kumys powstaje z mleka kobylego (napój ma właściwości roślin pochodzących z pastwisk, na których wypasane były zwierzęta). Od wieków stosuje się go w chorobach płuc, przy zatruciach i szkorbucie. Osobliwością kraju sa pijalnie kumysu. Szczególnie dużo kumysu piją mongolscy mężczyźni. Tradycyjnie podaję się go w miskach, które mogą pomieścić co najmniej litr napoju.

PRZEPIS NA>> Leczniczą nalewkę farmaceutów na mleku

Z kumysu robi się wódkę, tzw. archi, która po trzykrotnej destylacji nabiera nawet 60 proc. mocy. Ze świeżego mleka kobylego powstają regionalne słodycze, np. pianka. Podczas 3-godzinnego gotowania mleko często nabiera się czerpakiem i leje z dużej wysokości. Odstawia się je na dobę, zbiera z wierzchu zastygłą piankę, którą następnie suszy się na deskach, układając warstwami. Piankowe placki można przesypać cukrem, przełożyć rodzynkami lub jagodami.

Warto wiedzieć

Ważne

Mleko - rodzaje mleka


MLEKO PASTERYZOWANE - podgrzewane kilka-kilkanaście sekund w 60-90ºC, nie zawiera chorobotwórczych bakterii i może stać w zamkniętym opakowaniu w chłodnym miejscu 1-2 dni, a w lodówce 3-4. Traci tylko 5-10 proc. witamin, w smaku przypomina świeże mleko. Powinno się je przegotować.

MLEKO UHT – podgrzewane przez kilka sekund do 135-150ºC, wolne od szkodliwych zarazków. Traci więcej witamin niż podczas pasteryzacji, zmienia smak i zapach. Przechowywane w lodówce zachowuje świeżość ok. 6 miesięcy, w temperaturze pokojowej – 2 miesiące. Po otwarciu nadaje się do spożycia przez 3 dni, przez pierwsze 12 godzin można pić bez gotowania.

MLEKO MIKROFILTROWANE – w procesie filtrowania mechanicznie usuwa się bakterie, martwe komórki i zanieczyszczenia, a potem pasteryzuje się je w temperaturze 72ºC. Ma smak najbardziej zbliżony do zwykłego mleka świeżego (nie przypomina gotowanego). Zachowuje świeżość 14 dni.

MLEKO SKONDENSOWANE – powstaje po odparowaniu części wody. Pakowane jest w puszki, kartony, tuby, czasem się je dosładza. Zamknięte można przechowywać rok. Służy do zabielania kawy i herbaty, jest bazą do sosów i deserów.

MLEKO W PROSZKU – otrzymuje się je po całkowitym usunięciu wody. Już ponad 700 lat temu znali je Chińczycy, w XIII w. krowie i kobyle mleko w proszku produkowali Tatarzy. Można je wykorzystać w formie proszku albo rozprowadzić wodą.

MLEKO SMAKOWE – produkowane od lat 30. w USA. Kawowe, kakaowe lub owocowe – zawiera barwniki, aromaty i cukier, więc można je pić od czasu do czasu.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Co pić zamiast MLEKA - gdy masz alergię na mleko, nietolerancję laktozy lub nie lubisz mleka

Co pić zamiast MLEKA - gdy masz alergię na mleko, nietolerancję laktozy lub nie lubisz mleka

PIJ MLEKO – dopadnie cię choroba

PIJ MLEKO – dopadnie cię choroba

Nie pijesz mleka? Jedz produkty, które zastępują mleko w diecie

Nie pijesz mleka? Jedz produkty, które zastępują mleko w diecie

Czy picie MLEKA jest zdrowe? Argumenty zwolenników i przeciwników picia mleka

Czy picie MLEKA jest zdrowe? Argumenty zwolenników i przeciwników picia mleka

Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 17.05.2016

Komentarze (1 - 3 z 3)
Marek ANtoniusz, 10.01.2016 12.55
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
dieta jest dość indywidualną sprawą każdego osobnika , sądzisz że wszystkie te osiągnięcia zawdzięczasz zastąpienia mleka krowiego roślinnymi ?:) beata - dlaczego tak uważasz ? laktoza to bardzo odżywczy cykier także dla mózgu , jeśli ktoś posiada enzym go rozkładający to jaki sens ma picie produktu go pozbawionego ( przy etapie przeróbki kto wie czy przy okazji nie zniknęły inne cenne substancje)
 
kalokieri, 23.08.2015 14.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
kozie dla koźlątek....!!!!!!!!!!! Spożywanie produktów pochodzących od zwierząt jest bardzo szkodliwe, wiele badań naukowych to potwierdza!!!! Najzdrowsze mleko to sojowe, kokosowe, migdałowe, konopne !!!! Ja po roku na wegańskiej diecie pozbyłam się problemów z włosami, łamliwymi paznokciami, poznikały mi guzki z obu piersi a już chcieli mnie kroić, znikły dokuczliwe objawy menopauzy już nie mówiąc, że schudłam 15 kilogramów bez wysiłku i głodzenia się. Hemoglobina ponad 14 co przy moich wiecznych zmaganiach z anemią brzmi nieprawdopodobne. Lekarz mi powiedział, że mam wyniki jak młody koń..... to jest chyba dowód na słuszność twierdzenia, że weganizm jest najlepszym lekarstwem , na wszystko
 
beata, 20.08.2015 11.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
dobre i zdrowe jest mleko bez laktozy
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
OLEJ KOKOSOWY - zastosowanie w kuchni i kosmetyce. Właściwości oleju kokosowego OLEJ KOKOSOWY - zastosowanie w kuchni i kosmetyce. Właściwości oleju kokosowego

Olej kokosowy znalazł zastosowanie zarówno w kuchni, jak i w kosmetyce dzięki swoim właściwościom...

więcej

46102

Kasza jaglana: właściwości lecznicze i wartości odżywcze kaszy jaglanej Kasza jaglana: właściwości lecznicze i wartości odżywcze kaszy jaglanej

Przyrządzana z prosa kasza jaglana to jedna z najstarszych i najzdrowszych kasz. Dzisiaj...

więcej

38382

JARMUŻ - właściwości i wartości odżywcze. Przepisy na dania z jarmużu JARMUŻ - właściwości i wartości odżywcze. Przepisy na dania z jarmużu

Jarmuż to warzywo, którego wartości odżywcze i właściwości zdrowotne były doceniane już w...

więcej

35270

SELER dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm SELER dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm

Bez selera nie obejdzie się żadna dieta odchudzająca ani oczyszczająca. Kochają go gwiazdy...

więcej

32683

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jak większość produktów herbata zielona ma swoje plusy i minusy. Zalety picia zielonej herbaty Warto ją z pewnością pić przez wzgląd na przeciwutleniacze, polifenole. Zwalczają one wolne rodniki i...

Powinnaś wykonać badania: morfologię krwi, próby wątrobowe, poziom enzymów trawiennych, zbadać kał w kierunku pasożytów, wykonać nawet gastroskopię, bo być może masz jakieś zmiany zapalne w śluzówce...

Forum
data

Czerwiec 26, 2016

Szybkie jedzenie może być zdrowe, tylko trzeba zwracać uwagę na to, co się je. Ja z fast-foodow jadam tylko sałatki czy wrapy z Salad story, bo są po brzegi wypełnione warzywami, więc witaminami. A do tego bardzo smaczne.

data

Czerwiec 17, 2016

Tylko prawdziwy od pszczelarza i jak najmocniejszy,

data

Czerwiec 14, 2016

Można sobie ugotować kompot, tylko trzeba pamiętać, żeby nie dodawać do niego cukru. A ja i tak stawiam na herbaty, ostatnio funkcjonalne, dzięki którym mam nadzieję uda się trochę schudnąć. Piję akurat Active Burn, z big active - bardzo smaczna, czyli dwa w jednym, pożyteczne i smaczne :)

data

Czerwiec 09, 2016

Dla mnie nie tylko warto, ale jest to swego rodzaju konieczność, bo jestem na diecie bezglutenowej i nie zawsze mam czas na przygotowanie czegoś w domu. Jak ktoś potrzebuje szybko zrobić zakupy to polecam wam sklep Balviten. To jest producent żywności bezglutenowej, ale można też u nich...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.