Lucuma - właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie

1 komentarze
Autor: Aleksandra Żyłowska, dietetyk

Lucuma to narodowy owoc Peru nazywany „złotem Inków”. Od wieków był wykorzystywany przez rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej jako pożywienie i środek leczniczy. Proszek z lucumy jest zdrowym zamiennikiem cukru, dostarcza β-karotenu, niacyny, potasu oraz wapnia i w tej postaci zaczyna trafiać do sklepów jako superfood.

Miąższ lucumy nie przypomina typowego, soczystego miąższu owoców. Jest suchy i zbliżony konsystencją do ugotowanego na twardo żółtka jajka.

Lucuma - właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie

Czym jest lucuma?

Owoce lucumy (Pouteria lucuma) pochodzą z Ameryki Południowej i rosną na górzystych obszarach o klimacie tropikalnym oraz subtropikalnym. Lucuma występuje w Peru, Chile, Ekwadorze, Kolumbii, a także w Wietnamie i Laosie. To wiecznie zielone drzewo przez cały rok daje owoce o owalnym kształcie z wydłużonym, spiczastym wierzchołkiem i cienką brązowo-zieloną skórką. Miąższ lucumy jest twardy, często włóknisty, jasnożółty i bardzo słodki. Dojrzałe owoce spadają na ziemię, jednak nie od razu są jadalne. Trzeba przechowywać je przez kilka dni w ciemnym miejscu, aż zmiękną. Lucuma jest bardzo popularna wśród rdzennych mieszkańców na obszarach jej naturalnego występowania. Tylko tam owoce można zjeść na surowo. Eksportuje się je wysuszone w postaci proszku, ponieważ są trudne w transporcie, zaczynają fermentować na krótko po osiągnięciu dojrzałości i szybko się psują.

Lucuma nazywana jest „złotem Inków”, była dawniej podstawowym pożywieniem mieszkańców peruwiańskich Andów, a badania archeologiczne ukazały jej ogromne symboliczne znaczenie. W czasach starożytnych stanowiła symbol stworzenia i płodności. Obecnie owoce podaje się na uroczystych przyjęciach, a w Peru najbardziej popularne są lody o smaku lucumy. Owoce są prawie nieznane poza naturalnym obszarem ich występowania, ale powoli zaczynają pojawiać się w sklepach w sproszkowanej postaci jako peruwiański superfood. Trzeba jednak zaznaczyć, że lucuma to raczej zdrowsza alternatywa cukru niż superowoc o szczególnie wysokim potencjale przeciwutleniającym czy bogate źródło witamin i składników mineralnych.

Właściwości i wartość odżywcza owoców lucumy

Owoce lucumy są bardzo słodkie. Ich smak opisuje się jako połączenie aromatów syropu klonowego, karmelu i batata, a zapach zbliżony jest do dojrzałej gruszki. Miąższ lucumy nie przypomina typowego, soczystego miąższu owoców. Jest suchy i zbliżony konsystencją do ugotowanego na twardo żółtka jajka. Proszek z lucumy, który wytwarza się wprost z wysuszonych owoców, jest wykorzystywany jako naturalny słodzik. Ze względu na niski indeks glikemiczny (IG=5) polecany jest osobom mającym problemy z gospodarką węglowodanową i chorującym na cukrzycę, ponieważ nie podnosi gwałtownie poziomu glukozy we krwi.

Owoce lucumy charakteryzują się wysoką zawartością błonnika, β-karotenu, witaminy B3 (niacyny), potasu i wapnia. Wykazują też dużą aktywność przeciwutleniającą dzięki obecności związków fenolowych, katechin i epikatechin, jednak ich potencjał antyoksydacyjny jest mniejszy od polskich jagód czy popularnych owoców acai. Lucuma, podobnie jak plantany, jest skrobiowym owocem, dzięki czemu po jej zjedzeniu długo utrzymuje się wrażenie sytości. W przeciwieństwie do większości owoców nie wywołuje wyrzutu insuliny i uczucia głodu już 1-2 h po jedzeniu. Proszek z lucumy jest dużo mniej kwasotwórczy od innych substancji słodzących.

Skład i wartość odżywcza 100 g świeżych owoców lucumy:

  • 144 kcal
  • 62 g wody
  • 33,2 g węglowodanów, w tym 8,4 g glukozy, 4,7 g fruktozy i 1,7 g sacharozy
  • 1,1 g błonnika
  • 2,3 g białka
  • 0,2 g tłuszczu
  • 16 mg wapnia
  • 26 mg fosforu
  • 0,4 mg żelaza
  • 0,01 mg tiaminy
  • 0,14 mg ryboflawiny
  • 1,96 mg niacyny
  • 5,4 mg witaminy C

Proszek z lucumy wytwarza się poprzez wysuszenie drobno pokrojonych dojrzałych owoców w temperaturze poniżej 45°C, co pozwala zachować ich walory odżywcze. W takiej postaci owoce można przechowywać do dwóch lat.

W 100 g proszku z lucumy znajduje się:

  • 329 kcal
  • 9,3 g wody
  • 87 g węglowodanów
  • 2,3 g błonnika
  • 1,4 g białka
  • 92 mg wapnia
  • 186 mg fosforu.

Korzyści zdrowotne ze stosowania lucumy

 

  • Owoce lucumy były wykorzystywane od wieków jako środek chroniący serce i układ krążenia. Badania pokazują, że lucuma ma zdolność hamowania enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), przez co zmniejsza nadciśnienie.
  • Lucuma ma zdolność hamowania enzymu alfa-glukozydazy, który rozcina łańcuchy węglowodanów na mniejsze cząsteczki. Dzięki temu spowalnia wchłanianie cukru z pożywienia i zapobiega skokom glukozy we krwi.
  • W tradycyjnej medycynie owoce lucumy są wykorzystywane jako naturalny antybiotyk.
  • Lucuma jest naturalnym, zdrowym zamiennikiem cukru o niskim indeksie glikemicznym.
  • Może być cennym źródłem witaminy B3 w diecie wegetariańskiej.
  • Ma działanie przeciwzapalne.
  • Przyspiesza gojenie ran i regenerację tkanek.
  • Olej z lucumy działa odżywczo na skórę i spowalnia jej starzenie.
  • Wspomaga trawienie i reguluje rytm wypróżnień.

 

Zastosowania kulinarne owoców lucumy

Świeżą lucumę można jeść na surowo, przetwarza się ją w postaci konserw, zamraża, używa jako nadzienia do ciast, dodatku smakowego do lodów, jogurtów i puddingów. Proszek z lucumy znajduje zastosowanie jako zdrowy słodzik w smoothie, koktajlach, owsiankach, wypiekach i deserach. Świetnie nadaje się do wytwarzania lodów, ponieważ pomaga łączyć i emulgować tłuszcze z cukrami. Dobrze miesza się z mlekiem i napojami roślinnymi. Lucuma wymieszana z karobem stanowi alternatywę dla osób uczulonych na kakao.

Lucuma nie nadaje się do stosowania analogicznie do cukru, ponieważ słabo rozpuszcza się w wodzie i ciepłych napojach, opada na dno naczynia i zostawia posmak. Sprawdza się natomiast jako dodatek do koktajli i deserów, z których wydobywa słodki smak. Proszek z lucumy jest dużo mniej słodki od cukru. Aby uzyskać słodycz jednej łyżki cukru, trzeba użyć dwóch łyżek lucumy. Proszek wytwarza się z całej pulpy owocowej, a nie z soków czy skoncentrowanych ekstraktów, stąd natężenie słodkiego smaku nie jest tak duże, jak w przypadku np. cukru kokosowego.

To ci się przyda

To ci się przyda

Przepis na lody z lucumą

Wymieszaj ze sobą ½ szklanki proszku z lucumy, 1 szklankę wymoczonych wcześniej orzechów nerkowca, 2 cm laski wanilii, ¼ szklanki nektaru kokosowego lub innego słodzika, szczyptę soli, 1 szklankę wody. Wszystkie składniki zblenduj i zamroź.

Przepis na zabajone smoothie z lucumą

Zmiksuj 1 łyżkę proszku z lucumy, 1 zamrożonego banana, 2 daktyle, 1 łyżeczkę cynamonu, 1 łyżeczkę wanilii, ½ szklanki mleka kokosowego i ½ szklanki wody.

Zdrowy sos karmelowy z lucumy

Wymieszaj 1 łyżkę proszku z lucumy z 1 łyżką proszku mesquite i kilkoma łyżkami syropu klonowego. Zblenduj z ½ szklanki wymoczonych orzechów nerkowca i ½ szklanki wody. Podawaj jako polewę do lodów, owoców i naleśników.

Źródła:

1. Yahia E.M. i in., Lucuma (Pouteria lucuma (Ruiz and Pav.) Kuntze), Postharvest biology and technology of tropical and subtropical fruits, http://www.elhadiyahia.net/wp-content/uploads/2016/02/43.pdf 
2. Pinto M.S. i in., Evaluation of antihyperglycemia and antihypertension potential of native Peruvian fruits using in vitro models, J Med Food., 2009, 12 (2), 278-291 
3. Rojo L.E. i in., Wound-healing properties of nut oil from Pouteria lucuma, J Cosmet Dermatol., 2010, 9 (3), 185-195
4. https://begoodorganics.com/blogs/subscriber-only-recipes/8952515-10-great-reasons-to-love-lucuma 5. http://www.superfoods-for-superhealth.com/lucuma.html 6. https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/lucmo.html

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 21.04.2017

Komentarze (1 - 1 z 1)
Małgosia, 01.06.2017 11.21
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mnie lucuma bardzo pomaga przy problemach z trawieniem, a że fajnie można nią podkręcić słodkość własciwie każdego posiłku to tym bardziej mi odpowiada, ostatnio sobie ją regularnie dodaję do owsianki rano więc śniadanko jest naprawdę zdrowe, jedyne co to miałam problemy ze znalezieniem jej stacjonarnie, ale w sieci z ekopiramidy zamawiam teraz i nie muszę nigdzie po eko sklepach biegać i szukać
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Dorada - wartości odżywcze i właściwości Dorada - wartości odżywcze i właściwości

Dorada charakteryzuje się białą barwą i małą ilością ości. Mięso dorady to dobre źródło...

więcej

236

BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze

Czy wiesz, że burak burak naprawdę ma lecznicze właściwości. Zawdzięcza ją betalainom - tym samym...

więcej

198

LECZNICZA NALEWKA z jeżyn. Przepisy na jeżynówkę LECZNICZA NALEWKA z jeżyn. Przepisy na jeżynówkę

Nalewka z jeżyn ma wiele właściwości leczniczych. Szczególnie cenią ją osoby, które cierpią na...

więcej

188

ARONIA - przepisy na przetwory z aronii. Wartości odżywcze przetworów z aronii ARONIA - przepisy na przetwory z aronii. Wartości odżywcze przetworów z aronii

Przetwory z aronii zawierają sporo witamin, składników mineralnych i innych prozdrowotnych...

więcej

186

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Oczywiście, że nie zachorujesz na cukrzycę, jedząc tylko 2 łyżeczki miodu, czyli około 10 g (około 46 kcal). Przy dopuszczanej ilości, jaką jest 50g (przy kaloryczności diety 2000 kcal). Miód to nie...

Produkty bez laktozy to produkty pozbawione cukru mlecznego, czyli składnika wpływającego na podwyższenie glikemii poposiłkowej. Jednak cukier nie jest całkowicie usunięty a zhydrolizowany do glukozy...

Forum
data

Sierpień 11, 2017

ZIELONA HERBATA - właściwości lecznicze i przyrządzanie Link do artykułu - http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/medycyna-niekonwencjonalna/zielona-herbata-wlasciwosci-lecznicze-i-przyrzadzanie_33969.html

data

Lipiec 29, 2017

Kolego Aceso. Wg załączonego przez Ciebie artykułu wartość przemysłu dodatków do żywności to 13 MILIARDÓW funtów, a nie bilionów. W amerykańskiej nomenklaturze liczebników używa się tzw. krótkiej skali, w której słowo bilion oznacza 10^9 (tysiąc milionów), natomiast w Polsce,...

data

Lipiec 28, 2017

magnez ma jakieś właściwości uspokajające, choć na mnie sam on jakoś nie działał, jak mam ciężki dzień to biorę nervomix z melisą i magnezem, czuję się spokojniejsza, łatwieej mi się skupić w pracy. ostatnio mi pomógł jak miałam spięcie z szefem i mocno mnie to wyprowadziło z równowagi,...

data

Lipiec 28, 2017

2 razy dziennie popijam colon c, pomógł mi przy zaparciach i stosuję go regularnie bo widzę że super działa na jelita, a one są centrum naze odporności i zdrowia. Babka jajowata jest spoko :)

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.