Lucuma - właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie

Autor: Aleksandra Żyłowska, dietetyk

Lucuma to narodowy owoc Peru nazywany „złotem Inków”. Od wieków był wykorzystywany przez rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej jako pożywienie i środek leczniczy. Proszek z lucumy jest zdrowym zamiennikiem cukru, dostarcza β-karotenu, niacyny, potasu oraz wapnia i w tej postaci zaczyna trafiać do sklepów jako superfood.

Miąższ lucumy nie przypomina typowego, soczystego miąższu owoców. Jest suchy i zbliżony konsystencją do ugotowanego na twardo żółtka jajka.

Lucuma - właściwości, wartości odżywcze i zastosowanie

Czym jest lucuma?

Owoce lucumy (Pouteria lucuma) pochodzą z Ameryki Południowej i rosną na górzystych obszarach o klimacie tropikalnym oraz subtropikalnym. Lucuma występuje w Peru, Chile, Ekwadorze, Kolumbii, a także w Wietnamie i Laosie. To wiecznie zielone drzewo przez cały rok daje owoce o owalnym kształcie z wydłużonym, spiczastym wierzchołkiem i cienką brązowo-zieloną skórką. Miąższ lucumy jest twardy, często włóknisty, jasnożółty i bardzo słodki. Dojrzałe owoce spadają na ziemię, jednak nie od razu są jadalne. Trzeba przechowywać je przez kilka dni w ciemnym miejscu, aż zmiękną. Lucuma jest bardzo popularna wśród rdzennych mieszkańców na obszarach jej naturalnego występowania. Tylko tam owoce można zjeść na surowo. Eksportuje się je wysuszone w postaci proszku, ponieważ są trudne w transporcie, zaczynają fermentować na krótko po osiągnięciu dojrzałości i szybko się psują.

Lucuma nazywana jest „złotem Inków”, była dawniej podstawowym pożywieniem mieszkańców peruwiańskich Andów, a badania archeologiczne ukazały jej ogromne symboliczne znaczenie. W czasach starożytnych stanowiła symbol stworzenia i płodności. Obecnie owoce podaje się na uroczystych przyjęciach, a w Peru najbardziej popularne są lody o smaku lucumy. Owoce są prawie nieznane poza naturalnym obszarem ich występowania, ale powoli zaczynają pojawiać się w sklepach w sproszkowanej postaci jako peruwiański superfood. Trzeba jednak zaznaczyć, że lucuma to raczej zdrowsza alternatywa cukru niż superowoc o szczególnie wysokim potencjale przeciwutleniającym czy bogate źródło witamin i składników mineralnych.

Właściwości i wartość odżywcza owoców lucumy

Owoce lucumy są bardzo słodkie. Ich smak opisuje się jako połączenie aromatów syropu klonowego, karmelu i batata, a zapach zbliżony jest do dojrzałej gruszki. Miąższ lucumy nie przypomina typowego, soczystego miąższu owoców. Jest suchy i zbliżony konsystencją do ugotowanego na twardo żółtka jajka. Proszek z lucumy, który wytwarza się wprost z wysuszonych owoców, jest wykorzystywany jako naturalny słodzik. Ze względu na niski indeks glikemiczny (IG=5) polecany jest osobom mającym problemy z gospodarką węglowodanową i chorującym na cukrzycę, ponieważ nie podnosi gwałtownie poziomu glukozy we krwi.

Owoce lucumy charakteryzują się wysoką zawartością błonnika, β-karotenu, witaminy B3 (niacyny), potasu i wapnia. Wykazują też dużą aktywność przeciwutleniającą dzięki obecności związków fenolowych, katechin i epikatechin, jednak ich potencjał antyoksydacyjny jest mniejszy od polskich jagód czy popularnych owoców acai. Lucuma, podobnie jak plantany, jest skrobiowym owocem, dzięki czemu po jej zjedzeniu długo utrzymuje się wrażenie sytości. W przeciwieństwie do większości owoców nie wywołuje wyrzutu insuliny i uczucia głodu już 1-2 h po jedzeniu. Proszek z lucumy jest dużo mniej kwasotwórczy od innych substancji słodzących.

Skład i wartość odżywcza 100 g świeżych owoców lucumy:

  • 144 kcal
  • 62 g wody
  • 33,2 g węglowodanów, w tym 8,4 g glukozy, 4,7 g fruktozy i 1,7 g sacharozy
  • 1,1 g błonnika
  • 2,3 g białka
  • 0,2 g tłuszczu
  • 16 mg wapnia
  • 26 mg fosforu
  • 0,4 mg żelaza
  • 0,01 mg tiaminy
  • 0,14 mg ryboflawiny
  • 1,96 mg niacyny
  • 5,4 mg witaminy C

Proszek z lucumy wytwarza się poprzez wysuszenie drobno pokrojonych dojrzałych owoców w temperaturze poniżej 45°C, co pozwala zachować ich walory odżywcze. W takiej postaci owoce można przechowywać do dwóch lat.

W 100 g proszku z lucumy znajduje się:

  • 329 kcal
  • 9,3 g wody
  • 87 g węglowodanów
  • 2,3 g błonnika
  • 1,4 g białka
  • 92 mg wapnia
  • 186 mg fosforu.

Korzyści zdrowotne ze stosowania lucumy

 

  • Owoce lucumy były wykorzystywane od wieków jako środek chroniący serce i układ krążenia. Badania pokazują, że lucuma ma zdolność hamowania enzymu konwertującego angiotensynę (ACE), przez co zmniejsza nadciśnienie.
  • Lucuma ma zdolność hamowania enzymu alfa-glukozydazy, który rozcina łańcuchy węglowodanów na mniejsze cząsteczki. Dzięki temu spowalnia wchłanianie cukru z pożywienia i zapobiega skokom glukozy we krwi.
  • W tradycyjnej medycynie owoce lucumy są wykorzystywane jako naturalny antybiotyk.
  • Lucuma jest naturalnym, zdrowym zamiennikiem cukru o niskim indeksie glikemicznym.
  • Może być cennym źródłem witaminy B3 w diecie wegetariańskiej.
  • Ma działanie przeciwzapalne.
  • Przyspiesza gojenie ran i regenerację tkanek.
  • Olej z lucumy działa odżywczo na skórę i spowalnia jej starzenie.
  • Wspomaga trawienie i reguluje rytm wypróżnień.

 

Zastosowania kulinarne owoców lucumy

Świeżą lucumę można jeść na surowo, przetwarza się ją w postaci konserw, zamraża, używa jako nadzienia do ciast, dodatku smakowego do lodów, jogurtów i puddingów. Proszek z lucumy znajduje zastosowanie jako zdrowy słodzik w smoothie, koktajlach, owsiankach, wypiekach i deserach. Świetnie nadaje się do wytwarzania lodów, ponieważ pomaga łączyć i emulgować tłuszcze z cukrami. Dobrze miesza się z mlekiem i napojami roślinnymi. Lucuma wymieszana z karobem stanowi alternatywę dla osób uczulonych na kakao.

Lucuma nie nadaje się do stosowania analogicznie do cukru, ponieważ słabo rozpuszcza się w wodzie i ciepłych napojach, opada na dno naczynia i zostawia posmak. Sprawdza się natomiast jako dodatek do koktajli i deserów, z których wydobywa słodki smak. Proszek z lucumy jest dużo mniej słodki od cukru. Aby uzyskać słodycz jednej łyżki cukru, trzeba użyć dwóch łyżek lucumy. Proszek wytwarza się z całej pulpy owocowej, a nie z soków czy skoncentrowanych ekstraktów, stąd natężenie słodkiego smaku nie jest tak duże, jak w przypadku np. cukru kokosowego.

To ci się przyda

To ci się przyda

Przepis na lody z lucumą

Wymieszaj ze sobą ½ szklanki proszku z lucumy, 1 szklankę wymoczonych wcześniej orzechów nerkowca, 2 cm laski wanilii, ¼ szklanki nektaru kokosowego lub innego słodzika, szczyptę soli, 1 szklankę wody. Wszystkie składniki zblenduj i zamroź.

Przepis na zabajone smoothie z lucumą

Zmiksuj 1 łyżkę proszku z lucumy, 1 zamrożonego banana, 2 daktyle, 1 łyżeczkę cynamonu, 1 łyżeczkę wanilii, ½ szklanki mleka kokosowego i ½ szklanki wody.

Zdrowy sos karmelowy z lucumy

Wymieszaj 1 łyżkę proszku z lucumy z 1 łyżką proszku mesquite i kilkoma łyżkami syropu klonowego. Zblenduj z ½ szklanki wymoczonych orzechów nerkowca i ½ szklanki wody. Podawaj jako polewę do lodów, owoców i naleśników.

Źródła:

1. Yahia E.M. i in., Lucuma (Pouteria lucuma (Ruiz and Pav.) Kuntze), Postharvest biology and technology of tropical and subtropical fruits, http://www.elhadiyahia.net/wp-content/uploads/2016/02/43.pdf 
2. Pinto M.S. i in., Evaluation of antihyperglycemia and antihypertension potential of native Peruvian fruits using in vitro models, J Med Food., 2009, 12 (2), 278-291 
3. Rojo L.E. i in., Wound-healing properties of nut oil from Pouteria lucuma, J Cosmet Dermatol., 2010, 9 (3), 185-195
4. https://begoodorganics.com/blogs/subscriber-only-recipes/8952515-10-great-reasons-to-love-lucuma 5. http://www.superfoods-for-superhealth.com/lucuma.html 6. https://hort.purdue.edu/newcrop/morton/lucmo.html

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Owoce baobabu - właściwości lecznicze, wartość odżywcza, zastosowania kulinarne

Owoce baobabu - właściwości lecznicze, wartość odżywcza, zastosowania kulinarne

Polskie superfoods - 9 produktów o niezwykłych wartościach odżywczych

Polskie superfoods - 9 produktów o niezwykłych wartościach odżywczych

Modne produkty spożywcze - trendy w żywieniu w 2017 r.

Modne produkty spożywcze - trendy w żywieniu w 2017 r.

Sorgo: właściwości, wartości odżywcze i zastosowania kulinarne

Sorgo: właściwości, wartości odżywcze i zastosowania kulinarne

Pestki arbuza: właściwości zdrowotne i zastosowania kulinarne

Pestki arbuza: właściwości zdrowotne i zastosowania kulinarne

Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 21.04.2017

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze

Czy wiesz, że burak burak naprawdę ma lecznicze właściwości. Zawdzięcza ją betalainom - tym samym...

więcej

209

SELER dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm SELER dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm

Bez selera nie obejdzie się żadna dieta odchudzająca ani oczyszczająca. Kochają go gwiazdy...

więcej

204

Jak przygotować i gotować szparagi? Przepisy na dania ze szparagami Jak przygotować i gotować szparagi? Przepisy na dania ze szparagami

Sezon na szparagi jest krótki, trwa tylko kilka tygodni. Długa jest natomiast lista ich zalet – ...

więcej

200

Kasza jaglana: właściwości lecznicze i wartości odżywcze kaszy jaglanej Kasza jaglana: właściwości lecznicze i wartości odżywcze kaszy jaglanej

Przyrządzana z prosa kasza jaglana to jedna z najstarszych i najzdrowszych kasz. Dzisiaj...

więcej

175

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Produkty bez laktozy to produkty pozbawione cukru mlecznego, czyli składnika wpływającego na podwyższenie glikemii poposiłkowej. Jednak cukier nie jest całkowicie usunięty a zhydrolizowany do glukozy...

Histamina jest aminą biogenną wydzielaną przez wiele komórek w organizmie i działającą na wiele układów, może być też wchłaniana z pokarmów, które ją zawierają. Uwalnia się pod wpływem czynników...

Forum
data

Kwiecień 25, 2017

O dzięki za cynk, mógłbym w sumie teraz wziąć

data

Kwiecień 22, 2017

Większość wymienionych w artykule ryb to gatunki o dużym stopniu zanieczyszczenia metalami ciężkimi a hodowalane także farmaceutykami. Kto je norweskie łososie hodowlane? Zapytana o to czym karmione są łososie na farmach norweskich Lisbeth Berg-Hansen minister rybołóstwa Norwegii a...

data

Kwiecień 12, 2017

Zielona herbara dobra jest też na dolegliwości bólów głowy, zaburzeń trawienia, ospałości, rozstrojów żołądka. Ja biorę ekstrakt z zielonej herbaty, który lepiej wspomaga spalanie tłuszczu. Można takie coś kupić w magazyn-zdrowia.pl , wspomaga spalanie tłuszczu nawet w stanie spoczynku.

data

Kwiecień 10, 2017

źródło to samo. Pewnie tak.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.