KASZA GRYCZANA - zdrowa i smaczna

Autor: Justyna Nowicka

Kasza gryczana z racji swoich zalet zasługuje na więcej, niż bycie skromnym dodatkiem do drugiego dania, choć zrazy zawijane z sosem grzybowym bez dodatku kaszy smakują zdecydowanie gorzej.

Kasza gryczana (hreczana) nie zalicza się do zbóż (jak np. kasza jęczmienna czy manna). Drobne brązowe ziarenka o trójkątnych bokach są owocem niewielkiej, dorastającej do 60 cm rośliny wydającej pachnące kwiaty barwy od białej – jak w „Panu Tadeuszu” opisuje Mickiewicz („gryka jak śnieg biała”) – do różowej. Grykę najłatwiej zobaczyć na polach, np. Lubelszczyzny, gdzie jest najwięcej upraw. Kwitnie w lipcu i sierpniu.
Kasza gryczana jest świetnym źródłem białka, zawiera go od 10 do 16 proc. (im cieplejszy klimat, tym go więcej). Jest to białko lepiej przyswajalne niż to pochodzące ze zbóż, ma podobną wartość jak białko roślin strączkowych (fasola, groch, soja) i jest bogate w unikatowe aminokwasy – lizynę i tryptofan, których nasz organizm sam nie wytwarza.

Nie przegap

Kasza gryczana pełna błonnika, soli mineralnych, witamin

Sama gryka jako roślina jest wykorzystywana w przemyśle farmaceutycznym jako dobre źródło rutyny rozszerzającej naczynia krwionośne, kwercetyny i kwasów organicznych. Liście gryki stosuje się w leczeniu żylaków (w tym również hemoroidów), nadciśnienia, krwawień z nosa i przewodu pokarmowego. Natomiast w ziarnach, poza białkami, są głównie węglowodany (69 g w 100 g) i nieco (3 g) tłuszczu. Bogactwo kaszy to witaminy – B1, B2, P i PP (dobre dla układu nerwowego) – oraz znaczna ilość soli mineralnych, takich jak wapń, fosfor, magnez, które podnoszą odporność, a także żelazo, nikiel, kobalt, miedź, cynk, bor oraz jod.

Ważne

Ważne
  • Kasza gryczana nie zakwasza organizmu w przeciwieństwie do innych kasz.
  •  Nie ma w niej glutenu, dlatego mogą ją jadać osoby będące na diecie bezglutenowej.
  • Jest polecana dbającym o linię – choć 100 g tej kaszy to 336 kcal (biały ryż ma 344, a makaron dwujajeczny 373 kcal), ma ona od nich ponaddwukrotnie więcej błonnika – aż 5,9 g w 100 g.

Ciemne lub jasne ziarna kaszy gryczanej

W sklepach mamy kaszę gryczaną niepaloną (nieprażoną), a także paloną (prażoną) – łatwo ją poznać, bo jest ciemniejsza. Prażona jest mniej wartościowa, ponieważ w procesie podgrzewania ginie część witamin, ale ma bardziej wyrazisty smak. Zależnie od tego, czy ziarna są rozdrobnione, wyróżniamy też kaszę grubą i łamaną. Jak je rozpoznać? Gruba kasza prażona jest brązowa – od jasnego do ciemnego odcienia, natomiast łamana jest brązowo-biała. Kasza niepalona zachowuje odcień zielonkawy.
W sprzedaży jest również kasza krakowska. Łatwo ją pomylić z drobną kaszą jęczmienną. Krakowska to najbardziej rozdrobniona odmiana gryczanych ziaren, które w procesie polerowania tracą sporo składników odżywczych. Była ulubioną kaszą królowej Anny Jagiellonki (żony Stefana Batorego), która kazała ją sobie sprowadzać z Krakowa (stąd nazwa kaszy) po przeniesieniu się na Mazowsze. Tę kaszę przyrządza się na słono i słodko, a kasza krakowska z rodzynkami, nazywana królewską, to oryginalny staropolski deser. Można ją podawać polaną sokiem z wiśni lub konfiturą.

Jak gotować kaszę gryczaną?

Najprościej wrzucić perforowaną torebkę foliową z porcją kaszy gryczanej do wrzątku i poczekać 15–20 minut. Ale prawdziwi smakosze wystrzegają się gotowania kaszy razem z folią, wolą tradycyjny sposób.
Do gotowania wybierz dość płaski rondel o grubym dnie, o objętości dwukrotnie większej niż kasza plus woda. Przebrane ziarna wsyp do osolonego wrzątku w proporcji: 2 szklanki wody na szklankę kaszy. Doprowadź do wrzenia, gotuj pod przykryciem na małym ogniu, aż ziarna wchłoną wodę. Wtedy przenieś rondel w ciepłe miejsce (np. do nagrzanego piekarnika albo pod kocyk), by kasza „doszła”. Można ją również gotować w rosole, wywarze z grzybów lub w mleku.

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Shutterstock

Aktualizacja: 11.03.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Syrop z sosny - właściwości i zastosowanie. Jak dawkować syrop z sosny? Syrop z sosny - właściwości i zastosowanie. Jak dawkować syrop z sosny?

SYROP Z SOSNY to naturalna substancja lecznicza. Stosując go profilaktycznie przez cały rok...

więcej

12515

Jajka - źródło pełnowartościowego białka Jajka - źródło pełnowartościowego białka

Kiedyś uważano jajka za bardzo odżywcze i zdrowe. Potem, z powodu cholesterolu, straciły dobrą...

więcej

6728

Fasolka szparagowa – właściwości lecznicze i odżywcze. Jakie witaminy zawiera szparagówka? Fasolka szparagowa – właściwości lecznicze i odżywcze. Jakie witaminy zawiera szparagówka?

Fasolka szparagowa, zarówno żółta, jak i zielona, jest źródłem witamin i składników odżywczych....

więcej

6751

POMARAŃCZE: właściwości lecznicze i wartości odżywcze POMARAŃCZE: właściwości lecznicze i wartości odżywcze

Pomarańcza jest znakomitym źródłem witaminy C, beta-karotenu i witamin z grupy B. Pomarańcze warto...

więcej

7203

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Zmiany w diecie i stylu życia korzystnie wpływają na osłabienie objawów refluksu. Podstawowym zaleceniem jest zmniejszenie ilości tłuszczu, gdyż składnik ten znacznie nasila dolegliwości. W przypadku...

Dietę wysokobiałkową stosuje się w okresie rekonwalescencji po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby, w przewlekłym aktywnym zapaleniu wątroby, w marskości wątroby oraz stanach polegających na...

Witaj Heleno! Rzeczywiście mięso i tłuszcz gęsi mogą być polecane jako źródło jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, które posiadają zdolności obniżania poziomu cholesterolu. Jest wiele stron...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 24, 2014

Gdzieś wyczytałam, że tran pomaga w odchudzaniu. Czy to prawda? Ktoś próbował?

data

Lipiec 21, 2014

Powiem Ci Małgorzato że miałam bardzo podobną historię, z tą różnicą że nie mam męża, ale to nie istotne,najważniejsze jest to że schudłam 11 kilogramów i to właśnie dzięki slimcea

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 23, 2014

Chciałabym obronić delikatnie kilkudniowej diety. Niektórzy mają problemy metaboliczne i taka dieta "ruszy", potem długotrwały plan żywieniowy i będzie ok. Oczywiście nie jakieś typu kopenhaska, najlepiej opracowana przez lekarza, typu oczyszczająca Dąbrowskiej (mała książeczka dla...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.