JARMUŻ - właściwości i wartości odżywcze. Przepisy na dania z jarmużu

8 komentarze
Autor: Monika Majewska

Jarmuż to warzywo, którego wartości odżywcze i właściwości zdrowotne były doceniane już w starożytności. Jednak w Polsce wciąż służy bardziej do ozdabiania półmisków niż do jedzenia. To ogromny błąd, ponieważ jarmuż zapobiega wielu groźnym chorobom, takim jak nowotwory i choroby serca. Sprawdź, jak przyrządzać jarmuż - wypróbuj nasze przepisy.

Jarmuż to odmiana kapusty o długich, pomarszczonych liściach, której właściwości zdrowotne są doceniane m.in. w Skandynawii. W Polsce mało kto wie, jakie wartości odżywcze posiada jarmuż, dlatego jest traktowany bardziej jako roślina ozdobna. Tymczasem barwne liście jarmużu (w różnych odcieniach zieleni, fioletowozielone i fioletowobrązowe) są skarbnicą białka, błonnika, witamin - przede wszystkim C i K, a także soli mineralnych - zwłaszcza wapnia i potasu, oraz sulforafanu - silnego przeciwutleniacza.

Jarmuż - właściwości antynowotworowe

Jarmuż, podobnie jak brokuły i inne warzywa kapustne, jest skarbnicą sulforafanu - przeciwutleniacza, który ma silne działanie antynowotworowe. Sulforafan może uchronić m.in. przed rakiem prostaty, płuc i jelita grubego. Jednak, aby jarmuż zachował jak najwięcej swoich przeciwnowotworowych właściwości, powinien być gotowany podobnie jak brokuły, czyli na parze przez maksimum 3-4 minuty. W przeciwnym razie straci swoje prozdrowotne działanie.

SPRAWDŹ>> Na czym polegają antynowotworowe właściwości brokułów?

Jarmuż zawiera indole, które hamują wydzielanie aktywnych estrogenów, dzięki czemu zapobiega też rakowi piersi.

Poza tym jarmuż zwiera karotenoidy (beta karoten, luteinę, zeaksantynę) - przeciwutleniacze, które również hamują szkodliwe procesy oksydacyjne, a co za tym idzie - mogą zapobiegać rozwojowi chorób nowotworowych. Dowiedziono, że spożycie karotenoidów może obniżyć występowanie takich nowotworów, jak: rak jamy ustnej, krtani, przełyku i pęcherza moczowego. Warto wiedzieć, że kolor nadawany przez karotenoidy (czyli żółty, pomarańczowy lub czerwony) w jarmużu jest maskowany chlorofilem – zielonym barwnikiem, który również ma działanie przeciwutleniające i wspomaga procesy oczyszczania organizmu - tworzy silne połączenia z częścią toksycznych związków (w tym z niektórymi substancjami rakotwórczymi), dzięki czemu mniejsza ilość szkodliwych związków dociera do tkanek organizmu.

Jarmuż jest także skarbnicą innej antynowotworowej substancji - witaminy K, która również hamuje rozwój niektórych nowotworów, m.in. piersi, jajnika, okrężnicy, pęcherzyka żółciowego, wątroby. Jak przekonują specjaliści z Instytutu Żywności i Żywienia, jej niedobór może być przyczyną zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów.

To ci się przyda

To ci się przyda

Wartość odżywcza jarmużu surowego/ugotowanego (w 100 g) na podstawie danych USDA National Nutrient Database

Wartość energetyczna - 49/28 kcal
Białko ogółem - 4,28/1,90 g
Tłuszcz - 0,93/0,40 g 
Węglowodany - 8,75/5,63 g
Błonnik - 3,6/2,0 g

Witaminy

Witamina C – 120/41 mg
Tiamina – 0,110/0,053 mg
Ryboflawina – 0,130/0,070 mg
Niacyna - 1,000/0,500 mg
Witamina B6  - 0,271/0,138 mg
Kwas foliowy -  141/13 μg
Witamina A – 9990/13621 IU
Witamina K - 704.8/817.0 μg

Minerały

Wapń – 150/72 mg
Żelazo  - 1,47/0,90 mg
Magnez  - 47/18 mg
Fosfor - 92/28 mg
Potas  - 491/228 mg
Sód – 38/23 mg
Cynk  - 0,56/0,24 mg

Witaminy K i A są witaminami trwałymi, odpornymi na wysoką temperaturę, ale smażenie zmniejsza ich ilość. Natomiast gotowanie nie powoduje strat tych witamin, przyczynia się do ich uwolnienia i dlatego ich zawartość po gotowaniu może być nieznacznie większa.

Jarmuż wspomaga pracę układu sercowo-naczyniowego

Jarmuż zawiera w sporych ilościach witaminy i pierwiastki, które wspomagają pracę układu sercowo-naczyniowego. Z pierwiastków dominują potas, dzięki któremu naczynia krwionośne są bardziej drożne, co sprawia, że krew krąży swobodniej (efektem jest spadek ciśnienia) i wapń, który odgrywa ważną rolę w prawidłowym pompowaniu krwi do wszystkich tkanek ciała.

Jarmuż jest skarbnicą witaminy C. Spośród warzyw więcej mają jej tylko papryka i natka pietruszki.

Ponadto wraz z potasem wapń reguluje ciśnienie krwi. W jarmużu można znaleźć także witaminę C , która uszczelnia i wzmacnia naczynia krwionośne, hamuje utlenianie „złego” cholesterolu LDL, a co za tym idzie - zapobiega miażdżycy. Ponadto obniża ciśnienie krwi, uczestniczy w wytwarzaniu krwinek czerwonych, co może uchronić przed wystąpieniem anemii. Z kolei witamina K, której również nie brakuje w tym warzywie, odgrywa istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, m.in. zmniejsza nadmierne krwawienia miesiączkowe. Jej niedobór może może być przyczyną słabej krzepliwości krwi, podatności na powstawanie krwotoków wewnętrznych i zewnętrznych, problemów z gojeniem się ran.

To ci się przyda

To ci się przyda

Jarmuż - gdzie kupić?

Sezon na jarmuż rozpoczyna się jesienią i trwa przez niemalże całą zimę. Najlepsze są liście ciemnozielone, jędrne, kruche, bez plam i uszkodzeń. Młodsze pędy są najsmaczniejsze po przymrozkach, bo ich  liście tracą ostry, kapuściany smak. Późny, zimowy jarmuż doskonale znosi mróz, nawet do -15 stopni C.

Jarmuż można kupić na niektórych bazarach i hipermarketach. Można go także szukać w sklepach ze zdrową żywnością. Po zakupie najlepiej trzymać go w dole lodówki w woreczku foliowym z dziurkami, ale tylko przez 3 dni. Ewentualnie można go zamrozić.

SPRAWDŹ>> Przepis na jarmuż z buraczkami

Jarmuż - jak przyrządzić?

Jarmuż można przyrządzić podobnie jak szpinak, czyli podsmażyć lub zblanszować. Poza tym jarmuż wzbogaci smak sałatek i dań warzywnych z ryżem, kaszą czy makaronem. Dużą sławą cieszą się także chipsy z jarmużu. To zielone warzywo jest również jednym ze składników potrawy kuchni irlandzkiej o nazwie colcannon. Jest to rodzaj purée z ziemniaków z dodatkiem poszatkowanego jarmużu lub kapusty. W Irlandii colcannon tradycyjnie jest spożywany w Halloween. Poza tym jarmuż można jeść surowy.

WYPRÓBUJ>> Przepis na zielony koktajl z jarmużem

CZY ZDROWO SIĘ ODŻYWIASZ?

CZY ZDROWO SIĘ ODŻYWIASZ?

Jarmuż może uchronić przed wrzodami

Jarmuż może uchronić przed wrzodami żołądka i dwunastnicy. Zawarty w tym zielonym warzywie ww. sulforafan niszczy Helicobacter pylori – bakterie, które mogą się przyczynić do rozwoju wrzodów, a także szeregu innych zaburzeń, w tym zapalenia błony śluzowej żołądka.

Jarmuż na zdrowe oczy

Jarmuż ma mnóstwo beta-karotenu, z którego organizm wytwarza witaminę A - związek, który bierze udział w procesie widzenia - m.in zapobiega wystąpieniu tzw. kurzej ślepoty, czyli problemów z widzeniem o zmierzchu, oraz zespołowi suchego oka. Ponadto jarmuż zawiera inne antyoksydanty, takie jak luteina i zeaksantyna, które są głównymi składnikami pigmentu plamki żółtej. Ich działanie antyoksydacyjne polega na tym, że chronią siatkówkę oka przed uszkodzeniem przez wolne rodniki i szkodliwym działaniem nadmiaru energii świetlnej. Podobne właściwości antyoksydacyjne ma witamina C.

Cierpisz na choroby tarczycy? Uważaj na jarmuż

Jarmuż, podobnie jak inne warzywa kapustne, dostarcza sporo goitrogenów - związków, które mogą wpływać na metabolizm jodu, prowadząc do obniżenia jego stężenia w organizmie, co prowadzi do zaburzenia syntezy hormonów tarczycy oraz przerostu gruczołu.

Jarmuż powoduje wzdęcia i gazy, zwłaszcza surowy. Mniej wzdymający jest ten ugotowany.

Na szczęście w pewnym stopniu można ograniczać ich niekorzystne oddziaływanie poprzez gotowanie (goitrogeny ulatniają się pod wpływem wysokiej temperatury). Jednak mimo to osoby zmagające się z chorobami tarczycy powinny unikać jarmużu i innych warzyw kapustnych.

Jarmuż zawiera szczawiany!

Jarmuż, obok buraków, szpinaku i rabarbaru, jest produktem bogatym w szczawiany, z związku z tym powinny go unikać osoby zmagające się z kamicą szczawianową.

Zobacz przepis na sałatkę i chipsy z jarmużu

Źródło: Dzień Dobry TVN/x-news

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Dlaczego warto jadać zielone WARZYWA?

Dlaczego warto jadać zielone WARZYWA?

Polskie superfoods - 9 produktów o niezwykłych wartościach odżywczych

Polskie superfoods - 9 produktów o niezwykłych wartościach odżywczych

Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 30.05.2016

Komentarze (1 - 8 z 8)
Lublinianka, 29.01.2017 16.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A może to była kapusta ozdobna nie jarmuż?Boże,jaki lud ciemny!Co ten prl z ludźmi zrobił!
 
Annad, 02.01.2017 17.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jarmuż hodowano do strojenia grobów na 1 listopada, na ryneczkach był tak samo popularny jak wianuszki ze świerku. Mogiłki wygladały pieknie, trzeba to przyznać.
 
coto, 14.12.2016 19.24
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Wiem co to witamina K1 i zupełnie inaczej działająca K2, ale co to jest witamina K ??? O którą to chodzi K1 czy K2 ?
 
barzsokami.com, 12.12.2016 11.31
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ulubione smoothie: jarmuż, szpinak, mango, banan, ananas - mnóstwo witamin
 
ol, 17.06.2016 22.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jarmuż się uprawia i jego sezon zaczyna się w czerwcu. Można uprawiać na działce.
 
22 kilo, 03.05.2016 19.54
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja uwielbiam jarmuż i często stosuję go w kuchni. np. jako nadzienie do tarty, jak w tym przepisie, który kiedyś zrobiłam: http://www.22kilo.pl/kuchnia/tarta-jarmuzem-serem-feta/
 
zuziaduzia, 24.12.2015 23.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Nie przekonuje mnie stwierdzenie, ze zmiksowane warzywa moga byc zdrowe - a to ze wzgledu na rozne enzymy trawienne, ktore sie jednoczesnie angazuja do pracy. - Czy nie lepiej by pic je w znacznych odstepach czasu, chocby 2,5 godzin ? - Lepsza przyswajalnosc, lepsze nasze zdrowie.
 
Antonina, 10.06.2015 22.59
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
no tak bo lepiej jest łyknąć tabletke. w taki sposób jak będziemy łykać tableki na wszystko to później żołądek będziemy leczyć. a czy naprawdę jest tak ciężko poświecic 5 minut zeby zmiksować warzywa czy owoce z rana i wypic? trwa tyle co zrobienie kawy.
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze

Czy wiesz, że burak burak naprawdę ma lecznicze właściwości. Zawdzięcza ją betalainom - tym samym...

więcej

320

Kwasy omega-3 aktywizują brunatną tkankę tłuszczową Kwasy omega-3 aktywizują brunatną tkankę tłuszczową

Brunatna tkanka tłuszczowa odpowiada za bilans energetyczny, termogenezę i zwiększanie wydatku...

więcej

270

SELER dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm SELER dostarcza witamin, ułatwia odchudzanie, przyspiesza metabolizm

Bez selera nie obejdzie się żadna dieta odchudzająca ani oczyszczająca. Kochają go gwiazdy...

więcej

264

Nerkowce (orzechy nerkowca) – właściwości i wartości odżywcze Nerkowce (orzechy nerkowca) – właściwości i wartości odżywcze

Nerkowce (orzechy nerkowca) mają wiele wartości odżywczych i właściwości zdrowotnych. Te...

więcej

245

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Nie określa się minimalnej wagi ani maksymalnej dla nastolatek. Masę ciała, podobnie jak wzrost, BMI, ciśnienie odnosi się do siatek centylowych opracowanych przez naukowców na podstawie badań...

Witam! Pani Małgorzato, dziękuję za ciekawe pytanie. Nie sprecyzowała Pani jednak jaki konkretnie słodzik ma Pani na myśli, dlatego też podejdę do tematu bardziej ogólnie. Substancje słodzące...

Forum
data

Luty 24, 2017

Obejrzyj film "Ryby, czy filet" - szok, jak ryby są skażone toksynami, a hodowlane są po prostu trucizną. Jeśli ryby morskie są trucizną, to wszystko inne jest trucizną do potęgi n+1. Człowieku, dowiedz się jak są hodowane zwierzęta na skalę przemysłową. Dowiedz się jak na skalę...

data

Luty 21, 2017

O zdrowotnych właściwościach zielonej herbaty mówi się często. Japończycy twierdzą, że zapewnia ona długowieczność, ale nie wiem ile w tym prawdy...

data

Luty 20, 2017

Może aparat Sanity Simple Ci podpasuje. Jest w dość niskiej cenie, bo jak ostatnio sprawdzałam to za 100 – 120 zł można go znaleźć. Myśmy właśnie w tym przedziale zamawiali internetowo. Poręczny, lekki, w zestawie jest torba żeby to wszystko sobie wygodnie spakować i schować do szafki,...

data

Luty 20, 2017

Produkt typowo roślinny. Sok z tej rośliny stosowany jest od setek lat w Azji i Oceani. Obecnie możemy i my z niego korzystać. Powoli zaczynamy czerpać z tego co daje nam natura. Tu mamy do dyspozycji wiele produktów które potrafią skutecznie zadbać o nasze zdrowie jak i go zabezpieczyć....

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.