DZIKIE ROŚLINY jadalne: mlecz, pokrzywa, bratek, stokrotka, nagietek, podbiał, nasturcja

5 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Wiele smacznych i zdrowych roślin jadalnych można znaleźć pośród pospolitego zielska, polnych i niektórych ogrodowych kwiatów. Dzikie rośliny jadalne potrafią zamienić stół w pachnącą łąkę, a zwykłą potrawę w wykwintne danie. Mają przy tym właściwości lecznicze. Spróbuj nagietka, bratka, pokrzywy czy mleczy.

Mlecz (mniszek lekarski), pokrzywa, lebioda, bratki polne, ogórecznik, nagietki, nasturcje... Zapewne nigdy ich nie jadłaś. A warto spróbować, jak smakują. Sposobów wykorzystania w kuchni dzikich roślin jadalnych i rozmaitych kwiatków jest naprawdę wiele. Można je przyrządzać tak jak warzywa albo dodawać do potraw jako przyprawy. Świeże pączki stokrotek są oryginalnym uzupełnieniem zielonej sałaty, a listki mleczu uświetniają smak zwykłego twarogu. Zupa pomidorowa posypana kwiatkami ogórecznika czy letni drink z kostkami lodu, w których zatopiono płatki bratków, to prawdziwe dzieło sztuki nie tylko kulinarnej.

Chwasty są niskokaloryczne, zawierają dużo witamin, soli mineralnych, mikroelementów, olejków eterycznych i błonnika. Korzystne, a nawet lecznicze działanie tych roślin na organizm jest znane od niepamiętnych czasów.

Jakie części dzikich roślin jadalnych są najlepsze: liście, kwiaty czy łodygi?

Wartość odżywcza rośliny zależy od okresu wegetacyjnego, dlatego warto wcześniej dowiedzieć się, kiedy przypada czas najkorzystniejszy do rozpoczęcia zbioru. Niektóre kwiaty zbiera się jeszcze w pąkach, inne zaraz po rozwinięciu. Nie mogą one być mokre ani wilgotne od rosy, dlatego najlepiej zbierać je w południe w pogodny dzień. W zależności od gatunku można ścinać cały kwiatostan, zrywać poszczególne kwiaty albo tylko odrywać płatki.
Najsmaczniejsze i najzdrowsze są młode liście i pędy, dlatego powinno się je zrywać przed kwitnieniem. Ale nie na zapas, bo nie nadają się do dłuższego przechowywania. Korzenie wydobywa się, gdy roślina jest w spoczynku, na wiosnę albo jesienią. Łatwiej je wyrwać, gdy ziemia jest wilgotna.

Dzikie rośliny jadalne: mlecz (mniszek lekarski)

Mniszek lekarski rośnie na łąkach i trawnikach. Najobficiej kwitnie w maju. Liście zbiera się do czerwca, bo później stają się gorzkie, pąki zaś od kwietnia do października, a korzenie wczesną wiosną i jesienią. Młode listki dobrze komponują się z sałatą i pastami do pieczywa. Jeśli są gorzkie, trzeba powycinać nerwy albo obgotować, dwu-, trzykrotnie zmieniając wodę. Liście przyrządza się jak szpinak, a także dodaje do zup, korzenie – jak marchew. Z pąków można zrobić syrop, wino lub je zamarynować.

Właściwości lecznicze: Mlecz jest źródłem witamin B, C, beta-karotenu, minerałów. Przyśpiesza trawienie, poprawia pracę wątroby, działa moczopędne i antystresowo.

Dzikie rośliny jadalne: nasturcja

Nasturcja to roślina ozdobna o żółtych i pomarańczowych kwiatach, kwitnie od czerwca do pierwszych przymrozków. Jadalne są kwiaty i liście. Mają intensywny zapach i ostry smak. Potrawy z serem, jajkami czy surówki z dodatkiem tej rośliny są pyszne i wyglądają efektownie. Nasturcja wzbogaci też smak pasztetów, sufletów, zapiekanek. Zamarynowane pączki i niedojrzałe nasiona zastępują w potrawach kapary. Znakomita jest aromatyczna nalewka z nasturcji.

Właściwości lecznicze: Nasturcja zawiera sole mineralne, olejki eteryczne, błonnik. Ma działanie bakteriobójcze, zalecana zwłaszcza w zakażeniach dróg oddechowych i moczowych.

Dzikie rośliny jadalne: pokrzywa

Pokrzywa rośnie wszędzie: na polach, wzdłuż leśnych dróg, w sadach, pod płotami, przy budynkach. Do jedzenia nadają się młode wierzchołki z listkami. Zbiera się je od kwietnia do października, lecz najsmaczniejsze są na wiosnę. Aby pokrzywa przestała parzyć, trzeba ją przelać wrzątkiem lub ugotować. Można przyrządzić jak szpinak, dodać do zupy, sosu, sałatki, mięsa.

Właściwości lecznicze: Pokrzywa zawiera dużo żelaza, wapń, fosfor, magnez, kwasy organiczne, witaminy, błonnik. Hamuje krwawienia, pobudza produkcję czerwonych krwinek i hemoglobiny, wzmacniając organizm. W niektórych krajach popularna jest kuracja oczyszczająca z soku z pokrzywy. Trzeba pić po 1/2 szklanki dziennie przez 2 tygodnie.

Dzikie rośliny jadalne: bratek polny (fiołek trójbarwny)

Bratek występuje na ugorach, polach, przydrożach i wzgórzach. Delikatny kwiatek ma najczęściej górne płatki w kolorze fioletu, boczne i dolny – żółte. Ale są też bratki fioletowe z żółtym środkiem. W kuchni wykorzystuje się kwiatki, które można zbierać od kwietnia do października. Dobrze komponują się w sałatkach, daniach warzywnych, zupach i sałatkach owocowych.

Właściwości lecznicze: bratek zawiera dużo witaminy C i mikroelementy. Reguluje przemianę materii, wzmacnia naczynia krwionośne, działa moczopędnie i odtruwa organizm. Bratki stosuje się w infekcjach dróg moczowych, nadciśnieniu i chorobach oczu. Poprawiają wygląd cery i są niezastąpione w leczeniu trądziku młodzieńczego.

Dzikie rośliny lecznicze: podbiał pospolity

Podbiał rośnie na nasypach, wilgotnych polach, glebach gliniastych. Łodyga podbiału jest pokryta czerwonawymi łuskami i zakończona koszyczkiem żółtych kwiatów. Kwitnie w marcu, a dopiero później wypuszcza liście – duże, sercowate, pokryte od spodu meszkiem. Częścią jadalną są kwiaty i młode liście z łodyżkami. Kwiaty zbiera się wczesną wiosną. Po ususzeniu można je parzyć jak herbatę albo zrobić z nich syrop. Liście można zrywać od maja do sierpnia. Przyrządza się je jak szpinak, smaży, dodaje do sałatek, zup, farszów.

Właściwości lecznicze: podbiał jest źródłem kwasów organicznych, minerałów, mikroelementów. Ma właściwości przeciwzapalne i bakteriobójcze. Łagodzi podrażnienie dróg oddechowych przy przeziębieniu.

Ważne

Ważne

Sztuka zbierania dzikich roślin

  • Pierwszy raz najlepiej wybrać się z osobą, która dobrze się zna na roślinach dziko rosnących. Czasem samo przygotowanie teoretyczne nie wystarcza, bo ta sama roślina na łące czy skraju pola może wyglądać zupełnie inaczej niż w przewodniku zielarskim. Trudno wtedy odróżnić chwasty jadalne od podobnych do nich roślin trujących.
  • Starannie wybierajmy miejsca, w których będziemy zbierać rośliny. Musimy bowiem mieć pewność, że pochodzą z terenów, które nie zostały skażone substancjami szkodliwymi dla zdrowia.
  • Wybierajmy okazy zdrowe, o wyraźnie zielonych łodygach i liściach. Zbyt ciemny kolor może świadczyć o tym, że zawierają związki azotu, bladozielony lub żółty – o chorobie. Z tego samego powodu nie powinno się zbierać roślin o zdeformowanych korzeniach i wybujałych pędach. Uszkodzone rośliny tracą swoje właściwości odżywcze, dlatego najlepiej po zerwaniu układać je luźno w koszyku, aby nie zaparzyły się i nie pogniotły. Szczególnie delikatne są kwiaty, więc nie wolno ich zbierać do torebek foliowych.

Dzikie rośliny jadalne: szczawik zajęczy

Szczawik zajęczy to płożące się, delikatne kłącze, z którego wyrastają listki podobne do trójlistnej koniczyny. Dużo go w lasach oraz w pobliżu potoków. Kwiaty szczawiku są białe lub różowe z fioletowymi żyłkami. Kwitnie na wiosnę i jesienią. Jadalne liście zbiera się na początku kwitnienia. Można ich używać do zakwaszania zup jarzynowych i barszczów, dodawać do sosów, majonezu, jogurtu i sałatek.

Właściwości lecznicze: Szczawik zajęczy zawiera białko, fosfor, żelazo, magnez, witaminę C. Poprawia trawienie i ma działanie przeciwzapalne. Dostarcza kwasu szczawiowego, dlatego roślinę wolno jadać w ograniczonych ilościach. Osoby z kamicą nerkową powinny natomiast unikać szczawiku.

Dzikie rośliny jadalne: stokrotka

Stokrotki ukwiecają pastwiska, łąki, rosną dziko przy miedzach, na polanach i trawnikach. Jadalne są pąki, kwiaty i młode liście. Listki wraz z pąkami zbiera się wiosną i jesienią, kwiaty od wiosny do pierwszych przymrozków. Liście i pąki można dodać do sałatek, sosów i zup, masła ziołowego, past, omletów. Pąki nadają się do marynowania tak jak kapary. Kwiaty wzbogacają smak i są ozdobą potraw i napojów, można zrobić z nich syrop.

Właściwości lecznicze: Stokrotka zawiera dużo witaminy C, beta-karoten, olejki eteryczne, flawonoidy, białka, cukry, sole mineralne. Ma działanie przeciwzapalne, wykrztuśne, przeciwkrwotoczne. Przyśpiesza gojenie się ran i wchłanianie krwiaków.

Dzikie rośliny jadalne: bluszczyk kurdybanek

Bluszczyk bujnie porasta lasy, zbocza pagórków, rowy, ogródki. Jadalne są młode pędy – najlepiej smakują wiosną, ale można je też zbierać w czerwcu. Mają silny zapach i gorzkawy, korzenny smak. Bluszczyk kurdybanek jest wspaniałym składnikiem wiosennych zup ziołowych i sałatek. Dobrze komponuje się z duszonymi warzywami i mięsem, zwłaszcza siekanym i mielonym, a także z zupami jarzynowymi. Podnosi smak omletów, masła ziołowego, past z twarogu i żółtego sera, jajecznicy, potraw z ziemniakami, ryżem, makaronem.

Właściwości lecznicze: Bluszczyk kurdybanek zawiera dużo witaminy C, kwasy organiczne, sole mineralne, karotenoidy. Pobudza trawienie i poprawia apetyt.

Dzikie rośliny jadalne: lebioda (komosa biała)

Lebiodę można spotkać na polach, w ogrodach, na rumowiskch. Dawniej była popularną jarzyną, dziś zastąpił ją szpinak. Na wysokim pędzie (do 1 m) wyrastają naprzemianlegle ząbkowane liście. Kwiatostan przypomina wiechę lub kłos. Jadalne liście zbiera się od kwietnia do października. Surowe młode listki można dodawać do sałatek, większe przyrządzić jak szpinak. Posiekaną lebiodę dodaje się do mielonego mięsa, farszów, zup.

Właściwości lecznicze: Lebioda zawiera białka, cukry, wapń, magnez, fosfor, żelazo, witaminę C. Pobudza pracę jelit, wzmacnia organizm.

Dzikie rośliny jadalne: nagietek

Nagietek kwitnie od czerwca do późnej jesieni. W środowisku naturalnym spotyka się najczęściej rośliny o pojedynczych żółtopomarańczowych koszyczkach, ale do zbioru nadają się też pełnokwiatowe odmiany ogrodowe. Zastosowanie w kuchni znajdują głównie kwiaty nagietka, które wyrywa się z koszyczków w fazie pełnego kwitnienia. Z powodzeniem zastępują w potrawach kosztowny szafran. Można dodać je do zup, sosów, makaronów oraz użyć do barwienia ryżu. Młode liście dodaje się do zup i sałatek.

Właściwości lecznicze: Nagietek dostarcza beta-karotenu, flawonoidów, fitosteroli. Ma działanie przeciwzapalne, rozkurczowe, moczopędne i napotne. Stosuje się go w zaburzeniach przewodu pokarmowego i pęcherza. Przyśpiesza gojenie się ran.

Dzikie rośliny jadalne: ogórecznik

Ogórecznik rośnie na łąkach i w ogrodach. Ma duże liście pokryte szorstkim włosem i niebieskie, różowe lub białe drobne kwiaty, które pojawiają się od czerwca do sierpnia. Młode liście i kwiaty ogórecznika mają smak świeżego ogórka. Dodaje się je do sałatek, sosów, zup, mięsa, twarogu. Można też nim aromatyzować likiery, napoje, octy.

Właściwości lecznicze: Ogórecznik zawiera magnez, potas, kwasy organiczne, flawonoidy. Działa moczopędnie i przeciwzapalnie, pobudza przemianę materii, wzmacnia nerwy.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 05.06.2015

Komentarze (1 - 5 z 5)
mądrala, 21.03.2017 13.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Człowiek nie jest koniem, a Wikipedia mega-autorytetem. Jak krowa nażre się koniczyny, może zdechnąć, a wszystkie gatunki koniczyny są jadalne i sprawdziłem, że pyszne. Polecam do przeczytania książkę autorstwa Aleksandry Halarewicz „Atlas ziół". Mamy tam zastosowanie komosy białej: „W dawnych czasach liście komosy białej spożywano z gotowanymi ziemniakami, za śmietaną, mlekiem i jajkami. ... można z powodzeniem zastąpić nim szpinak i botwinkę”, itd, dużo więcej jeszcze informacji na ten temat, których mi się nie chce przepisywać z książki. Najwyższy czas, żeby używać jako źródło wiedzy książek, a nie czerpać z pobieżnych informacji zamieszczanych we wszelkich "wikipediach" przez ćwierćinteligentów najróżniejszej maści, powtarzanych i powielanych przez innych ćwierćinteligentów.
 
wegedroga.blogspot.com, 04.02.2017 09.40
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mlecz i mniszek lekarski to dwie różne rośliny
 
obserwator, 11.07.2015 23.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
komosy nie można jeść bo ma za dużo witamin i mikroelementów i jest trująca (podobnie jak inne zioła które jedli nasi dziadkowi i pra pra dziadkowie) lepiej kupić za grube pieniądze jakieś mało przyswajalne witaminy i dodatkowo coś osłonowo i na skutki uboczne!!!!
 
piotr, 16.06.2015 09.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
wikipedia- żródło wiedzy ostatecznej...... jadłem komosę nie raz jak szpinak żadnego krwawienia ani podniecenia nie stwierdziłem. Może dlatego, żem facet i już nienajmłodszy....
 
witek, 28.05.2015 11.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
z wikipedii: "Roślina trująca: pędy nadziemne i nasiona zawierają saponiny, kwas szczawiowy, alkaloidy (betacyna, betaksantyna), kwas oleanolowy. Roślina rosnąca na przeazotowanych glebach łatwo kumuluje azotany. U ludzi, którzy spożyli komosę i przebywali na słońcu pojawiało się uczulenie słoneczne, objawiające się obrzękiem skóry i zmianą jej barwy, biegunką i silnym podnieceniem. Zwierzęta zwykle omijają komosę, jednak stwierdzono przypadki zatruć. U koni następowały drgawki, niemożność przełykania, zaburzenia koordynacji ruchów, spadek ciśnienia krwi i zapaść. U bydła i owiec zatrucie objawiało się brakiem koordynacji ruchów, krwawieniem z pyska, nozdrzy i odbytu"
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Czy BÓB jest zdrowy? Właściwości odżywcze i lecznicze bobu Czy BÓB jest zdrowy? Właściwości odżywcze i lecznicze bobu

Bób, podobnie jak inne rośliny strączkowe, ma wiele wartości odżywczych. Przede wszystkim ma dużą...

więcej

321

TRUSKAWKI dobre dla zdrowia i urody. Jakie witaminy i minerały zawierają truskawki? TRUSKAWKI dobre dla zdrowia i urody. Jakie witaminy i minerały zawierają truskawki?

Właściwości odżywcze i lecznicze truskawek są nie do przecenienia. Poleca się je reumatykom,...

więcej

310

Warto jeść owsiankę - wartość odżywcza PŁATKÓW OWSIANYCH Warto jeść owsiankę - wartość odżywcza PŁATKÓW OWSIANYCH

Owies i jego przetwory kompleksowo pokrywają zapotrzebowanie na składniki odżywcze organizmu....

więcej

291

BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze BURAKI: wartość odżywcza i właściwości lecznicze

Czy wiesz, że burak burak naprawdę ma lecznicze właściwości. Zawdzięcza ją betalainom - tym samym...

więcej

284

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Rzeczywiście objawy wskazują na dnę moczanową. Konieczna jest wizyta u lekarza, skierowanie do reumatologa i kontrola przebiegu choroby. Leki, które powinieneś brać, to te eliminujące kwas moczowy z...

Produkty bez laktozy to produkty pozbawione cukru mlecznego, czyli składnika wpływającego na podwyższenie glikemii poposiłkowej. Jednak cukier nie jest całkowicie usunięty a zhydrolizowany do glukozy...

Forum
data

Czerwiec 16, 2017

Eko to jest fikcja mająca od naiwnych wyciągnąć więcej kasy. Polski szczerbaty chłop nie ma kultury i wiedzy by produkować tak jak dawniej. Mieszkam w rejonie gdzie się produkuję tą "eko" masę do trawienia. Duński chów świń, chlewnie po kilka tysięcy schorowanych i pędzonych na sterydach...

data

Czerwiec 16, 2017

Np. kebab na własnoręcznie zrobionej tortilli albo burger wołowy z razową bułką <- mój ulubieniec :)

data

Czerwiec 16, 2017

Sól himalajska jest zdrowsza, ale też mniej słona, więc trzeba użyć jej więcej żeby uzyskać taką samą słoność. Jeśli jest jakiś sposób na ograniczenie soli to na pewno stosowanie przypraw i ziół. Przy odpowiednim ich dobieraniu mogą całkowicie zastąpić sól :)

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.