Tajemnice GENETYKI: czy możemy być DŁUGOWIECZNI?

Konsultant:prof. Monika Puzianowska-Kuźnicka, Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN
Autor: Ewa Biernacka

Może już niedługo nie trzeba będzie zawierać paktu z diabłem, by zyskać długowieczność. Z tego co dziś wiadomo trzeba stosować niskokaloryczną dietę, żyć w nieskażonym środowisku i mieć odpowiednie geny.

W porównaniu z naszym przodkiem prehistorycznym żyjemy czterokrotnie dłużej. Naukowcy obiecują, że w połowie XXI w. postęp terapii medycznych uczyni wielki krok ku długowieczności dzięki inżynierii tkankowej, transplantacji narządów w miejsce zużytych oraz nanotechnologii, która umożliwi hamowanie niekorzystnych procesów w organizmie. Amerykański fizyk teoretyczny Michio Kaku twierdzi: „Możemy ostrożnie myśleć o podwojeniu średniej życia. Jeśli dziś to potrafimy robić ze zwierzętami – jeśli zaczniemy je głodzić, ograniczymy im dzienną dawkę kalorii, to możemy o 30–100 proc. wydłużyć im życie. Tak jest w przypadku muszki owocowej, pszczoły, pająka, kota lub psa. Nie wiemy do końca, jak to działa, ale najprawdopodobniej jest związane z kilkoma genami, takimi jak SIR2, który kontroluje procesy utleniania. Im więcej jemy, tym więcej się utleniamy, czyli po prostu rdzewiejemy”.

Rozpoznane mechanizmy starzenia 

W księdze genów nie ma zapisu, na której stronie znajdzie się słowo „koniec”, za to w księdze życia rozdział „starość” jest w spisie treści. – Dzięki badaniom na drożdżach, nicieniach C. elegans, muszkach owocówkach, myszach i szczurach wiemy już co nieco o mechanizmach procesu starzenia – mówi prof. Puzianowska-Kuźnicka. – Obecnie uważa się, że starzenie nie jest zaprogramowane genetycznie, ale jest skutkiem nagromadzenia przypadkowych uszkodzeń materiału genetycznego oraz kluczowych dla życia białek i lipidów, a na tempo tego procesu wpływają czynniki zarówno genetyczne, jak i niegenetyczne.
Dobra wiadomość jest taka, że niezależnie od tego, z jakimi odmianami genów się rodzimy, modyfikując środowisko, możemy zmieniać aktywność kluczowych dla starzenia szlaków, np. odpowiedzialnych za poziom stresu oksydacyjnego, tempo metabolizmu, nasilenie procesów zapalnych i wydajność mechanizmów naprawiających uszkodzenia. Dzięki temu możemy spowolnić starzenie i opóźnić lub nie dopuścić do ujawnienia się niekorzystnej predyspozycji genetycznej.

Zdaniem eksperta
maska prof. Monika Puzianowska-Kuźnicka, Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN
prof. Monika Puzianowska-Kuźnicka, Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN,

Starzenie jest jednym z najbardziej skomplikowanych zjawisk, z jakimi ma do czynienia medycyna.  Obecnie głównej jego przyczyny upatruje się w nagromadzeniu uszkodzeń materiału genetycznego. Każdy z nas mu podlega i każdy nieco inaczej – zależnie od ekspozycji na środowiskowe czynniki uszkadzające, jak nieprawidłowa dieta, promieniowanie ultrafioletowe, toksyny itp., oraz od czynników wewnątrzustrojowych: genetycznych i niegenetycznych (np. metabolicznych) – w pewnej mierze modyfikowalnych.

Do ok. 85. roku życia udział genów w regulacji tempa starzenia i długości życia wynosi jedynie 25–30 proc., za resztę zaś odpowiadają czynniki środowiskowe i styl życia. Po 90. roku życia rola czynników genetycznych wzrasta. Długowieczność, w przeciwieństwie do starzenia, jest genetycznie uwarunkowana. Opisano kilkadziesiąt genów ważnych w regulacji tempa i przebiegu procesu starzenia. Poznano ich rolę u organizmów modelowych, jednak udział większości tych genów w starzeniu człowieka nadal nie został jeszcze zbadany.
Geny o wysoce prawdopodobnym znaczeniu w starzeniu człowieka to geny kodujące białka będące elementami szlaków insuliny i insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 (IGF-1), które m.in. wpływają na tempo metabolizmu. Metabolizm zaś jest ściśle powiązany z tempem produkcji niezwykle szkodliwych reaktywnych form tlenu (ROS) – głównych czynników przyśpieszających starzenie. Upraszczając, „szybkiemu” metabolizmowi towarzyszy wysoka produkcja ROS, które uszkadzają genom: „im więcej jemy, tym więcej się utleniamy” – jak to ujął przywołany tu prof. Kaku. Inne geny zaangażowane w regulację tempa starzenia u ludzi to prawdopodobnie geny kodujące sirtuiny – białka wpływające na aktywność innych genów, geny kodujące białka deaktywujące ROS, geny kodujące białka naprawiające uszkodzenia oraz wiele innych.

2
1
Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: FOTOCHANNELS

Aktualizacja: 07.03.2014

reklama
Przepis na zdrowie:
alkaliczna woda zjonizowana
Przepis na zdrowie: alkaliczna woda zjonizowana
Najpopularniejsze artykuły
MIAŻDŻYCA – lekarstwa szukaj w naturze

Jest wiele czynników sprzyjających rozwojowi miażdżycy. Na szczęście są również takie, które mogą...

więcej

1474

CYTOLOGIA cienkowarstwowa (badanie LBC) i test HPV CYTOLOGIA cienkowarstwowa (badanie LBC) i test HPV

Polki mogą wykonywać dokładniejsze niż dotychczas badania cytologiczne polegające na analizie...

więcej

1469

Czy picie wody z kranu jest bezpieczne? Czy picie wody z kranu jest bezpieczne?

Zwolennicy zdrowego stylu życia podkreślają jak wiele przypadłości powstaje wskutek niedoboru wody...

więcej

561

ÓSEMKI czyli zęby (nie)mądrości ÓSEMKI czyli zęby (nie)mądrości

Choć nazywane są zębami mądrości, z inteligencją nie mają nic wspólnego. Za to potrafią nieźle dać...

więcej

3153

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 31, 2014

Pewnie, naturalność zawsze górą. Oczywiście tabletki czasami brać trzeba,. ale jeśli najpierw bedziemy się zdrowo, naturalnie odżywiać i wspomożemy tym samym nasze komórki, to może to nie być wcale potrzebne. Ale same owoce, kiełki i zdrowe potrawy czy soki z nich - jak najbardziej na...

data

Lipiec 30, 2014

Jeśli chcesz mieć na lata, to Moneta. Jeśli na krócej, to te tańsze z supermarketu powinny dać radę.

data

Lipiec 29, 2014

Lynn masz rację, że odchudzać trzeba się powoli. Przecież przytyć też nie można z dnia na dzień! Napisz proszę, jaką dietę dodatkowo do tych ćwiczeń stosowałaś? Jestem bardzo ciekawa tego. Pozdrawiam i czekam na odp. :)

data

Lipiec 30, 2014

Alicja77 gratuluję. Fajnie, że znalazłaś na Siebie sposób. Mała podpowiedź. Delikatnie z siemieniem, jedna łyżecza dziennie wystarczy. Siemię w nadmiarze tuczy. Zamiast słodzika używaj odrobinkę miodu, bo to słodzenie najbardziej naturalne. Pozdrawiam.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.