5 pytań o sprawy kobiece - bezpłodność, bolesne miesiączki, ginekolog, Kobieta, mięśniaki

1 Jak powstają nadżerki szyjki macicy?

Do zmiany nazywanej nadżerką dochodzi, gdy ściany pochwy pokryje (w części lub w całości) nabłonek gruczołowy, który powinien znajdować się tylko w kanale szyjki macicy. Jest on słaby, bo składa się z jednej warstwy komórek, a więc nie chroni pochwy przed bakteriami i wirusami. Jeśli nie ma z nimi kontaktu, nie rozwija się stan zapalny. Kiedy jednak w drogach rodnych pojawią się drobnoustroje (zwłaszcza wirus HPV), np. po rozpoczęciu współżycia, we wrażliwym nabłonku rozwija się zapalenie. Przekształcenia czy degeneracja komórek nabłonka gruczołowego mogą być przyczyną wielu schorzeń, z rakiem szyjki macicy włącznie. Ale samo istnienie nadżerki, bez infekcji, nie niesie ryzyka rozwoju raka. Daje jednak objawy, np. w postaci upławów.

2 Czy częste stany zapalne narządów rodnych mogą być przyczyną bezpłodności?

Zapalenia pochwy mogą utrudniać zajście w ciążę, ale nie wywołują takich zmian w narządach rodnych, które mogłyby prowadzić do bezpłodności. Inaczej jest, gdy dochodzi do przewlekłego stanu zapalnego jajników i jajowodów, czyli tzw. przydatków. Jego skutkiem mogą być zrosty lub niedrożność jajowodów – najczęstsza mechaniczna przyczyna niepłodności. Dlatego zawsze, gdy kobieta przed miesiączką odczuwa silny ból w dole brzucha, ma wysoką temperaturę (38–40ºC), powinna zgłosić się do ginekologa. Potrzebna jest szybka i silna antybiotykoterapia. Najpierw podaje się lek o szerokim spektrum działania, a po wykonaniu niezbędnych badań – tzw. antybiotyk celowany. Jego podanie gwarantuje skuteczną kurację, to znaczy powstrzymanie stanu zapalnego. I co najważniejsze – ostre zapalenie przydatków nie przechodzi w przewlekłe, czyli to, które jest przyczyną bezpłodności.

3 Jak długo można bezpiecznie korzystać z terapii hormonalnej?

Pogląd, że można ją stosować przez 3 lub 5 lat, nie był potwierdzony badaniami. Wynikał ze sporów między ginekologami, endokrynologami i kardiologami. Dziś wiedza na ten temat jest o wiele głębsza i już nikt nie określa czasu stosowania terapii hormonalnej. Wiadomo, że w pierwszych miesiącach rośnie ryzyko pogłębienia się zmian miażdżycowych, a im dłużej przyjmuje się hormony, tym większe zagrożenie rakiem piersi. Dlatego też nie należy przesadzać. O bezpiecznym korzystaniu z terapii można mówić, gdy kobieta kontroluje nie tylko swoje zdrowie (robi cytologię i mammografię), ale też samą terapię. Po roku warto ją przerwać na kilka tygodni. Jeśli okaże się, że powróciły poty, bezsenność itp. – znów podjąć leczenie. Ale 80 proc. kobiet po roku odstawia leki, bo już ich nie potrzebuje. Są jednak panie, które nawet po sześćdziesiątce nadal stosują terapię hormonalną.

4 Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

Warto wiedzieć, że z punktu widzenia fizjologii ból miesiączkowy jest zjawiskiem, które świadczy o prawidłowym przebiegu cyklu, bo jest wynikiem skurczów towarzyszących jajeczkowaniu. Przy bezbolesnych miesiączkach cykle często są bezowulacyjne. Pocieszające jest też, że u większości pań miesiączki przestają wiązać się z silnym bólem po urodzeniu dziecka. Najbezpieczniejszym sposobem radzenia sobie z tym problemem jest przyjmowanie środków rozkurczowych No-Spa (3–4 tabletki dziennie). Choć skuteczniejsze są leki przeciwbólowe, ale mogą uszkadzać śluzówkę żołądka. Bólom można też zapobiegać, zaczynając już na tydzień przed spodziewanym okresem przyjmowanie mikrodawek kwasu acetylosalicylowego. Można zażywać codziennie np. tabletkę Acardu, który blokuje mechanizm skurczów tkanek. To bezpieczna kuracja, bo w ciągu tygodnia do organizmu trafia zaledwie tyle kwasu, ile znajduje się w jednej tabletce aspiryny. U 50 proc. pań daje to dobry efekt – miesiączka jest mniej bolesna, ale bardziej obfita. Do innych metod radzenia sobie z bolesnymi miesiączkami należy zablokowanie jajeczkowania, czyli zastosowanie antykoncepcji hormonalnej.

5 Czy mięśniaki zawsze należy operować?

Nie. Operuje się te mięśniaki, które są przyczyną bólu, bardzo obfitych (przypominających krwotok) miesiączek, przedłużającego się krwawienia lub gdy nadmiernie się rozrosną. Operacja jest konieczna także wtedy, gdy duży mięśniak uciska na pęcherz, powoduje nieustanne parcie, utrudnia lub w ogóle uniemożliwia oddawanie moczu.