Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) - wirus HCV atakuje wątrobę

Konsultant:dr n. med. Mariola Kowalczyk, specjalista chorób wewnętrznych
40 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Przypuszcza się, że podstępny wirus HCV, wywołujący wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C), tkwi w co czwartym z nas! Został rozpoznany zaledwie 19 lat temu. Zakazić się można poprzez kontakt z krwią chorego. W około 80 proc. przypadków przyjmuje postać przewlekłą.

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C) jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirus HCV – Hepatitis C Virus, który mnoży się w komórkach wątroby, wywołując stan zapalny i uszkodzenie narządu.

W Polsce zakażenie tym wirusem rozpoznano u 750 tys. osób (dla porównania liczbę zarażonych HIV szacuje się na 30 tys.). Epidemiolodzy ostrzegają, że to wierzchołek góry lodowej, bo co roku przybywa 2,5 tys. nowych chorych. Według danych Państwowego Zakładu Higieny i Instytutu Hematologii i Transfuzjologii, zebranych na zlecenie WHO, szacuje się, ze 1/4 Polaków jest zakażona. Wirus HCV zidentyfikowano w 1989 r. Wcześniej wiadomo było tylko, że istnieje i wywołuje zapalenie wątroby. Nazywano go Nie-A-Nie-B (NANB Hepatitis). Niestety, w Polsce dopiero 3 lata po wykryciu wirusa (czyli od 1992 r.) zaczęto badać krew krwiodawców na obecność HCV – stąd tak wielka liczba osób nieświadomych choroby. Nasza wiedza o wirusie jest mała – z sondażu TNS OBOP (wrzesień 2007 r.) wynika, że ok. 93 proc. społeczeństwa nie wie, co to jest HCV, jak dochodzi do zakażenia i jakie są rokowania. Co zatem trzeba wiedzieć o chorobie, by bronić się przed nią i nie dyskryminować osób zakażonych?

Nie przegap

Jak można się zakazić wirusem HCV?

Do zakażenia dochodzi głównie przez kontakt z krwią zakażonej osoby. Wirus przenosi się w czasie zabiegów medycznych: pobierania i transfuzji krwi, operacji, zabiegów stomatologicznych, dermatologicznych, a także przy robieniu tatuażu, przez wstrzykiwanie narkotyków. Źródłem zakażenia mogą być rękawiczki lekarskie, jeśli nie są zmieniane przy każdym pacjencie, igły do akupunktury, cudze cążki, żyletki itp. Jeżeli mamy uszkodzona skórę lub śluzówkę, każdy kontakt z krwią osoby zakażonej może prowadzić do zakażenia. Najczęściej jednak łapiemy wirusa w placówkach służby zdrowia, jeśli nie przestrzega się zasad sterylizacji instrumentów, np. lamp do utwardzania plomb dentystycznych.

Wirus HCV przenosi się przez seks?

Trudno o jednoznaczną odpowiedź. Choroba nie jest zaliczana do przenoszonych drogą płciową. Jednak ryzyko zakażenia istnieje ze względu na możliwość uszkodzenia naskórka i/lub błony śluzowej narządów rodnych. Epidemiolodzy prawdopodobieństwo zakażenia podczas stosunku płciowego oceniają na ok. 3 proc. przy 25-letnim współżyciu monogamicznym. Są też dane, że do zakażenia poprzez seks dochodzi u mniej niż 1 proc. osób. Trochę większe ryzyko zakażenia istnieje przy praktykach sadomasochistycznych, zwłaszcza kiedy partnerzy używają erotycznych gadżetów. Wirus HCV jest mniej zakaźny drogą płciową niż wirus HBV (żółtaczka typu B).

Codzienny kontakt z chorym na WZW C jest niebezpieczny?

Nie, bo wirus nie przenosi się przez kichanie i kaszel, trzymanie za ręce, przyjacielskie pocałunki, korzystanie z tej samej toalety, wanny czy jedzenie żywności przygotowywanej przez osobę zakażoną HCV (jeżeli żywność nie miała kontaktu z krwią tej osoby), pływanie w tym samym basenie, zabawę z dziećmi, sport (jeśli nie dochodzi do uszkodzeń ciała). Osoba zakażona lub chora musi jednak dezynfekować otarcia i skaleczenia oraz dokładnie je opatrywać.

Kto może podejrzewać u siebie zakażenie HCV?

Największą grupę stanowią osoby, u których przetaczano krew bądź preparaty krwiopodobne przed rokiem 1992, oraz osoby wielokrotnie hospitalizowane, po zabiegach chirurgicznych, dializowane, badane endoskopowo. Zagrożeni są też pracownicy służby zdrowia, straży pożarnej, policji, którzy zranili się i mieli kontakt z krwią nosiciela HCV, a także krwiodawcy.

Jakie badania wykazują, że jesteśmy zakażeni HCV?

Podstawowym są tzw. próby wątrobowe, czyli określenie aktywności we krwi transaminaz ALT i AST (enzymy wytwarzane przez wątrobę). Krew do badania pobiera się z żyły w zgięciu łokciowym. Wynik podwyższony świadczy o stanie zapalnym wątroby i jest podstawą do dalszych analiz. Badanie można wykonać w każdym laboratorium, na zlecenie lekarza pierwszego kontaktu. Do rozpoznania konieczne jest też badanie krwi na obecność przeciwciał anty-HCV. Ale wynik dodatni nie oznacza jeszcze choroby. Może świadczyć o tym, że byliśmy zakażeni, ale organizm pokonał wirusa i jesteśmy tylko nosicielem. Dopiero dodatkowe badanie materiału genetycznego wirusa – RNA HCV we krwi potwierdzą toczący się proces chorobowy oraz pozwolą oznaczyć genotyp, czyli jego odmianę. Istnieje 6 podstawowych genotypów oznaczonych numerami od 1 do 6. Identyfikacja genotypu jest ważna, ponieważ niektóre odmiany poddają się leczeniu łatwiej niż inne. Szczegółowe badanie może zlecić lekarz pierwszego kontaktu, ale wówczas trzeba za nie zapłacić 35–40 zł. Jednak przy podejrzeniu zakażenia wystawia on skierowanie do poradni chorób zakaźnych (są w większych miastach), gdzie badanie wykonywane jest bezpłatnie.

Jakie są objawy WZW C?

Sygnałem ostrzegawczym może być zmęczenie, trudności z koncentracją, niepokój, depresja, bóle stawowo-mięśniowe, swędzenie skóry. Odczuwa je 1/3 zakażonych. Ale pozostali nie mają żadnych dolegliwości, dlatego choroba nazywana jest „cichą epidemią”. Może się rozwijać kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt lat bez żadnych objawów. U niektórych osób z uszkodzeniem wątroby po wielu latach dochodzi do marskości i/lub raka, u innych choroba nie pozostawia śladu. Wczesne rozpoznanie daje możliwość całkowitego wyleczenia.

Czym różni się ostre WZW C od przewlekłego?

Ostre zapalenie wątroby typu C pojawia się 4–12 tygodni po kontakcie z wirusem i trwa ok. 6 miesięcy. Zwykle
przebiega bezobjawowo. U ok. 20 proc. organizm zwalcza zakażenie w ciągu 6–12 miesięcy od chwili wniknięcia wirusa. Ale aż u 80 proc. zakażenie przechodzi w fazę przewlekłą, która wymaga leczenia. Jeżeli po 6 miesiącach od pierwszych objawów choroby stwierdza się obecność wirusa we krwi, można mówić o przewlekłej fazie choroby, która może wymagać (nie zawsze jest to konieczne i nie u wszystkich możliwe) leczenia farmakologicznego. Wtedy też u części osób pojawiają się pierwsze objawy: nudności, bóle stawów, zmęczenie. Namnażanie się wirusa powoduje zapalenie wątroby, którego przejawem jest podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych we krwi. Przewlekłe WZW C prowadzi do marskości i/lub raka wątroby u ok. 30 proc. spośród przewlekle zakażonych. Proces ten nazywany jest włóknieniem.

Czy z WZW C można się wyleczyć?

Tak. Po wykluczeniu ewentualnych przeciwwskazań (np. chorób tarczycy) chorzy poddawani są farmakoterapii.
Jej schemat ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie rozpoznania genotypu jego wirusa oraz tzw. ładunku wirusa (liczba jego kopii w surowicy krwi). Leczenie trwa od 24 do 48 tygodni. Całkowita eliminacja HCV z krwi jest możliwa pod warunkiem systematycznego przyjmowania leków i kontroli postępu terapii.

2
1
Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Jupiterimages

Aktualizacja: 18.03.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
Ból trzustki - co może oznaczać? Przyczyny bólu trzustki Ból trzustki - co może oznaczać? Przyczyny bólu trzustki

Co może oznaczać ból trzustki? Niedomaganie trzustki, ważnego organu w naszym układzie trawiennym i...

więcej

11103

Jak działa ŚLEDZIONA i kiedy się ją usuwa Jak działa ŚLEDZIONA i kiedy się ją usuwa

Bez śledziony można żyć - lekarze ją usuwają, gdy zagraża życiu pacjenta. Ale to nieprawda, że...

więcej

9850

KREW W KALE - objawem jakiej choroby może być krew w stolcu? KREW W KALE - objawem jakiej choroby może być krew w stolcu?

Krew w kale nigdy nie jest objawem prawidłowym. Przeważnie wskazuje na jedną z wielu chorób układu...

więcej

15285

LAMBLIOZA (zakażenie lambliami) - utrapienie przedszkolaków LAMBLIOZA (zakażenie lambliami) - utrapienie przedszkolaków

Na lambliozę choruje prawie każde dziecko, choć choroba nie omija też dorosłych. Za schorzenie...

więcej

12078

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 23, 2014

Chciałabym obronić delikatnie kilkudniowej diety. Niektórzy mają problemy metaboliczne i taka dieta "ruszy", potem długotrwały plan żywieniowy i będzie ok. Oczywiście nie jakieś typu kopenhaska, najlepiej opracowana przez lekarza, typu oczyszczająca Dąbrowskiej...

data

Lipiec 21, 2014

Powiem Ci Małgorzato że miałam bardzo podobną historię, z tą różnicą że nie mam męża, ale to nie istotne,najważniejsze jest to że schudłam 11 kilogramów i to właśnie dzięki slimcea

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 22, 2014

Dla odchudzających się polecam przydatny ranking tabletek odchudzających http://track.ranking-tabletek.com/product/Ranking-tabletek-odchudzajacych/?pid=141&uid=2186

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.