PRZEPUKLINA: podstawowe informacje

Konsultant:dr hab. n. med. Jacek Kubiak, chirurg gastroenterolog
8 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Przepuklina bywa często lekceważona i nazywana defektem kosmetycznym, z którym da się żyć. Lepiej w to nie wierzmy. W każdej chwili może dojść do jej uwięźnięcia, a wtedy tylko szybka interwencja chirurgiczna uratuje nam życie. Przzedstawiamy podstawowe informacje o przepuklinie.

Przepuklina to dość częsty problem. Wnętrzności są ułożone w określonym porządku i przytrzymywane powłokami brzusznymi, żeby nie mogły się przemieszczać. W jamie brzusznej panuje stałe ciśnienie, które wzrasta nagle podczas kaszlu, śmiechu, oddawania moczu i stolca. Wówczas mięśnie brzucha pracują mocniej, tworząc tzw. tłocznię brzuszną. Jeżeli któraś z powłok (mięśnie, rozcięgna lub więzadła) jest słaba, zaczyna się rozwarstwiać i z czasem pęka. Wtedy powstaje przepuklina, czyli hernia. Na brzuchu lub w pachwinie pojawia się niewielkie uwypuklenie. Gdy zaczynamy spokojnie oddychać, znika. Z czasem pokazuje się coraz częściej i wreszcie pozostaje, tworząc pokaźne wybrzuszenie. W to miejsce, zwane workiem przepuklinowym, wciskają się skręcone pętle jelita cienkiego.

Ryzyko wystąpienia przepukliny

Niektóre osoby są bardziej od innych narażone na powstanie przepukliny. Przede wszystkim te z nadwagą i skłonności do objadania się. Ich tkanka łączna jest słaba, mało sprężysta. Z czasem się rozciąga, co można porównać do rozstępów na skórze. Gdy otyłość się zwiększa, mięśnie jeszcze bardziej słabną. Jelita przeciążone jedzeniem potrzebują coraz więcej miejsca. Rozpychają się. Ciśnienie, które powstaje w brzuchu po obżarstwie, sprawia, że powłoki brzuszne coraz bardziej się rozciągają i w końcu pękają. Przepuklina grozi także osobom cierpiącym na przewlekłe zaparcia. Ciśnienie powstające w brzuchu podczas próby wypróżnienia może być tak silne, że może uszkodzić jego powłoki. Warto zmienić dietę i stosować łagodne środki przeczyszczające, inaczej możemy mieć kłopoty.
Podobnie się stanie, jeśli zaniedbamy choroby oskrzelowo-płucne. Długotrwały, męczący kaszel osłabia mięśnie brzucha. A one, przy jakimś drobnym defekcie, mogą nie wytrzymać obciążenia. Panowie, którzy mają problemy z oddawaniem moczu z powodu przerostu prostaty, powinni się zgłosić do urologa i jak najszybciej rozpocząć leczenie. Wysiłek, jaki muszą włożyć w opróżnienie pęcherza, prędzej czy później spowoduje utworzenie się przepukliny pachwinowej.
Z jej powodu mogą cierpieć również kobiety w ciąży, śpiewacy operowi oraz osoby, które dźwigają ciężary bez pasa podtrzymującego mięśnie brzucha.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Najbardziej na przepuklinę są narażeni mężczyźn z dużą nadwagą, bo mają słabą tkankę łączną dźwigający ciężary, bo obciążają mięśnie brzucha; cierpiący na przewlekłe zaparcia, bo mocno się natężają; chorujący na płuca, bo często mają ataki kaszlu; z przerostem prostaty, bo utrudnia on oddawanie moczu.

Przepuklina - jelito uwięzione

Niebezpieczeństwo po utworzeniu się przepukliny polega na tym, że w szczelinę powstałą w powłokach brzusznych wciska się coraz więcej jelit. Pod wpływem nagłego wysiłku, kichnięcia, kaszlu czy energicznego wstawania z fotela może się za nimi zacisnąć pierścień tkanek. To powadzi do niedrożności jelit. Tam, gdzie dotychczas było miękkie wybrzuszenie, pojawia się twardy i bolesny guz. Skóra w tym miejscu staje się mocno zaczerwieniona i bardzo ciepła. Po pewnym czasie odczuwa się wzdęcie, ostry ból brzucha, nudności, niekiedy wymioty. Nie można oddać gazów ani stolca. Tętno jest przyspieszone. Do jelita nie dopływa krew. Jeżeli pomoc nie nadejdzie w odpowiednim czasie, dojdzie do martwicy tkanek jelita. To stan zagrażający życiu. Dlatego przepukliny nie wolno lekceważyć.

Atak przepukliny

Połóż się na wznak. Pod miednicę podłóż niewielką poduszkę. Nogi zegnij lekko w kolanach i staraj się mimo bólu równo oddychać. Taka pozycja rozluźnia mięśnie brzucha, a tym samym pierścień przepuklinowy. Jelita może nawet powrócą na swoje miejsce, ale to może stwierdzić tylko lekarz. I nawet jeśli tak się stanie, trafisz do szpitala na obserwację. Musisz się liczyć z operacją.

Leczenie przepukliny

Najważniejsze jest wzmocnienie osłabionych powłok brzusznych. Podczas zabiegu dokonuje się czegoś w rodzaju cerowania tkanek - zbliża się do siebie mięśnie, rozcięgna i więzadła i zakłada na nie mocne szwy chirurgiczne. Gdy ubytki są spore, w powłoki brzuszne wszczepia się specjalne siatki, które chronią przed nawrotem dolegliwości.
Już następnego dnia po operacji możemy wstać z łóżka. Jeśli nie ma komplikacji, zwykle po trzech dniach wychodzimy ze szpitala. Małą przepuklinę operuje się też w ramach tzw. chirurgii jednego dnia, co oznacza, że rano wykonuje się zabieg, a wieczorem pacjent wraca do domu. Operację można przeprowadzić również laparoskopowo, bez rozcinania skóry. Ta metoda ma swoich zwolenników i przeciwników. Pierwsi uważają, że chory szybciej zdrowieje, bo rana pooperacyjna jest niewielka. Przeciwnicy twierdzą natomiast, że laparoskop nie daje możliwości precyzyjnego umocowania siatki, przez co zdarzają się nawroty choroby. Po powrocie do domu musimy zapobiegać zaparciom, by się przepuklina nie odnowiła. Przez trzy miesiące unikajmy wysiłku fizycznego, szczególnie dźwigania. Przez kilka tygodni nie jedzmy potraw powodujących gazy lub zaparcia i nie pijmy gazowanych napojów. Koniecznie trzeba się pozbyć nadwagi i gimnastykować się, by wzmocnić mięśnie brzucha.

Rodzaje przepukliny

Najczęściej miewamy przepukliny pachwinowe, ale mogą się one pojawić także w zgięciu uda, w okolicach pępka oraz w pobliżu blizn pooperacyjnych (w pachwinie - 70 proc., w zgięciu uda - 12 proc., przy pępku - 11 proc.). Zawsze w miejscach o obniżonej wytrzymałości.

  • Przepuklina pępkowa - u niemowląt, po odpadnięciu pępowiny, gdy nie zarośnie otwór leżący u podstawy pępka. Łatwo ją rozpoznać, bo wygląda jak guzek wielkości winogrona. Dziecko nie czuje bólu. Zwykle otwór przepuklinowy sam zarasta w pierwszych latach życia. Aby przyspieszyć ten proces, należy często układać dziecko na brzuszku, starać się, by jak najmniej płakało, a przepuklinę zalepiać specjalnym plastrem na receptę. Jeżeli czteroletnie dziecko nadal ma przepuklinę, wykonuje się nieskomplikowaną operację; po trzech dniach malec wraca do domu.
  • Przepuklina pachwinowa - u chłopców, którzy intensywnie rosną. Wskutek pewnych wrodzonych niedoskonałości (np. niezarośnięcia kanału, przez który jądra zstępowały do moszny), szybkiego wzrostu i dużej aktywności fizycznej powłoki brzuszne się rozszerzają i jelita wsuwają się między nie. Niewielkie uwypuklenie powiększa się i stopniowo przesuwa w okolice moszny. Ten rodzaj przepukliny nie ustąpi, więc nie należy zwlekać z operacją.
  • Przepuklina brzuszna (w okolicach pępka) i udowa (na granicy podbrzusza) - występuje przede wszystkim u osób starszych, ale może się pojawić w każdym wieku. Gdy mięśnie brzucha wiotczeją, bywa następstwem przepracowania (np. dźwigania ciężarów) lub innego wysiłku. Każda przepuklina u starszych osób powinna być szybko operowana.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie

Jeżeli masz za sobą operację przepukliny, na początku ćwicz z wyczuciem, aby nie nadwerężyć zbytnio mięśni.

  • Koci grzbiet. Uklęknij, oprzyj się na łokciach, ramiona i uda wyprostowane, przedramiona leżą płasko na podłodze. Powoli napinaj mięśnie brzucha, pochylając jednocześnie głowę, w końcu wygnij plecy do góry. W tej pozycji policz wolno do czterech i powoli rozluźnij mięśnie. Ćwiczenie powtórz 6-8 razy. Jest to ćwiczenie wstępne, pozwalające stopniowo wzmacniać mięśnie brzucha bez obciążania innych.
  • Unoszenie nóg. Połóż się na plecach, ręce wzdłuż ciała, kolana zgięte, stopy przylegające do podłogi. Licząc do czterech, przyciągaj kolano do klatki piersiowej. Podczas wydechu unoś głowę do góry, próbując dotknąć czołem uniesionego kolana. Poczuj, jak pracują mięśnie brzucha. Policz do pięciu, następnie wróć do pozycji wyjściowej. Powtórz ćwiczenie z drugą nogą. Stopniowo zwiększaj liczbę ćwiczeń aż do 15 jednorazowo. Jeżeli jesteś po operacji i poczujesz ból, przerwij gimnastykę.
  • Wzmacnianie grzbietu i brzucha. Usiądź ze zgiętymi kolanami, stopy płasko na podłodze 30 cm od pośladków. Pochyl głowę, podbródek oprzyj na klatce piersiowej. Odchyl się do tyłu, aż poczujesz napięcie. Teraz skrzyżuj ręce na piersiach i powoli wyprostuj się, odchylając się możliwie daleko do tyłu. Powróć do pozycji wyjściowej. Powtarzaj 6-8 razy.
  • Dla zaawansowanych. Połóż się na plecach, kolana zgięte, stopy płasko na podłodze. Napinając mięśnie brzucha, powoli siadaj. Na początku wyciągaj ręce przed siebie, ale potem staraj się trzymać je wzdłuż tułowia lub zapleć na karku. Powtarzaj po 6-8 razy.

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Purestock

Aktualizacja: 27.02.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz? ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz?

W statystykach letnich chorób zatrucie pokarmowe zajmuje poczesne miejsce w pierwszej trójce - po...

więcej

13505

Wrzody żołądka - objawy i leczenie Wrzody żołądka - objawy i leczenie

Podejrzewasz u siebie wrzody żołądka? Typowe objawy wrzodów to zgaga, wzdęcia, brak apetytu, częste...

więcej

17325

Przepuklina brzuszna: przyczyny i objawy. Czy bezoperacyjne leczenie przepukliny brzusznej jest możliwe? Przepuklina brzuszna: przyczyny i objawy. Czy bezoperacyjne leczenie przepukliny brzusznej jest możliwe?

Przepuklina brzuszna to stan, w którym części narządów znajdujących się w jamie brzusznej,...

więcej

14895

Przepuklina pępkowa: przyczyny i objawy. Na czym polega operacja przepukliny pępkowej? Przepuklina pępkowa: przyczyny i objawy. Na czym polega operacja przepukliny pępkowej?

Przepuklina pępkowa to najczęściej wada wrodzona, która występuje u niemowląt. U dorosłych może...

więcej

11470

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 29, 2014

1200 kcal za mało, bo będzie jojo :P Przede wszystkim na tej imprezie trzeba się pilnować, żeby nie zjeść za dużo chipsów, paluszków i słodyczy, a i alkohol jest kaloryczny (pomijając fakt, że lepiej z nim nie przesadzać, żeby się nie upić) :D jeśli już pijemy, to lepiej nie brać w tym...

data

Lipiec 29, 2014

Kotki, nie chwalcie się, że schudliście po kilkanaście kilogramów w przeciągu kilkunastu dni... To nie jest zdrowe odchudzanie. Pytanie jak wiele z tego stanowi tłuszcz, a ile woda, mięśnie... Przebieg zdrowego odchudzania zależy od tego, w jakim jesteśmy wieku, jakie grożą nam choroby i...

data

Lipiec 29, 2014

podsumowując jakby nie było raczej po nim nie schudniesz, ale widzisz ile pożytku dla organizmu z takiej kapsułki dziennie :) czy wypitej połowy łyżeczki w moim przypadku. A i żadne proszki na odchudzanie też Ci nie pomogą, nawet nie zawracaj sobie nimi głowy, mądra dieta i ćwiczenia i...

data

Lipiec 29, 2014

Przerażona zaprzestaniem spożywania mięsa? Tak bym tego nie nazwała. Po prostu weszło im to w nawyk, a większość takich ludzi spożywa mięsa zdecydowanie za dużo, bo babcie gotowały i weszło im to w krew. Osobiście zwiększyłam swoją koncentrację jedząc więcej ryb i orzechów. Czekolada...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.