Działanie TRZUSTKI i jej choroby: ostre zapalenie trzustki, insulinoma, mukowiscydoza

10 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Trzustka przede wszystkim produkuje insulinę, dzięki której do komórek organizmu przenika glukoza – źródło energii potrzebnej im do życia. Wytwarza też enzymy trawiące tłuszcze, białka i cukry. Trzustkę niestety atakuje także wiele chorób, w tym nowotwory. Jakie są najczęstsze choroby trzustki?

Trzustka jest jednocześnie gruczołem trawiennym (zewnątrzwydzielniczym), który wydziela enzymy, oraz gruczołem dokrewnym (wewnątrzwydzielniczym) produkującym hormony.

Trzustka produkuje hormony

Komórki wytwarzające hormony są zgromadzone w skupiskach nazywanych wyspami trzustkowymi lub wyspami Langerhansa. Choć ich liczbę ocenia się na 1–3 mln, stanowią one ok. 2 proc. masy tego narządu. Wyspy Langerhansa tworzą:

  • komórki beta – produkują insulinę (umożliwia ona wykorzystanie cukrów przez komórki oraz magazynowanie nadmiaru węglowodanów w wątrobie);
  • komórki alfa – wytwarzają glukagon (podnosi poziom cukru we krwi przez uruchomienie jego zapasów zmagazynowanych w wątrobie jako glikogen);
  • komórki delta – produkują somatostatynę (hamuje uwalnianie hormonów). Trzustka wydziela jeszcze dwie substancje: peptyd trzustkowy i gastrynę (pobudza wydzielanie soku żołądkowego i enzymów trzustkowych, wzmaga funkcję wydzielniczą pęcherzyka żółciowego).
Nie przegap

Problem

Problem

Lekarze niechętnie podejmują się usunięcia trzustki, ale życie bez niej jest możliwe, jesli chory regularnie przyjmuje enzymy trzustkowe. Jednak dla większości osób nadzieją na poprawę jakości życia są przeszczepy wysp Langerhansa. Zabieg taki kosztuje ponad 50 tys. zł dla jednego pacjenta – dlatego na razie wykonywane są przede wszystkim u osób z cukrzycą typu I, które mają tzw. niestabilną postać choroby, źle tolerują insulinę lub u których nawet duże dawki leku nie są w stanie obniżyć stężenia glukozy we krwi do poziomu zapewniajacego im sprawne funkcjonowanie.

Trzustka produkuje enzymy

Część zewnątrzwydzielnicza wytwarza sok trzustkowy zawierający enzymy, które:

  • trawią białka (trypsyna, chymotrypsyna i erepsyna) oraz kolagen (elastaza);
  • rozkładają kwasy nukleinowe. Sok trzustkowy zawiera też lipazę trawiącą tłuszcze i karbohydrazy (m.in. amylazę trzustkową rozkładającą cukry).

Choroby trzustki

Do najczęściej spotykanych chorób trzustki (zajmuje się nimi gastroenterologia) należą ostre i przewlekłe zapalenie, kamica przewodów, torbiele, rak części zewnątrzwydzielniczej i hormonalnie czynne nowotwory części wewnątrzwydzielniczej (wyspiaki).

  • Ostre zapalenie trzustki - jego przyczyną w ponad 80 proc. są choroby układu żółciowego i alkoholizm (rzadziej leki, świnka, nadczynność przytarczyc, stosowanie pigułek antykoncepcyjnych przy hiperlipidemii). Zapalenie trzustki objawia się bardzo silnymi bólami w nadbrzuszu promieniującymi do pleców. Ból w zapaleniu trzustki związany z zatkaniem ujścia przewodu trzustkowego przez kamień (przy kamicy żółciowej) pojawia się nagle. Jest stały, uporczywy, trwa nawet kilka dni. Zmniejsza się w pozycji siedzącej z pochyleniem do przodu, nasila przy kaszlu, zmianie pozycji ciała, głębokim oddychaniu. Pojawiają się nudności i wymioty, które są zwykle skutkiem znacznego odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Chory poci się, jego tętno przyśpiesza do 100–140/min, temperatura rośnie powyżej 38°C. Brzuch jest tkliwy, często wzdęty, z napiętymi mięśniami. Uwolnione z uszkodzonej trzustki toksyny i enzymy pogarszają stan chorego, prowadząc często do niewydolności krążeniowo-oddechowej, a czasem opornego na leczenie wstrząsu z nie wydolnością nerek. Chory musi być leczony w szpitalu.
  • Insulinoma - to nowotwór, który wywodzi się z komórek beta. Aż w 90 proc. jest to gruczolak, a w 10 proc. rak trzustki. Chore komórki w nadmiarze wydzielają insulinę. Skutkiem tego jest znaczne obniżenie poziomu cukru we krwi (hipoglikemia), z uczuciem głodu, zamroczenia, zimnymi potami, drżeniem mięśni. Całkowite usunięcie guza likwiduje te objawy.
  • Mukowiscydoza - jest chorobą ogólnoustrojową, której nie zalicza się do schorzeń trzustki, ma jednak ogromny wpływ na jej stan. U chorych przewody trzustkowe czopuje lepka i gęsta wydzielina. W 85–90 proc. przypadków prowadzi to do niewydolności trzustki już w dzieciństwie, co objawia się częstym oddawaniem tłuszczowych cuchnących stolców, wzdęciami, w końcu upośledzeniem wagi i wzrostu (zespół złego wchłaniania jelitowego). Częstym powikłaniem tej choroby jest zapalenie trzustki.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: rysunek/grafika: Kamińska Samantha

Aktualizacja: 14.07.2014

Komentarze (1 - 10 z 10)
NICK, 09.10.2014 11.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ty jestes stu..... I WCISKASZ SPOLECZENSTWU SWINSTWA
 
magyw, 24.11.2013 15.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
poczytajcie o dobroczynnym działaniu kwasu alfaliponowego
 
magda, 12.11.2013 18.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Trzustka nie lubi papierosów. Palenie jest jedną z przyczyn powstawania nowotworów trzustki. Osoby mające problemy z trzustką powinny rzucić palenie.
 
natalia, 22.09.2013 16.52
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Choruję na OZT od 10 roku życia, pierwsze moje zapalenia były bardzo ostre, dlatego że przestrzegałam diety tak jak chciałam, ale teraz mój ostatni atak był dość znośny, bo leżałam w szpitalu tylko 5 dni i ból nie był tak intensywny jak w poprzednich zapaleniach. Wydaje mi się, że dlatego że rok trzymałam się ścisłej diety a potem już pozwalałam sobie i zapalenie wróciło. Lekarze nie wiedzą dlaczego tak się dzieje, nie znaleźli przeciwciał, a wyniki przed atakiem i po ataku były niesamowicie dobre. Mam 21 lat, ważę 56 kg więc sama waga mówi, że nie pozwalam sobie z jedzeniem, ale dlaczego to się powtarza to ja nie wiem. Ostatni raz w szpitalu byłam w maju tego roku a w lipcu zaszłam w ciążę. Mam dość, już 5 raz, wcześniej brałam kreon 3 razy o posiłku i co to pomogło? Piszcie na natalunia1992@o2.pl
 
arty`_szczupak@o2.pl, 05.02.2013 06.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tak jak pisała Aldona, ból niemiłosierny!!!!!!!!!!!! Jeżeli mogę radzić to przede wszystkim dieta Mż ( mniej żreć) u mnie częściowo to się przyczyniło (zero śniadań, obiad czasem na mieście, a kolacja duża, obfita tłusta i przeważnie pikantna co podrażnia dodatkowo.) Jeść mniej ,a częściej. Aby trzustka pracowała stabilniej, dodatkowo odstawić nadmiar przypraw, napoje gazowane (chemia), To tak pokrótce, nikomu nie życzę takiego przejścia, z tego co wiem może się źle zakończyć. Ja miałem 5% na przeżycie i jestem Bardzo Wdzięczny całemu zespołowi opieki medycznej ze szpitala Praskiego. Pozdrawiam Artur
 
Bożena, 06.01.2013 14.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Miesiąc temu miałam usunięty woreczek oraz guz z ogona trzustki czuję się bardzo dobrze , ale w badaniu guza wykryto maleńkie ognisko gruczolaka, lekarz powiedział mi że wyciął i zdrowy kawałek trzustki ,dla pewności czy mam się czego obawiać
 
magda, 04.04.2012 09.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam chora trzustke ale nie wiadomo co znia sie dzieje nazwano anomalia trzustki mam byc operowana co to takiego nic mi nie boli miesiac temu bolała 3 dni czy operacja to wyjscie dobre czy nie ma innego leczenia
 
stynka, 08.03.2012 16.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przede wszystkim nie żreć cukrów i nie chlać wódy.Jeść tłuszcze i będzie OK.
 
aldona@serwus.pl, 09.01.2008 23.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
DWA I PÓŁ ROKU TEMU PRZESZŁAM OSTRE ZAPALENIE TRZUSTKI,TO BYŁO OKROPNE PRZEŻYCIE I BÓL NIE DO ZNIESIENIA. BOLAŁO DO TEGO STOPNIA,ZE BŁAGAŁAM LEKARZY,ZEBY MNIE ZABILI. USUNIETO MI WORECZEK ŻÓŁCIOWY,A ZE 106KG POZOSAŁO 62. JESTEM SZCZĘŚLIWA,ŻE PRZEŻYŁAM. MOŻE TO NIE POPULARNE,ALE JAJKA,SMALEC, MASŁO,CZY ŚMIETANA,PRODUKTY ZABRANIANE PRZEZ MOJEGO LEKARZA BARDZO MI SŁUŻĄ. ALE,ŻEBY STOSOWAĆ DIETĘ dr.KWAŚNIEWSKIEGO,TRZEBA JA POZNAĆ I NIE POPEŁNIAC BŁEDÓW. ODSTAWIŁAM CHUDĄ DIETĘ I TERAZ JUŻ NIC MNIE NIE BOLI. SERDECZNIE WSZYSTKICH POZDRAWIAM. MAŁGORZATA.
 
anetat@hotmail.com, 01.11.2007 12.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ciao przy chorej trzuste jakie obowiazuje jedzenie czego mam sie wystrzegac w jedzeniu prosze o odpowiedz i dziekuje
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Pigułki antykoncepcyjne:
co osłabia ich skuteczność?
Pigułki antykoncepcyjne: co osłabia ich skuteczność?
Najpopularniejsze artykuły
Kamienie żółciowe, czyli złogi w WORECZKU ŻÓŁCIOWYM Kamienie żółciowe, czyli złogi w WORECZKU ŻÓŁCIOWYM

Możesz podejrzewać, że w twoim woreczku żółciowym utworzyły się kamienie, jeśli często pobolewa cię...

więcej

27718

Woreczek żółciowy - dlaczego powstają kamienie? Objawy i leczenie kamicy żółciowej Woreczek żółciowy - dlaczego powstają kamienie? Objawy i leczenie kamicy żółciowej

Kamica żółciowa to dość powszechna i uciążliwa choroba. Może przebiegać bezobjawowo, ale częściej...

więcej

25567

Wrzody żołądka - objawy i leczenie Wrzody żołądka - objawy i leczenie

Podejrzewasz u siebie wrzody żołądka? Typowe objawy wrzodów to zgaga, wzdęcia, brak apetytu, częste...

więcej

42777

Zapalenie błony śluzowej żołądka wymaga szybkiego leczenia

Zapalenie błony śluzowej żołądka jest chorobą, która przysparza wielu kłopotów. Może gnębić...

więcej

26164

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Wymieniony preparat nie może być stosowany przewlekle. Niestety, w celu ustalenia właściwego postępowania, konieczne jest wykonanie badania lekarskiego i jednoznacznego rozpoznania. Z opisu zmian i...

Radzę kontynuować przyjmowanie Clostilbegytu. Podczas najbliższej wizyty należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.

Jajniki są ruchome, mogą zmieniać swoje położenia. Wynik badania USG nalezy interpretować łącznie z badaniem klinicznym.

Grupy wsparcia
data

Grudzień 22, 2014

kawa nie odchudza

data

Grudzień 22, 2014

Zależy co rozumiesz pod słowem diety. Ja ograniczyła pewne produkty na podstawie badań, które zrobiłam w RMEDICA, świetna klinika i specjaliści, polecam! Ale bez zbędnej reklamy, fajnie zrobić jakieś badania, które będą stanowiły fundament do dalszych działań, decyzji. Jeśli ograniczenia...

data

Grudzień 21, 2014

Dieta w święta to u mnie rzecz niemożliwa :D

data

Grudzień 22, 2014

Każda z Nas, każdy z Nas jest inny, ma swoje indywidualne predyspozycje, więc niewąpliwie warto udać się najpierw do specjalisty. Ja trafiłam na świetnych ludzi w RMEDICA w Warszawie, specjaliści, właśnie z indywidualnym podejście. Badania, program dietetyczny na podstawie tychże badań i...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.