Działanie TRZUSTKI i jej choroby: ostre zapalenie trzustki, insulinoma, mukowiscydoza

10 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Trzustka przede wszystkim produkuje insulinę, dzięki której do komórek organizmu przenika glukoza – źródło energii potrzebnej im do życia. Wytwarza też enzymy trawiące tłuszcze, białka i cukry. Trzustkę niestety atakuje także wiele chorób, w tym nowotwory. Jakie są najczęstsze choroby trzustki?

Trzustka jest jednocześnie gruczołem trawiennym (zewnątrzwydzielniczym), który wydziela enzymy, oraz gruczołem dokrewnym (wewnątrzwydzielniczym) produkującym hormony.

Trzustka produkuje hormony

Komórki wytwarzające hormony są zgromadzone w skupiskach nazywanych wyspami trzustkowymi lub wyspami Langerhansa. Choć ich liczbę ocenia się na 1–3 mln, stanowią one ok. 2 proc. masy tego narządu. Wyspy Langerhansa tworzą:

  • komórki beta – produkują insulinę (umożliwia ona wykorzystanie cukrów przez komórki oraz magazynowanie nadmiaru węglowodanów w wątrobie);
  • komórki alfa – wytwarzają glukagon (podnosi poziom cukru we krwi przez uruchomienie jego zapasów zmagazynowanych w wątrobie jako glikogen);
  • komórki delta – produkują somatostatynę (hamuje uwalnianie hormonów). Trzustka wydziela jeszcze dwie substancje: peptyd trzustkowy i gastrynę (pobudza wydzielanie soku żołądkowego i enzymów trzustkowych, wzmaga funkcję wydzielniczą pęcherzyka żółciowego).
Nie przegap

Problem

Problem

Lekarze niechętnie podejmują się usunięcia trzustki, ale życie bez niej jest możliwe, jesli chory regularnie przyjmuje enzymy trzustkowe. Jednak dla większości osób nadzieją na poprawę jakości życia są przeszczepy wysp Langerhansa. Zabieg taki kosztuje ponad 50 tys. zł dla jednego pacjenta – dlatego na razie wykonywane są przede wszystkim u osób z cukrzycą typu I, które mają tzw. niestabilną postać choroby, źle tolerują insulinę lub u których nawet duże dawki leku nie są w stanie obniżyć stężenia glukozy we krwi do poziomu zapewniajacego im sprawne funkcjonowanie.

Trzustka produkuje enzymy

Część zewnątrzwydzielnicza wytwarza sok trzustkowy zawierający enzymy, które:

  • trawią białka (trypsyna, chymotrypsyna i erepsyna) oraz kolagen (elastaza);
  • rozkładają kwasy nukleinowe. Sok trzustkowy zawiera też lipazę trawiącą tłuszcze i karbohydrazy (m.in. amylazę trzustkową rozkładającą cukry).

Choroby trzustki

Do najczęściej spotykanych chorób trzustki (zajmuje się nimi gastroenterologia) należą ostre i przewlekłe zapalenie, kamica przewodów, torbiele, rak części zewnątrzwydzielniczej i hormonalnie czynne nowotwory części wewnątrzwydzielniczej (wyspiaki).

  • Ostre zapalenie trzustki - jego przyczyną w ponad 80 proc. są choroby układu żółciowego i alkoholizm (rzadziej leki, świnka, nadczynność przytarczyc, stosowanie pigułek antykoncepcyjnych przy hiperlipidemii). Zapalenie trzustki objawia się bardzo silnymi bólami w nadbrzuszu promieniującymi do pleców. Ból w zapaleniu trzustki związany z zatkaniem ujścia przewodu trzustkowego przez kamień (przy kamicy żółciowej) pojawia się nagle. Jest stały, uporczywy, trwa nawet kilka dni. Zmniejsza się w pozycji siedzącej z pochyleniem do przodu, nasila przy kaszlu, zmianie pozycji ciała, głębokim oddychaniu. Pojawiają się nudności i wymioty, które są zwykle skutkiem znacznego odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Chory poci się, jego tętno przyśpiesza do 100–140/min, temperatura rośnie powyżej 38°C. Brzuch jest tkliwy, często wzdęty, z napiętymi mięśniami. Uwolnione z uszkodzonej trzustki toksyny i enzymy pogarszają stan chorego, prowadząc często do niewydolności krążeniowo-oddechowej, a czasem opornego na leczenie wstrząsu z nie wydolnością nerek. Chory musi być leczony w szpitalu.
  • Insulinoma - to nowotwór, który wywodzi się z komórek beta. Aż w 90 proc. jest to gruczolak, a w 10 proc. rak trzustki. Chore komórki w nadmiarze wydzielają insulinę. Skutkiem tego jest znaczne obniżenie poziomu cukru we krwi (hipoglikemia), z uczuciem głodu, zamroczenia, zimnymi potami, drżeniem mięśni. Całkowite usunięcie guza likwiduje te objawy.
  • Mukowiscydoza - jest chorobą ogólnoustrojową, której nie zalicza się do schorzeń trzustki, ma jednak ogromny wpływ na jej stan. U chorych przewody trzustkowe czopuje lepka i gęsta wydzielina. W 85–90 proc. przypadków prowadzi to do niewydolności trzustki już w dzieciństwie, co objawia się częstym oddawaniem tłuszczowych cuchnących stolców, wzdęciami, w końcu upośledzeniem wagi i wzrostu (zespół złego wchłaniania jelitowego). Częstym powikłaniem tej choroby jest zapalenie trzustki.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: rysunek/grafika: Kamińska Samantha

Aktualizacja: 14.07.2014

Komentarze (1 - 10 z 10)
NICK, 09.10.2014 11.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ty jestes stu..... I WCISKASZ SPOLECZENSTWU SWINSTWA
 
magyw, 24.11.2013 15.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
poczytajcie o dobroczynnym działaniu kwasu alfaliponowego
 
magda, 12.11.2013 18.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Trzustka nie lubi papierosów. Palenie jest jedną z przyczyn powstawania nowotworów trzustki. Osoby mające problemy z trzustką powinny rzucić palenie.
 
natalia, 22.09.2013 16.52
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Choruję na OZT od 10 roku życia, pierwsze moje zapalenia były bardzo ostre, dlatego że przestrzegałam diety tak jak chciałam, ale teraz mój ostatni atak był dość znośny, bo leżałam w szpitalu tylko 5 dni i ból nie był tak intensywny jak w poprzednich zapaleniach. Wydaje mi się, że dlatego że rok trzymałam się ścisłej diety a potem już pozwalałam sobie i zapalenie wróciło. Lekarze nie wiedzą dlaczego tak się dzieje, nie znaleźli przeciwciał, a wyniki przed atakiem i po ataku były niesamowicie dobre. Mam 21 lat, ważę 56 kg więc sama waga mówi, że nie pozwalam sobie z jedzeniem, ale dlaczego to się powtarza to ja nie wiem. Ostatni raz w szpitalu byłam w maju tego roku a w lipcu zaszłam w ciążę. Mam dość, już 5 raz, wcześniej brałam kreon 3 razy o posiłku i co to pomogło? Piszcie na natalunia1992@o2.pl
 
arty`_szczupak@o2.pl, 05.02.2013 06.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tak jak pisała Aldona, ból niemiłosierny!!!!!!!!!!!! Jeżeli mogę radzić to przede wszystkim dieta Mż ( mniej żreć) u mnie częściowo to się przyczyniło (zero śniadań, obiad czasem na mieście, a kolacja duża, obfita tłusta i przeważnie pikantna co podrażnia dodatkowo.) Jeść mniej ,a częściej. Aby trzustka pracowała stabilniej, dodatkowo odstawić nadmiar przypraw, napoje gazowane (chemia), To tak pokrótce, nikomu nie życzę takiego przejścia, z tego co wiem może się źle zakończyć. Ja miałem 5% na przeżycie i jestem Bardzo Wdzięczny całemu zespołowi opieki medycznej ze szpitala Praskiego. Pozdrawiam Artur
 
Bożena, 06.01.2013 14.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Miesiąc temu miałam usunięty woreczek oraz guz z ogona trzustki czuję się bardzo dobrze , ale w badaniu guza wykryto maleńkie ognisko gruczolaka, lekarz powiedział mi że wyciął i zdrowy kawałek trzustki ,dla pewności czy mam się czego obawiać
 
magda, 04.04.2012 09.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam chora trzustke ale nie wiadomo co znia sie dzieje nazwano anomalia trzustki mam byc operowana co to takiego nic mi nie boli miesiac temu bolała 3 dni czy operacja to wyjscie dobre czy nie ma innego leczenia
 
stynka, 08.03.2012 16.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przede wszystkim nie żreć cukrów i nie chlać wódy.Jeść tłuszcze i będzie OK.
 
aldona@serwus.pl, 09.01.2008 23.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
DWA I PÓŁ ROKU TEMU PRZESZŁAM OSTRE ZAPALENIE TRZUSTKI,TO BYŁO OKROPNE PRZEŻYCIE I BÓL NIE DO ZNIESIENIA. BOLAŁO DO TEGO STOPNIA,ZE BŁAGAŁAM LEKARZY,ZEBY MNIE ZABILI. USUNIETO MI WORECZEK ŻÓŁCIOWY,A ZE 106KG POZOSAŁO 62. JESTEM SZCZĘŚLIWA,ŻE PRZEŻYŁAM. MOŻE TO NIE POPULARNE,ALE JAJKA,SMALEC, MASŁO,CZY ŚMIETANA,PRODUKTY ZABRANIANE PRZEZ MOJEGO LEKARZA BARDZO MI SŁUŻĄ. ALE,ŻEBY STOSOWAĆ DIETĘ dr.KWAŚNIEWSKIEGO,TRZEBA JA POZNAĆ I NIE POPEŁNIAC BŁEDÓW. ODSTAWIŁAM CHUDĄ DIETĘ I TERAZ JUŻ NIC MNIE NIE BOLI. SERDECZNIE WSZYSTKICH POZDRAWIAM. MAŁGORZATA.
 
anetat@hotmail.com, 01.11.2007 12.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ciao przy chorej trzuste jakie obowiazuje jedzenie czego mam sie wystrzegac w jedzeniu prosze o odpowiedz i dziekuje
 
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Kłopotliwe GAZY - jak ich uniknąć Kłopotliwe GAZY - jak ich uniknąć

Nasz organizm wytwarza kilkaset gramów gazów dziennie. Są one bezzapachowe. Dopiero fermentacja...

więcej

21522

Problemy z WORECZKIEM ŻÓŁCIOWYM - radzimy, jak im zaradzić Problemy z WORECZKIEM ŻÓŁCIOWYM - radzimy, jak im zaradzić

Twój woreczek żółciowy szwankuje, jeśli często męczy cię niestrawność, czujesz ciężar w żołądku i...

więcej

27576

Ból trzustki - co może oznaczać? Przyczyny bólu trzustki Ból trzustki - co może oznaczać? Przyczyny bólu trzustki

Co może oznaczać ból trzustki? Niedomaganie trzustki, ważnego organu w naszym układzie trawiennym i...

więcej

24343

Operacja przepukliny pachwinowej. Jak postępować po operacji przepukliny pachwinowej Operacja przepukliny pachwinowej. Jak postępować po operacji przepukliny pachwinowej

Operacja przepukliny jest dziś łatwa. Rekonwalescencja po operacji przepukliny pachwinowej...

więcej

19525

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Grupy wsparcia
data

Październik 23, 2014

Ja również jeste fanką Foreverslimu.Wcześniej nie wierzyłam za bardzo w skuteczność tabletek odchudzających.Ale dzięki Foreverslimowi zmieniłam swoje zdanie.To dzięki tabletką w końcu udało mi się schudnąć.Rzeczywistość jest taka że schudłam bardzo dużo i bez efektu jo-jo.

data

Październik 23, 2014

Novoslim jeeeeeest najlepszy! właśnie się ważyłam minął miesiąc i już 3 kg mniej jak tak dalej pójdzie to sukces życia!

data

Październik 23, 2014

witajcie Kobietki nikt się nie odzywa , czyżbym zniechęciła was tym obszernym wpisem, nic nie poradzę ,że mam takie lekkie pióro, Jolu wysłałam Ci wiadomość na skypa Marzenko tobie też wysłałam kartkę z obszernym wpisem na pocztę. mam nadzieje że pogoda Was nie zniechęciła do...

data

Październik 23, 2014

Jeżeli sie odchudzać to na prawdę w sposób zdrowy i bezpieczny.Sama nie muszę i nie musiałam się nigdy odchudzać ale moja koleżanka stosowała właśnie tabletki Foreverslim.I schudła sporo ale z tego co mi wiadomo jest zdrowa i do dnia dzisiejszego nie przytyła.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.