Działanie TRZUSTKI i jej choroby: ostre zapalenie trzustki, insulinoma, mukowiscydoza

10 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Trzustka przede wszystkim produkuje insulinę, dzięki której do komórek organizmu przenika glukoza – źródło energii potrzebnej im do życia. Wytwarza też enzymy trawiące tłuszcze, białka i cukry. Trzustkę niestety atakuje także wiele chorób, w tym nowotwory. Jakie są najczęstsze choroby trzustki?

Trzustka jest jednocześnie gruczołem trawiennym (zewnątrzwydzielniczym), który wydziela enzymy, oraz gruczołem dokrewnym (wewnątrzwydzielniczym) produkującym hormony.

Trzustka produkuje hormony

Komórki wytwarzające hormony są zgromadzone w skupiskach nazywanych wyspami trzustkowymi lub wyspami Langerhansa. Choć ich liczbę ocenia się na 1–3 mln, stanowią one ok. 2 proc. masy tego narządu. Wyspy Langerhansa tworzą:

  • komórki beta – produkują insulinę (umożliwia ona wykorzystanie cukrów przez komórki oraz magazynowanie nadmiaru węglowodanów w wątrobie);
  • komórki alfa – wytwarzają glukagon (podnosi poziom cukru we krwi przez uruchomienie jego zapasów zmagazynowanych w wątrobie jako glikogen);
  • komórki delta – produkują somatostatynę (hamuje uwalnianie hormonów). Trzustka wydziela jeszcze dwie substancje: peptyd trzustkowy i gastrynę (pobudza wydzielanie soku żołądkowego i enzymów trzustkowych, wzmaga funkcję wydzielniczą pęcherzyka żółciowego).
Nie przegap

Problem

Problem

Lekarze niechętnie podejmują się usunięcia trzustki, ale życie bez niej jest możliwe, jesli chory regularnie przyjmuje enzymy trzustkowe. Jednak dla większości osób nadzieją na poprawę jakości życia są przeszczepy wysp Langerhansa. Zabieg taki kosztuje ponad 50 tys. zł dla jednego pacjenta – dlatego na razie wykonywane są przede wszystkim u osób z cukrzycą typu I, które mają tzw. niestabilną postać choroby, źle tolerują insulinę lub u których nawet duże dawki leku nie są w stanie obniżyć stężenia glukozy we krwi do poziomu zapewniajacego im sprawne funkcjonowanie.

Trzustka produkuje enzymy

Część zewnątrzwydzielnicza wytwarza sok trzustkowy zawierający enzymy, które:

  • trawią białka (trypsyna, chymotrypsyna i erepsyna) oraz kolagen (elastaza);
  • rozkładają kwasy nukleinowe. Sok trzustkowy zawiera też lipazę trawiącą tłuszcze i karbohydrazy (m.in. amylazę trzustkową rozkładającą cukry).

Choroby trzustki

Do najczęściej spotykanych chorób trzustki (zajmuje się nimi gastroenterologia) należą ostre i przewlekłe zapalenie, kamica przewodów, torbiele, rak części zewnątrzwydzielniczej i hormonalnie czynne nowotwory części wewnątrzwydzielniczej (wyspiaki).

  • Ostre zapalenie trzustki - jego przyczyną w ponad 80 proc. są choroby układu żółciowego i alkoholizm (rzadziej leki, świnka, nadczynność przytarczyc, stosowanie pigułek antykoncepcyjnych przy hiperlipidemii). Zapalenie trzustki objawia się bardzo silnymi bólami w nadbrzuszu promieniującymi do pleców. Ból w zapaleniu trzustki związany z zatkaniem ujścia przewodu trzustkowego przez kamień (przy kamicy żółciowej) pojawia się nagle. Jest stały, uporczywy, trwa nawet kilka dni. Zmniejsza się w pozycji siedzącej z pochyleniem do przodu, nasila przy kaszlu, zmianie pozycji ciała, głębokim oddychaniu. Pojawiają się nudności i wymioty, które są zwykle skutkiem znacznego odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych. Chory poci się, jego tętno przyśpiesza do 100–140/min, temperatura rośnie powyżej 38°C. Brzuch jest tkliwy, często wzdęty, z napiętymi mięśniami. Uwolnione z uszkodzonej trzustki toksyny i enzymy pogarszają stan chorego, prowadząc często do niewydolności krążeniowo-oddechowej, a czasem opornego na leczenie wstrząsu z nie wydolnością nerek. Chory musi być leczony w szpitalu.
  • Insulinoma - to nowotwór, który wywodzi się z komórek beta. Aż w 90 proc. jest to gruczolak, a w 10 proc. rak trzustki. Chore komórki w nadmiarze wydzielają insulinę. Skutkiem tego jest znaczne obniżenie poziomu cukru we krwi (hipoglikemia), z uczuciem głodu, zamroczenia, zimnymi potami, drżeniem mięśni. Całkowite usunięcie guza likwiduje te objawy.
  • Mukowiscydoza - jest chorobą ogólnoustrojową, której nie zalicza się do schorzeń trzustki, ma jednak ogromny wpływ na jej stan. U chorych przewody trzustkowe czopuje lepka i gęsta wydzielina. W 85–90 proc. przypadków prowadzi to do niewydolności trzustki już w dzieciństwie, co objawia się częstym oddawaniem tłuszczowych cuchnących stolców, wzdęciami, w końcu upośledzeniem wagi i wzrostu (zespół złego wchłaniania jelitowego). Częstym powikłaniem tej choroby jest zapalenie trzustki.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: rysunek/grafika: Kamińska Samantha

Aktualizacja: 14.07.2014

Komentarze (1 - 10 z 10)
NICK, 09.10.2014 11.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ty jestes stu..... I WCISKASZ SPOLECZENSTWU SWINSTWA
 
magyw, 24.11.2013 15.25
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
poczytajcie o dobroczynnym działaniu kwasu alfaliponowego
 
magda, 12.11.2013 18.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Trzustka nie lubi papierosów. Palenie jest jedną z przyczyn powstawania nowotworów trzustki. Osoby mające problemy z trzustką powinny rzucić palenie.
 
natalia, 22.09.2013 16.52
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Choruję na OZT od 10 roku życia, pierwsze moje zapalenia były bardzo ostre, dlatego że przestrzegałam diety tak jak chciałam, ale teraz mój ostatni atak był dość znośny, bo leżałam w szpitalu tylko 5 dni i ból nie był tak intensywny jak w poprzednich zapaleniach. Wydaje mi się, że dlatego że rok trzymałam się ścisłej diety a potem już pozwalałam sobie i zapalenie wróciło. Lekarze nie wiedzą dlaczego tak się dzieje, nie znaleźli przeciwciał, a wyniki przed atakiem i po ataku były niesamowicie dobre. Mam 21 lat, ważę 56 kg więc sama waga mówi, że nie pozwalam sobie z jedzeniem, ale dlaczego to się powtarza to ja nie wiem. Ostatni raz w szpitalu byłam w maju tego roku a w lipcu zaszłam w ciążę. Mam dość, już 5 raz, wcześniej brałam kreon 3 razy o posiłku i co to pomogło? Piszcie na natalunia1992@o2.pl
 
arty`_szczupak@o2.pl, 05.02.2013 06.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tak jak pisała Aldona, ból niemiłosierny!!!!!!!!!!!! Jeżeli mogę radzić to przede wszystkim dieta Mż ( mniej żreć) u mnie częściowo to się przyczyniło (zero śniadań, obiad czasem na mieście, a kolacja duża, obfita tłusta i przeważnie pikantna co podrażnia dodatkowo.) Jeść mniej ,a częściej. Aby trzustka pracowała stabilniej, dodatkowo odstawić nadmiar przypraw, napoje gazowane (chemia), To tak pokrótce, nikomu nie życzę takiego przejścia, z tego co wiem może się źle zakończyć. Ja miałem 5% na przeżycie i jestem Bardzo Wdzięczny całemu zespołowi opieki medycznej ze szpitala Praskiego. Pozdrawiam Artur
 
Bożena, 06.01.2013 14.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Miesiąc temu miałam usunięty woreczek oraz guz z ogona trzustki czuję się bardzo dobrze , ale w badaniu guza wykryto maleńkie ognisko gruczolaka, lekarz powiedział mi że wyciął i zdrowy kawałek trzustki ,dla pewności czy mam się czego obawiać
 
magda, 04.04.2012 09.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam chora trzustke ale nie wiadomo co znia sie dzieje nazwano anomalia trzustki mam byc operowana co to takiego nic mi nie boli miesiac temu bolała 3 dni czy operacja to wyjscie dobre czy nie ma innego leczenia
 
stynka, 08.03.2012 16.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przede wszystkim nie żreć cukrów i nie chlać wódy.Jeść tłuszcze i będzie OK.
 
aldona@serwus.pl, 09.01.2008 23.10
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
DWA I PÓŁ ROKU TEMU PRZESZŁAM OSTRE ZAPALENIE TRZUSTKI,TO BYŁO OKROPNE PRZEŻYCIE I BÓL NIE DO ZNIESIENIA. BOLAŁO DO TEGO STOPNIA,ZE BŁAGAŁAM LEKARZY,ZEBY MNIE ZABILI. USUNIETO MI WORECZEK ŻÓŁCIOWY,A ZE 106KG POZOSAŁO 62. JESTEM SZCZĘŚLIWA,ŻE PRZEŻYŁAM. MOŻE TO NIE POPULARNE,ALE JAJKA,SMALEC, MASŁO,CZY ŚMIETANA,PRODUKTY ZABRANIANE PRZEZ MOJEGO LEKARZA BARDZO MI SŁUŻĄ. ALE,ŻEBY STOSOWAĆ DIETĘ dr.KWAŚNIEWSKIEGO,TRZEBA JA POZNAĆ I NIE POPEŁNIAC BŁEDÓW. ODSTAWIŁAM CHUDĄ DIETĘ I TERAZ JUŻ NIC MNIE NIE BOLI. SERDECZNIE WSZYSTKICH POZDRAWIAM. MAŁGORZATA.
 
anetat@hotmail.com, 01.11.2007 12.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ciao przy chorej trzuste jakie obowiazuje jedzenie czego mam sie wystrzegac w jedzeniu prosze o odpowiedz i dziekuje
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Zapalenie WYROSTKA ROBACZKOWEGO - przyczyny, objawy, operacja Zapalenie WYROSTKA ROBACZKOWEGO - przyczyny, objawy, operacja

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego zwykle pojawia się nagle, a więc trudno przewidzieć, kiedy...

więcej

48171

Problemy z wypróżnianiem - sposoby na ZAPARCIA Problemy z wypróżnianiem - sposoby na ZAPARCIA

Masz zaparcia? Sprawdź, jakie są sprawdzone sposoby na pozbycie się zaparć. Kłopoty z wypróżnianiem...

więcej

32954

ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz? ZATRUCIE POKARMOWE: co robić, gdy się zatrujesz?

W statystykach letnich chorób zatrucie pokarmowe zajmuje poczesne miejsce w pierwszej trójce - po...

więcej

39038

ŚWIĄD ODBYTU - wstydliwa dolegliwość, którą łatwo wyleczyć ŚWIĄD ODBYTU - wstydliwa dolegliwość, którą łatwo wyleczyć

Silne swędzenie okolicy odbytu to dolegliwość, która dotyczy ponad 5 proc. populacji na świecie....

więcej

51261

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Badania potrzebne są zazwyczaj lekarzowi w wyjaśnieniu problemu, postawieniu diagnozy lub do monitorowania leczenia. To lekarz, który bada pacjenta, decyduje, co jest mu potrzebne. Ja mogę jedynie...

Skaling to zabieg polegający na usuwaniu kamienia nazębnego, który osadza się głównie w okolicach szyjek zębowych. Wykonuje się go za pomocą ultradźwięków. Taki zabieg nie ma wpływu na kolor koron....

Radzę zgłosić się do ginekologa na konsultację. Jeśli jednak nie zajdzie pani w ciążę w przeciągu najbliższych 4 miesięcy, radzę zgłosić się do ośrodka zajmującego się diagnostyką i leczeniem...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 02, 2015

Aby mądrze schudnąć najlepsze jest racjonalne i zdrowe żywienie. Może to będzie trochę reklama, ale jestem mega zadowolona, że trafiłam na stronę vitalia.pl Zamówiłam sobie dietę ułożoną przez dietetyka i jestem w szoku - rezultaty są powalające. Jedzenia jest dużo i jest różnorodne. Na...

data

Lipiec 02, 2015

Witam . Bulimia - to nie do końca choroba .tzw kotlety to zaniedbanie i tumiwisizm ale jak się ktoś chce odchudzać to proces ten powinien przebiegać powoli i powinien być uzależniony od naszej woli; - sen od 23 do 5,6tej , żadne polegiwanie w innych porach - przestawić mózg na inne...

data

Lipiec 02, 2015

novoslim jest ok, gdybym wcześniej wiedziała że preparat z tej półki cenowej daje tak dobre efekty nie wydałabym milionów na inne cuda

data

Lipiec 02, 2015

we wrzesniu jade na wakacje i do tego czasu chcialabym schudnąć jakieś no nie wiem 7/8 kg mam nadzieję że da radę póki co biorę Novoslim od tygodnia i jest znacznie lepiej

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.