Choroby krtani - objawy i leczenie

Konsultant:Izabella Szydłowska-Belniak, otolaryngolog
122 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk

Chrypka i drapanie w krtani mogą być nie tylko objawem przeziębienia, ale też sygnałem wielu innych chorób. Obrzęki, polipy i guzki głosowe to tylko niektóre ich przykłady. Ciągła chrypka może być spowodowana rakiem krtani.

Powietrze wydychane z płuc wprawia w ruch znajdujące się po obu stronach krtani fałdy głosowe, popularnie zwane strunami. Tak powstaje dźwięk. 
W początkowej fazie wydechu fałdy przywierają do siebie, zamykając znajdującą się między nimi szparę głośni. Na skutek ciśnienia wydychanego powietrza rozsuwają się jak napięte elastyczne taśmy, a potem powracają do pierwotnego położenia. Wielokrotne rozwieranie i zwieranie strun (od kilkudziesięciu do kilkuset razy na sekundę) powoduje drgania powietrza i powstawanie dźwięku. Tak powstały ton krtaniowy jest jednak słaby i bezbarwny. Dopiero przechodząc przez tzw. jamy rezonacyjne (gardło, usta i nos), zyskuje odpowiednią barwę i siłę.

 

Nie przegap

Początkowe objawy chorób krtani

Czysty, zdrowy głos wydobywa się, gdy struny głosowe są do siebie zbliżone, ale nie zwarte, i drgają symetrycznie, z taką samą częstotliwością. Musi wspomagać je właściwa praca mięśni głosowych, podniebienia, warg oraz języka. Jeżeli jednak coś w tej skomplikowanej machinie niedomaga, zaczynamy mówić “nieswoim” głosem. 

Pierwszym sygnałem, że z krtanią dzieje się coś niedobrego, jest zwykle uciążliwa suchość w gardle. Potem pojawia się łaskotanie, trudności z przełykaniem, wreszcie ból czy chrypka. Na ogół objawy te przypisujemy przeziębieniu, tymczasem mogą one mieć zupełnie inne podłoże. Dlatego w razie niepokojących symptomów trzeba zgłosić się do lekarza, żeby ustalił, co nam dolega.

Ważne

Ważne

- Ból i pieczenie krtani, uczucie, jakby się miało przeszkodę w gardle, mogą być wywołane przez refluks żołądkowo-przełykowy. Treść żołądkowa cofa się do dolnego odcinka przełyku i gardła, podrażnia śluzówkę krtani i powoduje takie dolegliwości. Warto wtedy zgłosić się do gastrologa.
- Chrypka, pokasływanie, chrząkanie albo nagły zanik głosu mogą być wynikiem silnego stresu, zaburzeń neurologicznych. Konieczna bywa pomoc neurologa lub psychiatry.
- Przyczyną obniżenia głosu i chrypki mogą być zaburzenia hormonalne, np. niedoczynność tarczycy, niedobór estrogenów u kobiet po menopauzie. Trzeba skonsultować się z endokrynologiem lub ginekologiem.

Badania krtani

Na podstawie wywiadu lekarz może wstępnie zorientować się, co jest powodem dolegliwości. Wypytuje więc m.in. o ich rodzaj i jak długo się utrzymują, o charakter i miejsce naszej pracy, jak często chorujemy na infekcje, czy dobrze oddychamy przez nos. Interesuje się też, jak często pijemy alkohol, czy palimy, jakie zażywamy leki. Potem ogląda gardło i uszy, sprawdza drożność nosa, ocenia krtań oraz wygląd i ruchomość fałdów głosowych.

Czasem trzeba też wykonać badania specjalistyczne, np. stroboskopowe, polegające na wprowadzeniu do gardła urządzenia oświetlającego wnętrze krtani światłem przerywanym, czyli stroboskopowym. Pozwala ono obserwować w zwolnionym tempie zachowanie fałdów głosowych. Niekiedy robi się tomografię komputerową (warstwowe zdjęcie krtani) i badanie histopatologiczne (mikroskopową analizę pobranych tkanek).

Tego nie rób

Tego nie rób
  1. Nie pal i unikaj zadymionych pomieszczeń. Dym tytoniowy uszkadza śluzówkę i zwiększa ryzyko raka.
  2. Nie nadużywaj alkoholu, ogranicz picie mocnej kawy i herbaty. Podrażniają i wysuszają śluzówkę.
  3. Nie pij i nie jedz potraw bardzo zimnych i bardzo gorących. Uszkadzają błonę śluzową gardła.

Na co choruje krtań

Metoda leczenia zależy od rodzaju problemu. Czasem wystarczy np. rzucić palenie, żeby choroby krtani ustąpiły. Innym razem potrzebne jest przyjmowanie leków, fizykoterapia czy operacja.

Ostre zapalenie krtani

Zazwyczaj wywołują je wirusy, rzadziej bakterie. Często towarzyszy infekcji górnych dróg oddechowych. Zmiany zapalne mogą objąć same struny głosowe, jak i inne części krtani.
Objawy: chrypka, uczucie obecności obcego ciała w gardle, zatkany nos, kaszel, podwyższona temperatura. W przypadku zakażenia bakteryjnego - pojawia się ropna wydzielina.
Leczenie: trzeba oszczędzać głos, nawilżać powietrze, robić inhalacje i dużo pić. Pomocne są środki do ssania i syropy łagodzące ból (np. Mucosolvan, Thymi). Jeśli zapalenie bakteryjne po kilku dniach nie ustąpi, podaje się antybiotyk, np. Augmentin, Zinnat.

Stan przewlekły zapalenia krtani

Przyczyną choroby mogą być powtarzające się ostre nieżyty krtani, nadużywanie głosu, np. przez nauczycieli, palenie tytoniu, nadmierne picie alkoholu, a także przebywanie w zanieczyszczonym lub przegrzanym powietrzu. Ryzyko zachorowania zwiększa się, gdy kilka czynników nakłada się na siebie.
Na skutek podrażnienia krtani dochodzi zwykle do zmian na strunach głosowych - przerostowych (pogrubienie strun) lub zanikowych (zanik błony śluzowej). Niestety, nieleczone przewlekłe zapalenie krtani prowadzi czasem do stanów przedrakowych.
Objawy: chrypka nasilająca się w miarę mówienia, palenia itp. Suchy kaszel, chrząkanie, drapanie albo pieczenie. Niekiedy zanik głosu.
Leczenie: trzeba wyeliminować przyczynę choroby: rzucić palenie, oszczędzać głos, nauczyć się oddychać przeponą i zadbać o drożność nosa (np. zoperować krzywą przegrodę). Ulgę przynoszą syropy wykrztuśne i preparaty zmniejszające lepkość wydzieliny oraz zapobiegające suchości krtani (Mucosolvan, ACC). Warto też płukać gardło mieszankami z witaminami A i E albo wywarem z rumianku czy szałwii. Dobre rezultaty dają inhalacje z sody lub z dodatkiem olejków eterycznych (np. eukaliptusowego lub sosnowego) oraz jonoforezy wapniowo-jodowe. Wskazane jest leczenie klimatyczne w górach lub nad morzem.

Obrzęki krtani

Zwykle rozwijają się na tle alergicznym. Mogą też być następstwem urazu lub zapalenia krtani.
Objawy: chrypka albo świst czy załamywanie się głosu, narastająca duszność.
Leczenie: najbardziej niebezpieczne są obrzęki alergiczne, które pojawiają się nagle i mogą grozić uduszeniem. Dlatego w przypadku alergii - dożylnie podaje się leki sterydowe i antyhistaminowe. Obrzęk jako skutek stanu zapalnego leczy się preparatami przeciwzapalnymi lub antybiotykiem.
Jeśli trudności z oddychaniem są poważne, trzeba wykonać zabieg tracheotomii. Nacina się (w znieczuleniu) chrząstkę tchawicy i wprowadza rurkę, która umożliwia oddychanie z pominięciem krtani i gardła.

Polipy krtani

To najczęściej spotykane łagodne guzki krtani. Mogą występować na jednym albo na obu fałdach głosowych. Zwykle są wynikiem nadmiernego wysiłku głosowego oraz palenia.
Objawy: zaburzenia głosu od chrypki do całkowitego bezgłosu. Jeśli duży polip albo tzw. uszypułowany (na nóżce) uwięźnie w głośni, może spowodować gwałtowną duszność.
Leczenie: gdy zmiany nie utrudniają oddychania, z reguły zaleca się oszczędzanie głosu, inhalacje i jonoforezy. Polipy duże i uszypułowane usuwa się za pomocą laryngoskopu. Jeśli nie dba się o higienę głosu, mogą pojawić się ponownie.

Guzki głosowe

Inaczej śpiewacze. To małe narośla, które powstają na obu fałdach głosowych. Tworzą się na skutek przewlekłego stanu zapalnego, najczęściej w wyniku przeciążenia fałdów głosowych - u śpiewaków, nauczycieli, mówców.
Objawy: chrypka, uczucie zawadzania w krtani.
Leczenie: należy ograniczyć mówienie. Potrzebna jest też rehabilitacja polegająca na ćwiczeniach z emisji głosu. Konieczne jest opanowanie sztuki oddychania przeponowo-żebrowego, które umożliwia gospodarowanie wydychanym powietrzem bez obciążania strun głosowych. Ponadto trzeba wyeliminować wszystkie czynniki, które mogą drażnić krtań. Dobre efekty przynoszą jonoforezy wapniowo-jodowe. Nieleczone guzki “miękkie” mogą zwłóknieć i przeobrazić się w guzki “twarde”. Usuwa się je za pomocą laryngoskopu.

2
1
Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: PhotoSpin

Aktualizacja: 24.03.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Sarkoidoza – choroba autoagresywna charakteryzująca się ziarnami w płucach Sarkoidoza – choroba autoagresywna charakteryzująca się ziarnami w płucach

Sarkoidoza polega na gromadzeniu się komórek układu odpornościowego w formie ziarniny w płucach i...

więcej

7419

ANGINA ROPNA: przyczyny, objawy leczenie ANGINA ROPNA: przyczyny, objawy leczenie

Angina ropna to potoczna nazwa zapalenia migdałków podniebnych i błony śluzowej gardła, wywołanego...

więcej

7147

Zapalenie zatok przynosowych najczęściej zaczyna się od uporczywego kataru Zapalenie zatok przynosowych najczęściej zaczyna się od uporczywego kataru

Zapalenie zatok jest jednym z dziesięciu najczęściej nękających schorzeń. W dodatku nagminnie się...

więcej

6035

Domowe sposoby na anginę. Łagodzenie objawów czyli zioła na anginę Domowe sposoby na anginę. Łagodzenie objawów czyli zioła na anginę

Angina to ostre zapalenie migdałków podniebiennych i błony śluzowej gardła. Objawy anginy można...

więcej

7495

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Jest to rumień naczynioruchowy, który zwykle stanowi jedynie defekt kosmetyczny. Niekiedy z czasem może sprzyjać powstaniu trądzika różowatego. Pielęgnacja skóry ze skłonnością do rumienia...

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 30, 2014

Alicja77 gratuluję. Fajnie, że znalazłaś na Siebie sposób. Mała podpowiedź. Delikatnie z siemieniem, jedna łyżecza dziennie wystarczy. Siemię w nadmiarze tuczy. Zamiast słodzika używaj odrobinkę miodu, bo to słodzenie najbardziej naturalne. Pozdrawiam.

data

Lipiec 30, 2014

Jeśli chcesz mieć na lata, to Moneta. Jeśli na krócej, to te tańsze z supermarketu powinny dać radę.

data

Lipiec 29, 2014

Lynn masz rację, że odchudzać trzeba się powoli. Przecież przytyć też nie można z dnia na dzień! Napisz proszę, jaką dietę dodatkowo do tych ćwiczeń stosowałaś? Jestem bardzo ciekawa tego. Pozdrawiam i czekam na odp. :)

data

Lipiec 30, 2014

Co tutaj można powiedzieć? Powołują się na ojca medycyny Hipokratesa: "Niechaj pożywienie będzie lekarstwem, a lekarstwo pożywieniem". A co wyprawiają, polecają piguły! Co to nie zrobią dla kasy, brak słów.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.