Jak działa zmysł DOTYKU

2 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Otaczający nas świat poznajemy dzięki zmysłom. Przyjęło się, że jest ich pięć - wzrok, słuch, dotyk, smak i węch. Rozważając sprawę dokładniej, doszlibyśmy do wniosku, że zmysłów jest jednak więcej niż pięć. Bo dotyk to naprawdę kilka różnych zmysłów...

Czujemy lekki dotyk, silny ucisk, ból, ciepło i zimno, drgania, a za pomocą czucia głębokiego odbieramy ruchy własnego ciała. Dzięki temu ostatniemu wiemy na przykład, czy mięsień jest rozluźniony, czy napięty. Nie patrząc, wiemy też, w jakim położeniu znajdują się ramiona, nogi, całe ciało. Z zamkniętymi oczami możemy dotknąć do nosa po kolei czubkami wszystkich palców. Czucie głębokie jest ściśle związane ze zmysłem równowagi, pomijanym przy wymienianiu zmysłów. A to właśnie on pozwala nam stać prosto i nie przewracać się. Konkretnie - utrzymanie równowagi jest kombinacją tego, co "mówią" nam organy równowagi w uchu środkowym, co widzą oczy, rejestruje skóra (czucie powierzchowne) oraz mięśnie (czucie głębokie).

Dotyk - jak czujemy

Ciałka krańcowe nerwów są wyspecjalizowane - jedne są wrażliwe na lekki dotyk, inne na ból czy wibracje, jeszcze inne na ciepło i zimno. Podrażnienie ciałka krańcowego powoduje powstanie impulsu elektrycznego w połączonym z nim nerwie czuciowym. Impuls biegnie obwodowymi nerwami czuciowymi do rdzenia kręgowego, a potem do kory mózgowej. Tam porównywane są bodźce dotykowe oraz bodźce płynące z innych zmysłów. W ten sposób rozpoznajemy przedmioty lub np. uzmysławiamy sobie niebezpieczeństwo (ból + ciepło = oparzenie).

  • Najwrażliwsze czubki palców

Nasza skóra nie wszędzie jest tak samo czuła.  Najwrażliwsze są opuszki palców - tam znajduje się więcej zakończeń nerwowych niż w którymkolwiek innym miejscu skóry. Dlatego wystarczy dotknąć czegoś bardzo delikatnie, by poznać kształt, fakturę, twardość. Dużo czuciowych zakończeń znajduje się w języku, wargach, czubku nosa, dolnej części twarzy i palcach stóp. Najmniej - w skórze ramion, ud i grzbietu.

Ważne

Ważne

Dzięki rozbudowanemu zmysłowi dotyku możemy częściowo niwelować braki innych zmysłów, np. niewidomi czytają opuszkami palców pismo Braille'a, a Beethoven po utracie słuchu był w stanie "słuchać" muzyki, czując wibracje głową przyłożoną do fortepianu.

  • Czucie powierzchowne

Wrażenia dotykowe odczuwamy dzięki tzw. ciałkom krańcowym nerwów czuciowych, rozmieszczonym głębiej lub płycej w skórze. Rozróżnia się ciałka opuszkowate, blaszkowate, dotykowe, nerwowe płciowe i łąkotki dotykowe. Odbierają one takie wrażenia, jak dotyk, ból (i podobne: kłucie, pieczenie, swędzenie), ciepło i zimno.

  • Czucie głębokie

W głębi ciała znajdują się narządy czucia głębokiego. I tak np. w torebkach stawowych spotykamy ciałka nerwowe stawowe. Bogate unerwienie czuciowe mają też mięśnie, omięsna (tkanka otaczająca pęczki mięśniowe), więzadła, powięzie i okostna. Dzięki temu - poza bolesnością mięśni czy stawów - możemy ocenić np. twardość ujmowanego przedmiotu, jego ciężar, odporność, elastyczność itp.

  • Przyzwyczajanie się do bodźca

Receptory czuciowe mają zdolność adaptacji, tzn. "przyzwyczajają się" do działania bodźca. Do receptorów szybko się adaptujących należą np. te wrażliwe na dotyk i ucisk. Długie oddziaływanie bodźca powoduje, że jest on coraz słabiej odczuwany. Do wolno adaptujących się receptorów należą niektóre termoreceptory. Co ciekawe, receptory bólowe nie adaptują się. Nie mogą - bo bodźce bólowe mają za zadanie informowanie np. o chorobie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 13.03.2014

Komentarze (1 - 2 z 2)
sawik, 11.04.2010 12.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
gdzie ta ilustacja * (pomyłka)
 
sawik, 11.04.2010 12.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"Ilustracja przedstawia ciałko Meissnera położone pod naskórkiem (3), widoczne są też naczynia włosowate żylne (4) i tętnicze (5)." a gdzie jest ta instrykcja? hahaha... chyba ktoś tu spisywał z innej storony
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Pigułki antykoncepcyjne:
co osłabia ich skuteczność?
Pigułki antykoncepcyjne: co osłabia ich skuteczność?
Najpopularniejsze artykuły
NERWOBÓL: neuralgia nerwu trójdzielnego NERWOBÓL: neuralgia nerwu trójdzielnego

Nerwoból czyli neuralgia nerwu trójdzielnego, zwana także rwą twarzową, jest przykrą dolegliwością....

więcej

16504

Choroby móżdżku mogą prowadzić do upośledzenia Choroby móżdżku mogą prowadzić do upośledzenia

Choroby móżdżku należą do chorób układu nerwowego. Ze względu na centralną, kontrolującą i...

więcej

10840

Nerwica natręctw: objawy i leczenie Nerwica natręctw: objawy i leczenie

Nerwica natręctw to zaburzenie psychiczne, jednak wiele z jej objawów przekłada się także na sferę...

więcej

9780

NEUROBORELIOZA - objawy. Jak rozpoznać boreliozę układu nerwowego? NEUROBORELIOZA - objawy. Jak rozpoznać boreliozę układu nerwowego?

Neuroborelioza to choroba, której objawy są bardzo podobne do objawów depresji. Atakuje ona układ...

więcej

13993

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

Grupy wsparcia
data

Listopad 21, 2014

lepszy jest od tego całego g***** sprzedawanego w aptekach i sklepach

data

Listopad 21, 2014

Słuchaj, przede wszystkim potrzebujesz fachowej porady i dietetyka, który ułoży dietę specjalnie dla Ciebie, nie ma w internecie diety cud, która uleczy każdego, jesteśmy różni i to co działa na jednego nie koniecznie podziała na drugą osobę. Znalazłam ostatnio fajną firmę, za 60 zł masz...

data

Listopad 18, 2014

Co do skuteczności ja jestem bardzo zadowolona bo waga w ciągu trzech miesięcy spadła 0 14 kg...??

data

Listopad 21, 2014

Jesli jesz tylko 600 kalorii dziennie to tylko pogarszasz swój stan bo organizm magazynuje tę żywność. Robisz sobie krzywdę! Moim zdaniem, jak chcesz zdrowo schudnąć i się przy okazjji nie wykończyć to idź do dietetyka, który rozpisze Ci dietę po Twoje potrzeby.

reklama
Aktywna społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.