Jak działa zmysł DOTYKU

2 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Otaczający nas świat poznajemy dzięki zmysłom. Przyjęło się, że jest ich pięć - wzrok, słuch, dotyk, smak i węch. Rozważając sprawę dokładniej, doszlibyśmy do wniosku, że zmysłów jest jednak więcej niż pięć. Bo dotyk to naprawdę kilka różnych zmysłów...

Czujemy lekki dotyk, silny ucisk, ból, ciepło i zimno, drgania, a za pomocą czucia głębokiego odbieramy ruchy własnego ciała. Dzięki temu ostatniemu wiemy na przykład, czy mięsień jest rozluźniony, czy napięty. Nie patrząc, wiemy też, w jakim położeniu znajdują się ramiona, nogi, całe ciało. Z zamkniętymi oczami możemy dotknąć do nosa po kolei czubkami wszystkich palców. Czucie głębokie jest ściśle związane ze zmysłem równowagi, pomijanym przy wymienianiu zmysłów. A to właśnie on pozwala nam stać prosto i nie przewracać się. Konkretnie - utrzymanie równowagi jest kombinacją tego, co "mówią" nam organy równowagi w uchu środkowym, co widzą oczy, rejestruje skóra (czucie powierzchowne) oraz mięśnie (czucie głębokie).

Dotyk - jak czujemy

Ciałka krańcowe nerwów są wyspecjalizowane - jedne są wrażliwe na lekki dotyk, inne na ból czy wibracje, jeszcze inne na ciepło i zimno. Podrażnienie ciałka krańcowego powoduje powstanie impulsu elektrycznego w połączonym z nim nerwie czuciowym. Impuls biegnie obwodowymi nerwami czuciowymi do rdzenia kręgowego, a potem do kory mózgowej. Tam porównywane są bodźce dotykowe oraz bodźce płynące z innych zmysłów. W ten sposób rozpoznajemy przedmioty lub np. uzmysławiamy sobie niebezpieczeństwo (ból + ciepło = oparzenie).

  • Najwrażliwsze czubki palców

Nasza skóra nie wszędzie jest tak samo czuła.  Najwrażliwsze są opuszki palców - tam znajduje się więcej zakończeń nerwowych niż w którymkolwiek innym miejscu skóry. Dlatego wystarczy dotknąć czegoś bardzo delikatnie, by poznać kształt, fakturę, twardość. Dużo czuciowych zakończeń znajduje się w języku, wargach, czubku nosa, dolnej części twarzy i palcach stóp. Najmniej - w skórze ramion, ud i grzbietu.

Ważne

Ważne

Dzięki rozbudowanemu zmysłowi dotyku możemy częściowo niwelować braki innych zmysłów, np. niewidomi czytają opuszkami palców pismo Braille'a, a Beethoven po utracie słuchu był w stanie "słuchać" muzyki, czując wibracje głową przyłożoną do fortepianu.

  • Czucie powierzchowne

Wrażenia dotykowe odczuwamy dzięki tzw. ciałkom krańcowym nerwów czuciowych, rozmieszczonym głębiej lub płycej w skórze. Rozróżnia się ciałka opuszkowate, blaszkowate, dotykowe, nerwowe płciowe i łąkotki dotykowe. Odbierają one takie wrażenia, jak dotyk, ból (i podobne: kłucie, pieczenie, swędzenie), ciepło i zimno.

  • Czucie głębokie

W głębi ciała znajdują się narządy czucia głębokiego. I tak np. w torebkach stawowych spotykamy ciałka nerwowe stawowe. Bogate unerwienie czuciowe mają też mięśnie, omięsna (tkanka otaczająca pęczki mięśniowe), więzadła, powięzie i okostna. Dzięki temu - poza bolesnością mięśni czy stawów - możemy ocenić np. twardość ujmowanego przedmiotu, jego ciężar, odporność, elastyczność itp.

  • Przyzwyczajanie się do bodźca

Receptory czuciowe mają zdolność adaptacji, tzn. "przyzwyczajają się" do działania bodźca. Do receptorów szybko się adaptujących należą np. te wrażliwe na dotyk i ucisk. Długie oddziaływanie bodźca powoduje, że jest on coraz słabiej odczuwany. Do wolno adaptujących się receptorów należą niektóre termoreceptory. Co ciekawe, receptory bólowe nie adaptują się. Nie mogą - bo bodźce bólowe mają za zadanie informowanie np. o chorobie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 13.03.2014

Komentarze (1 - 2 z 2)
sawik, 11.04.2010 12.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
gdzie ta ilustacja * (pomyłka)
 
sawik, 11.04.2010 12.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"Ilustracja przedstawia ciałko Meissnera położone pod naskórkiem (3), widoczne są też naczynia włosowate żylne (4) i tętnicze (5)." a gdzie jest ta instrykcja? hahaha... chyba ktoś tu spisywał z innej storony
 
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Choroba Parkinsona - przyczyny, objawy i leczenie choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona jest postępującym schorzeniem mózgu. Objawy od początku dominujące w obrazie...

więcej

7590

Zapalenie opon mózgowych: powikłania. Jakie są skutki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych? Zapalenie opon mózgowych: powikłania. Jakie są skutki zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych?

Zapalenie opon mózgowych to choroba, której powikłania są bardzo poważne. Dlatego bardzo ważne jest...

więcej

8046

Zawroty głowy. Jakie mogą być przyczyny zawrotów głowy? O czym mogą świadczyć zawroty głowy? Zawroty głowy. Jakie mogą być przyczyny zawrotów głowy? O czym mogą świadczyć zawroty głowy?

Zawroty głowy trwają chwilę lub kilka dni a nawet tygodni. Zawrotów głowy nie należy bagatelizować,...

więcej

16307

Nerwica natręctw: objawy i leczenie Nerwica natręctw: objawy i leczenie

Nerwica natręctw to zaburzenie psychiczne, jednak wiele z jej objawów przekłada się także na sferę...

więcej

7647

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

Grupy wsparcia
data

Październik 22, 2014

I oczywiście zielona albo czerwona herbata :)

data

Październik 22, 2014

Też boję się wszelkich radykalnych diet, które potrafią mocno wyniszczyć organizm. Lepiej podejść do sprawy racjonalnie i zmienić nie tylko dietę, ale styl życia.

data

Październik 22, 2014

Dla pozbawionych energii polecam sekret Aztków ;) kiełki chia http://terapiasokami.pl/nasiona-nakielki-chia"]http://terapiasokami.pl/nasiona-nakielki-chia dodaję do chleba i naprawde inna bajka :) a prowadzę bardzo aktywny tryb życia i nie mam czasu na zmęczenie ;) poza tym:...

data

Październik 21, 2014

Byłam trochę zagubiona we wszystkich dietach i brak był zacięcie do ćwiczeń. Dietetyczka z centrum odchudzania i odżywiania rozjaśniła temat żywienia, wyjaśniła wszystko, tak abym zrozumiała o cokaman i co najważniejsze zaczęłam pod jej wpływem ćwiczyć i teraz nie wyobrażam sobie dnia bez...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.