Jak działa zmysł DOTYKU

2 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Otaczający nas świat poznajemy dzięki zmysłom. Przyjęło się, że jest ich pięć - wzrok, słuch, dotyk, smak i węch. Rozważając sprawę dokładniej, doszlibyśmy do wniosku, że zmysłów jest jednak więcej niż pięć. Bo dotyk to naprawdę kilka różnych zmysłów...

Czujemy lekki dotyk, silny ucisk, ból, ciepło i zimno, drgania, a za pomocą czucia głębokiego odbieramy ruchy własnego ciała. Dzięki temu ostatniemu wiemy na przykład, czy mięsień jest rozluźniony, czy napięty. Nie patrząc, wiemy też, w jakim położeniu znajdują się ramiona, nogi, całe ciało. Z zamkniętymi oczami możemy dotknąć do nosa po kolei czubkami wszystkich palców. Czucie głębokie jest ściśle związane ze zmysłem równowagi, pomijanym przy wymienianiu zmysłów. A to właśnie on pozwala nam stać prosto i nie przewracać się. Konkretnie - utrzymanie równowagi jest kombinacją tego, co "mówią" nam organy równowagi w uchu środkowym, co widzą oczy, rejestruje skóra (czucie powierzchowne) oraz mięśnie (czucie głębokie).

Dotyk - jak czujemy

Ciałka krańcowe nerwów są wyspecjalizowane - jedne są wrażliwe na lekki dotyk, inne na ból czy wibracje, jeszcze inne na ciepło i zimno. Podrażnienie ciałka krańcowego powoduje powstanie impulsu elektrycznego w połączonym z nim nerwie czuciowym. Impuls biegnie obwodowymi nerwami czuciowymi do rdzenia kręgowego, a potem do kory mózgowej. Tam porównywane są bodźce dotykowe oraz bodźce płynące z innych zmysłów. W ten sposób rozpoznajemy przedmioty lub np. uzmysławiamy sobie niebezpieczeństwo (ból + ciepło = oparzenie).

  • Najwrażliwsze czubki palców

Nasza skóra nie wszędzie jest tak samo czuła.  Najwrażliwsze są opuszki palców - tam znajduje się więcej zakończeń nerwowych niż w którymkolwiek innym miejscu skóry. Dlatego wystarczy dotknąć czegoś bardzo delikatnie, by poznać kształt, fakturę, twardość. Dużo czuciowych zakończeń znajduje się w języku, wargach, czubku nosa, dolnej części twarzy i palcach stóp. Najmniej - w skórze ramion, ud i grzbietu.

Ważne

Ważne

Dzięki rozbudowanemu zmysłowi dotyku możemy częściowo niwelować braki innych zmysłów, np. niewidomi czytają opuszkami palców pismo Braille'a, a Beethoven po utracie słuchu był w stanie "słuchać" muzyki, czując wibracje głową przyłożoną do fortepianu.

  • Czucie powierzchowne

Wrażenia dotykowe odczuwamy dzięki tzw. ciałkom krańcowym nerwów czuciowych, rozmieszczonym głębiej lub płycej w skórze. Rozróżnia się ciałka opuszkowate, blaszkowate, dotykowe, nerwowe płciowe i łąkotki dotykowe. Odbierają one takie wrażenia, jak dotyk, ból (i podobne: kłucie, pieczenie, swędzenie), ciepło i zimno.

  • Czucie głębokie

W głębi ciała znajdują się narządy czucia głębokiego. I tak np. w torebkach stawowych spotykamy ciałka nerwowe stawowe. Bogate unerwienie czuciowe mają też mięśnie, omięsna (tkanka otaczająca pęczki mięśniowe), więzadła, powięzie i okostna. Dzięki temu - poza bolesnością mięśni czy stawów - możemy ocenić np. twardość ujmowanego przedmiotu, jego ciężar, odporność, elastyczność itp.

  • Przyzwyczajanie się do bodźca

Receptory czuciowe mają zdolność adaptacji, tzn. "przyzwyczajają się" do działania bodźca. Do receptorów szybko się adaptujących należą np. te wrażliwe na dotyk i ucisk. Długie oddziaływanie bodźca powoduje, że jest on coraz słabiej odczuwany. Do wolno adaptujących się receptorów należą niektóre termoreceptory. Co ciekawe, receptory bólowe nie adaptują się. Nie mogą - bo bodźce bólowe mają za zadanie informowanie np. o chorobie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 13.03.2015

Komentarze (1 - 2 z 2)
sawik, 11.04.2010 12.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
gdzie ta ilustacja * (pomyłka)
 
sawik, 11.04.2010 12.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"Ilustracja przedstawia ciałko Meissnera położone pod naskórkiem (3), widoczne są też naczynia włosowate żylne (4) i tętnicze (5)." a gdzie jest ta instrykcja? hahaha... chyba ktoś tu spisywał z innej storony
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
NERWICA WEGETATYWNA: objawy to bóle, biegunki, pocenie NERWICA WEGETATYWNA: objawy to bóle, biegunki, pocenie

Nerwica serca, nerwica żołądka, biegunka nerwicowa - takim mianem określano dawniej fizyczne...

więcej

27301

Schizofrenia paranoidalna: przyczyny, objawy i leczenie

Schizofrenia paranoidalna to najczęściej rozpoznawany rodzaj schizofrenii. Diagnozuje się ją aż u...

więcej

15481

Cyklofrenia czyli choroba afektywna jedno- lub dwubiegunowa Cyklofrenia czyli choroba afektywna jedno- lub dwubiegunowa

Cyklofrenia to stara, rzadziej używana dziś nazwa określająca chorobę psychiczną, w której...

więcej

14373

PADACZKA - normalne, codzienne życie z EPILEPSJĄ  jest możliwe PADACZKA - normalne, codzienne życie z EPILEPSJĄ jest możliwe

Padaczka (epilepsja) kojarzona jest z wyprężeniem ciała, drgawkami, utratą przytomności. Odmian...

więcej

23687

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jeśli nauczyciel otrzyma termin wyjazdu do sanatorium uzdrowiskowego w innym terminie niż okres wakacji, może skorzystać z urlopu bezpłatnego lub wykorzystać na wyjazd urlop dla podratowania zdrowia...

Tabletki antykoncepcyjne mogą dawać takie objawy, jak pani napisała. Nie ma innego sposobu, aby przekonać się, czy obniżony nastrój jest wynikiem stosowania tabletek, jak odstawić je na jakiś czas.

Takie wypełnienia mają działanie profilaktyczne, ale nie stymulujące. Poza tym mają wysoki współczynnik ścieralności.

Grupy wsparcia
data

Maj 22, 2015

Nie polecam szybkiego odchudzania - bo szybko wraca sie do poprzedniej wagi. W moim przypadku rewelacyjnie sprawdziła się dieta 1800 kalorii plus błonnik witalny hamujący łaknienie. Polecam, wszystkim którzy chcą schudnąć a potem trzymać wagę.

data

Maj 22, 2015

Myslę że jak moja koleżanka która zawsze miała problem z nadwagą i schudła na figurenie to chyba każdemu może ona pomóc.

data

Maj 21, 2015

kiedyś też tak myślałam, że afirmacje siedzą w głowie, a żeby schudnąć trzeba działać, okazało się, że to był właśnie mój problem, dostałam w prezencie wizytę u psychodietetyka i powiedziałam nigdy w życiu, ale szkoda było mi kasy, bo to był prezent, więc poszłam, choć bez wielkich...

data

Maj 22, 2015

W głosowaniu internautów na rtno.pl zielona kawa znalazła się na 3 miejscu pod względem skuteczności odchudzania. Sprawdźcie, jakie suplementy zajęły pierwsze miejsca

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.