Jak działa zmysł DOTYKU

2 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Dotyk to zmysł pozwalający nam poznać otaczający nas świat. Przyjęło się, że zmysłów jest pięć - wzrok, słuch, dotyk, smak i węch. Rozważając sprawę dokładniej, doszlibyśmy do wniosku, że jest jednak więcej. Bo dotyk to naprawdę kilka różnych zmysłów... Jak działają nerwy czuciowe, dzięki którym jesteśmy wrażliwi na dotyk?

Zmysł dotyku pozwala nam odnaleźć się w otoczeniu. Czujemy lekki dotyk, silny ucisk, ból, ciepło i zimno, drgania, a za pomocą czucia głębokiego odbieramy ruchy własnego ciała. Dzięki temu ostatniemu wiemy na przykład, czy mięsień jest rozluźniony, czy napięty. Nie patrząc, wiemy też, w jakim położeniu znajdują się ramiona, nogi, całe ciało. Z zamkniętymi oczami możemy dotknąć do nosa po kolei czubkami wszystkich palców. Czucie głębokie jest ściśle związane ze zmysłem równowagi, pomijanym przy wymienianiu zmysłów. A to właśnie on pozwala nam stać prosto i nie przewracać się. Konkretnie - utrzymanie równowagi jest kombinacją tego, co "mówią" nam organy równowagi w uchu środkowym, co widzą oczy, rejestruje skóra (czucie powierzchowne) oraz mięśnie (czucie głębokie).

Dotyk - co i jak czujemy?

Ciałka krańcowe nerwów są wyspecjalizowane - jedne są wrażliwe na lekki dotyk, inne na ból czy wibracje, jeszcze inne na ciepło i zimno. Podrażnienie ciałka krańcowego powoduje powstanie impulsu elektrycznego w połączonym z nim nerwie czuciowym. Impuls biegnie obwodowymi nerwami czuciowymi do rdzenia kręgowego, a potem do kory mózgowej. Tam porównywane są bodźce dotykowe oraz bodźce płynące z innych zmysłów. W ten sposób rozpoznajemy przedmioty lub np. uzmysławiamy sobie niebezpieczeństwo (ból + ciepło = oparzenie).

  • Najwrażliwsze czubki palców

Nasza skóra nie wszędzie jest tak samo czuła.  Najwrażliwsze są opuszki palców - tam znajduje się więcej zakończeń nerwowych niż w którymkolwiek innym miejscu skóry. Dlatego wystarczy dotknąć czegoś bardzo delikatnie, by poznać kształt, fakturę, twardość. Dużo czuciowych zakończeń znajduje się w języku, wargach, czubku nosa, dolnej części twarzy i palcach stóp. Najmniej - w skórze ramion, ud i grzbietu.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Dzięki rozbudowanemu zmysłowi dotyku możemy częściowo niwelować braki innych zmysłów, np. niewidomi czytają opuszkami palców pismo Braille'a, a Beethoven po utracie słuchu był w stanie "słuchać" muzyki, czując wibracje głową przyłożoną do fortepianu.

  • Czucie powierzchowne

Wrażenia dotykowe odczuwamy dzięki tzw. ciałkom krańcowym nerwów czuciowych, rozmieszczonym głębiej lub płycej w skórze. Rozróżnia się ciałka opuszkowate, blaszkowate, dotykowe, nerwowe płciowe i łąkotki dotykowe. Odbierają one takie wrażenia, jak dotyk, ból (i podobne: kłucie, pieczenie, swędzenie), ciepło i zimno.

  • Czucie głębokie

W głębi ciała znajdują się narządy czucia głębokiego. I tak np. w torebkach stawowych spotykamy ciałka nerwowe stawowe. Bogate unerwienie czuciowe mają też mięśnie, omięsna (tkanka otaczająca pęczki mięśniowe), więzadła, powięzie i okostna. Dzięki temu - poza bolesnością mięśni czy stawów - możemy ocenić np. twardość ujmowanego przedmiotu, jego ciężar, odporność, elastyczność itp.

  • Przyzwyczajanie się do bodźca

Receptory czuciowe mają zdolność adaptacji, tzn. "przyzwyczajają się" do działania bodźca. Do receptorów szybko się adaptujących należą np. te wrażliwe na dotyk i ucisk. Długie oddziaływanie bodźca powoduje, że jest on coraz słabiej odczuwany. Do wolno adaptujących się receptorów należą niektóre termoreceptory. Co ciekawe, receptory bólowe nie adaptują się. Nie mogą - bo bodźce bólowe mają za zadanie informowanie np. o chorobie.

Polecamy
ZABURZENIA CZUCIA to choroba neurologiczna

ZABURZENIA CZUCIA to choroba neurologiczna

Czucie – zdolność odbierania przez organizm różnego rodzaju wrażeń zmysłowych - to jedna z podstawowych funkcji układu nerwowego, pozwalająca na prawidłową reakcję ...

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 25.06.2015

Komentarze (1 - 2 z 2)
sawik, 11.04.2010 12.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
gdzie ta ilustacja * (pomyłka)
 
sawik, 11.04.2010 12.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"Ilustracja przedstawia ciałko Meissnera położone pod naskórkiem (3), widoczne są też naczynia włosowate żylne (4) i tętnicze (5)." a gdzie jest ta instrykcja? hahaha... chyba ktoś tu spisywał z innej storony
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Choroba Alzheimera - otępienie starcze. Przyczyny, objawy i leczenie choroby Alzheimera Choroba Alzheimera - otępienie starcze. Przyczyny, objawy i leczenie choroby Alzheimera

Choroba Alzheimera dotyka ok. 14 mln ludzi na świecie. W Polsce - ok. 250 tys. Za 50 lat te liczby...

więcej

13989

Choroby móżdżku mogą prowadzić do upośledzenia Choroby móżdżku mogą prowadzić do upośledzenia

Choroby móżdżku należą do chorób układu nerwowego. Ze względu na centralną, kontrolującą i...

więcej

15246

Zapalenie opon mózgowych: objawy. Jak rozpoznać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych? Zapalenie opon mózgowych: objawy. Jak rozpoznać zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych?

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych to choroba, której objawy zależą od wielu czynników, takich jak...

więcej

31876

CZĘSTA ZMIANA NASTROJU - czego to objaw? Jak sobie radzić z huśtawką nastrojów? CZĘSTA ZMIANA NASTROJU - czego to objaw? Jak sobie radzić z huśtawką nastrojów?

Częsta zmiana nastroju najczęściej jest obserwowana u kobiet. Zazwyczaj tzw. huśtawka nastrojów...

więcej

13750

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Ja przeciwwskazań nie widzę. Należy jednak zapytać o to lekarza wykonującego kolonoskopię, może jakieś przeciwwskazania do stosowania antykoncepcji hormonalnej pojawią się.

Kręgozmyk jest to schorzenie kręgosłupa, które polega na przemieszczeniu się do przodu kręgów leżących wyżej w stosunku do kręgów położonych niżej. W wyniku przesunięcia może dojść do zwężenia kanału...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.