Jak działa zmysł DOTYKU

2 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Otaczający nas świat poznajemy dzięki zmysłom. Przyjęło się, że jest ich pięć - wzrok, słuch, dotyk, smak i węch. Rozważając sprawę dokładniej, doszlibyśmy do wniosku, że zmysłów jest jednak więcej niż pięć. Bo dotyk to naprawdę kilka różnych zmysłów...

Czujemy lekki dotyk, silny ucisk, ból, ciepło i zimno, drgania, a za pomocą czucia głębokiego odbieramy ruchy własnego ciała. Dzięki temu ostatniemu wiemy na przykład, czy mięsień jest rozluźniony, czy napięty. Nie patrząc, wiemy też, w jakim położeniu znajdują się ramiona, nogi, całe ciało. Z zamkniętymi oczami możemy dotknąć do nosa po kolei czubkami wszystkich palców. Czucie głębokie jest ściśle związane ze zmysłem równowagi, pomijanym przy wymienianiu zmysłów. A to właśnie on pozwala nam stać prosto i nie przewracać się. Konkretnie - utrzymanie równowagi jest kombinacją tego, co "mówią" nam organy równowagi w uchu środkowym, co widzą oczy, rejestruje skóra (czucie powierzchowne) oraz mięśnie (czucie głębokie).

Dotyk - jak czujemy

Ciałka krańcowe nerwów są wyspecjalizowane - jedne są wrażliwe na lekki dotyk, inne na ból czy wibracje, jeszcze inne na ciepło i zimno. Podrażnienie ciałka krańcowego powoduje powstanie impulsu elektrycznego w połączonym z nim nerwie czuciowym. Impuls biegnie obwodowymi nerwami czuciowymi do rdzenia kręgowego, a potem do kory mózgowej. Tam porównywane są bodźce dotykowe oraz bodźce płynące z innych zmysłów. W ten sposób rozpoznajemy przedmioty lub np. uzmysławiamy sobie niebezpieczeństwo (ból + ciepło = oparzenie).

  • Najwrażliwsze czubki palców

Nasza skóra nie wszędzie jest tak samo czuła.  Najwrażliwsze są opuszki palców - tam znajduje się więcej zakończeń nerwowych niż w którymkolwiek innym miejscu skóry. Dlatego wystarczy dotknąć czegoś bardzo delikatnie, by poznać kształt, fakturę, twardość. Dużo czuciowych zakończeń znajduje się w języku, wargach, czubku nosa, dolnej części twarzy i palcach stóp. Najmniej - w skórze ramion, ud i grzbietu.

Ważne

Ważne

Dzięki rozbudowanemu zmysłowi dotyku możemy częściowo niwelować braki innych zmysłów, np. niewidomi czytają opuszkami palców pismo Braille'a, a Beethoven po utracie słuchu był w stanie "słuchać" muzyki, czując wibracje głową przyłożoną do fortepianu.

  • Czucie powierzchowne

Wrażenia dotykowe odczuwamy dzięki tzw. ciałkom krańcowym nerwów czuciowych, rozmieszczonym głębiej lub płycej w skórze. Rozróżnia się ciałka opuszkowate, blaszkowate, dotykowe, nerwowe płciowe i łąkotki dotykowe. Odbierają one takie wrażenia, jak dotyk, ból (i podobne: kłucie, pieczenie, swędzenie), ciepło i zimno.

  • Czucie głębokie

W głębi ciała znajdują się narządy czucia głębokiego. I tak np. w torebkach stawowych spotykamy ciałka nerwowe stawowe. Bogate unerwienie czuciowe mają też mięśnie, omięsna (tkanka otaczająca pęczki mięśniowe), więzadła, powięzie i okostna. Dzięki temu - poza bolesnością mięśni czy stawów - możemy ocenić np. twardość ujmowanego przedmiotu, jego ciężar, odporność, elastyczność itp.

  • Przyzwyczajanie się do bodźca

Receptory czuciowe mają zdolność adaptacji, tzn. "przyzwyczajają się" do działania bodźca. Do receptorów szybko się adaptujących należą np. te wrażliwe na dotyk i ucisk. Długie oddziaływanie bodźca powoduje, że jest on coraz słabiej odczuwany. Do wolno adaptujących się receptorów należą niektóre termoreceptory. Co ciekawe, receptory bólowe nie adaptują się. Nie mogą - bo bodźce bólowe mają za zadanie informowanie np. o chorobie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 13.03.2015

Komentarze (1 - 2 z 2)
sawik, 11.04.2010 12.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
gdzie ta ilustacja * (pomyłka)
 
sawik, 11.04.2010 12.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"Ilustracja przedstawia ciałko Meissnera położone pod naskórkiem (3), widoczne są też naczynia włosowate żylne (4) i tętnicze (5)." a gdzie jest ta instrykcja? hahaha... chyba ktoś tu spisywał z innej storony
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
CZĘSTA ZMIANA NASTROJU - czego to objaw? Jak sobie radzić z huśtawką nastrojów? CZĘSTA ZMIANA NASTROJU - czego to objaw? Jak sobie radzić z huśtawką nastrojów?

Częsta zmiana nastroju najczęściej jest obserwowana u kobiet. Zazwyczaj tzw. huśtawka nastrojów...

więcej

13749

PADACZKA - normalne, codzienne życie z EPILEPSJĄ  jest możliwe PADACZKA - normalne, codzienne życie z EPILEPSJĄ jest możliwe

Padaczka (epilepsja) kojarzona jest z wyprężeniem ciała, drgawkami, utratą przytomności. Odmian...

więcej

23687

DEPRESJA - leczenie. W jaki sposób LECZYĆ DEPRESJĘ DEPRESJA - leczenie. W jaki sposób LECZYĆ DEPRESJĘ

Depresja to choroba, która ma wiele postaci. Leczenie depresji więc jest różnorodne. Środki...

więcej

14505

Parestezje czyli MROWIENIE lub DRĘTWIENIE oznaczają zaburzenia czucia Parestezje czyli MROWIENIE lub DRĘTWIENIE oznaczają zaburzenia czucia

Parestezje mają też polską, wiele tłumacząca nazwę: czucie opaczne. Określa się je też nazwami...

więcej

40244

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Nakładki kompozytowe (z plomb) nie wymagają szlifowania zębów. Nakłada się je od przodu jak tipsy na paznokcie. Tą metodą można korygować kształt zębów i jest ona dość trwała. Pod porcelanowe licówki...

Może pani tak zrobić, ale lepiej jest skończyć cykl (3 plastry). Jeśli pani nie zakończy cyklu, to zaczną się krwawienia i zaburzy się pani własny cykl hormonalny.

Na ten temat pojawiło się już bardzo wiele interpretacji. Nie wszystkie poglądy są ze sobą spójne. Z uwagi na ten fakt byłoby właściwym wysłać to zapytanie do oddziału NFZ właściwego ze względu na...

Grupy wsparcia
data

Kwiecień 20, 2015

Przed sznapsnięciem warto zjeść coś sycącego, lepiej nie pić na pusty żołądek.

data

Kwiecień 20, 2015

Novoslim jest wg mnie najlepszy, ja próbowałam wielu rzeczy nawet swego czasu zalixy bo byłam tak zdesperowana ale tylko na Novoslimie schudłam tyle ile chciałam i w ogóle nie czułam że biorę te tabletki żadnych skutków ubocznych a mój żołądek zawsze wrażliwy na takie nowości

data

Kwiecień 17, 2015

Od dwóch miesięcy stosuje Lipocut i obecnie zrzuciłam około 9 kg. Nie jest to może jakiś spektakularny wynik ale jeżeli mam do zrzucenia z 98 kg na 89 to jest bardzo duża różnica. Mam zamiar korzystać do uzyskania rezultatu 60 kg byłoby pięknie. Pozdraiwam ciepło

data

Kwiecień 20, 2015

Uwaga-podwójne oszustwo.1-nie działa nawet przy cwiczeniach.2-nie zwracaja kasy.wysylaja tylko opakowanie vita bez dodatkow ale czasami puste i przy zamowieniu wiecej niz jednej sztuki czesto przychodzi jedna.telefon do działu reklamacji platny okolo 8zl/min."super" to wymyslili-pewnie...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.