Jak działa zmysł DOTYKU

2 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Otaczający nas świat poznajemy dzięki zmysłom. Przyjęło się, że jest ich pięć - wzrok, słuch, dotyk, smak i węch. Rozważając sprawę dokładniej, doszlibyśmy do wniosku, że zmysłów jest jednak więcej niż pięć. Bo dotyk to naprawdę kilka różnych zmysłów...

Czujemy lekki dotyk, silny ucisk, ból, ciepło i zimno, drgania, a za pomocą czucia głębokiego odbieramy ruchy własnego ciała. Dzięki temu ostatniemu wiemy na przykład, czy mięsień jest rozluźniony, czy napięty. Nie patrząc, wiemy też, w jakim położeniu znajdują się ramiona, nogi, całe ciało. Z zamkniętymi oczami możemy dotknąć do nosa po kolei czubkami wszystkich palców. Czucie głębokie jest ściśle związane ze zmysłem równowagi, pomijanym przy wymienianiu zmysłów. A to właśnie on pozwala nam stać prosto i nie przewracać się. Konkretnie - utrzymanie równowagi jest kombinacją tego, co "mówią" nam organy równowagi w uchu środkowym, co widzą oczy, rejestruje skóra (czucie powierzchowne) oraz mięśnie (czucie głębokie).

Dotyk - jak czujemy

Ciałka krańcowe nerwów są wyspecjalizowane - jedne są wrażliwe na lekki dotyk, inne na ból czy wibracje, jeszcze inne na ciepło i zimno. Podrażnienie ciałka krańcowego powoduje powstanie impulsu elektrycznego w połączonym z nim nerwie czuciowym. Impuls biegnie obwodowymi nerwami czuciowymi do rdzenia kręgowego, a potem do kory mózgowej. Tam porównywane są bodźce dotykowe oraz bodźce płynące z innych zmysłów. W ten sposób rozpoznajemy przedmioty lub np. uzmysławiamy sobie niebezpieczeństwo (ból + ciepło = oparzenie).

  • Najwrażliwsze czubki palców

Nasza skóra nie wszędzie jest tak samo czuła.  Najwrażliwsze są opuszki palców - tam znajduje się więcej zakończeń nerwowych niż w którymkolwiek innym miejscu skóry. Dlatego wystarczy dotknąć czegoś bardzo delikatnie, by poznać kształt, fakturę, twardość. Dużo czuciowych zakończeń znajduje się w języku, wargach, czubku nosa, dolnej części twarzy i palcach stóp. Najmniej - w skórze ramion, ud i grzbietu.

Ważne

Ważne

Dzięki rozbudowanemu zmysłowi dotyku możemy częściowo niwelować braki innych zmysłów, np. niewidomi czytają opuszkami palców pismo Braille'a, a Beethoven po utracie słuchu był w stanie "słuchać" muzyki, czując wibracje głową przyłożoną do fortepianu.

  • Czucie powierzchowne

Wrażenia dotykowe odczuwamy dzięki tzw. ciałkom krańcowym nerwów czuciowych, rozmieszczonym głębiej lub płycej w skórze. Rozróżnia się ciałka opuszkowate, blaszkowate, dotykowe, nerwowe płciowe i łąkotki dotykowe. Odbierają one takie wrażenia, jak dotyk, ból (i podobne: kłucie, pieczenie, swędzenie), ciepło i zimno.

  • Czucie głębokie

W głębi ciała znajdują się narządy czucia głębokiego. I tak np. w torebkach stawowych spotykamy ciałka nerwowe stawowe. Bogate unerwienie czuciowe mają też mięśnie, omięsna (tkanka otaczająca pęczki mięśniowe), więzadła, powięzie i okostna. Dzięki temu - poza bolesnością mięśni czy stawów - możemy ocenić np. twardość ujmowanego przedmiotu, jego ciężar, odporność, elastyczność itp.

  • Przyzwyczajanie się do bodźca

Receptory czuciowe mają zdolność adaptacji, tzn. "przyzwyczajają się" do działania bodźca. Do receptorów szybko się adaptujących należą np. te wrażliwe na dotyk i ucisk. Długie oddziaływanie bodźca powoduje, że jest on coraz słabiej odczuwany. Do wolno adaptujących się receptorów należą niektóre termoreceptory. Co ciekawe, receptory bólowe nie adaptują się. Nie mogą - bo bodźce bólowe mają za zadanie informowanie np. o chorobie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: East News

Aktualizacja: 13.03.2014

Komentarze (1 - 2 z 2)
sawik, 11.04.2010 12.20
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
gdzie ta ilustacja * (pomyłka)
 
sawik, 11.04.2010 12.19
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
"Ilustracja przedstawia ciałko Meissnera położone pod naskórkiem (3), widoczne są też naczynia włosowate żylne (4) i tętnicze (5)." a gdzie jest ta instrykcja? hahaha... chyba ktoś tu spisywał z innej storony
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Pigułki antykoncepcyjne:
co osłabia ich skuteczność?
Pigułki antykoncepcyjne: co osłabia ich skuteczność?
Najpopularniejsze artykuły
Krwiaki wewnątrzczaszkowe, czyli powikłania po urazach mózgu Krwiaki wewnątrzczaszkowe, czyli powikłania po urazach mózgu

Krwiaki wewnątrzczaszkowe są najcięższymi powikłaniami po urazach mózgu, np. w wyniku wypadku....

więcej

14914

Choroba Parkinsona - przyczyny, objawy i leczenie choroby Parkinsona

Choroba Parkinsona jest postępującym schorzeniem mózgu. Objawy od początku dominujące w obrazie...

więcej

11605

Tężyczka jawna i utajona - przyczyny, objawy i leczenie Tężyczka jawna i utajona - przyczyny, objawy i leczenie

Tężyczka to choroba, w przebiegu której dochodzi m.in. do mrowienia lub drętwienia twarzy i...

więcej

15791

Choroby móżdżku mogą prowadzić do upośledzenia Choroby móżdżku mogą prowadzić do upośledzenia

Choroby móżdżku należą do chorób układu nerwowego. Ze względu na centralną, kontrolującą i...

więcej

12259

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Ból zębów po plombowaniu może być spowodowany nadwrażliwością pozabiegową, która mija samoistnie. Może to być również sygnał, że coś się dzieje w innym zębie niż ten, który był leczony. Ból może...

Wymienione przez panią leki mają niekorzystny wpływ na płodność i mogą utrudniać zajście w ciążę. Nic nie wiadomo, aby działały niekorzystnie na DNA plemników.

Prawdopodobnie jest to przeczulica skóry. Być może spowodowana uczuleniem, podrażnieniem, nerwobólami. Dolegliwości powinny same ustąpić, gdyby jednak tak się nie stało należy zgłosić się do lekarza...

Grupy wsparcia
data

Grudzień 18, 2014

no niezła sprawa.. nie wiedziałem o tym

data

Grudzień 17, 2014

''Boisz się, że święta Bożego Narodzenia i dieta odchudzająca będą trudne do pogodzenia? Masz rację! Tradycyjna wieczerza wigilijna, choć postna, jest potężną bombą kaloryczną. Zdarza się, że pochłaniamy nawet 5000-6000 kcal, a więc kilkakrotnie więcej niż wynosi dobowe zapotrzebowanie...

data

Grudzień 17, 2014

W sumie Novoslim jest najlepszy, wcześniej próbowałam inuliny i błonnika ale efekty srednie, nie wiem dlaczego na mnie nie działały to już zielona herbata lepiej a Novoslim bardzo dobry, przemiana materii się reguluje, mniejszy apetyt bardzo łatwo można schudnąć

data

Grudzień 17, 2014

''Nadchodzi Boże Narodzenie, a ty jesteś w ciąży. Jak uniknąć przedświątecznej gorączki - sprzątania, gotowania, kupowania prezentów? Co zrobić, by święta w ciąży spędzić względnie spokojnie?'' Link do artykułu: Święta - 6 rad jak w ciąży przetrwać świąteczną gorączkę

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.