REFLUKS PĘCHERZOWO-MOCZOWY: przyczyny, objawy, leczenie

Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Refluks pęcherzowo-moczowy może powodować, że dziecko często biega do łazienki, popuszcza w majtki albo zaczyna moczyć się w nocy. Tę chorobę trzeba jak najszybciej leczyć. Od kilku lat refluks pęcherzowo-moczowy można leczyć bez użycia skalpela.

Na refluks pęcherzowo-moczowy (refluks moczu, odpływ pęcherzowo-moczowy - OPM, odpływ wsteczny) cierpi około trzech procent dzieci. Choroba polega na tym, że mocz zamiast wypływać z pęcherza przez cewkę moczową na zewnątrz, częściowo cofa się do moczowodów, a nimi nawet do nerek. Stanowi to poważne zagrożenie dla zdrowia dziecka.

Refluks pęcherzowo-moczowy: przyczyny

Do wstecznego odpływu moczu dochodzi wówczas, gdy nieprawidłowo działają zwieracze pęcherza. Są to elastyczne uszczelki, które znajdują się tuż przy ujściach moczowodów do pęcherza. Normalnie, gdy dziecko czuje, że chce zrobić siusiu, pęcherz się obkurcza, a zwieracze zaciskają się i zamykają moczowody. Mocz spływa wtedy w dół przez otwartą cewkę moczową. Natomiast gdy dziecko cierpi na refluks, pęcherz obkurcza się, mocz wydostaje się do moczowodów, lecz zamiast wypłynąć na zewnątrz, częściowo  wraca. Kiedy skurcz mija, mocz z powrotem spływa do pęcherza i tam zalega. Może to być przyczyną częstych stanów zapalnych oraz poważnych zakażeń układu moczowego. Odpływ wsteczny moczu zazwyczaj jest skutkiem wrodzonej nieprawidłowości w funkcjonowaniu zwieracza przy ujściu moczowodu do pęcherza. Zdarza się jednak, że choroba rozwija się np. po nieleczonych zapaleniach i zakażeniach układu moczowego, które utrudniają całkowite opróżnianie pęcherza.

Nie przegap

Uroflowmetria - badanie cewkowego przepływu moczu

Uroflowmetria to badanie cewkowego przepływu moczu. Badanie to pozwala na dokładne określenie rodzaju zaburzeń, będących przyczyną nieprawidłowości w opróżnianiu pęcherza moczowego. Jak przebiega uroflowmetria i jak się do tego badania przygotować? Interpretacja wyniku uroflowmetrii.

Refluks pierwotny czy refluks wtórny?

Gdy chorobę wywołała wrodzona nieprawidłowość budowy zwieracza, mówi się o refluksie pierwotnym. Jeśli układ moczowy źle pracuje, np. z powodu zwężenia cewki moczowej, nieprawidłowej liczby nerek (jedna lub trzy) - refluks określa się jako wtórny. Około 40 procent przypadków OPM specjaliści zaliczają do wtórnych, co oznacza, że chore dzieci nie były w odpowiednim czasie przebadane i leczone. Żeby rozpoznać refluks pęcherzowo-moczowy, trzeba wykonać badanie zwane cystografią mikcyjną. Dożylnie podaje się dziecku środek cieniujący, czyli kontrast. Kładzie się malca pod aparatem RTG. Dziecko, leżąc na stole, powinno oddać mocz. W czasie siusiania robi się kilka zdjęć RTG pęcherza i cewki moczowej. Badanie pozwala precyzyjnie określić nie tylko stopień rozwoju choroby, ale także wykryć inne wady wrodzone układu moczowego, np. zwężenie cewki moczowej. Przy diagnozowaniu OPM wykonuje się jeszcze uzupełniające badanie urodynamiczne. Przez sondę wprowadzoną cewką moczową do pęcherza mierzy się siłę, z jaką pęcherz kurczy się i rozkurcza w czasie oddawania moczu. 
W zależności od zaawansowania zmian lekarze stosują różne formy leczenia. We wczesnym stadium rozwoju OPM wymaga podawania leków odkażających drogi moczowe. Przy bardziej zaawansowanej chorobie konieczne bywa postępowanie radykalne. Najpopularniejszy i najmniej bolesny dla dziecka jest w takich sytuacjach zabieg polegający na ostrzykiwaniu ujść moczowodów specjalnymi lekami. Zastrzyki wykonuje się w znieczuleniu miejscowym lub lekkiej narkozie (tzw. głupi jaś). Niestety, przy chorobie bardzo zaawansowanej konieczna jest operacja. Niekiedy trwa nawet półtorej godziny. Jest przeprowadzana w narkozie. Lekarz przecina brzuch i chirurgicznie wzmacnia zwieracz pęcherza. Po takim zabiegu dziecko musi przebywać w szpitalu co najmniej przez tydzień.

Ważne

Ważne

Na początku choroba często nie powoduje żadnych objawów. To sprawia poważne trudności w szybkim postawieniu diagnozy. Zwykle dopiero po wtórnym zakażeniu pęcherza pojawiają się wyraźne dolegliwości: ból brzucha lub boku, bolesne i częste oddawanie moczu, uczucie nagłego parcia na pęcherz. Niekiedy może się pokazać krew w moczu i wzrosnąć temperatura.
Z ostatnich badań wynika, że coraz częściej refluks moczowy występuje rodzinnie. Jeżeli dolegliwość rozpoznano u jednego z dzieci, inne też mogą być chore. Z tego powodu badanie USG należy wykonać również u rodzeństwa. Jest to niezmiernie ważne, bo nierozpoznany lub źle leczony odpływ pęcherzowo-moczowy może prowadzić do uszkodzenia nerek, a w konsekwencji również do ich całkowitej niewydolności. Wtedy jedynym ratunkiem dla chorego może być przeszczep nerki.

Leczenie refluksu moczowego

Od kilku lat stosuje się w Polsce endoskopowe leczenie refluksu moczowego. Polega ono na wstrzyknięciu przez cewkę moczową do pęcherza specjalnej substancji uszczelniającej. Likwiduje to odpływ moczu w niewłaściwym kierunku. Do niedawna stosowano u nas do tego celu preparaty silikonowe lub teflonowe. Nie zawsze wpływały dobrze na organizm. Ostatnio coraz częściej podaje się dzieciom nowocześniejszy preparat (deflux), którego głównymi składnikami są kwas hialuronowy i dekstranomer. Są to substancje pochodzenia naturalnego, które nie wywołują reakcji alergicznych i organizm dobrze je toleruje. Metoda endoskopowa ma wiele zalet: jest bezpieczna, nie pozostawia blizn i nie wywołuje powikłań. Zabieg trwa 15-20 minut. W większości przypadków pobyt w szpitalu ogranicza się do dwóch dni. Malec nie cierpi, a jego rekonwalescencja przebiega znacznie szybciej. Jeszcze niedawno wszyscy rodzice, którzy chcieli, żeby u ich dzieci przeprowadzono naprawę zwieracza pęcherza moczowego najnowszą metodą z użyciem defluksu, musieli płacić z własnej kieszeni ponad 700 zł. Teraz w szpitalach, które podpisały stosowne umowy z NFZ, zabiegi tego typu można wykonać w ramach ubezpieczenia zdrowotnego.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 24.03.2015

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Kolka nerkowa – przyczyny, objawy i leczenie

Kolka nerkowa to pierwszy, charakterystyczny objaw kamicy nerkowej. Przy napadzie kolki nerkowej...

więcej

20493

Kłębuszkowe zapalenie nerek: przyczyny, objawy, leczenie Kłębuszkowe zapalenie nerek: przyczyny, objawy, leczenie

Kłębuszkowe zapalenie nerek to choroba pojawiająca się w wyniku odpowiedzi immunologicznej...

więcej

8241

Nietrzymanie moczu - badania, ćwiczenia, leczenie Nietrzymanie moczu - badania, ćwiczenia, leczenie

Tylko co piąta kobieta cierpiąca na nietrzymanie moczu zgłasza się do lekarza. Nie czekaj, wykonaj...

więcej

9695

Białkomocz. Objawy i leczenie Białkomocz. Objawy i leczenie

Białkomocz przejawia się obecnością białka w moczu. Ponieważ białkomocz nie daje wyraźnych objawów...

więcej

7513

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Nie mogę wyjaśnić pani problemu, ponieważ nie znam szczegółów. Mogę tylko tak ogólnie. Ucisk na macicę mógł być przyczyną wypadnięcia lub wynicowania macicy. Takie powikłanie wymaga szybkiego...

Wyprysk kontaktowy, poza eliminacją czynników drażniących oraz stosowaniem emolientów, często wymaga terapii ogólnej. Dobierana jest ona zawsze indywidualnie, w zależności od nasilenia zmian skórnych...

Sugeruję takie zabiegi i w takiej kolejności. Najpierw zabieg higieny jamy ustnej, potem (ewentualnie) wybielanie i na koniec - wymiana wypełnień.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.