Zakrzepica: przyczyny, objawy i leczenie

Konsultant: dr hab. med. Zbigniew Gałązka, chirurg naczyniowy, angiolog
149 komentarze
Autor: Magdalena Moraszczyk - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Zakrzepica - żylna choroba zakrzepowo-zatorowa czyli zakrzepowe zapalenie żył głębokich czyli potocznie zapalenie żył, może się przydarzyć w każdym wieku. Zakrzepica zwykle jednak atakuje osoby po sześćdziesiątce. Częściej dotyka kobiety niż mężczyzn. Bywa, że zakrzepica bardzo długo nie daje żadnych objawów. I na tym polega cały problem. Bo jeśli nie zacznie się zakrzepicy w porę leczyć, potrafi być niebezpieczna dla życia.

Zakrzepica czyli żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepowe zapalenie żył głębokich) zazwyczaj zajmuje żyły podudzia (łydki), znacznie rzadziej - uda czy miednicy. Sporadycznie zapalenie żył rozwija się w innym fragmencie układu żylnego. Samo powstanie zakrzepu nie jest niebezpieczne dla życia. Ale oderwanie się go od ściany żyły (zwłaszcza gdy jest duży) może spowodować zator tętnicy płucnej i śmierć w ciągu kilku sekund. Dlatego właśnie nie wolno lekceważyć zakrzepicy.

Zakrzepica: przyczyny

W zdrowym układzie krwionośnym krew płynie wartko żyłami do serca. Tłoczenie krwi z nóg w kierunku przeciwnym do siły ciężkości ułatwiają pracujące mięśnie. Zaś spływanie krwi w dół uniemożliwiają zastawki znajdujące się w naczyniach żylnych. Jeśli krew chciałaby "zawrócić", zatrzaskują się i zamykają powrotną drogę.

Jeżeli któryś z elementów tego mechanizmu zawodzi, krew zalega w żyłach, co prowadzi do stanu zapalnego, a następnie do uszkodzenia warstwy nabłonka wyścielającego naczynie - śródbłonka. W miejscach uszkodzeń płytki krwi “przyklejają się” do śródbłonka i do siebie nawzajem, tworząc skrzeplinę (zakrzep). Zmniejsza ona średnicę naczyń krwionośnych, utrudniając tym samym odpływ krwi obwodowej do serca.

Reakcja organizmu na zakrzep jest różna. Bywa, że zostaje wchłonięty - wtedy jednak ulegają uszkodzeniu znajdujące się w jego obrębie zastawki oraz wewnętrzne ściany żyły i powstanie nowych skrzeplin jest tylko kwestią czasu. Niekiedy robią się już w trakcie wchłaniania zakrzepliny, choć zdarza się, że dopiero po wielu miesiącach lub latach.

Gdy organizm nie wchłonie skrzepliny, może się ona tak rozrosnąć, że zatka żyłę jak korek. I choć zwykle czopuje żyły głębokie podudzia, taka sytuacja sprzyja powstawaniu nowych zakrzepów i rozprzestrzenianiu się ich do żyły podkolanowej oraz udowej. Będą one otaczać kolejne zastawki i uniemożliwiać im normalną pracę.

Ważne

Ważne

Czasem zakrzep odrywa się od ściany naczynia i płynie z krwią przez serce do tętnicy płucnej. Jeśli skrzepliny są małe, zatykają naczynie częściowo. Duży zakrzep powoduje zator tętnicy płucnej, co grozi ostrą niewydolnością krążenia i nagłym zgonem.
O zatkaniu tętnicy płucnej może świadczyć kłujący ból w klatce piersiowej, duszność, gorączka, kaszel (czasem z odkrztuszaniem krwi), zaburzenia równowagi, utrata przytomności. Wszelkie zaburzenia w układzie oddechowym wymagają szybkiej interwencji specjalisty.
Niestety, wystąpienia zatoru często nie poprzedzają żadne objawy.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
magiczka, 18.11.2014 9:47
Od kilku miesięcy mam problem z zakrzepicą żył... Sporo informacji znalazłam na https://www.zakrzepica24.pl - może komuś się przyda do poczytania. W nodze występuje bardzo dokuczliwy ból i opuchlizna, czasami boli tak, że mam ochotę płakać...
Luiza Lewandowska, 17.12.2013 14:18
Polecam stosowanie preparatów ziołowych które stabilizują ciśnienie krwi i wspomagają serce oraz oczyszczają regulują pozim złego cholesterolu który może prowadzić do zakrzepicy. Ziołowe suplementy diety poprawiają samopoczucie, zapobiegają staną depresyjnym i pozytywnie nastawiają do życia to z pewnością Alveo poczytajcie proszę o działaniu tego preparatu ziołowego, na pewno wielu z Was o nim słyszało a może nawet stosowało.
 

Początek zakrzepicy

Krew sprawnie płynie "do góry", jeśli:

  • Serce i układ krwionośny jest sprawny - krew ma odpowiednie ciśnienie i rytmicznie przepływa przez naczynia krwionośne.
  • Pracujące mięśnie wspomagają wypychanie krwi w kierunku serca.
  • Nic nie blokuje zastawek - bo tylko wtedy mogą zapobiegać cofaniu się krwi.

Gdy jakiś warunek nie jest spełniony, w żyłach zalega krew, dochodzi do stanu zapalnego i uszkodzenia żyły - to początek zakrzepicy.

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa: objawy

Pierwszym jest gwałtowny ból w łydce, który tłumaczymy skurczem mięśni. Ale w odróżnieniu od zwykłego skurczu ból nie tylko nie ustępuje, ale nasila się przy zginaniu stopy i naciskaniu na podeszwę. To utrudnia chodzenie, stanie, wykonanie najmniejszego ruchu.
Bólowi zwykle towarzyszy obrzęk. Opuchlizna pojawia się najczęściej w okolicy kostki, czasem na całym podudziu lub udzie, ale zawsze poniżej zakrzepu. Skóra jest ciepła i zaczerwieniona - to skutek stanu zapalnego naczynia i zwiększonego przepływu krwi w naczyniach włosowatych.
Czasem pojawia się stan podgorączkowy, ale gorączka może także dochodzić nawet do 40 st. C i być jedynym objawem choroby. Niektórzy chorzy skarżą się na przyspieszoną czynność serca (tachykardia).
Nie powinniśmy bagatelizować żadnego z objawów. Niestety, nie przychodzi nam do głowy, by biec do lekarza z powodu obrzęku czy uczucia dyskomfortu w nodze. Lekceważymy nawet, jak pobolewa czy jest napięta. Dlatego do lekarza najczęściej zgłaszają się osoby z zaawansowaną chorobą.
Jednak zakrzepica (np. naczyń w obrębie miednicy) może przebiegać bezobjawowo. I dowiadujemy się o niej przez przypadek albo w wyniku powikłań. Do najczęstszych należy tzw. zespół pozakrzepowy, który rozwija się na skutek znacznego uszkodzenia zastawek układu żylnego. Może on być następstwem zarówno bezobjawowego, jak objawowego, leczonego i nieleczonego zapalenia żył głębokich podudzia. Cienka, napięta, połyskliwa skóra z brunatnymi przebarwieniami na podudziu to typowe symptomy. Czasem na nodze powstają trudno gojące owrzodzenia, które mają tendencję do nawrotów. Mogą się one pojawić nawet po kilku latach od ustąpienia choroby.

Komu grozi zakrzepica

Na zakrzepicę narażone są osoby, które ukończyły 40 lat i prowadzą mało aktywny tryb życia. Z wiekiem ryzyko choroby rośnie, bo ścianki żył tracą elastyczność i grubieją, co może spowodować uszkodzenie zastawek i zaleganie krwi.
Decydujący wpływ mają związane z wiekiem schorzenia, zwłaszcza nowotworowe i układu krążenia: żylaki, zapalenie żył powierzchownych, nadmierna krzepliwość krwi. Skłonność do zbyt gęstej krwi często jest dziedziczna, ale bywa też skutkiem starzenia się organizmu, zażywania doustnych środków hormonalnych (antykoncepcyjnych i łagodzących objawy menopauzy) lub niektórych chorób, np. zawału, udaru, przewlekłej białaczki, astmy czy reumatoidalnych.
Do powstania zakrzepicy mogą przyczynić się urazy, operacje chirurgiczne (np. ortopedyczne i ginekologiczne), ciąża, przegrzewanie nóg, stojący albo siedzący tryb życia, unieruchomienie na skutek choroby. 
Krążenie może utrudniać ciasna odzież, zakładanie nogi na nogę, guzy w okolicach pachwin i miednicy. Czynnikami ryzyka są też otyłość i błędy dietetyczne: spożywanie zbyt dużej ilości tłuszczów zwierzęcych i cukru, a za mało owoców i warzyw. Żyłom nie służą też nikotyna, kawa i alkohol.

Badania przed diagnozą zakrzepicy

Lekarz może podejrzewać zakrzepicę już na podstawie dokładnego wywiadu i oględzin nogi. Jednak diagnozę powinny potwierdzić badania specjalistyczne. Podstawowym badaniem jest ocena prawdopodobieństwa zakrzepicy według skali Wellsa. Pacjent odpowiada na 12 pytań (8 "dodatnich" i 4 "ujemne") dotyczących ogólnego stanu zdrowia i objawów zakrzepicy – za każdą odpowiedź twierdzącą otrzymuje 1 punkt. Jeśli zagrożenie jest małe (0 lub mniej punktów) albo umiarkowane (1-2), trzeba oznaczyć zawartość D-dimeru we krwi (produkt podstawowego składnika skrzepliny pozwalający ocenić układ krzepnięcia). W przypadku wyniku dodatniego chory zostaje skierowany na USG żył głębokich z przystawką Dopplera. Badanie pozwala dokładnie prześledzić, co dzieje się w żyłach. Zgrubienia na ścianach i zaburzenia w przepływie krwi świadczą o obecności skrzeplin. Jeśli wynik testu Wellsa wskazuje na duże prawdopodobieństwo zakrzepicy (ponad 3 punkty), pacjent od razu dostaje skierowanie na USG. Problem w tym, że osoby z objawami zakrzepicy trafiają do różnych specjalistów – lekarza rodzinnego, dermatologa, chirurga, ortopedy, kardiologa. Taki lekarz musi skierować chorego do chirurga naczyniowego albo angiologa, bo tylko ten może zalecić badania, które potrafią rozpoznać chorobę.

Wyjątkowo robi się stosowaną przez lata flebografię, czyli zdjęcie RTG po podaniu do żył kontrastu, który może nasilić chorobę. Ponadto robi się specjalistyczne badanie krwi - koagulogram, który pozwala ocenić układ krzepnięcia.

Zdaniem eksperta
maska prof. dr hab. med. Witold Tomkowski prezes Polskiej Fundacji do Walki z Zakrzepicą
prof. dr hab. med. Witold Tomkowski prezes Polskiej Fundacji do Walki z Zakrzepicą

– Polska Fundacja do Walki z Zakrzepicą stara się skrócić pacjentom tę drogę przez mękę – mówi prof. Witold Tomkowski. – Chcemy, aby każdy lekarz podejrzewający ZZG mógł dać skierowanie na USG, które byłoby wykonane natychmiast. Bywa, że osoba z nogą bardzo spuchniętą nie ma skrzepliny, a ta z nieznacznym obrzękiem ma ogromny zakrzep. Urwanie się takiego zakrzepu oznacza nagłą śmierć, więc potrzebna jest szybka diagnoza. Każdy z tych specjalistów powinien też mieć możliwość oznaczenia D-dimeru, by diagnostyka była prowadzona zgodnie z zasadami obowiązującymi na świecie – podkreśla prof. Tomkowski.

Długie leczenie zakrzepicy

Wybór metody zależy od zaawansowania choroby i miejsca zakrzepu. W większości przypadków stosuje się terapię zachowawczą w warunkach ambulatoryjnych (gdy choroba dotyczy żył podudzia) albo szpitalnych (jeśli chorują żyły miednicy). 
Terapia zachowawcza polega na podawaniu leków przeciwzakrzepowych, które zmniejszają ryzyko zatoru płucnego, hamują powiększanie się istniejących zakrzeplin i zapobiegają powstawaniu nowych. Najpierw przez 10 dni stosuje się heparynę drobnocząsteczkową w postaci zastrzyków podskórnych (chory może je robić sam sobie). Potem podaje się środki doustne rozrzedzające krew (Acenokumarol) oraz leki flebotropowe wzmacniające i chroniące ściany naczyń żylnych (Detralex, Otrex). 
Na początku kuracji lekarz może zalecić leżenie z uniesioną nogą, żeby nie dopuścić do urwania się zakrzepu. Bardzo ważne w leczeniu zakrzepicy jest noszenie podkolanówek albo rajstop uciskowych (można kupić w aptece). Trzeba je nosić także po zakończeniu kuracji, żeby zapobiec nawrotom choroby.
Leczenie zakrzepowego zapalenia żył głębokich wymaga czasu. Czasem leki trzeba zażywać nawet 9 miesięcy. W większości przypadków kuracja kończy się całkowitym wyleczeniem, niestety, w przypadku genetycznych zaburzeń w układzie krzepnięcia choroba może nawracać.
Mimo że bardzo rzadko usuwa się skrzepliny operacyjnie (interwencja sprzyja powstawaniu nowych skrzeplin) - w przypadku długotrwałej lub nawracającej zakrzepicy z powtarzającymi się zatorami konieczny jest zabieg chirurgiczny. Do żyły głównej dolnej wszczepia się na stałe filtr wykonany ze specjalnego stopu lub nierdzewnej stali, kształtem przypominający otwartą parasolkę. Ma powstrzymać zakrzepy płynące z krwią do tętnicy płucnej.

Zrób to koniecznie

Zrób to koniecznie
  • Jeśli długo siedzisz lub stoisz, co jakiś czas poruszaj stopami, stawaj na palcach i na piętach, pomaszeruj w miejscu. Siedząc, nie krzyżuj nóg.
  • Podróżując autokarem czy samolotem, zdejmij buty, pij dużo wody, od czasu do czasu wykonaj kilka ćwiczeń nogami, przejdź się między rzędami. Rób przerwę na rozprostowanie nóg podczas jazdy samochodem. Dbaj o właściwą wagę ciała. Unikaj potraw tłustych i słodyczy.
  • Pij dużo płynów (minimum 2 l dziennie), by nie dopuścić do odwodnienia powodującego zagęszczenie krwi.
  • Przy żylakach, skłonnościach do obrzęków i “ciężkich nóg” noś uciskowe podkolanówki (są również dla panów) i rajstopy. Duże żylaki trzeba operować.
  • Pamiętaj o codziennych spacerach i gimnastyce. Dobre efekty daje pływanie i jazda na rowerze.
  • Skazani na długie leżenie powinni często napinać i rozluźniać mięśnie łydek, zginać nogi w kolanach, ruszać stopami (trzymać je ok. 15 cm wyżej niż serce), palcami.
  • Zagrożeni chorobą mogą zażywać aspirynę lub jej pochodne, które rozrzedzają krew (75 mg dziennie), np. Acard.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 06.07.2016

Komentarze (1 - 10 z 149)
Ola, 24.03.2016 10.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Warto zrobić badania krwi pod kątem trombofilii...u mnie zakrzepica pojawiła się właśnie z tego powodu i na dodatek w kończynie górnej... nie jest łatwo zrobić badania pod tym kątem , ale warto ...na początek może niech lekarz wypisze skierowanie na didimery...
 
przemek, 10.03.2016 22.37
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
moja mama dostała skierowanie na usg żył w lutym, termin 21 grudnia... nfz i matoły z wiejskiej chyba robią to celowo żeby pacjent nie dożył bo wtedy za leczenie nie trzeba będzie płacić, a składki na ubezpieczenie sami bez pytania pobierają
 
kata, 19.02.2016 21.46
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Zapisz sie do naczyniowca owszem długo czekac ale masz dostep do niego w każdej chwili
 
Niagra, 27.01.2016 22.44
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam złamanie paliczka dalszego i uszkodzony paznokieć... jestem w trakcie in vitro ... muszę brać tabletki anty przez kilka dni... czy grozi mi zakrzepica w tym przypadku ?
 
Stefan, 21.01.2016 19.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Po skręceniu kolana jedną noc przespałem bez szyny (czekając na ortezę) zatem zabezpieczyłem kolano bandażem elastycznym od podudzia do łydki. Chyba zbyt mocno go zawiązałem, bo rano (po ok 6h snu) bolały mnie okolice podudzia. Żadne części nogi nie zdrętwiały. Czy w 6h można się nabawić zakrzepicy?
 
Marysia, 15.12.2015 11.52
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przestrzegam przed tabletkami anty. U mnie, oprócz małej ilości ruchu i zabiegiem w szpitalu, to one wywołały zakrzepicę.
 
barbara, 12.12.2015 05.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
radze osobie ktora napisala ;ze boli ja reka od pobrania krw ....." kochana natychmiast na pogotowie . Ja przezylam zakrzepice w plucach wiem jak to jest nie bezpieczne natychmiast !!!!!
 
dana, 21.11.2015 09.45
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
od czasu pobrania krwi ,boli mnie ręka ,lekarz podejrzewa zakrzepicę ,mam skierowanie do poradni naczyniowej ,ale zapisy dopiero w połowie grudnia na drugi rok ,masakra,co robić?
 
Krystyna, 25.09.2015 17.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jeśli ktoś jest po operacji przepychania tętnicy to proszę napisać, czy boli noga, parzy, już cztery miesiące po nadal.
 
Kate, 18.09.2015 20.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Uważaj!!! Cyklo3 jest ok, ale tylko jako lek wspomagający, pończocha uciskowa...no cóż ja na zakrzepicę leczę się już trzeci miesiąc, najważniejsze to USG doppler, następnie wizyta u chirurga naczyniowego, potem zastrzyki w brzuch, po nich tabletki (ja biorę Xsalerto + Cyklo 3) no i nie pończocha tylko specjalistyczny bandarz. Pończochę będę mogła założyć dopiero gdy opuchlizna całkiem zejdzie. Moja rada - zrób sobie w Polsce USG i zapisz na prywatną wizytę do naczyniowca (na NFZ nie ma co liczyć) i zrób to naprawdę szybko!!!
 
następne »
strona 1 z 15
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
HEMOROIDY (żylaki odbytu): przyczyny, objawy i leczenie hemoroidów HEMOROIDY (żylaki odbytu): przyczyny, objawy i leczenie hemoroidów

Hemoroidy ma co drugi Polak. A przecież żylaki odbytu da się pokonać prostymi metodami. Dlatego nie...

więcej

98716

Domowe metody na hemoroidy: 6 skutecznych sposobów Domowe metody na hemoroidy: 6 skutecznych sposobów

Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, ale terapię trzeba prowadzić zgodnie z zaleceniem...

więcej

77598

Ból w klatce piersiowej to objaw choroby. Przyczyny bólu w klatce piersiowej Ból w klatce piersiowej to objaw choroby. Przyczyny bólu w klatce piersiowej

Ból w klatce piersiowej występuje w przebiegu wielu schorzeń, nie tylko tych układu...

więcej

76291

Zakrzepica: przyczyny, objawy i leczenie Zakrzepica: przyczyny, objawy i leczenie

Zakrzepica - żylna choroba zakrzepowo-zatorowa czyli zakrzepowe zapalenie żył głębokich czyli...

więcej

65958

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Niestety bez badania lekarskiego nie jest możliwe ustalenie jednoznacznego rozpoznania. W diagnostyce różnicowej opisywanych zmian nalezy uwzglednić między innymi: łupież pstry, bielactwo rzekome,...

Ogólne zalecenia dotyczą tylko kwasu foliowego, który powinien być przyjmowany w dobowej dawce 400 mcg.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.