PANCYTOPENIA - przyczyny, objawy i leczenie

Autor: Monika Majewska

Pancytopenia to stan, w przebiegu którego dochodzi do niedoboru krwinek czerwonych (erytrocytów) i białych (leukocytów), a także płytek krwi (trombocytów). Wówczas pojawia się wachlarz objawów, które mogą wskazywać na wiele różnych chorób. Jakie są przyczyny i objawy pancytopenii? Na czym polega leczenie?

Pancytopenia to stan, w przebiegu którego dochodzi do niedoboru wszystkich elementów morfotycznych krwi, a więc krwinek czerwonych (erytrocytów) i białych (leukocytów), a także płytek krwi (trombocytów), najczęściej w wyniku uszkodzenia szpiku z różnych przyczyn. W terminologii medycznej pancytopenia nie jest jednostką chorobową, lecz zespołem cech laboratoryjnych, które mogą być spowodowane licznymi przyczynami.

Pancytopenia - przyczyny

Pancytopenia może mieć charakter wrodzony (najczęściej zespół Fanconiego) lub nabyty. W tym drugim przypadku za rozwój pancytopenii mogą odpowiadać:

  • ciężkie zakażenia bakteryjne (posocznica, bakteryjne zapalenie wsierdzia, dur brzuszny)
  • prasówka gruźlicza
  • zakażenia pierwotniakowe (np. malaria)
  • ciężkie infekcje wirusowe (grypa, wirusowe zapalenie wątroby)
  • zespoły rozrostowe układu krwiotwórczego (w tym ostre białaczki, zespoły mielodysplastyczne, zwłóknienie szpiku)
  • nowotwory, które zajmują utkanie szpikowe
  • choroba Addisona-Biermera
  • kolagenozy
  • nocna napadowa hemoglobinuria
  • przewlekłe zapalenie kości
  • marskość wątroby
  • tzw. hipersplenizma (nadczynność śledziony)
  • niektóre leki (np. przeciwnowotworowe)

30-50 proc. przypadków to pancytopenie samoistne, czyli takie, których przyczyna jest nieznana.

Nie przegap

Pancytopenia - objawy

Objawy pancytopenii wynikają z:

1. niedoboru krwinek czerwonych (erytrocytopenia). Wówczas pojawiają się symptomy niedokrwistości (anemii):

  • bladość
  • zmęczenie
  • osłabienie
  • zawroty i bóle głowy
  • problemy z pamięcią i koncentracją

SPRAWDŹ>>Zawroty głowy. Jakie mogą być przyczyny zawrotów głowy? O czym mogą świadczyć zawroty głowy?

2. niedoboru krwinek białych (leukopenia), które odpowiadają za odporność organizmu:

  • podatność na rozwój infekcji
  • przedłużony czas trwania zakażeń

3. niedoboru płytek krwi (małopłytkowości), które odpowiadają za krzepnięcie krwi:

  • drobne wybroczyny na skórze i błonach śluzowych
  • nasilenie się krwawień z małych ran i zadrapań
  • krwawienia z nosa, dziąseł

WARTO WIEDZIEĆ>>Przyczyny krwawień z nosa: leki, nadciśnienie, polipy, wysuszona śluzówka

Do tego dołączają objawy choroby, która jest odpowiedzialna za rozwój pancytopenii.

Pancytopenia - diagnoza

W przypadku podejrzenia pancytopenii wykonuje się morfologię krwi. Wówczas zmniejszone są stężenia hemoglobiny, wskaźnik hematokrytowy i liczba krwinek czerwonych. Leukopenia (obniżona liczba białych krwinek), granulocytopenia (zmniejszenie liczby granulocytów - rodzaju białych krwinek) i małopłytkowość (spadek liczby płytek krwi) mogą być niejednokrotnie bardzo nasilone.

Ponadto wykonuje się badanie szpiku kostnego. W przypadku pancytopenii zwykle obserwuje się aplazję lub hipolazję szpiku, choć czasami (zależy to od przyczyny pancytopenii) szpik może być prawidło- lub bogatokomórkowy.

Pancytopenia - leczenie

Terapia polega na leczeniu choroby, która wywołała pancytopenię, a także łagodzenie ww. objawów, np. przetaczanie krwi lub koncentratu płytkowego. Lekarz może również zdecydować o podaniu czynników wzrostu dla krwinek lub erytropoetyny (to hormon stymulujący produkcję czerwonych krwinek).

Bibliografia:

Mariańska B., Fabijańska-Mitek J., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 12.06.2015

reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Tachykardia oznacza przyspieszone bicie serca Tachykardia oznacza przyspieszone bicie serca

Terminem tachykardia określa się przyspieszone bicie serca. Tachykardię może wywołać nadmierny...

więcej

23246

Czy masz NADCIŚNIENIE? Objawy, badania i sposoby na obniżenie ciśnienia Czy masz NADCIŚNIENIE? Objawy, badania i sposoby na obniżenie ciśnienia

Często miewasz zawroty głowy, szumi ci w uszach, źle sypiasz? Zmierz sobie ciśnienie! Dolegliwości...

więcej

26701

Zawał serca - jak go rozpoznać? Nietypowe objawy ZAWAŁU SERCA Zawał serca - jak go rozpoznać? Nietypowe objawy ZAWAŁU SERCA

W Polsce każdego dnia około 300 osób ma zawał serca. Nie zawsze jego objawem jest ostry ból w...

więcej

43614

Domowe sposoby na nadciśnienie. Jak obniżyć ciśnienie tętnicze bez leków? Domowe sposoby na nadciśnienie. Jak obniżyć ciśnienie tętnicze bez leków?

Domowe sposoby na nadciśnienie tętnicze sprawią, że uchronisz serce przed skutkami często...

więcej

47012

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Jeśli nie ma pani objawów klinicznych nadczynności tarczycy, nie wymaga pani leczenia, jedynie kontrolowania stężenia TSH i ewentualnie wykonania innych badań dodatkowych. Jego poziom niedługo wróci...

Nie ma związku między białymi plamami na paznokciach i na zębach. Białe plamy na zębach mogą świadczyć o nadmiarze, jak i niedoborze fluoru.

Mniejsze ma znaczenie średnica pęcherzyka, większe to, czy rośnie prawidłowo. Pregnyl podaje się przed owulacją przy średnicy pęcherzyka wynoszącej 16-18 mm. Pęcherzyk owulacyjny może mieć średnicę...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.