PANCYTOPENIA - przyczyny, objawy i leczenie

Autor: Monika Majewska

Pancytopenia to stan, w przebiegu którego dochodzi do niedoboru krwinek czerwonych (erytrocytów) i białych (leukocytów), a także płytek krwi (trombocytów). Wówczas pojawia się wachlarz objawów, które mogą wskazywać na wiele różnych chorób. Jakie są przyczyny i objawy pancytopenii? Na czym polega leczenie?

Pancytopenia to stan, w przebiegu którego dochodzi do niedoboru wszystkich elementów morfotycznych krwi, a więc krwinek czerwonych (erytrocytów) i białych (leukocytów), a także płytek krwi (trombocytów), najczęściej w wyniku uszkodzenia szpiku z różnych przyczyn. W terminologii medycznej pancytopenia nie jest jednostką chorobową, lecz zespołem cech laboratoryjnych, które mogą być spowodowane licznymi przyczynami.

Pancytopenia - przyczyny

Pancytopenia może mieć charakter wrodzony (najczęściej zespół Fanconiego) lub nabyty. W tym drugim przypadku za rozwój pancytopenii mogą odpowiadać:

  • ciężkie zakażenia bakteryjne (posocznica, bakteryjne zapalenie wsierdzia, dur brzuszny)
  • prasówka gruźlicza
  • zakażenia pierwotniakowe (np. malaria)
  • ciężkie infekcje wirusowe (grypa, wirusowe zapalenie wątroby)
  • zespoły rozrostowe układu krwiotwórczego (w tym ostre białaczki, zespoły mielodysplastyczne, zwłóknienie szpiku)
  • nowotwory, które zajmują utkanie szpikowe
  • choroba Addisona-Biermera
  • kolagenozy
  • nocna napadowa hemoglobinuria
  • przewlekłe zapalenie kości
  • marskość wątroby
  • tzw. hipersplenizma (nadczynność śledziony)
  • niektóre leki (np. przeciwnowotworowe)

30-50 proc. przypadków to pancytopenie samoistne, czyli takie, których przyczyna jest nieznana.

Nie przegap

Pancytopenia - objawy

Objawy pancytopenii wynikają z:

1. niedoboru krwinek czerwonych (erytrocytopenia). Wówczas pojawiają się symptomy niedokrwistości (anemii):

  • bladość
  • zmęczenie
  • osłabienie
  • zawroty i bóle głowy
  • problemy z pamięcią i koncentracją

SPRAWDŹ>>Zawroty głowy. Jakie mogą być przyczyny zawrotów głowy? O czym mogą świadczyć zawroty głowy?

2. niedoboru krwinek białych (leukopenia), które odpowiadają za odporność organizmu:

  • podatność na rozwój infekcji
  • przedłużony czas trwania zakażeń

3. niedoboru płytek krwi (małopłytkowości), które odpowiadają za krzepnięcie krwi:

  • drobne wybroczyny na skórze i błonach śluzowych
  • nasilenie się krwawień z małych ran i zadrapań
  • krwawienia z nosa, dziąseł

WARTO WIEDZIEĆ>>Przyczyny krwawień z nosa: leki, nadciśnienie, polipy, wysuszona śluzówka

Do tego dołączają objawy choroby, która jest odpowiedzialna za rozwój pancytopenii.

Pancytopenia - diagnoza

W przypadku podejrzenia pancytopenii wykonuje się morfologię krwi. Wówczas zmniejszone są stężenia hemoglobiny, wskaźnik hematokrytowy i liczba krwinek czerwonych. Leukopenia (obniżona liczba białych krwinek), granulocytopenia (zmniejszenie liczby granulocytów - rodzaju białych krwinek) i małopłytkowość (spadek liczby płytek krwi) mogą być niejednokrotnie bardzo nasilone.

Ponadto wykonuje się badanie szpiku kostnego. W przypadku pancytopenii zwykle obserwuje się aplazję lub hipolazję szpiku, choć czasami (zależy to od przyczyny pancytopenii) szpik może być prawidło- lub bogatokomórkowy.

Pancytopenia - leczenie

Terapia polega na leczeniu choroby, która wywołała pancytopenię, a także łagodzenie ww. objawów, np. przetaczanie krwi lub koncentratu płytkowego. Lekarz może również zdecydować o podaniu czynników wzrostu dla krwinek lub erytropoetyny (to hormon stymulujący produkcję czerwonych krwinek).

Bibliografia:

Mariańska B., Fabijańska-Mitek J., Windyga J., Badania laboratoryjne w hematologii, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 12.06.2015

reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
HEMOROIDY to skutek niewłaściwej diety, nadwagi i braku ruchu HEMOROIDY to skutek niewłaściwej diety, nadwagi i braku ruchu

Hemoroidy są chorobą cywilizacyjną i mogą dokuczać każdemu niezależnie od wieku. Żylaki odbytu to...

więcej

20249

Anemia. Jakie są przyczyny i objawy anemii? Anemia. Jakie są przyczyny i objawy anemii?

Anemia to choroba, w której występują zaburzenia związane z czerwonymi krwinkami i ilością...

więcej

49124

Czy masz NADCIŚNIENIE? Objawy, badania i sposoby na obniżenie ciśnienia Czy masz NADCIŚNIENIE? Objawy, badania i sposoby na obniżenie ciśnienia

Często miewasz zawroty głowy, szumi ci w uszach, źle sypiasz? Zmierz sobie ciśnienie! Dolegliwości...

więcej

26701

ARYTMIA SERCA - objawy, skutki, diagnoza, leczenie ARYTMIA SERCA - objawy, skutki, diagnoza, leczenie

W ciągu doby nasze serce naturalnie zmienia swój rytm. Łomocze, potyka się lub niemal zamiera. To...

więcej

39745

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Sugeruję poddać się najpierw zabiegowi higieny jamy ustnej. Zabieg taki można przeprowadzać w znieczuleniu, jeśli jest to stresujące dla pacjenta. Po takim zabiegu dentysta oceni stan Pani jamy...

Nie stosuje się leczenia operacyjnego rozstępów. Polecane są to raczej inne techniki z zakresu medycyny estetycznej. Leczenie zabiegowe rozstępów jest terapią plastyczną, która nie jest objęta...

Gojenie jest utrudnione z powodu wysokiej temperatury. Radzę przykładać zimne okłady w bolące miejsce.

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.