Grupa krwi – czym jest, jak się ją dziedziczy i... co mówi o naszym charakterze

Autor: Joanna Malik

Grupa krwi to zestaw antygenów występujących na krwinkach czerwonych. Wyróżniamy grupy krwi: A, B, AB oraz 0. Dodatkowo każda grupa charakteryzuje się czynnikiem Rh, czyli obecnością antygenu D lub jej brakiem. Co decyduje o tym, że mamy np. grupę krwi 0, a nie A? Jak dziedziczymy grupę krwi? Dlaczego warto znać swoją grupę krwi?

Najstarszą grupą krwi jest grupa krwi 0, a najmłodszą - grupa krwi AB.

Grupa krwi – czym jest, jak się ją dziedziczy i... co mówi o naszym charakterze

Grupa krwi to zestaw antygenów, czyli pewnych charakterystycznych białek, obecnych na krwinkach czerwonych (erytrocytach). Od nich zależy zjawisko aglutynacji, czyli zlepiania się ze sobą poszczególnych krwinek. Ponieważ na erytrocytach występuje wiele swoistych antygenów, istnieje także wiele układów grup krwi. Do tej pory opisano u człowieka 35 takich układów. Jednak najważniejsze są układy grup głównych – A, B, 0 oraz układ Rh. Grupa krwi jest stałą cechą danego człowieka. Stabilizuje się ok. 2. roku życia i już się nie zmienia. Natomiast czasem po przeszczepie szpiku kostnego zdarza się, że pacjent otrzymuje także nową grupę krwi, ponieważ nowy szpik wytwarza krwinki czerwone z antygenami dawcy.

Znajomość grupy krwi, a także czynnika Rh jest niezbędna przy przetaczaniu krwi, przeszczepianiu narządów oraz w sytuacji, kiedy para planuje zajście w ciążę, a jest w tzw. konflikcie serologicznym.

Układ A, B, 0

Obecność antygenu A lub B lub ich brak decyduje o przynależności do jednej z podstawowych czterech grup: A, B, AB lub 0. I tak:

- grupa krwi A - ma na krwinkach antygen A
- grupa krwi B - ma na krwinkach antygen B
- grupa krwi AB - ma na krwinkach antygen A i antygen B
- grupa krwi 0 - nie ma antygenów na krwinkach

O ile na powierzchni erytrocytów występują antygeny, to w osoczu krwi znajdują się przeciwciała przeciw nieobecnym antygenom, a więc:

- w grupie A - przeciwciała anty-B
- w grupie B - przeciwciała anty-A
- w grupie 0 - przeciwciała anty-A i anty-B
- w grupie AB - brak przeciwciał

źródło grafiki: krwiodawcy.org - portal tworzony przez honorowych dawców krwi

Układ Rh

Oprócz antygenów A i B, duże znaczenie ma też antygen D, który określa czynnik Rh+ lub Rh-. Jeżeli ktoś ma antygen D (aż 85% ludzi ma) oznacza to, że jest Rh dodatni, czyli Rh+, a jeśli nie ma – jest Rh ujemny, czyli Rh-. Do układu Rh należą także, mniej istotne, antygeny: C, c, E, e i inne.

Warto wiedzieć

Ważne

Konflikt serologiczny a czynnik Rh

Określenie czynnika Rh jest istotne w kontekście konfliktu serologicznego. Konflikt ten występuje, gdy matka ma grupę Rh-, a dziecko Rh+ (odziedziczoną po ojcu). Przy pierwszym dziecku konflikt nie występuje, dopiero przy drugim. Chodzi o to, że podczas pierwszego porodu do krwiobiegu matki dostają się antygeny D od dziecka. Organizm kobiety zaczyna wtedy wytwarzać przeciwciała skierowane przeciw antygenowi D. Wówczas w drugiej ciąży te przeciwciała przedostają się przez łożysko i zaczynają niszczyć krwinki dziecka. By nie dopuścić do tej sytuacji, od razu po pierwszym porodzie matce podaje się immunoglobulinę, która niszczy krwinki Rh+ zanim układ immunologiczny kobiety zacznie reagować.

Układ Kell

Dotyczy antygenu K, który aktywuje układ odpornościowy. Przeciwciała anty-K to następne najczęściej występujące przeciwciała, zaraz po anty-Rh. U kobiet w ciąży mogą być przyczyną choroby hemolitycznej noworodków, gdy płód jest K-dodatni. Przeciwciała anty-K powstają często w trakcie masywnych transfuzji, gdy K-ujemny biorca otrzyma krew K-dodatnią. Dlatego powinno się osobom z krwią K-ujemną przetaczać tylko krew K-ujemną.

Warto wiedzieć

Ważne

Od kiedy wiemy o istnieniu grup krwi?

Jako pierwszy odkrycia, że istnieją różne rodzaje krwi dokonał Karl Landsteiner w 1901 r. Zauważył on występowanie na krwinkach czerwonych dwóch antygenów, które warunkują zjawisko aglutynacji, czyli zlepiania się ze sobą poszczególnych krwinek. Jego odkrycie wyjaśniło, dlaczego jedni ludzi mogą wymieniać między sobą krew, a inni - nie. Do czasu Landsteinera nie wiadomo było, z jakiego powodu transfuzje raz się przyjmowały, a raz nie. Naukę Landsteinera rozwinęli Ludwik Hirszfeld i Emil von Dungern. To oni wprowadzili symbole A, B, AB i 0, co przyjęto na świecie w 1928 r.

Dziedziczenie grup krwi

Dziedziczenie grup krwi według układu Rh

Rodzic

 

Rodzic

DD (Rh+)

Dd (Rh+)

dd (Rh-)

DD (Rh+)

DD (Rh+)

DD lub Dd (Rh+)

Dd (Rh+)

Dd (Rh+)

DD lub Dd (Rh+)

DD lub Dd (Rh+) lub dd (Rh-)

Dd (Rh+) lub dd (Rh-)

dd (Rh-) Dd (Rh+) Dd (Rh+) lub dd (Rh-) dd (Rh-)

Dziedziczenie grup krwi według układu A, B, 0

Ojciec

 

Matka

grupa krwi

0

A

B

AB

0

0

A, 0

B, 0

A, B

A

A, 0

A, 0

0, A, B, AB

A, B, AB

B

B, 0

0, A, B, AB

B, 0

A, B, AB

AB

A, B

A, B, AB

A, B, AB

A, B, AB

Przetaczanie krwi

Istnieją choroby i sytuacje, w których niezbędne jest przetoczenie krwi. Można tu wymienić leczenie chorób krwi, przeszczepianie narządów, ciążę. Pacjentowi przetacza się krew z tej samej grupy w zakresie A, B, 0 oraz w zakresie antygenu D, a więc np. osobie z A Rh+ podać należy krew ARh+. W wyjątkowych okolicznościach można choremu przetoczyć krew 0Rh- (uniwersalną). W przypadku przetoczenia krwi z antygenami, których pacjent nie ma występuje groźna reakcja poprzetoczeniowa. Jeśli pacjent ma grupę krwi:

  • AB+ – może otrzymać każdą krew
  • AB- – może otrzymać 0-, B-, A-, AB-
  • A+ – może otrzymać 0-, 0+, A-, A+
  • A- – może otrzymać 0-, A-
  • B+ – może otrzymać 0-, 0+, B-, B+
  • B- – może otrzymać 0-, B-
  • 0+ – może otrzymać 0-, 0+
  • 0- – może otrzymać 0-

Sprawdź również, jakim jesteś dawcą i biorcą krwi!

Pochodzenie grup krwi i co ono oznacza. Grupy krwi a charakter

Wokół grup krwi powstało wiele teorii, wedle których określają one nasze cechy osobowości (hematopsychologia), dyktują dietę, a nawet predysponują nas do wykonywania pewnych zawodów. Czy można im wierzyć? Trudno stwierdzić, ale na pewno są to teorie bardzo ciekawe. Np.:

Grupa 0 – to najstarsza grupa krwi. Pojawiła się 40 tys. lat p.n.e. Wtedy ludzie byli zręcznymi myśliwymi, którzy żywili się głównie mięsem oraz znalezionymi owocami, jagodami. Do dziś osoby z tą grupą krwi mają stosunkowo odporny układ pokarmowy, ale nietolerancyjny na zmiany. Ze stresem radzą sobie poprzez intensywną aktywność fizyczną. Mają cechy przywódcze, silną wolę, dużo energii i łatwość nawiązywania kontaktów. Nadają się np. na bankierów.

Grupa A – pojawiła się ok. 20 tys. lat p.n.e. jako reakcja na nowe warunki środowiskowe. To typowi wegetarianie. Zajmowali się rolnictwem, potrafili już też hodować zwierzęta. Przestali wędrować, a zaczęli żyć w stałych miejscach, budować osady. To spowodowało, że ich system immunologiczny się wzmocnił i stali się bardziej odporni na infekcje typowe dla zatłoczonej społeczności. Lekarstwem na stres dla ludzi z grupą krwi A są ćwiczenia relaksujące, jak joga czy tai-chi. To introwertycy, perfekcjoniści, osoby sumienne i obowiązkowe, godne zaufania.

Grupa B – rozwinęła się ok. 13 tys. lat p.n.e. Dziś to jedyna grupa krwi, która w pełni toleruje mleko. Osoby z tą grupą mają silny system odpornościowy i tolerancyjny układ pokarmowy, często spełniają się jako artyści. Są impulsywne i nadwrażliwe.

Grupa AB – wyłoniła się ok. 1 tys. lat p.n.e. i jest to tzw. nowoczesna grupa krwi, bardzo rzadka. To połączenie grup A i B. Ludzie z grupą krwi AB dobrze tolerują zmiany środowiskowe i pokarmowe, mają silny układ immunologiczny, a stres rozładowują przez rozwój duchowy. Są to osoby miłe i bezproblemowe. To dobrzy organizatorzy.

Polecamy

Oddawanie krwi krok po kroku. Kto może zostać krwiodawcą?

Aby zostać krwiodawcą powinieneś być zdrowy i ważyć minimum 50 kg. Mężczyźni w ciągu roku mogą oddać krew o dwa razy więcej niż kobiety. Dowiedz się, ile mililitrów krwi oddaje Honorowy Krwiodawca za jednym razem.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 20.03.2017

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
HEMOROIDY (żylaki odbytu): przyczyny, objawy i leczenie hemoroidów HEMOROIDY (żylaki odbytu): przyczyny, objawy i leczenie hemoroidów

Hemoroidy ma co drugi Polak. A przecież żylaki odbytu da się pokonać prostymi metodami. Dlatego nie...

więcej

816

Ból w klatce piersiowej to objaw choroby. Przyczyny bólu w klatce piersiowej Ból w klatce piersiowej to objaw choroby. Przyczyny bólu w klatce piersiowej

Ból w klatce piersiowej występuje w przebiegu wielu schorzeń, nie tylko tych układu...

więcej

722

Domowe sposoby na nadciśnienie. Jak obniżyć ciśnienie tętnicze bez leków? Domowe sposoby na nadciśnienie. Jak obniżyć ciśnienie tętnicze bez leków?

Domowe sposoby na nadciśnienie tętnicze sprawią, że uchronisz serce przed skutkami często...

więcej

717

Domowe metody na hemoroidy: 6 skutecznych sposobów Domowe metody na hemoroidy: 6 skutecznych sposobów

Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, ale terapię trzeba prowadzić zgodnie z zaleceniem...

więcej

625

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Konieczna w opisywanym przypadku jest wizyta u dermatologa. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić między innymi rogowiec dłoni i stóp, wyprysk hiperkeratotyczny, łuszczycę i grzybicę. W tym celu...

Jeżeli terapia logopedyczna nie jest kontynuowana w domu podczas samodzielnych ćwiczeń zaleconych przez logopedę, nie może być skuteczna. Zajęcia ze specjalistą raz w tygodniu wystarczą, powinny...

Biopsja szyjki macicy jest zabiegiem o niewielkim ryzyku powikłań w tym zatorowości, można go wykonać w znieczuleniu miejscowym co dodatkowo minimalizuje ryzyko powikłań.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.