Odleżyny: rany na skórze sprawiają ból i są trudne do wyleczenia

29 komentarze
Autor: lek. med. Anna Jaworska

Ludzie przykuci przez chorobę do łóżka często narzekają na odleżyny. Te trudno gojące się zmiany na skórze mogą powstać nawet w ciągu kilku godzin, sprawiają ogromny ból i mogą być przyczyną zakażeń. Co zrobić, by ryzyko takich powikłań było jak najmniejsze?

Pierwszym niepokojącym sygnałem jest zaczerwienienie skóry, zwłaszcza jeśli nie znika pod wpływem ucisku. Na tym etapie odleżynę można jeszcze w miarę łatwo wyleczyć. Potem zaczerwienione miejsce ciemnieje.
Niedokrwiona tkanka ulega obumarciu i staje się żółtawa, brązowa, aż wreszcie czarna. Martwa oddziela się od zdrowych, tworząc owrzodzenia odleżynowe. Takie zmiany leczy się bardzo trudno, a częste zakażenia rany dodatkowo komplikują terapię.

Odleżyny wymagają częstych zmian ułożenia chorego

Podstawą profilaktyki jest regularna - przynajmniej co dwie godziny - zmiana ułożenia chorego. Chory może to robić sam lub z pomocą drugiej osoby. Lepiej, aby nie leżał całkiem na boku, ponieważ w tej pozycji uciska szczególnie podatne na powstanie odleżyn okolice, w których kość udowa styka się z miednicą. W tym miejscu oraz w okolicy kości krzyżowej i ogonowej najczęściej powstają odleżyny. Należy ograniczyć także siedzenie w łóżku, ponieważ chory zwykle dość szybko się zsuwa i uciska dolne partie pleców.
Codzienne oklepywanie miejsc narażonych na ucisk usprawnia krążenie krwi. Jeśli chory jest szczególnie zagrożony powstaniem odleżyn, należy go oklepywać kilka razy dziennie. W tym celu dłoń ze złączonymi palcami układamy w “daszek”. Oklepujemy w ten sposób, aby między naszą dłonią a skórą chorego powstała tzw. poduszka powietrzna.
Nie wolno gwałtownie rozcierać ani masować ciała. Taki silny ucisk na skórę nie tylko boli, ale może także dać efekt odwrotny od zamierzonego, czyli zaburzać krążenie, zamiast je pobudzać.
Trzeba też codziennie dokładnie oglądać skórę chorego. Jeśli pojawią się niepokojące objawy, np. zaczerwienienie, pęknięcia naskórka, trzeba jak najszybciej zgłosić się do lekarza, aby nie dopuścić do rozwoju choroby.

Odpowiednia higiena odgrywa dużą rolę w profilaktyce odleżyn

Aby uniknąć podrażnień i nie niszczyć naturalnego, lekko kwaśnego odczynu skóry, do mycia najlepiej używać delikatnych mydeł o pH 5,5.
Po umyciu dokładnie osuszamy ciało ręcznikiem (ale bez pocierania), szczególną uwagę zwracając na okolicę fałdów. Gdy skóra pozostaje wilgotna, dochodzi do jej maceracji, czyli rozpulchniania naskórka, co sprzyja powstawaniu odleżyn.
Umytą i osuszoną skórę natłuszczamy, np. oliwką lub linomagiem, a jeśli jest nadmiernie sucha 0,5-proc. kremem propolisowym. Profilaktycznie w miejsca narażone na ucisk stosuje się także maść nagietkową lub lanolinową. Nie powinno się jednocześnie stosować środków natłuszczających i talku lub pudru (używa się ich, aby zapobiegać odparzeniom), bo wspólnie tworzą skorupkę, która drażni skórę.

Warto wiedzieć

Ważne

Odleżyny to uszkodzenie skóry w wyniku długotrwałego ucisku lub tarcia. Ucisk zaburza dopływ krwi do skóry, powoduje niedokrwienie i w konsekwencji obumieranie tkanek. Odleżyny tworzą się najszybciej tam, gdzie skóra i znajdująca się pod nią tkanka są blisko kości, np. w okolicy miednicy i kości krzyżowej, na łopatkach, łokciach, piętach, potylicy, a czasem także na... uszach.

Odpowiednie akcesoria chronią przed odleżynami

Choć najważniejsza jest właściwa opieka i częste zmiany pozycji chorego, warto też pomyśleć o odpowiednim wyposażeniu, które chroni przed odleżynami.
Ważne jest łóżko. Chory spędza w nim ok. 720 godzin miesięcznie! Ustawiamy je tak, aby mieć swobodny dostęp do chorego z każdej strony. Pościel powinna być miękka, bez zagnieceń, prześcieradło naciągnięte, aby nie powstały na nim żadne fałdki. Można je wyłożyć flanelą lub skórą baranią - zawierają lanolinę łagodzącą podrażnienia. W łóżku nie może być żadnych okruchów.
Powstawaniu odleżyn zapobiega też specjalny materac (choć nawet najlepszy nie zastąpi właściwej opieki i częstej zmiany pozycji chorego). Bardzo dobre są materace zmiennociśnieniowe ze specjalnymi komorami, w które wtłaczane jest powietrze. Dzięki silniejszemu lub słabszemu napompowaniu zmienia się nacisk na różne partie ciała stykające się z materacem oraz poprawia ukrwienie.
Stosuje się także materace żelowe, z lateksu lub innego mikroporowatego materiału. Materac może być też wykonany z falistej gąbki - przypomina jeża, którego kolce przy każdym ruchu wywierają ucisk na inne partie ciała.
W sklepach ze sprzętem rehabilitacyjnym dostępne są też specjalne krążki przeciwodleżynowe (np. pod pośladki), kliny, ochraniacze na stopy, podpórki na łokcie i pięty, wałki pod kark i kolana.

Co sprzyja powstawaniu odleżyn

Przede wszystkim długotrwałe unieruchomienie w jednej pozycji. Ale odleżyny mogą powstać nawet w kilka godzin, np. gdy chory jest w podeszłym wieku i złym stanie ogólnym. Skóra osób starszych jest gorzej ukrwiona z powodu ograniczonej aktywności ruchowej, a także często występujących w tym wieku zaburzeń krążenia. Przyczyną odleżyn może być też zawilgocenie skóry, niedostateczna higiena, nierówności pościeli, wychudzenie lub przeciwnie - otyłość. Ryzyko jest większe, gdy osoba skazana na leżenie cierpi z powodu innych chorób, np. cukrzycy, niewydolności krążenia, nietrzymania zwieraczy.

Pod kontrolą lekarza

Odleżyny można leczyć w domu, ale pod kontrolą lekarza, który zadecyduje o sposobie leczenia: przykładaniu opatrunków, stosowaniu antybiotyków lub interwencji chirurga (np. oczyszczenie rany przez usunięcie martwiczych tkanek).

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Purestock

Aktualizacja: 19.03.2014

Komentarze (1 - 10 z 29)
Tomek, 19.12.2015 09.04
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam odnośnie stosowania larw much - potwierdzam ich skuteczność. Jednak trzeba pamiętać że one tylko oczyszczą bardzo skutecznie i dokładnie ranę ale jej nie wyleczą! Stosuję je od kilku lat z dobrym skutkiem przy leczeniu rozległych odleżyn u ojca. Kosztują około 150 zł za fiolkę. Sprowadzamy je z laboratorium z Kędzierzyna.
 
karolinapestka, 18.12.2015 13.00
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Polecam poszukanie dobrego lekarza chirurga na te dolegliwości na znajdzlekarza.pl.
 
Aga, 15.12.2015 23.08
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
odlezyny czym leczyc
 
Monika, 02.12.2015 21.55
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja polecam alezin. Jest to produkt na odleżyny , otarcia i odparzenia. Można go kupić w aptece za około 14 zł w aptece. Posiada bogaty skład: tlenek cynku, lanolina, żel aloesowy, prowitamina B5 oraz aktywne składniki balsamu peruwiańskiego.
 
Erni, 07.10.2015 13.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
przy trudnogojących się ranach dobre są też pijawki, w ciechanowie podobno jest gabinet który się tym zajmuje
 
Krzysztof, 05.11.2014 22.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tylko ze ja na owrzodzenie podudzi. Pomogło super. Miałem wrastających pazur u nogi zacząłem smarować i te pomogło. Cud czy co?
 
Marek, 02.11.2014 01.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Hyperoil. Moi drodzy! Kto korzystał ten wie! Przeglądam internet i tak niewiele o tym piszą! Pewnie dlatego, ze to dość nowe w Polsce. Ja posłuchałem znajomego i kupiłem w internecie. Poprostu super! Na początku mysalelem ze to ściema bo nie wolno niczym rany dezynfekować tylko sola fizjologiczna przemyć, ale o dziwo zadziałało i to szybko!!! Jak by co to podeśle strone !
 
Marcin, 28.07.2014 09.58
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy mogę odwołać się do tego artykułu na moim blogu http://medycynaseniora.pl/
 
teresa, 27.06.2014 12.18
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Przy odleżynach bardzo pomocny jest sudocrem, ta maść sprawdza się u mojej teściowej najlepiej, a skłonności do powstawania ran ma duże mimo przestrzegania wszystkich zasad higieny i częstym obracaniu. Dlatego bez Sudocremu byłoby ciężko
 
makulka33, 22.06.2014 19.12
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Chyba nie dałabym sobie wpuścić larw, bałabym się. Przy odleżynach używałam curiosinu na przyspieszenie gojenia i byłam cały czas pod opieką lekarza, przepisywał mi maści na zamówienie. Na szczęście pomogło.
 
następne »
strona 1 z 3
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
ZAJADY - jakie są przyczyny zajadów? Jak odróżnić zajady od opryszczki? ZAJADY - jakie są przyczyny zajadów? Jak odróżnić zajady od opryszczki?

Zajady to stan zapalny kącików ust. Zaczyna się od niewielkiego zaczerwienienia, jednak z czasem...

więcej

39951

KURZAJKI - jak wykurzyć WIRUSA HPV ze skóry? KURZAJKI - jak wykurzyć WIRUSA HPV ze skóry?

Krępujemy się podać usianą kurzajkami dłoń. A pozbyć się ich jest niełatwo, bo są uparte i...

więcej

30154

Leczenie grzybicy paznokci. Czy można leczyć grzybicę paznokci w domu? Leczenie grzybicy paznokci. Czy można leczyć grzybicę paznokci w domu?

Grzybica paznokci najczęściej dotyczy paznokci stóp. Jak leczyć grzybicę paznokci: iść do lekarza...

więcej

30780

Czyrak: nieestetyczny wrzód czy choroba zagrażająca zdrowiu? Czyrak: nieestetyczny wrzód czy choroba zagrażająca zdrowiu?

Czyrak to bolesny, brzydki wrzód. Najpierw pojawia się krostka, w której zaczyna zbierać się ropa...

więcej

40940

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Nie mogę wyjaśnić pani problemu, ponieważ nie znam szczegółów. Mogę tylko tak ogólnie. Ucisk na macicę mógł być przyczyną wypadnięcia lub wynicowania macicy. Takie powikłanie wymaga szybkiego...

Wyprysk kontaktowy, poza eliminacją czynników drażniących oraz stosowaniem emolientów, często wymaga terapii ogólnej. Dobierana jest ona zawsze indywidualnie, w zależności od nasilenia zmian skórnych...

Sugeruję takie zabiegi i w takiej kolejności. Najpierw zabieg higieny jamy ustnej, potem (ewentualnie) wybielanie i na koniec - wymiana wypełnień.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.