Odleżyny: jak zapobiegać i leczyć rany na skórze

4 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Odleżyny to uszkodzenia skóry oraz znajdujących się pod nią tkanek i kości, które pojawiają się w czasie długiego leżenia. Powstają z powodu długotrwałego ucisku, który hamuje prawidłowy przepływ krwi. Odleżyny mogą doprowadzić do zakażenia organizmu, a nawet śmierci chorego. Trudno je leczyć, łatwiej im zapobiegać.

Odleżyny zwykle tworzą się w miejscach najbardziej narażonych na długotrwały ucisk. Jeśli chory leży na plecach, pojawiają się tam, gdzie stale naciska materac, czyli wzdłuż kręgosłupa, przeważnie w okolicy kości guzicznej i krzyżowej. Mogą też powstać na potylicy, małżowinach usznych, na łopatkach, łokciach, piętach, a także w miejscach stale uciskanych przez przykrycie, np. na kolanach. Jeżeli chory leży na boku, odleżyny powstają w okolicy stawu biodrowego, na wewnętrznej stronie kolan, przy kostkach nóg i za uszami. Z kolei przy źle założonym gipsie pojawiają się tu, gdzie opatrunek ociera ciało.

Odleżyny: ucisk, obrzęk skóry, rana...

Do stale uciskanych tkanek miękkich pokrywających kości coraz słabiej dopływa krew. Pierwszym sygnałem, że zaczyna się z nimi dziać coś niedobrego, jest ból i niewielki obrzęk w miejscu ucisku. Skóra jest zaczerwieniona (tzw. rumień), a potem dochodzi do jej zasinienia i łuszczenia. Obrzęk powiększa się, a skóra staje się nadmiernie wrażliwa. Gdy dojdzie do otarcia naskórka, zaczyna się z niego sączyć płyn surowiczy. Jeżeli chore miejsce nadal jest uciskane, powoli obumierają tkanki skóry. Obumarłe, oddzielają się od zdrowych i dochodzi do ubytku owrzodzeniowego (nadżerki). Tak powstają odleżyny. Proces ten szybko postępuje i zaczynają obumierać tkanki położone głębiej, m.in. mięśni, ścięgien, niekiedy okostnej i samych kości. W końcu może dojść do zniszczenia obnażonej kości i bakteryjnego zakażenia szpiku kostnego. Zaniedbane odleżyny mogą być nawet przyczyną zgonu. By do tego nie doszło, trzeba im zapobiegać.

Opieka nad chorym: jak zapobiegać odleżynom

  • chociaż 2 - 3 razy dziennie oglądaj okolice skóry narażone na odleżyny. Musisz to robić przy dobrym oświetleniu (żeby nie przeoczyć zaczerwienienia) i dotykając „podejrzanych" miejsc (wyczujemy nawet lekkie stwardnienia);
  • co 1 - 2 godziny zmieniaj pozycję chorego (jeśli wozisz go na wózku inwalidzkim, musisz zmieniać mu pozycję co kwadrans);
  • kup materac przeciwodleżynowy, np. zmiennociśnieniowy z elektryczną pompką, z pianogumy, profilowany na kształt pojemników do przenoszenia jaj, lub wodny (dostępne są one w sklepach zaopatrzenia medycznego);
  • jeśli nie masz takiego materaca, wyłóż łóżko owczą skórą, która zmniejsza ucisk i utrzymuje skórę w dobrym stanie (rada ta dotyczy zwłaszcza osób wyniszczonych);
  • stosuj środki zabezpieczające przed uciskiem, np. wałek do podpierania nóg, by nie opierały się stale na piętach, „budkę" utrzymującą kołdrę z dala od ciała, gumowe kółka, które podkłada się pod zmienione miejsca na skórze (kółko trzeba ułożyć tak, by zaczerwienione czy stwardniałe miejsce znalazło się w środku obręczy). Możesz też zagrożone odleżynami miejsca zabezpieczyć specjalnym opatrunkiem (np. granuflex extra thin); 
  • systematycznie zmieniaj bieliznę i pościel chorego. Często naciągaj prześcieradło i usuwaj okruszki; 
  • chroń skórę chorego. W czasie upałów musi być lekko zwilżana (gazikiem zmoczonym w przegotowanej wodzie) i dokładnie osuszana po kąpieli. Szczególnie skrupulatnie musisz dbać o higienę osób, które cierpią na nietrzymanie moczu lub stolca albo muszą w łóżku korzystać z basenu. Poza częstym podmywaniem musisz dokładnie osuszać ich skórę i zasypywać talkiem; 
  • delikatnie masuj skórę chorego, używając np. oliwki dla dzieci; 
  • zapewnij mu dietę bogatą w białko, wzbogaconą w witaminę C i cynk;
  • jeśli chory nie może się ruszać, rób z nim ćwiczenia bierne, np. delikatnie, wiele razy zginaj mu ręce i nogi w stawach.    

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: PhotoSpin

Aktualizacja: 19.03.2014

Komentarze (1 - 4 z 4)
Maria Olewińska, 08.05.2015 11.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam ten problem z tatą. Już teraz leży ,tylko do jedzenia go sadzam.Zrobiła się odleżyna przy kości krzyżowej na pośladku i walczę z nią. Teraz też zauważyłam czerwone plamy na plecach. Na pięcie też zrobiła mu się ranka.Ogarniam to granuflexem ale mam stracha ,czy to pomoże.
 
Agnieszka, 27.03.2015 14.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Hemp Care dowiedziałam się, że jest bardzo skuteczny na odleżyny. Zawiera konopie. Stosował ktoś ten krem.?? Jest on marki Virde.
 
dddoma, 03.02.2015 10.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
bardzo dobrym kremem przeciwodleżynowym jest CLEADERMA,polecam
 
nom, 03.06.2010 14.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A myślałem ,że odleżyny są u osób z zaburzeniem czucia.
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Zapalenie mieszków włosowych: przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie Zapalenie mieszków włosowych: przyczyny, objawy, leczenie i zapobieganie

Zapalenie mieszków włosowych najczęściej pojawia się po goleniu i depilacji. Tego typu zmian nie...

więcej

23882

EGZEMA - stres i kontakt z alergenem powiększają wypryski EGZEMA - stres i kontakt z alergenem powiększają wypryski

Egzema inaczej wypryski to stan zapalny skóry, który przejawia się powstawaniem łuszczących się...

więcej

26440

Domowe sposoby na grzybicę stóp. Jak wyleczyć grzybicę stóp naturalnymi środkami? Domowe sposoby na grzybicę stóp. Jak wyleczyć grzybicę stóp naturalnymi środkami?

Domowe sposoby na grzybicę stóp pozwolą nam szybko zwalczyć infekcję grzybiczą o łagodnym przebiegu...

więcej

37249

BIELACTWO NABYTE - przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie bielactwa nabytego? BIELACTWO NABYTE - przyczyny i objawy. Jak wygląda leczenie bielactwa nabytego?

Bielactwo nabyte (inaczej albinizm) zazwyczaj pojawia się po 10. roku życia. Jest to oznaka, że...

więcej

23306

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Radzę wykonać pantomogram, który obejmuje również staw skroniowo-żuchwowy. To tam prawdopodobnie jest przyczyna bólu. Na zapalenie stawu najczęściej zalecane są niesterydowe środki przeciwzapalne...

Wyprysk kontaktowy w fazie remisji nie jest przeciwwskazaniem do oddawania krwi.

Grupy wsparcia
data

Maj 28, 2015

Nie wierzę , że ludzie wierzą w takie głupoty. Cudowny suplement diety , który każdy może wyprodukować.

data

Maj 28, 2015

jeść z głową i nie szukać dla siebie wymówek, być konsekwentnym w swojej decyzji:) to podstawa:)

data

Maj 26, 2015

Polecam pożywny środek dietetyczny Fit+ Feelgood, który wspomaga utratę nadmiernych kilogramów. Składa się z 3-składnikowego białka, które buduje suchą masę ciała. Uzupełnione jest ono o włókna prebiotyczne, L-karnitynę i kwasy omega-3, które poprawiają trawienie i redukcję tkanki...

data

Maj 28, 2015

na każdego działają inne metody, ja odchudzałam się sama długi czas bez efektów, w końcu trafiłam do psychodietetyka i choć mojego sceptycyzmu okazało się, że to właśnie na mnie działa, do tego pani Kurdej, która właśnie mnie prowadzi jest extra babką, aż miło do niej iść:)

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.