Odleżyny: jak zapobiegać i leczyć rany na skórze

1 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Odleżyny to uszkodzenia skóry oraz znajdujących się pod nią tkanek i kości, które pojawiają się w czasie długiego leżenia. Powstają z powodu długotrwałego ucisku, który hamuje prawidłowy przepływ krwi. Odleżyny mogą doprowadzić do zakażenia organizmu, a nawet śmierci chorego. Trudno je leczyć, łatwiej im zapobiegać.

Odleżyny zwykle tworzą się w miejscach najbardziej narażonych na długotrwały ucisk. Jeśli chory leży na plecach, pojawiają się tam, gdzie stale naciska materac, czyli wzdłuż kręgosłupa, przeważnie w okolicy kości guzicznej i krzyżowej. Mogą też powstać na potylicy, małżowinach usznych, na łopatkach, łokciach, piętach, a także w miejscach stale uciskanych przez przykrycie, np. na kolanach. Jeżeli chory leży na boku, odleżyny powstają w okolicy stawu biodrowego, na wewnętrznej stronie kolan, przy kostkach nóg i za uszami. Z kolei przy źle założonym gipsie pojawiają się tu, gdzie opatrunek ociera ciało.

Odleżyny: ucisk, obrzęk skóry, rana...

Do stale uciskanych tkanek miękkich pokrywających kości coraz słabiej dopływa krew. Pierwszym sygnałem, że zaczyna się z nimi dziać coś niedobrego, jest ból i niewielki obrzęk w miejscu ucisku. Skóra jest zaczerwieniona (tzw. rumień), a potem dochodzi do jej zasinienia i łuszczenia. Obrzęk powiększa się, a skóra staje się nadmiernie wrażliwa. Gdy dojdzie do otarcia naskórka, zaczyna się z niego sączyć płyn surowiczy. Jeżeli chore miejsce nadal jest uciskane, powoli obumierają tkanki skóry. Obumarłe, oddzielają się od zdrowych i dochodzi do ubytku owrzodzeniowego (nadżerki). Tak powstają odleżyny. Proces ten szybko postępuje i zaczynają obumierać tkanki położone głębiej, m.in. mięśni, ścięgien, niekiedy okostnej i samych kości. W końcu może dojść do zniszczenia obnażonej kości i bakteryjnego zakażenia szpiku kostnego. Zaniedbane odleżyny mogą być nawet przyczyną zgonu. By do tego nie doszło, trzeba im zapobiegać.

Opieka nad chorym: jak zapobiegać odleżynom

  • chociaż 2 - 3 razy dziennie oglądaj okolice skóry narażone na odleżyny. Musisz to robić przy dobrym oświetleniu (żeby nie przeoczyć zaczerwienienia) i dotykając „podejrzanych" miejsc (wyczujemy nawet lekkie stwardnienia);
  • co 1 - 2 godziny zmieniaj pozycję chorego (jeśli wozisz go na wózku inwalidzkim, musisz zmieniać mu pozycję co kwadrans);
  • kup materac przeciwodleżynowy, np. zmiennociśnieniowy z elektryczną pompką, z pianogumy, profilowany na kształt pojemników do przenoszenia jaj, lub wodny (dostępne są one w sklepach zaopatrzenia medycznego);
  • jeśli nie masz takiego materaca, wyłóż łóżko owczą skórą, która zmniejsza ucisk i utrzymuje skórę w dobrym stanie (rada ta dotyczy zwłaszcza osób wyniszczonych);
  • stosuj środki zabezpieczające przed uciskiem, np. wałek do podpierania nóg, by nie opierały się stale na piętach, „budkę" utrzymującą kołdrę z dala od ciała, gumowe kółka, które podkłada się pod zmienione miejsca na skórze (kółko trzeba ułożyć tak, by zaczerwienione czy stwardniałe miejsce znalazło się w środku obręczy). Możesz też zagrożone odleżynami miejsca zabezpieczyć specjalnym opatrunkiem (np. granuflex extra thin); 
  • systematycznie zmieniaj bieliznę i pościel chorego. Często naciągaj prześcieradło i usuwaj okruszki; 
  • chroń skórę chorego. W czasie upałów musi być lekko zwilżana (gazikiem zmoczonym w przegotowanej wodzie) i dokładnie osuszana po kąpieli. Szczególnie skrupulatnie musisz dbać o higienę osób, które cierpią na nietrzymanie moczu lub stolca albo muszą w łóżku korzystać z basenu. Poza częstym podmywaniem musisz dokładnie osuszać ich skórę i zasypywać talkiem; 
  • delikatnie masuj skórę chorego, używając np. oliwki dla dzieci; 
  • zapewnij mu dietę bogatą w białko, wzbogaconą w witaminę C i cynk;
  • jeśli chory nie może się ruszać, rób z nim ćwiczenia bierne, np. delikatnie, wiele razy zginaj mu ręce i nogi w stawach.    

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: PhotoSpin

Aktualizacja: 19.03.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
PĘCHERZE NA STOPACH - zapobieganie i leczenie PĘCHERZE NA STOPACH - zapobieganie i leczenie

Bąbel na stopie utrudnia chodzenie i boli? Twoje buty powodują otarcia i bolesne pęcherze?...

więcej

10534

Leczenie grzybicy paznokci. Czy można leczyć grzybicę paznokci w domu? Leczenie grzybicy paznokci. Czy można leczyć grzybicę paznokci w domu?

Grzybica paznokci najczęściej dotyczy paznokci stóp. Jak leczyć grzybicę paznokci: iść do lekarza...

więcej

7734

ZAJADY - jakie są przyczyny zajadów? Jak odróżnić zajady od opryszczki? ZAJADY - jakie są przyczyny zajadów? Jak odróżnić zajady od opryszczki?

Zajady to stan zapalny kącików ust. Początkowo w tej okolicy obserwuje się niewielkie...

więcej

10435

Łuszczyca: tajemnicza choroba skóry Łuszczyca: tajemnicza choroba skóry

Łuszczyca jest jedną z najczęstszych chorób skóry. Mimo to nadal nie wiadomo, co tak naprawdę ją...

więcej

6068

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Potówki zwykłe nie powodują żadnych dolegliwości i ustępują samoistnie po kilku dniach, z lekkim złuszczaniem naskórka. Potówki czerwone mają postać czerwonych grudek, u dorosłych umiejscowionych na...

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 23, 2014

Chciałabym obronić delikatnie kilkudniowej diety. Niektórzy mają problemy metaboliczne i taka dieta "ruszy", potem długotrwały plan żywieniowy i będzie ok. Oczywiście nie jakieś typu kopenhaska, najlepiej opracowana przez lekarza, typu oczyszczająca Dąbrowskiej...

data

Lipiec 21, 2014

Powiem Ci Małgorzato że miałam bardzo podobną historię, z tą różnicą że nie mam męża, ale to nie istotne,najważniejsze jest to że schudłam 11 kilogramów i to właśnie dzięki slimcea

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 22, 2014

Dla odchudzających się polecam przydatny ranking tabletek odchudzających http://track.ranking-tabletek.com/product/Ranking-tabletek-odchudzajacych/?pid=141&uid=2186

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.