Odleżyny: jak zapobiegać i leczyć rany na skórze

6 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek

Odleżyny to uszkodzenia skóry oraz znajdujących się pod nią tkanek i kości, które pojawiają się w czasie długiego leżenia. Powstają z powodu długotrwałego ucisku, który hamuje prawidłowy przepływ krwi. Odleżyny mogą doprowadzić do zakażenia organizmu, a nawet śmierci chorego. Trudno je leczyć, łatwiej im zapobiegać.

Odleżyny zwykle tworzą się w miejscach najbardziej narażonych na długotrwały ucisk. Jeśli chory leży na plecach, pojawiają się tam, gdzie stale naciska materac, czyli wzdłuż kręgosłupa, przeważnie w okolicy kości guzicznej i krzyżowej. Mogą też powstać na potylicy, małżowinach usznych, na łopatkach, łokciach, piętach, a także w miejscach stale uciskanych przez przykrycie, np. na kolanach. Jeżeli chory leży na boku, odleżyny powstają w okolicy stawu biodrowego, na wewnętrznej stronie kolan, przy kostkach nóg i za uszami. Z kolei przy źle założonym gipsie pojawiają się tu, gdzie opatrunek ociera ciało.

Odleżyny: ucisk, obrzęk skóry, rana...

Do stale uciskanych tkanek miękkich pokrywających kości coraz słabiej dopływa krew. Pierwszym sygnałem, że zaczyna się z nimi dziać coś niedobrego, jest ból i niewielki obrzęk w miejscu ucisku. Skóra jest zaczerwieniona (tzw. rumień), a potem dochodzi do jej zasinienia i łuszczenia. Obrzęk powiększa się, a skóra staje się nadmiernie wrażliwa. Gdy dojdzie do otarcia naskórka, zaczyna się z niego sączyć płyn surowiczy. Jeżeli chore miejsce nadal jest uciskane, powoli obumierają tkanki skóry. Obumarłe, oddzielają się od zdrowych i dochodzi do ubytku owrzodzeniowego (nadżerki). Tak powstają odleżyny. Proces ten szybko postępuje i zaczynają obumierać tkanki położone głębiej, m.in. mięśni, ścięgien, niekiedy okostnej i samych kości. W końcu może dojść do zniszczenia obnażonej kości i bakteryjnego zakażenia szpiku kostnego. Zaniedbane odleżyny mogą być nawet przyczyną zgonu. By do tego nie doszło, trzeba im zapobiegać.

Opieka nad chorym: jak zapobiegać odleżynom

  • chociaż 2 - 3 razy dziennie oglądaj okolice skóry narażone na odleżyny. Musisz to robić przy dobrym oświetleniu (żeby nie przeoczyć zaczerwienienia) i dotykając „podejrzanych" miejsc (wyczujemy nawet lekkie stwardnienia);
  • co 1 - 2 godziny zmieniaj pozycję chorego (jeśli wozisz go na wózku inwalidzkim, musisz zmieniać mu pozycję co kwadrans);
  • kup materac przeciwodleżynowy, np. zmiennociśnieniowy z elektryczną pompką, z pianogumy, profilowany na kształt pojemników do przenoszenia jaj, lub wodny (dostępne są one w sklepach zaopatrzenia medycznego);
  • jeśli nie masz takiego materaca, wyłóż łóżko owczą skórą, która zmniejsza ucisk i utrzymuje skórę w dobrym stanie (rada ta dotyczy zwłaszcza osób wyniszczonych);
  • stosuj środki zabezpieczające przed uciskiem, np. wałek do podpierania nóg, by nie opierały się stale na piętach, „budkę" utrzymującą kołdrę z dala od ciała, gumowe kółka, które podkłada się pod zmienione miejsca na skórze (kółko trzeba ułożyć tak, by zaczerwienione czy stwardniałe miejsce znalazło się w środku obręczy). Możesz też zagrożone odleżynami miejsca zabezpieczyć specjalnym opatrunkiem (np. granuflex extra thin); 
  • systematycznie zmieniaj bieliznę i pościel chorego. Często naciągaj prześcieradło i usuwaj okruszki; 
  • chroń skórę chorego. W czasie upałów musi być lekko zwilżana (gazikiem zmoczonym w przegotowanej wodzie) i dokładnie osuszana po kąpieli. Szczególnie skrupulatnie musisz dbać o higienę osób, które cierpią na nietrzymanie moczu lub stolca albo muszą w łóżku korzystać z basenu. Poza częstym podmywaniem musisz dokładnie osuszać ich skórę i zasypywać talkiem; 
  • delikatnie masuj skórę chorego, używając np. oliwki dla dzieci; 
  • zapewnij mu dietę bogatą w białko, wzbogaconą w witaminę C i cynk;
  • jeśli chory nie może się ruszać, rób z nim ćwiczenia bierne, np. delikatnie, wiele razy zginaj mu ręce i nogi w stawach.    

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: PhotoSpin

Aktualizacja: 19.03.2014

Komentarze (1 - 6 z 6)
sklep geriatryczny, 13.08.2015 22.33
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Odleżyny są bardzo trudne w leczeniu.
 
ddariusz3, 23.07.2015 10.55
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
To bardzo popularny problem. Moja znajoma ma identyczny problem z leżącym tatą, odleżyna przy kości ogonowej. Słyszałem, że używa Balsam Q i podobno jest pomocny.
 
Maria Olewińska, 08.05.2015 11.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam ten problem z tatą. Już teraz leży ,tylko do jedzenia go sadzam.Zrobiła się odleżyna przy kości krzyżowej na pośladku i walczę z nią. Teraz też zauważyłam czerwone plamy na plecach. Na pięcie też zrobiła mu się ranka.Ogarniam to granuflexem ale mam stracha ,czy to pomoże.
 
Agnieszka, 27.03.2015 14.13
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Hemp Care dowiedziałam się, że jest bardzo skuteczny na odleżyny. Zawiera konopie. Stosował ktoś ten krem.?? Jest on marki Virde.
 
dddoma, 03.02.2015 10.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
bardzo dobrym kremem przeciwodleżynowym jest CLEADERMA,polecam
 
nom, 03.06.2010 14.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
A myślałem ,że odleżyny są u osób z zaburzeniem czucia.
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Bolesny problem - pękające pięty Bolesny problem - pękające pięty

Popękane pięty to nie tylko defekt kosmetyczny, ale przede wszystkim niebezpieczna...

więcej

20801

Swędzenie skóry - co oznacza silne swędzenie skóry?

Swędzenie skóry może być spowodowane brakiem jej odpowiedniego nawilżenia, podrażnieniem,...

więcej

19898

GRZYBICA PAZNOKCI: objawy, leczenie i profilaktyka GRZYBICA PAZNOKCI: objawy, leczenie i profilaktyka

Grzybica paznokci jest chorobą, którą bardzo łatwo jest się zarazić, a znacznie trudniej wyleczyć....

więcej

49271

Łojotokowe zapalenie skóry: przyczyny, objawy, leczenie Łojotokowe zapalenie skóry: przyczyny, objawy, leczenie

Łojotokowe zapalenie skóry występuje u osób z tłustą cerą i charakteryzuje się łuszczącą skórą we...

więcej

40533

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Nie ma związku między białymi plamami na paznokciach i na zębach. Białe plamy na zębach mogą świadczyć o nadmiarze, jak i niedoborze fluoru.

Mniejsze ma znaczenie średnica pęcherzyka, większe to, czy rośnie prawidłowo. Pregnyl podaje się przed owulacją przy średnicy pęcherzyka wynoszącej 16-18 mm. Pęcherzyk owulacyjny może mieć średnicę...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.