poradnikzdrowie.pl > Zdrowie - zdrowie, choroby, leczenie, poradnik zdrowie, zdrowie i uroda, profilaktyka, objawy chorób > Skóra - skóra, choroby skóry, trądzik, grzybica, łuszczyca, opryszczka, odparzenia

Łuszczyca to choroba skóry, której przyczyny powstania nie są do końca znane. Teorii na temat powstawania łuszczycy jest wiele, ale żadna nie jest w stu procentach potwierdzona badaniami naukowymi. Część specjalistów przychyla się do opinii, że jest to choroba z autoagresji, co oznacza, że z niewiadomego powodu organizm zaczyna atakować własne tkanki i niszczy je. Powszechne jest też przekonanie, że łuszczyca występuje rodzinnie. Dzieci osób chorych mają skórne problemy podobne do tych, jakie mieli rodzice.
Choroba ujawnia się zwykle między 10. a 40. rokiem życia, ale w ostatnich latach coraz częściej zapadają na nią ludzie nawet po 70. roku życia. Przypuszcza się, że tzw. późna łuszczyca może być spowodowana przyjmowaniem leków, np. beta-blokerów stosowanych w leczeniu chorób serca czy preparatów litu podawanych przy depresji. Często do pierwszego wysiewu dochodzi po bakteryjnych lub wirusowych infekcjach (np. po grypie, anginie, ospie). Chorobie sprzyjają też stany zapalne, np. w zębach, zatokach, migdałkach.

Łuszczyca: co dzieje się ze skórą osoby chorej na łuszczycę?

W normalnie funkcjonującej skórze proces przemiany (rozwoju, dojrzewania i obumierania) komórek trwa 26–28 dni. W łuszczycy układ odpornościowy wcześniej wysyła sygnały, które skracają ten proces do ok. 4 dni. Nowe komórki dojrzewają szybko, a stare nie nadążają się złuszczać. Dlatego właśnie naskórek osób chorych staje się znacznie grubszy niż zdrowych. Na ciele tworzy się warstwa martwych komórek w postaci twardych łusek.

Łuszczyca: czy łuszczycą można się zarazić?

Nie. Ani przez podanie ręki, ani przez używanie tych samych sztućców, ani nawet sypiając w tym samym łóżku, nie można się zarazić łuszczycą. Warto o tym wiedzieć, żeby nie obawiać się infekcji i nie stresować chorych, zadając im niemiłe pytania lub ostentacyjnie nie podając ręki.

Łuszczyca: rozpoznanie choroby skóry

U większości chorych na łokciach, kolanach i owłosionej skórze głowy występują czerwonobrunatne grudki pokryte suchymi łuskami. Po zdrapaniu łusek błyskawicznie pojawiają się kropelki krwi – to objaw Auspitza, nazywany też krwawą rosą. Aby potwierdzić lub wykluczyć diagnozę, lekarz pobiera próbki skóry ze zmienionych przez chorobę miejsc i bada je pod mikroskopem. U dzieci, częściej niż u dorosłych, grudki łuszczycowe pojawiają się na twarzy, szczególnie na czole, w okolicach brwi i powiek. Chorobie towarzyszy rozległy stan zapalny skóry, nierzadko z wysiękiem (tzw. łuszczyca wysiękowa).

Łuszczyca: czy chora jest jedynie skóra?

W 20 do 50 proc. przypadków choroba atakuje paznokcie. Lekarze mówią wówczas o objawie naparstkowania, który polega na występowaniu drobnych, czasem mało widocznych punkcikowatych wgłębień w płytce. Paznokcie stają się łamliwe, rozwarstwiają się, są pożółkłe. Zmiany mogą pojawiać się zarówno na paznokciach rąk, jak i stóp. Niekiedy łuszczyca atakuje także stawy (5–6 proc. przypadków). Ta postać choroby występuje zwykle razem z łuszczycą paznokci i wysiękową. Można także chorować na łuszczycę krostkową – wówczas na skórze najpierw pojawiają się ogniska łuszczycy zwyczajnej, a potem wysiew krost na rumieniowym, zapalnym podłożu. Chorego dręczy temperatura przekraczającą 38°C, dreszcze, bóle stawów i pieczenie skóry. Ta postać łuszczycy daje o sobie znać po stresie – niestety nawet tym pozytywnym – lub ostrej infekcji.

Łuszczyca: leczenie

Łuszczycę początkowo leczy się tylko zewnętrznie. Kiedy stosowanie maści i naświetlań nie daje oczekiwanych rezultatów, podaje się również leki doustne. Terapię rozpoczyna się od usunięcia (ale nie mechanicznego) łuski. W tym celu skórę smaruje się preparatami keratolicznymi z kwasem salicylowym. Na oczyszczoną skórę nakłada się maści – cygnolinę, dziegcię oraz pochodne witaminy D. Niekiedy stosuje się maści sterydowe i leki immunosupresyjne, które działają na układ odpornościowy (np. cyklosporynę) lub pochodne witaminy A (tzw. retinoidy). Skuteczna jest też fototerapia, czyli naświetlanie skóry. Przed naświetlaniem UVA przyjmuje się preparaty światłouczulające. Potrzeba ok. 20 zabiegów 2–3 razy w tygodniu, by osiągnąć efekt leczniczy.

Łuszczyca: czy styl życia może zaostrzyć objawy choroby skóry?

Stres i negatywne emocje sprzyjają zaostrzeniu objawów łuszczycy. Ważna jest też dieta, bo niektóre pokarmy nasilają przykre dolegliwości. Bardzo często od chorego zależy przebieg choroby i okresy, gdy pozostaje ona w utajeniu.

Łuszczyca: nowe leki, nowa terapia 

Leczenie łuszczycy nie jest proste. Co jakiś czas pojawiają się nowe leki, jednak ta choroba skóry jest nieuleczalna. Pojawił się nowy preparat o nazwie Raptiva, który jest dostępny na terenie UE. Substancją czynną jest efalizumab. Na razie lek jest stosowany u dorosłych z umiarkowaną, ciężką lub przewlekłą łuszczycą plackowatą, czyli powodującą czerwone, łuskowate plamy na skórze. Zaleca się go osobom, które przestały reagować lub nie tolerują innej terapii. Lek podaje się podskórnie przez 12 tygodni. Po przeszkoleniu chorzy mogą sami robić zastrzyki, co upraszcza leczenie. Efalizumab jest białkiem, które potrafi rozpoznawać antygeny znajdujące się na powierzchni komórek, zapobiega zapaleniom skóry, a więc też łuszczycy. Podczas terapii mogą pojawić się objawy grypopodobne (bóle głowy, gorączka, dreszcze, mdłości, bóle mięśni).