Rak: zapobieganie, diagnostyka i leczenie nowotworów

Konsultant:dr n. med. Grzegorz Luboiński onkolog, Instytut Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
7 komentarze
Autor: Beata Prasałek

Śmiertelne żniwo, jakie zbierają nowotwory mogłoby być mniejsze, gdybyśmy dbali o siebie, systematycznie badali się. Z rakiem naprawdę można wygrać! Skąd się bierze rak, jak się go wykrywa i leczy? Jak zapobiegać nowotworom?

Wiemy o nowotworach coraz więcej. Niestety, jeszcze nie wszystko. Ale naukowcy stale pracują nad rozszyfrowaniem naszego wroga numer jeden. Niemal co roku poznajemy nowe metody leczenia. I choć na razie nie umiemy zapobiegać chorobom nowotworowym, w wielu przypadkach umiemy wykrywać raka we wczesnym stadium jego rozwoju i skutecznie się leczyć.

Skąd się bierze rak?

Atakuje nas blisko 200 różnych nowotworów. Niemal każdy z nich ma inne podłoże i inaczej się rozwija. Naukowcy wciąż próbują dociec, dlaczego i w jaki sposób w organizmie tworzy się ta pierwsza odmienna od innych komórka, z której powstaje guz. Teorii jest wiele. Najwięcej uczonych skupia się na badaniach genetycznych. Ich zdaniem prawdopodobnie o tym, że w organizmie pojawia się wadliwa komórka, przesądzają uszkodzenia na poziomie DNA (kwas dezoksyrybonukleinowy - spiralnie skręcona cząsteczka tworząca chromosom; zawiera kompletny kod dotyczący budowy całego ciała).
Nasze komórki stale się dzielą. Przy każdym podziale stare obumierają, lecz wcześniej przekazują nowym swoją informację genetyczną. Oznacza to, że będą pełnić te same funkcje, co ich poprzedniczki. W tych procesach czasem dochodzi do błędów. Niektóre błędy powodują zmiany w zachowaniu komórki pochodnej. Taka zmiana dziedzicznego materiału genetycznego nazywana jest mutacją. Może ona spowodować np., że jakaś komórka zacznie się dzielić częściej i szybciej niż normalne i da początek nowotworowi. Niestety, mutacje mogą być dziedziczone, dlatego potomkowie osób chorych na raka są obciążeni skłonnością do choroby nowotworowej. 
Niestety, sami również działamy na swoją szkodę, np. wdychamy spaliny, dym z papierosów, często jadamy wędzone produkty, a to wszystko może uszkadzać DNA i zwiększać prawdopodobieństwo zachorowania na raka. Mało tego, lekarze są pewni, że także niektóre wirusy mogą przekształcić zdrową komórkę w nowotworową, np. do rozwoju raka szyjki macicy przyczynia się zarażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Jak rozwija się rak?

Jedna z częściej przyjmowanych teorii mówi, że w zdrowej komórce - żeby zmieniła się ona w rakową - musi dojść do zaburzenia kilku (co najmniej 5-6) systemów regulacji.

  1. Zdrowe komórki czekają na sygnał, żeby się podzielić. Komórki rakowe nie czekają i nieustannie się mnożą. Często same wysyłają sygnały rozpoczynające cykl podziałów.
  2. Gdyby zdrowa komórka chciała zająć więcej miejsca, niż jej przysługuje, sąsiadujące z nią tkanki zaczęłyby wysyłać w jej kierunku sygnały chemiczne, które miałyby powstrzymać ją od dalszych podziałów. Jednak komórki nowotworowe potrafią zignorować takie zakazy i guz zaczyna się rozrastać.
  3. Wielokrotne podziały komórek nowotworowych sprawiają, że część z nich zostaje odsunięta od naczyń krwionośnych, które dostarczają tlenu oraz substancji odżywczych, i powinna zginąć. Jednak jakimś sposobem udaje się im tego uniknąć. Co więcej, by żyć i nadal się dzielić, potrafią nakłonić okoliczne naczynia krwionośne, by wytworzyły odnóżki, którymi popłynie do komórek rakowych życiodajna krew.
  4. Na skutek licznych mutacji komórki rakowe mają poważne problemy z własnym DNA, dlatego sporo z nich ginie. Jednak te, które przetrwają, są niezwykle silne i dzielą się w nieskończoność. Nowotwór rośnie.
  5. Zdrowe komórki w ciągu swojego życia mogą się dzielić określoną ilość razy. Jest to naturalny proces odnowy naszego organizmu. Z jednej komórki powstają dwie, potem cztery, osiem itd. Przy każdym takim podziale najstarsze komórki obumierają, a nowe przejmują ich zadania. Pilnują tego telomery. Są to zakończenia wszystkich czterech ramion każdego chromosomu. Jeśli chromosom porównamy do dwóch sznurowadeł ułożonych w kształt liter U i zetkniętych ze sobą spodami, to telomery są skuwkami znajdującymi się na końcach tych sznurówek. Mają określoną długość. Skracają się przy każdym podziale komórki, dzięki czemu komórka może podzielić się najwyżej 70 razy. Ale nie komórka nowotworowa. Ona potrafi tak manipulować telomerami, że przełamuje barierę ograniczonej ilości podziałów. Tylko w ten sposób może ona utworzyć guz.
  6. Gdyby guz ograniczył się do jednego miejsca w organizmie, nowotwór byłby do pokonania (np. można by było go wyciąć). Komórki rakowe musiały więc pokonać jeszcze jedną barierę, by stać się nieśmiertelnymi i zabójczymi. Potrafią wnikać w sąsiadujące tkanki i naciekać je oraz tworzyć przerzuty do innych części organizmu. Oczywiście, nie wszystkie komórki rakowe mają tę cechę. Potrafi to tylko “elita”, która może oddzielić się od pierwotnego guza i przenosić poprzez układ krwionośny czy chłonny w odległe miejsca organizmu.

Nowotworowa statystyka

  • Na świecie z chorobą nowotworową żyje 40 mln osób.
  • Z danych Polskiej Unii Onkologicznej wynika, że każdego dnia 300 osób w Polsce dowiaduje się, że ma raka.
  • 220 z nich prawdopodobnie umrze. Trwale można wyleczyć ok. 30 proc. chorych .

Kobiety na początku lat 60. ubiegłego wieku najczęściej chorowały na raka szyjki macicy, a w drugiej kolejności na raka piersi. Obecnie częstszy jest rak piersi, po nim rak płuca, a następny - szyjki macicy.

Mężczyźni na początku lat 60. ubiegłego wieku najczęściej chorowali na raka żołądka, a w następnej kolejności na raka płuca. Teraz przoduje rak płuca, na drugim miejscu jest rak gruczołu krokowego (prostaty), a na trzecim - żołądka.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
fufa007, 09.07.2012 5:53
zerknij na : www.pokonajraka.sos.pl
Nie zarejestrowany, 12.10.2010 23:37
Poczytaj sobie o witaminie B17 !
 

Diagnostyka nowotworów

Szanse na pokonanie raka w dużej mierze zależą od tego, jak wcześnie zostanie wykryty. W Polsce niemal 80 proc. chorych zgłasza się do lekarza zbyt późno. Jakie badania trzeba wykonywać, żeby jak najwcześniej wykrywać zmiany, a nawet tylko zagrożenie nowotworem?
Zdecydowana większość nowotworów wykrytych w tzw. przedinwazyjnym (zerowym) stadium rozwoju jest całkowicie wyleczalna. Niestety, na tym etapie rozwoju choroby sami nie jesteśmy w stanie zauważyć zmian chorobowych. Z tego powodu systematycznie powinniśmy poddawać się badaniom profilaktycznym.

5
4
3
2
1
Zobacz także
drukuj
Zdjęcia:

Aktualizacja: 07.07.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Markery nowotworowe (wskaźniki nowotworowe)  - wykrywacze raka Markery nowotworowe (wskaźniki nowotworowe) - wykrywacze raka

Większość z nas podświadomie boi się raka. Strach jest większy, jeśli ktoś w najbliższej rodzinie...

więcej

12419

Radioterapia: promienie, które leczą raka Radioterapia: promienie, które leczą raka

Radioterapia – najstarsza po chirurgii metoda leczenia chorób nowotworowych – wciąż...

więcej

7201

RAK WĄTROBY to często nowotwór złośliwy - wszystko o raku wątroby RAK WĄTROBY to często nowotwór złośliwy - wszystko o raku wątroby

Rak wątroby jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych. W 95 proc. są to nowotwory...

więcej

6443

Rak płuc - czynniki ryzyka, objawy, leczenie nowotworów płuc Rak płuc - czynniki ryzyka, objawy, leczenie nowotworów płuc

Rak płuca jest chorobą polegającą na niekontrolowanym rozroście złośliwych komórek nowotworowych w...

więcej

6501

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Na to pytanie może odpowiedzieć jedynie pracodawca. Może rozwiązać umowę o pracę z pracownikiem przebywającym na zwolnieniu lekarskim jedynie w wyjątkowych przypadkach - art. 41 Kodeksu pracy....

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 28, 2014

Sporo osób rekomenduje tą zieloną kawę. Niestety znam osobę, która najpierw schudła po niej dość znacząco, a potem pojawił się efekt jojo. Mało tego, u znajomej pojawiła się też hipoglikemia, zawroty głowy i problemy z ciśnieniem. Myślę, że zakup takiego specyfiku warto skonsultować z...

data

Lipiec 28, 2014

Nie powinno się pozwolić 7-letniemu dziecku na całkowite wyeliminowanie z diety mięsa. Zawiera ono łatwo przyswajalne pełnowartościowe białka (zwłaszcza drób i ryby), oraz w przypadku ryb cenne kwasy Omega 3 i 6. Nie mówiąc już o takich elementach jak żelazo. Rzadko się zdarza, że...

data

Lipiec 21, 2014

Może przypomnienie w kalendarzu w komórce?

data

Lipiec 28, 2014

Ekhm... Popieram przedmówcę. Suplementy diety w postaci tabletek, proszków i innych tego typu rzeczy mają różną, często dość ograniczoną przyswajalność. Ale oczywiście nie zmienia to faktu, że witaminy do organizmu dostarczać NALEŻY. Najlepiej wchłaniają się składniki odżywcze...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.