Kiedy i jak zbierać zioła?

Autor: Michał Mazik, mgr inż. ogrodnictwa ze specjalizacją roślin przyprawowych i leczniczych

Koniec lata i początek jesieni to dobry czas na zbieranie ziół do kuchni i domowej apteczki. Warto zainteresować się dziko rosnącymi, ale również tymi hodowanymi w ogródku. Wiele z nich to sprawdzone naturalne leki lub suplementy diety. Które zioła i jak zbierać?

Podczas pozyskiwania ziół należy pamiętać o kilku istotnych sprawach. Zbieranie ziół wymaga bezdeszczowej, stosunkowo ciepłej pogody. Wtedy maleje ryzyko pleśnienia oczyszczonych surowców. Pamiętajmy, aby unikać zbiorów z miejsc zanieczyszczonych, uprzemysłowionych i znajdujących się w pobliżu dróg o dużym natężeniu ruchu. Nie powinno się zbierać wszystkich okazów z danego stanowiska. Pozostawiając część roślin, dajemy im szansę na regenerację i plonowanie w przyszłym roku. Wyjątkiem od tej reguły są gatunki uznawane za pospolite i niepożądane – np. chwasty.

Nie niszczymy środowiska

Jeśli zbieramy kwiaty, staramy się pozostawić ich część na roślinie. Wytworzą nasiona, które zapewniają ciągłość gatunkową i są pokarmem dla zwierząt. Podobnie z owocami – część z nich powinno się pozostawić dla ptaków. Niekiedy to warunkuje przeżycie zwierząt w okresie zimowym. Jeśli pozyskujemy korę, to tylko jesienią lub wiosną, a z roślin rosnących w lesie – tylko w porozumieniu ze służbami leśnymi.

  • BEZ CZARNY – krzew można spotkać na brzegach lasów, w lasach i na nieużytkach. Roślina jest często uprawiana w ogrodach. Owoce jada się w formie przetworów. To naturalny lek na gorączkę, zapalenia i nieprawidłową przemianę materii.
  • CHMIEL – zielone szyszki pozyskuje się głównie z plantacji. Leki na bazie chmielu działają przeciwdepresyjnie, obniżają ciśnienie krwi, poprawiają apetyt, ułatwiają trawienie i działają bakteriobójczo.
  • DZIKA RÓŻA – owoce mogą być zbierane ze stanowisk naturalnych lub z ogrodu. Przetwarza się je na konfitury, soki, wina i nalewki. To bomba witaminowa, zwiększająca odporność organizmu. Owoce zaleca się spożywać przy przeziębieniu, grypie, anemii i infekcjach.
  • GŁÓG DWUSZYJKOWY – pozyskuje się z niego zarówno kwiaty, jak i owoce. Leki i przetwory z głogu są polecane w chorobach serca, miażdżycy i innych dolegliwościach układu krwionośnego.
  • JASNOTA BIAŁA – to pospolita roślina występująca na łąkach, w zaroślach i przy miedzach. Z wyglądu przypomina pokrzywę. Ziele stosuje się wewnętrznie na zapalenie jamy ustnej, gardła, krtani i oskrzeli. Używana zewnętrznie, pływa korzystnie na wygląd skóry.
  • KRUSZYNA – pozyskana z niej kora to znany naturalny środek przeczyszczający.
  • MNISZEK LEKARSKI – napary z rozdrobnionych korzeni działają oczyszczająco, rozkurczowo i przeciwcukrzycowo. To dobry środek na obniżenie ciśnienia krwi. Zewnętrznie można stosować go na kurzajki i brodawki.
  • PERZ – kłącze najlepiej zbierać na początku jesieni. Ten uciążliwy chwast jako lek jest pomocny przy kamicy moczowej i w nadciśnieniu.
  • POKRZYWA ZWYCZAJNA – jest powszechnie występującym chwastem, porasta miedze, ogrody, brzegi rzek, lasy i tereny ruderalne. Liście działają na organizm moczopędnie, ściągająco, rozkurczowo, wzmacniająco i przeciwzapalnie.
  • ROKITNIK ZWYCZAJNY – pozyskuje się z niego owoce. Stosuje się je po przetworzeniu przy przeziębieniu, grypie, gorączce i stanach zapalnych.
  • RUMIANEK POSPOLITY – z rośliny pozyskuje się kwiaty. Wyciągi z rumianku najczęściej stosuje się zewnętrznie – na rany, oparzenia, choroby skóry i zmęczenie oczu.

Ważne

Ważne

Z nożyczkami w koszyku

Na zbiór ziół wybieramy się z nożyczkami. Ziele (łodygi z liśćmi i rozwijającymi się kwiatami) ucinamy 10-15 cm nad ziemią. Nie wyrywamy wszystkich liści z jednej rośliny. To aparat asymilacyjny, który decyduje o jej rozwoju, a ogołocona roślina może nie zdążyć się zregenerować. Czasami zbiór roślin można przeprowadzić 2- czy 3-krotnie w ciągu roku. Ale zwykle najbardziej wartościowe są młode liście przed kwitnieniem.

Surowiec Termin zbioru Ważne zasady
Owoce bzu czarnego sierpień-wrzesień Owocostany ścina się, gdy wszystkie są już dojrzałe.
Szyszki chmielu sierpień-wrzesień Szyszki z plantacji powinny być zebrane w ciągu 2-3 tygodni. Dojrzałe przybierają odcień zielonożółty.
Owoc dzikiej róży wrzesień-listopad Zebrane owoce trzeba wydrążyć i usunąć z nich włoski.
Owoce głogu dwuszyjkowego wrzesień-październik Owoce zbiera się bez szypułek. Powinny być jędrne i mieć ciemnoczerwoną barwę.
Ziele jasnoty białej maj-wrzesień Ziele ścina się tuż nad ziemią.
Kora kruszyny wrzesień-październik Korę pozyskuje się ze ściętych gałęzi. Można ją stosować po rocznym przechowywaniu lub po suszeniu w wysokiej temperaturze.
Korzeń mniszka lekarskiego sierpień-listopad Należy kopać głęboko - mniszek wytwarza długi korzeń.
Kłącze perzu sierpień-październik Trzeba wybierać kłącza grube, jędrne i jasne.
Liście pokrzywy wrzesień-listopad Jeśli to możliwe, roślinę ścina się i pozostawia na danym stanowisku. Po kilkudziesięciu godzinach traci swoje właściwości parzące.
Owoce rokitnika wrzesień-październik Owoce można zbierać po przymrozkach, mają wtedy lepszy smak.
Kwiaty rumianku pospolitego czerwiec-wrzesień Zrywa się kwiaty świeżo rozkwitłe - systematycznie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Shuttestock

Aktualizacja: 22.09.2015

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
SOK Z BRZOZY. Jakie właściwości lecznicze ma sok z brzozy? SOK Z BRZOZY. Jakie właściwości lecznicze ma sok z brzozy?

Sok z brzozy, znany także jako oskoła, stosuje się w medycynie ludowej jako lek przeciwnowotworowy....

więcej

464

CZYSTEK (zioło) - prawdziwe WŁAŚCIWOŚCI ZDROWOTNE czystka CZYSTEK (zioło) - prawdziwe WŁAŚCIWOŚCI ZDROWOTNE czystka

Czystek (Cistus) to zioło, któremu są przypisywane wyjątkowe właściwości lecznicze. Czystek - a...

więcej

345

Ostropest wspiera pracę wątroby. Właściwości lecznicze ostropestu plamistego Ostropest wspiera pracę wątroby. Właściwości lecznicze ostropestu plamistego

Ostropest plamisty to roślina, która chroni wątrobę przed szkodliwym działaniem alkoholu i łagodzi...

więcej

300

Detoks organizmu SOKIEM z BRZOZY. Przepis na kurację oczyszczającą Detoks organizmu SOKIEM z BRZOZY. Przepis na kurację oczyszczającą

Detoksykacja organizmu sokiem z brzozy polega na oczyszczaniu naszego ciała z toksyn. Świeży sok z...

więcej

283

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Biopsja szyjki macicy jest zabiegiem o niewielkim ryzyku powikłań w tym zatorowości, można go wykonać w znieczuleniu miejscowym co dodatkowo minimalizuje ryzyko powikłań.

W każdej chwili można zaprzestać stosowania Evry. Jeśli zrobi się to jeszcze przed zakończeniem cyklu, to może pojawić się krwawienie i na jakiś czas zaburzyć cykl miesiączkowy. O ponownym...

Konieczna w opisywanym przypadku jest wizyta u dermatologa. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić między innymi rogowiec dłoni i stóp, wyprysk hiperkeratotyczny, łuszczycę i grzybicę. W tym celu...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.