Kiedy i jak zbierać zioła?

Autor: Michał Mazik, mgr inż. ogrodnictwa ze specjalizacją roślin przyprawowych i leczniczych

Koniec lata i początek jesieni to dobry czas na zbieranie ziół do kuchni i domowej apteczki. Warto zainteresować się dziko rosnącymi, ale również tymi hodowanymi w ogródku. Wiele z nich to sprawdzone naturalne leki lub suplementy diety. Które zioła i jak zbierać?

Podczas pozyskiwania ziół należy pamiętać o kilku istotnych sprawach. Zbieranie ziół wymaga bezdeszczowej, stosunkowo ciepłej pogody. Wtedy maleje ryzyko pleśnienia oczyszczonych surowców. Pamiętajmy, aby unikać zbiorów z miejsc zanieczyszczonych, uprzemysłowionych i znajdujących się w pobliżu dróg o dużym natężeniu ruchu. Nie powinno się zbierać wszystkich okazów z danego stanowiska. Pozostawiając część roślin, dajemy im szansę na regenerację i plonowanie w przyszłym roku. Wyjątkiem od tej reguły są gatunki uznawane za pospolite i niepożądane – np. chwasty.

Nie niszczymy środowiska

Jeśli zbieramy kwiaty, staramy się pozostawić ich część na roślinie. Wytworzą nasiona, które zapewniają ciągłość gatunkową i są pokarmem dla zwierząt. Podobnie z owocami – część z nich powinno się pozostawić dla ptaków. Niekiedy to warunkuje przeżycie zwierząt w okresie zimowym. Jeśli pozyskujemy korę, to tylko jesienią lub wiosną, a z roślin rosnących w lesie – tylko w porozumieniu ze służbami leśnymi.

  • BEZ CZARNY – krzew można spotkać na brzegach lasów, w lasach i na nieużytkach. Roślina jest często uprawiana w ogrodach. Owoce jada się w formie przetworów. To naturalny lek na gorączkę, zapalenia i nieprawidłową przemianę materii.
  • CHMIEL – zielone szyszki pozyskuje się głównie z plantacji. Leki na bazie chmielu działają przeciwdepresyjnie, obniżają ciśnienie krwi, poprawiają apetyt, ułatwiają trawienie i działają bakteriobójczo.
  • DZIKA RÓŻA – owoce mogą być zbierane ze stanowisk naturalnych lub z ogrodu. Przetwarza się je na konfitury, soki, wina i nalewki. To bomba witaminowa, zwiększająca odporność organizmu. Owoce zaleca się spożywać przy przeziębieniu, grypie, anemii i infekcjach.
  • GŁÓG DWUSZYJKOWY – pozyskuje się z niego zarówno kwiaty, jak i owoce. Leki i przetwory z głogu są polecane w chorobach serca, miażdżycy i innych dolegliwościach układu krwionośnego.
  • JASNOTA BIAŁA – to pospolita roślina występująca na łąkach, w zaroślach i przy miedzach. Z wyglądu przypomina pokrzywę. Ziele stosuje się wewnętrznie na zapalenie jamy ustnej, gardła, krtani i oskrzeli. Używana zewnętrznie, pływa korzystnie na wygląd skóry.
  • KRUSZYNA – pozyskana z niej kora to znany naturalny środek przeczyszczający.
  • MNISZEK LEKARSKI – napary z rozdrobnionych korzeni działają oczyszczająco, rozkurczowo i przeciwcukrzycowo. To dobry środek na obniżenie ciśnienia krwi. Zewnętrznie można stosować go na kurzajki i brodawki.
  • PERZ – kłącze najlepiej zbierać na początku jesieni. Ten uciążliwy chwast jako lek jest pomocny przy kamicy moczowej i w nadciśnieniu.
  • POKRZYWA ZWYCZAJNA – jest powszechnie występującym chwastem, porasta miedze, ogrody, brzegi rzek, lasy i tereny ruderalne. Liście działają na organizm moczopędnie, ściągająco, rozkurczowo, wzmacniająco i przeciwzapalnie.
  • ROKITNIK ZWYCZAJNY – pozyskuje się z niego owoce. Stosuje się je po przetworzeniu przy przeziębieniu, grypie, gorączce i stanach zapalnych.
  • RUMIANEK POSPOLITY – z rośliny pozyskuje się kwiaty. Wyciągi z rumianku najczęściej stosuje się zewnętrznie – na rany, oparzenia, choroby skóry i zmęczenie oczu.

Ważne

Ważne

Z nożyczkami w koszyku

Na zbiór ziół wybieramy się z nożyczkami. Ziele (łodygi z liśćmi i rozwijającymi się kwiatami) ucinamy 10-15 cm nad ziemią. Nie wyrywamy wszystkich liści z jednej rośliny. To aparat asymilacyjny, który decyduje o jej rozwoju, a ogołocona roślina może nie zdążyć się zregenerować. Czasami zbiór roślin można przeprowadzić 2- czy 3-krotnie w ciągu roku. Ale zwykle najbardziej wartościowe są młode liście przed kwitnieniem.

Surowiec Termin zbioru Ważne zasady
Owoce bzu czarnego sierpień-wrzesień Owocostany ścina się, gdy wszystkie są już dojrzałe.
Szyszki chmielu sierpień-wrzesień Szyszki z plantacji powinny być zebrane w ciągu 2-3 tygodni. Dojrzałe przybierają odcień zielonożółty.
Owoc dzikiej róży wrzesień-listopad Zebrane owoce trzeba wydrążyć i usunąć z nich włoski.
Owoce głogu dwuszyjkowego wrzesień-październik Owoce zbiera się bez szypułek. Powinny być jędrne i mieć ciemnoczerwoną barwę.
Ziele jasnoty białej maj-wrzesień Ziele ścina się tuż nad ziemią.
Kora kruszyny wrzesień-październik Korę pozyskuje się ze ściętych gałęzi. Można ją stosować po rocznym przechowywaniu lub po suszeniu w wysokiej temperaturze.
Korzeń mniszka lekarskiego sierpień-listopad Należy kopać głęboko - mniszek wytwarza długi korzeń.
Kłącze perzu sierpień-październik Trzeba wybierać kłącza grube, jędrne i jasne.
Liście pokrzywy wrzesień-listopad Jeśli to możliwe, roślinę ścina się i pozostawia na danym stanowisku. Po kilkudziesięciu godzinach traci swoje właściwości parzące.
Owoce rokitnika wrzesień-październik Owoce można zbierać po przymrozkach, mają wtedy lepszy smak.
Kwiaty rumianku pospolitego czerwiec-wrzesień Zrywa się kwiaty świeżo rozkwitłe - systematycznie.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Shuttestock

Aktualizacja: 22.09.2015

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
CZYSTEK (zioło) - prawdziwe WŁAŚCIWOŚCI ZDROWOTNE czystka CZYSTEK (zioło) - prawdziwe WŁAŚCIWOŚCI ZDROWOTNE czystka

Czystek (Cistus) to zioło, któremu są przypisywane wyjątkowe właściwości lecznicze. W internecie...

więcej

70802

Pokrzywa - właściwości lecznicze i prozdrowotne pokrzywy Pokrzywa - właściwości lecznicze i prozdrowotne pokrzywy

Pokrzywa to nie tylko chwast. Na wsi od wieków traktowano ją z szacunkiem ze względu na właściwości...

więcej

60332

Ostropest wspiera pracę wątroby. Właściwości lecznicze ostropestu plamistego Ostropest wspiera pracę wątroby. Właściwości lecznicze ostropestu plamistego

Ostropest plamisty to roślina, która chroni wątrobę przed szkodliwym działaniem alkoholu i łagodzi...

więcej

49713

JAGODY GOJI – działanie i właściwości odżywcze JAGODY GOJI – działanie i właściwości odżywcze

Jagody goji to owoce, których działanie i właściwości lecznicze są wykorzystywane w medycynie...

więcej

49281

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Sugeruję konsultację u dermatologa pediatry. Warto rozważyć wykonanie badania mikrobiologicznego i/lub biopsji skóry w przypadku niejednoznacznego obrazy klinicznego. W diagnostyce różnicowej...

Przede wszystkim powinna pani wiedzieć, że przesuwanie pojawienia się krwawienia nie zawsze jest skuteczne i lepiej jest skrócić cykl, niż go przedłużyć. Zwykle zaleca się rozpoczęcie przyjmowania...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.