Rabdomioliza - przyczyny, objawy i leczenie

Autor: Monika Majewska

Rabdomioliza to zespół objawów, które pojawiają się po uszkodzeniu mięśni. Rabdomioliza może wystąpić m.in. u osób przyjmujących niektóre leki - zwłaszcza statyny, a także po intensywnym wysiłku fizycznym, np. po maratonie. Nieleczony rozpad mięśni może doprowadzić nawet do niewydolności nerek. Jakie są przyczyny i objawy rabdomiolizy? Na czym polega leczenie?

Rabdomioliza (rozpad mięśni) to zespół objawów spowodowanych uszkodzeniem mięśni poprzecznie prążkowanych. W wyniku uszkodzenia składniki komórek mięśniowych - w tym mioglobiny, enzymy i inne substancje potencjalnie toksyczne dla różnych narządów - przedostają się do krwiobiegu. W konsekwencji może dojść do wielu poważnych powikłań, z których za najpoważniejsze uznaje się uszkodzenie nerek.

Rabdomioliza - przyczyny

  • ostre miopatie (choroby mięśni)
  • zewnętrzne uszkodzenia mechaniczne (np. u ofiar wypadków samochodowych)
  • zewnętrzne uszkodzenia termiczne (np. rozległe oparzenia)
  • ekstremalny wysiłek fizyczny - powysiłkowa rabdomioliza zwykle występuje u sportowców (np. maratończycy) i osób poddawanych intensywnym treningom (żołnierze, kulturyści), choć może się pojawić także u osób rozpoczynających ostry trening (np. siłownia) po okresie przerwy, u początkujących kulturystów lub u osób podejmujących intensywne ćwiczenia np. po infekcjach wirusowych
  • ostre niedokrwienie dużych grup mięśniowych (np. w przypadkach rozległych operacji)
  • przyjmowanie leków (statyny, fibraty, salicylany)
  • zatrucie alkoholem lub zatrucie tlenkiem węgla
  • stan padaczkowy lub częste napady drgawek na innym podłożu
  • porażenie prądem
  • niektóre zakażenia wirusowe i bakteryjne - głównie w przebiegu posocznicy (sepsa)
  • zaburzenia elektrolitowe, szczególnie hipokaliemia (niedobór potasu) i hipofosfatemia (niedobór fosforu)
  • jad niektórych węży

Rabdomioliza - objawy

  • osłabienie siły mięśniowej
Dla rabdomiolizy charakterystyczne jest brunatne zabarwienie moczu, przypominające słabą kawę
  • obrzęk mięśni
  • łagodne zwiększenie napięcia mięśniowego
  • kurcze mięśni
  • ból mięśniowy (mialgia) w spoczynku – najczęściej okolicy lędźwiowej oraz w proksymalnych (początkowych) fragmentach kończyn

Objawom mięśniowym często towarzyszą gorączka i objawy paragrypowe. Poza tym nasilone uszkodzenie mięśni może wywoływać drgawki i zaburzenia świadomości.

Ważne

Ważne

Rabdomioliza - groźne powikłania

Rozpad komórek mięśniowych powoduje uwolnienie do krwiobiegu substancji potencjalnie toksycznych. W konsekwencji może dojść do groźnych powikłań - hiperkaliemii, zaburzeń rytmu serca lub wystąpienia cech rozsianego krzepnięcia śródnaczyniowego (DIC). Jednak najcięższym powikłaniem rebdomiolizy jest ostra niewydolność nerek. W czasie uszkodzenia mięśni z ich komórek zostaje uwolniona mioglobina, która prawidłowo jest filtrowana w kłębuszkach nerkowych, przechodząc do kanalików nerkowych. Jednak kanaliki nerkowe nie są w stanie filtrować i wydalać ich, kiedy mioglobina występuje w nadmiernych ilościach. Wówczas nadmiar mioglobiny tworzy w kanalikach nerkowych konglomeraty, doprowadzając do ich zwężenia i martwicy. Dodatkowo powoduje obkurczanie naczyń nerkowych i wykazuje miejscowe działanie toksyczne. Konsekwencją tego procesu jest niewydolność nerek. Szacuje się, że w razie niewłaściwego leczenia dochodzi do niej u 40 proc. chorych.

Rabdomioliza - diagnoza

Przy podejrzeniu rabdiomiolizy wykonuje się szereg badań krwi. Obserwuje się wówczas podwyższony poziom enzymów mięśniowych - CK, czyli kinazy kreatynowej (ponad 10 000 U/L), AST, czyli aminotransferazy asparaginianowej i LDH, czyli dehydrogenaza mleczanowej,  a także wzrost stężenia mocznika i kreatyniny.

Rabdomioliza - leczenie

Leczenie jest zależne od przyczyny. Na przykład, jeśli za rozpad mięśni odpowiadają leki, należy je odstawić. Ponadto podaje się pozajelitowo płyny (jednak przy rozwinięciu się niewydolności nerek jest to przeciwwskazane) i mannitol, który zwiększa przepływ krwi przez nerki oraz zmniejsza obrzęk śródmiąższowy w obrąbie uszkodzonych tkanek.

W niektórych ciężkich przypadkach rabdomiolizy konieczne jest leczenie nerkozastępcze, czyli dializoterapia.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 26.10.2015

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
FIBROMIALGIA - choroba objawiająca się bólem mięśni i kości FIBROMIALGIA - choroba objawiająca się bólem mięśni i kości

Fibromialgia (FMS) to przewlekła choroba reumatyczna tkanek miękkich. Objawia się uczuciem...

więcej

146

RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej? RWA KULSZOWA. Jak sobie radzić z atakiem rwy kulszowej?

By pojawiła się rwa kulszowa wystarczy jeden nagły ruch: dźwignięcie, pochylenie się, potknięcie...

więcej

143

Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia Dna moczanowa (podagra, artretyzm): przyczyny, objawy, leczenia

Dna moczanowa, podagra i artretyzm to nazwy jednej choroby. Dna moczanowa, nazywana kiedyś "chorobą...

więcej

123

Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty Ostroga piętowa - przewlekły stan zapalny powodujący ból pięty

Najpierw dotkliwy ból pięty czujesz tylko przy chodzeniu. Potem nie opuszcza cię nawet wtedy, gdy...

więcej

118

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W zależności od zaawansowania zmian oraz stanu pacjenta można rozważyć w tej chorobie terapię ogólną, między innymi: sterydami, chlorochiną, sulfonami lub fototerapią. Leczenie zawsze dobierane jest...

Tak, jednym z powikłań przyjmowania doustnie tabletek antykoncepcyjnych są bóle żołądka. Radzę powiedzieć o tym lekarzowi prowadzącemu i zastanowić się nad zamianą drogi podania hormonów.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.