Co robić, by mieć mocne kości

Konsultant:lek. med. Grzegorz Brostern, specjalista chorób wewnętrznych
1 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Kości to tkanki bardzo zapracowane. Przez cały czas starają się dostosować swój kształt i strukturę do zmieniających się obciążeń i funkcji organizmu. Czy im się to udaje? Wiele zależy od nas. By mieć mocne kości, konieczna jest dieta bogata w wapń, witaminy i mikroelementy.

Ciągła przebudowa kości polega na usuwaniu starych i tworzeniu w tym miejscu nowych tkanek, zazwyczaj o nieco innej budowie. U osób dorosłych w ciągu roku fizjologicznej przebudowie ulega 8 proc. szkieletu. Tak więc co 12 lat każdy fragment naszego kośćca zostaje odnowiony. Szczytową masę kostną osiągamy ok. 30. roku życia. W młodości tworzenie nowych tkanek kostnych góruje nad ich niszczeniem, czyli resorpcją. Z biegiem lat proporcje te się zmieniają. Organizm traci więcej tkanek kostnych, niż tworzy. W ciągu każdych 10 lat masa kości maleje o 3–5 proc. To powszechne, fizjologiczne zjawisko, które dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn.
Jeżeli tempo utraty tkanki kostnej jest szybsze, rozwija się osteopenia. Charakteryzuje ją zmniejszanie się masy tkanek kostnych przy zachowaniu zdolności do właściwej mineralizacji, czyli odkładania się w kościach fosforanów wapnia. Osteopenię rozpoznaje się, robiąc densytometrię. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), jeżeli wynik densytometrii T-score (gęstość kości mierzona np. z kręgosłupa lub szyjki kości udowej) spada poniżej –1, mówimy o osteopenii, a jeśli poniżej –2,5 – o osteoporozie. Nad osteopenią można zapanować poprzez odpowiednią dietę, gimnastykę, ruch na świeżym powietrzu umiarkowane korzystanie z kąpieli słonecznych i odrzucenie wszystkiego, co szkodzi kościom.

Nie przegap

Witaminy dla kości

Za słabą kondycję kości odpowiada nie tylko brak wapnia, pierwiastka, który bierze udział w tworzeniu i mineralizacji tkanki kostnej. Decydują o tym także inne witaminy i minerały. Najważniejsze z nich to:

  • Witamina D – występuje w organizmie w dwóch podobnie działających formach: D2 (ergokalcyferol) – dostarczana jest z jedzeniem, i D3 (cholekalcyferol) – powstaje w skórze pod wpływem słońca. Witamina zwiększa wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego i pobudza powstawanie komórek kościotwórczych (osteoblastów). Gdy jej brakuje, kości słabną – nie mogą się regenerować, stają się kruche. Niedobory wynikają z diety ubogiej w ryby, masło, żółtka jaj oraz braku ruchu na powietrzu. Witamina D nabiera swych niezwykłych właściwości po przejściu przez wątrobę. Dlatego choroby wątroby i nerek mogą być powodem jej niedoboru. Także leki, np. przeciwpadaczkowe, zmniejszają jej stężenie w organizmie.
  • Magnez – to kolejny dobroczyńca kości. Ponad 60 proc. tego pierwiastka znajduje się w kościach w związkach z wapniem i fosforem. Magnez wpływa korzystnie na gęstość mineralną kości, bo bierze udział w procesie przyswajania wapnia. Wchłanianie magnezu z przewodu pokarmowego jest większe w obecności witaminy B6, którą znajdziemy w bananach, wątrobie, tuńczyku i produktach zbożowych. 
  • Witamina K – ma wręcz kapitalne znaczenie dla kości. Jej odpowiednio wysokie spożycie zmniejsza ryzyko złamań, rozwoju osteopenii i osteoporozy. Dzieje się tak, bo witamina K ma wpływ na aktywność białka nazwanego osteokalcyną, które wiąże wapń w kościach. Witamina ta stymuluje także osteopotynę – czynnik decydujący o gęstości kości. Przyjmowanie witaminy K razem z witaminą D powstrzymuje nie tylko rozwój osteopenii, ale też osteoporozy, bo pierwsza witamina wzmacnia działanie drugiej. Gdy brak witaminy K (znajduje się ona w brokułach, szpinaku, fermentowanych produktach mlecznych, żółtkach), tworzenie tkanki kostnej ulega zaburzeniu. 
  • Witamina C – jest niezbędna do prawidłowej syntezy kolagenu, który jest głównym składnikiem organicznym kości. Badania sugerują istnienie związku między witaminą C a gęstością kości. W celu profilaktyki osteoporozy zaleca się dzienne spożycie 100–500 mg tej witaminy (jest w czarnych porzeczkach, natce pietruszki, kiwi, cytrusach).

Ważne

Ważne

Mineralizacja kości

To odkładanie się w nich fosforanów wapnia. Stopień uwapnienia kości zależy od ilości wapnia pobranego w przewodzie pokarmowym z jedzenia i utraconego z moczem. Gospodarka wapniowo-fosforowa jest kontrolowana przez kalcytoninę (hormon wydzielany przez tarczycę, który obniża stężenie wapnia w osoczu krwi), parathormon (hormon wytwarzany w gruczołach przytarczyc, który pobudza wchłanianie wapnia i fosforanów do kości), a także witaminę D. Na stan kości mają wpływ również androgeny i estrogeny.

2
1
Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Jupiterimages

Aktualizacja: 11.03.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Haluksy: przyczyny, objawy i leczenie Haluksy: przyczyny, objawy i leczenie

Haluksy (paluch koślawy) to choroba zwyrodnieniowa polegająca na zniekształceniu stopy. Choroba...

więcej

15388

Strzelające STAWY - czy to poważna dolegliwość? Strzelające STAWY - czy to poważna dolegliwość?

Od dawna strzela ci w stawach, najczęściej palców i kolanowych. Dotychczas ci to nie przeszkadzało,...

więcej

8527

FIBROMIALGIA - choroba objawiająca się bólem mięśni i kości FIBROMIALGIA - choroba objawiająca się bólem mięśni i kości

Fibromialgia (FMS) to przewlekła choroba reumatyczna tkanek miękkich. Objawia się uczuciem...

więcej

16698

Leczenie kolana - zachowanie sprawności ruchowej Leczenie kolana - zachowanie sprawności ruchowej

Kolano jest jednym z najbardziej przeciążanych i narażonych na urazy stawów, a w efekcie często...

więcej

11123

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Potówki zwykłe nie powodują żadnych dolegliwości i ustępują samoistnie po kilku dniach, z lekkim złuszczaniem naskórka. Potówki czerwone mają postać czerwonych grudek, u dorosłych umiejscowionych na...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 30, 2014

Chciałabym podzielić się z Wami moim doświadczeniem w odchudzaniu. Nie będę promować żadnej diety, bo.. żadnej nie używałam :). Miałam swoją własną dietę. Przed odchudzaniem miałam 172 cm wzrostu i ważyłam 84 kg. Teraz ważę 68.6 (nie ważyłam tyle od kilkunastu-dziesięciu lat). Zawsze...

data

Lipiec 30, 2014

Jeśli chcesz mieć na lata, to Moneta. Jeśli na krócej, to te tańsze z supermarketu powinny dać radę.

data

Lipiec 29, 2014

Lynn masz rację, że odchudzać trzeba się powoli. Przecież przytyć też nie można z dnia na dzień! Napisz proszę, jaką dietę dodatkowo do tych ćwiczeń stosowałaś? Jestem bardzo ciekawa tego. Pozdrawiam i czekam na odp. :)

data

Lipiec 29, 2014

1200 kcal za mało, bo będzie jojo :P Przede wszystkim na tej imprezie trzeba się pilnować, żeby nie zjeść za dużo chipsów, paluszków i słodyczy, a i alkohol jest kaloryczny (pomijając fakt, że lepiej z nim nie przesadzać, żeby się nie upić) :D jeśli już pijemy, to lepiej nie brać w tym...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.