Leki w Polsce - ogólne tendencje
apteka,
biorównoważność leków,
farmaceuta,
kobieta,
lek,
lek generyczny,
lek odtwórczy,
lek oryginalny,
lekarz,
leki,
leki generyczne,
leki krajowe,
pacjent,
system informatyczny,
Unia europejska,
zdrowie
Zmieniają się opinie na temat leków krajowych. Odsetek osób oceniających je pozytywnie wzrósł z 77 do 91%.
Od roku 2001 Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego prowadzi badania opinii publicznej dotyczące dostępności leków w Polsce.
Ogólne tendencje
Na przestrzeni lat widać wyraźnie zmniejszenie odsetka osób, które nie wykupują z powodu braku pieniędzy wszystkich wypisanych na recepcie leków. Jest to m.in. wynikiem coraz szerszego stosowania tańszych odpowiedników (tzw. leków generycznych) drogich leków oryginalnych. Ponadto konkurencja między producentami leków generycznych doprowadziła do znacznego spadku cen najczęściej stosowanych leków i to nie tylko generycznych, ale też oryginalnych.
Niepokojącym zjawiskiem jest natomiast fakt zmniejszenia się liczby lekarzy, którzy poproszeni o wypisanie tańszego leku o takim samym działaniu spełnili prośbę pacjentów (w stosunku do roku 2005 dwukrotny spadek).
Dane w pigułce
- Większość respondentów (83%) nie widzi różnic jakościowych między lekiem oryginalnym a jego polskim odpowiednikiem, zaś 8% uważa, że polskie mogą być nawet lepsze.
- Prawie połowa lekarzy nie rozmawia z pacjentami o cenie przepisywanych leków. Często lub zwykle robi to zaledwie 17% lekarzy.
- Respondenci, z którymi lekarz nie rozmawiał o cenie leku, stosunkowo rzadko (24%) prosili o wypisanie tańszego leku.
- Pacjenci, z którymi lekarz rozmawiał o cenie leku i możliwości zapisania tańszego, w większości przypadków wybierali leki tańsze (84%).
- Respondenci, wybierając tańszy lek, zwykle kierowali się względami ekonomicznymi.
- Pacjenci, wybierając droższe leki, kierowali się przede wszystkim opinią lekarza o wyższej skuteczności drogich leków (42%) – z roku na rok wzrasta rola lekarza jako czynnika wyboru droższego leku.
- Większość respondentów (85%) zrealizowało w całości recepty przepisane im podczas ostatniej wizyty. Zaledwie 0,3% pacjentów nie realizuje recept w ogóle z powodu braku pieniędzy, a 5,7% wykupuje – z powodów finansowych – tylko część przepisanych leków (na przestrzeni lat widać wyraźną tendencję spadkową, ale nadal odsetek ten jest zbyt duży!).
- Prawie połowa osób, które nie miały pieniędzy na wykupienie leków nie zapytała o możliwość wydania tańszego leku, a aptekarz nie poinformował ich o takiej możliwości, 33% – zapytała i dowiedziała się, że tańsze leki są mniej skuteczne, zaś 16% – że nie ma już tańszych niż przepisane przez lekarza.
- Spośród osób, które w aptece zamieniły lek na tańszy, 27% poprosiło aptekarza o taką zamianę, 30% zapytało farmaceutę o taką możliwość, a w 36% przypadków z inicjatywą zamiany wyszedł aptekarz.
- Według respondentów głównymi przyczynami różnic w cenach leków zagranicznych i ich polskich odpowiedników są: płacenie za markę producenta oraz koszty transportu i ceł.
Słowniczek
Lek oryginalny to lek nowatorskiego producenta po raz pierwszy na świecie dopuszczony do dystrybucji (zwykle jako lek opatentowany) w oparciu o udokumentowaną skuteczność terapeutyczną, bezpieczeństwo stosowania i jakość.
Lek generyczny (odtwórczy) to lek opracowany z zamiarem zapewnienia zamienności z lekiem oryginalnym, wytwarzany na ogół bez licencji oryginalnego wytwórcy, wprowadzony do dystrybucji po wygaśnięciu patentu lub innych praw wyłączności.
Biorównoważność leków oznacza, że dwa produkty lecznicze zawierające tę samą substancję leczniczą są w stosunku do siebie równoważne (tzn. wywołają zasadniczo taki sam efekt terapeutyczny). Zgodnie z polskimi i unijnymi normami prawnymi, badanie biorównoważności musi przejść każdy lek generyczny zanim zostanie zarejestrowany i dopuszczony do stosowania.
Podsumowanie
W Polsce brak odpowiedniej polityki lekowej. W innych krajach Unii Europejskiej wprowadzono zalecenia terapeutyczne dla lekarzy (tzw. receptariusz) zawierające wykazy leków najbardziej skutecznych i racjonalnych kosztowo w danych schorzeniach. Lekarz przepisując lek, kieruje się receptariuszem, co ogranicza wpływ działalności marketingowej firm farmaceutycznych.
Dodatkowo wykorzystywany w polskiej służbie zdrowia system informatyczny nie ma przełożenia na codzienną praktykę (odpowiedni nadzór mógłby skutkować zmniejszeniem wydatków na „zdrowie”).
Ponieważ tańszy zamiennik drogiego leku może zaproponować choremu również aptekarz, stąd rosnąca z roku na rok rola farmaceuty w procesie zamiany leków na tańsze (wciąż jednak jest ona niewystarczająca).
Pamiętaj! Zawsze masz prawo poprosić lekarza o zapisanie tańszego odpowiednika leku oryginalnego, możesz też spytać w aptece o taki lek (musisz jednak wiedzieć, że nie zawsze są takie leki).
Podoba ci się artykuł? Poleć innym
autor: opr. Agnieszka Gołaszewska
zdjęcia: Jupiterimages
aktualizacja: 16.08.2010
więcej
