LEKI IMMUNOSUPRESYJNE - działanie i skutki uboczne

Autor: Monika Majewska

Leki immunospresyjne to leki, które prowadzą do obniżenia odporności organizmu (immunosupresja). Farmakologiczne leczenie immunosupresyjne stosuje się po przeszczepie, aby zapobiec jego odrzuceniu, a także w leczeniu chorób alergicznych i autoagresyjnych. Jakie dokładnie działanie mają leki immunosupresyjne? Jakie są skutki uboczne ich stosowania?

Leki immunosupresyjne to leki, które prowadzą do przejściowego lub stałego obniżenia odporności organizmu - w terminologii medycznej to immunosupresja. Leki immunosupresyjne są jedną z metod obniżania odporności organizmu. Inne metody immunosupresji to zabiegi chirurgiczne (wycięcie narządów układu immunologicznego np. grasicy) i metody z zastosowaniem środków fizycznych, np. promieniowanie rentgenowskie. Z kolei immunosupresja jest jedną z metod modulacji układu odpornościowego, którą przeprowadza się w celach profilaktycznych i leczniczych (immunoterapii). W immunoterapii, obok immunosupresji, wyróżnia się także immunostymulację (pobudzenie układu odpornościowego) i immunorekonstrukcję (odbudowa układu odpornościowego).

Leki immunosupresyjne - działanie

Leki immunosupresyjne prowadzą do osłabienia bądź zahamowania odpowiedzi układu odpornościowego (w terminologii medycznej stan taki nazywany jest immunosupresją) poprzez hamowanie procesu wytwarzania i dojrzewania komórek odpornościowych.

Leki immunosupresyjne prowadzą do osłabienia zdolności obronnych układu odpornościowego.

Stopień nasilenia immunosupresji oraz jej długotrwałość zależą od wrażliwości osobniczej, dojrzałości immunologicznej, rodzaju i ilości antygenu, dawki i częstości podań leku immunosupresyjnego oraz rodzaju odpowiedzi immunologicznej.

Leki immunosupresyjne - rodzaje

Wyróżnia się następujące grupy leków immunosupresyjnych:

  • glikokortykosteroidy
  • leki cytostatyczne
  • przeciwciała monoklonalne
  • leki działające na immunofiliny: cyklosporyna, takrolimus, syrolimus (rapamycyna), ewerolimus
  • leki niesklasyfikowane: interferony, białko wiążące TNF (czynnik martwicy nowotworów) i kwas mykofenolowy

Leki immunosupresyjne po przeszczepie

Po transplantacji istnieje ryzyko, że układ odpornościowy będzie traktował przeszczepiony narząd jako ciało obce i próbował go odrzucić. By temu zapobiec, konieczne jest osłabienie odporności. Dokonuje się tego najczęściej przy pomocy leków immunosupresyjnych.

Układ odpornościowy rozpoznaje przeszczepiony narząd jako obcy i atakuje go, co kończy się odrzuceniem przeszczepu. Aby temu zapobiec, należy zastosować leczenie immunosupresyjne.

Zwykle równocześnie stosuje się kilka leków w określonych schematach, w zależności od przeszczepianego narządu, stopnia ryzyka immunologicznego, nasilenia zaburzeń metabolicznych, obecności schorzeń współistniejπcych oraz czynności przeszczepu. Dawki leków immunosupresyjnych niezbędnych do utrzymania czynności przeszczepu zmniejszają się po upływie pierwszych kilku miesięcy od operacji. Tym niemniej pewna minimalna ilość tych leków pozostaje zawsze potrzebna, nawet wiele lat po transplantacji. Stosowanie immunosupresji jest konieczne od momentu przeszczepienia narządu do czasu ustania jego funkcji.

Leki immunosupresyjne w chorobach autoimmunologicznych

Choroby autoimmunologiczne, zwane też chorobami z autoagresji, to choroby, w przebiegu których układ odpornościowy błędnie rozpoznaje elementy własnego organizmu jako wroga i zaczyna je atakować. Konsekwencją są trwałe uszkodzenia. Leki immunosupresyjne hamują niewłaściwą odpowiedź układu odpornościowego, skierowaną przeciwko własnym tkankom. Leki immunosupresyjne stosuje się m.in. w przebiegu reumatoidalnego zapalenia stawów, tocznia rumieniowatego układowego, pęcherzycy, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego i choroby Crohna.

Polecamy
Immunoterapia - co to jest? Na czym polega immunoterapia?

Immunoterapia - co to jest? Na czym polega immunoterapia?

Immunoterapia to metoda modulacji układu odpornościowego, która jest wykorzystywana w celach profilaktyki i leczenia chorób. Immunoterapię stosuje się m.in ...

Leki immunosupresyjne - działania niepożądane

Oprócz pożądanego działania leczniczego, stosowaniu leków immunosupresyjnych mogą towarzyszyć liczne działania niepożądane.

1) Podatność na infekcje

Najgroźniejsze są przewlekłe zakażenia wirusowe, które powodują uszkodzenia narządów, np. przewlekłe zapalenie wątroby czy przewlekłe zmiany skórne związane z wirusem brodawczaka ludzkiego. Przewlekła infekcja u pacjentów leczonych immunosupresyjnie spowodowana jest wirusami, którymi bezobjawowo zakażona jest większość populacji. Tylko że u pacjentów z osłabioną lekami odpornością, ten zazwyczaj wirus uaktywnia się, namnaża i wywołuje uszkodzenia. Organizm biorcy przeszczepu nie walczy skutecznie z zakażeniem wirusowym i u większości z nich nie obserwuje się spontanicznej eliminacji wirusa.

2) Nowotwory

Najczęściej rozwijają się nowotwory, które mają związek z zakażeniami wirusowymi, a więc nowotwory skóry, szyjki macicy, pęcherza moczowego, a także chłoniaki (część z nich związana jest z wirusem Epsteina-Barr), nowotwory nerek czy wątroby (związane z przewlekłym zapaleniem tego narządu spowodowanym wirusem typu B albo C).

3) Nadciśnienie, wrzody

Wraz z wiekiem rozwijają się u pacjenta przyjmującego leki immunosupresyjne powikłania metaboliczne, kostne i sercowo-naczyniowe. Większość z przyjmowanych latami leków sprzyja rozwojowi hiperlipidemii, cukrzycy, nadciśnieniu tętniczemu, a co za tym idzie miażdżycy. Coraz częściej też zdarza się, że pacjenci umierają z czynnym przeszczepem z innych, głównie sercowo-naczyniowych, przyczyn. Leki immunosupresyjne, poza nadciśnieniem, dyslipidemią, hiperglikemią, powodują owrzodzenia żołądka oraz uszkodzenie wątroby i nerek, nierzadko o dużym nasileniu.

Polecamy
IMMUNOONKOLOGIA – nowoczesna metoda leczenia nowotworów

IMMUNOONKOLOGIA – nowoczesna metoda leczenia nowotworów

Immunoonkologia to nowoczesna metoda leczenia nowotworów. Jej  celem jest aktywowanie układu odpornościowego organizmu tak, aby ten sam mógł walczyć z ...

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Alergia na co dzień: jak żyć z chorobą?

Alergia na co dzień: jak żyć z chorobą?

ODCZULANIE - najskuteczniejszy sposób leczenia ALERGII

ODCZULANIE - najskuteczniejszy sposób leczenia ALERGII

Immunoterapia - co to jest? Na czym polega immunoterapia?

Immunoterapia - co to jest? Na czym polega immunoterapia?

Zioła kontra rak: o niekonwencjonalnych metodach leczenia raka [WYWIAD]

Zioła kontra rak: o niekonwencjonalnych metodach leczenia raka [WYWIAD]

Zdjęcia: Thinkstockphotos.com

Aktualizacja: 17.03.2017

DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Przedawkowanie witamin. Które witaminy można przedawkować?

Przesadne przyjmowanie preparatów witaminowych niesie ryzyko poważnych chorób. Które z witamin...

więcej

389

OLEJ Z CZARNUSZKI - właściwości i zastosowanie oleju czarnuszkowego OLEJ Z CZARNUSZKI - właściwości i zastosowanie oleju czarnuszkowego

Olej z czarnuszki ma wiele właściwości zdrowotnych, dzięki czemu znalazł zastosowanie jak środek...

więcej

384

Mniszek lekarski – zastosowanie mniszka lekarskiego Mniszek lekarski – zastosowanie mniszka lekarskiego

Mniszek lekarski (łac. Taraxacum officinale) zwany też mniszkiem pospolitym lub mleczem rośnie...

więcej

370

WITAMINA D - objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D WITAMINA D - objawy oraz skutki niedoboru i nadmiaru witaminy D

Witamina D w odpowiednim stężeniu sprawia, że kości są mocne, a zęby zdrowe. Właściwy poziom tej...

więcej

364

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W przypadku alergii zawsze istnieje ryzyko uczulenia na kolejny czynnik, czyli po jakimś czasie po zrobieniu tatuażu, np. na barwniki. Odradzam wykonywanie u osób z potwierdzoną alergią tego typu...

Na temat tego, co to oznacza i jakie leki powinna Pani stosować, powinna Pani rozmawiać wyłącznie z lekarzem prowadzącym. Zespół policystycznych jajników należy leczyć, ale nie można go wyleczyć....

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.