CUKRZYCA - objawy, rodzaje, profilaktyka

Konsultant: dr hab. med. Leszek Czupryniak, Klinika chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
3 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Cukrzyca rozwija się, gdy zabraknie insuliny - hormonu wytwarzanego przez trzustkę, który dostarcza komórkom niezbędną do życia energię. Cukrzyca to bardzo groźna choroba, ponieważ niedożywione tkanki nie mogą normalnie funkcjonować, a nadmiar cukru uszkadza organy wewnętrzne.

Podstawowe zasady diety dla osób chorych na cukrzycę:

1. Jedz często i regularnie, ale niewielkie porcje – 3 posiłki główne i 2 dodatkowe (drugie śniadanie, podwieczorek). 
2. Posiłki powinny zawierać podobną ilość węglowodanów. 
3. Unikaj smażenia potraw, przestaw się na gotowanie na parze, duszenie z minimalną ilością tłuszczu, pieczenie w folii. 
4. Zrezygnuj lub ogranicz do minimum łatwo przyswajalne cukry (cukier spożywczy, ciastka i ciasta, dżemy, miód, cukierki, słodkie owoce i soki). 
5. Ogranicz ilość soli, zwłaszcza gdy masz nadciśnienie. 
6. Zmniejsz ilość tłuszczów zwierzęcych oraz jasnego pieczywa. 
7. Stosuj niskokaloryczne zamienniki, np. zamiast śmietany jogurt naturalny. 
8. Wybieraj produkty bogate w błonnik: ciemny chleb. Sięgaj po owoce lub warzywa, które mają mniej węglowodanów (np. zamiast fasoli, grochu, soi, soczewicy czy kukurydzy – brokuły, cykorię, rzodkiewki, szparagi, ogórki, szczypiorek, pomidory, zaś zamiast czarnej porzeczki, bananów, winogron czy owoców suszonych – grejpfruty, kiwi, melony, kwaskowate jabłka). 
9. Kasze, ryż, makarony jedz lekko niedogotowane (al dente). 
10. Soki do picia najlepiej wyciskaj w domu, gotowe często są dosładzane.

Insulina to hormon, którego produkcją zajmują się komórki beta w trzustce. Wraz z innymi hormonami insulina bierze udział w regulacji wielu procesów przemiany materii, m.in. przetwarzania substancji z pożywienia – węglowodanów, białek i tłuszczów – na energię niezbędną do prawidłowego funkcjonowania wszystkich narządów. Szczególne znaczenie mają węglowodany, czyli cukry, które mogą być szybko rozkładane na glukozę – najdoskonalsze źródło energii (np. komórki mózgowe napędzane są wyłącznie glukozą).
Z wątroby, która magazynuje glukozę, uwalnia się do krwi ok. 40 proc. tego potrzebnego komórkom paliwa. Pozostałe 60 proc. pochodzi bezpośrednio z pożywienia. Dlatego po posiłku stężenie glukozy we krwi jest najwyższe. Ale by glukoza mogła przeniknąć do komórek, niezbędna jest insulina.

Cukrzyca typu 1

Cząsteczki insuliny przenikają do naczyń krwionośnych – stanowią rodzaj klucza, który otwiera komórkę i wpuszcza do niej glukozę. Gdy po posiłku stężenie glukozy wzrasta, rośnie też stężenie insuliny. Insulina użyta do otwarcia komórki ulega szybkiemu rozpadowi, dlatego trzustka stale musi produkować nowe cząsteczki tego hormonu.
Czasem jednak ten mechanizm zawodzi. Glukoza nie dociera do komórek, które zaczynają głodować, mimo że stężenie cukru we krwi jest stale za wysokie. Jest to przyczyną poważnej choroby, która nazywa się cukrzyca. Poważnej, gdyż niedożywione tkanki nie mogą normalnie funkcjonować, a nadmiar cukru uszkadza organy wewnętrzne. Niekiedy przyczyną jest uszkodzenie komórek trzustkowych, co sprawia, że produkcja insuliny zanika - jest to cukrzyca typu 1 . Nie wiadomo do końca, co jest przyczyną uszkodzenia komórek beta w trzustce i dlaczego przytrafia się to jednym ludziom, a innym nie. Przypuszcza się, że odgrywają tu rolę czynniki dziedziczne. Dotyczy to ok. 10 proc. chorych na cukrzycę. W ich przypadku rozpoznanie następuje zwykle w wieku młodzieńczym, a ratunkiem jest stałe podawanie insuliny w zastrzykach.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Nie zarejestrowany, 17.11.2012 9:41
dokładnie, prosto, szybko, we własnym domu, oczywiście pamiętając, że jak coś wyjdzie poza normą no to do lekarza trzeba się udać, to w końcu są testy profilaktyczne
Nie zarejestrowany, 16.11.2012 21:34
No robiłam go raz. Wyniki wyszły wszystkie w normie. Jak dla mnie takie testy są mądrym rozwiązaniem bo każdy raz na pół roku można go sobie zrobić i na bieżąco weryfikować poziom cukru.
 

Cukrzyca typu 2

U pozostałych 90 proc. chorych na cukrzycę trzustka produkuje insulinę – u niektórych do końca życia, u innych z każdym rokiem coraz mniej. To cukrzyca typu 2. Mimo że insulina jest, nie działa. Cukier pozostaje we krwi i nie może wniknąć do komórek. Efekt jest taki sam jak przy cukrzycy typu 1. Do najistotniejszych przyczyn rozwoju cukrzycy typu 2 należy otyłość (zwłaszcza typu brzusznego), nadwaga, brak aktywności fizycznej oraz nadmiernie kaloryczna dieta bogata w cukry proste. Skłonność do tego typu cukrzycy bywa dziedziczna, choć bezpośrednim sprawcą choroby jest styl życia. A na to, na szczęście, każdy człowiek ma wpływ. Cukrzyca rozwija się ukradkiem, ale są pewne objawy mogące wskazywać na podwyższone stężenie glukozy we krwi. Zwykle jest to zwiększone pragnienie, nieuzasadniona utrata wagi, powtarzające się zakażenia dróg moczowych, grzybice, senność, osłabienie, częste oddawanie moczu.

Jak rozpoznać cukrzycę?

Jest na to prosty sposób – trzeba badać poziom cukru we krwi. U zdrowych osób prawidłowe stężenie cukru we krwi na czczo wynosi od 60 do 99 mg/dl. Problem pojawia się wtedy, gdy po dwukrotnym badaniu na czczo (co najmniej 8 godzin po posiłku) stężenie cukru utrzymuje się miedzy 100 a 125 mg/dl. To stan przedcukrzycowy lub – jak mówią specjaliści – nieprawidłowa glikemia na czczo. Wówczas należy zrobić test tolerancji glukozy: najpierw na czczo pobiera się krew i oznacza poziom cukru. Następnie trzeba wypić glukozę rozpuszczoną w wodzie. Jeżeli po 2 godzinach poziom cukru we krwi wynosi 140–190 mg/dl, oznacza to, że organizm nieprawidłowo toleruje glukozę. To wyraźny sygnał zagrożenia cukrzycą. Chorobę rozpoznaje się, gdy w teście tolerancji glukozy jej stężenie wynosi 200 mg/dl i więcej albo jeśli w dwóch badaniach wykonanych w odstępie co najmniej kilku dni poziom cukru we krwi na czczo przekracza 125 mg/dl.

Jak często badać poziom cukru we krwi?

Raz na 3 lata – każdy, kto ukończył 45 lat. Co roku – bez względu na wiek osoby z nadwagą albo obciążone rodzinnie, kobiety, które przeszły cukrzycę ciężarnych lub urodziły dziecko o wadze powyżej 4,5 kg, osoby z niskim poziomem dobrego cholesterolu (HDL poniżej 35 mg/dl), wysokim poziomem trójglicerydów (ponad 200 mg/dl), z nadciśnieniem tętniczym (140/90 mm Hg lub więcej) i innymi chorobami układu krążenia.

Ważne

Ważne

Wysiłek fizyczny chroni przed cukrzycą

Poziom insuliny we krwi możemy modyfikować dietą i aktywnością fizyczną, która pomaga utrzymać właściwą wagę. Polecane są marszobiegi, pływanie, jazda na nartach, gimnastyka, jazda na rowerze, jogging, aerobik. Wysiłek musi być regularny. Najlepiej ćwiczyć niezbyt intensywnie, co najmniej 3 razy w tygodniu po 30–60 minut.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 08.07.2016

Komentarze (1 - 3 z 3)
joanna, 08.10.2014 09.51
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
właśnie tak jest robione badanie w szpitalu, moja droga. Mam cukrzycę ciążową i właśnie tak było ono przeprowadzane: na czczo, potem po wypiciu glukozy po 1 godzinie i po dwóch godzinach.
 
P., 09.11.2011 15.23
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Testu na cukier nie robi się tak jak tu opisali: (...)zrobić test tolerancji glukozy: najpierw na czczo pobiera się krew i oznacza poziom cukru. Następnie trzeba wypić glukozę rozpuszczoną w wodzie. Jeżeli po 2 godzinach poziom cukru we krwi wynosi 140–190 mg/dl, oznacza to, że organizm nieprawidłowo toleruje glukozę. To jest nieprawidłowe badanie. Wiem, bo Moja Mama ma cukrzycę i mówiła mi jak to trzeba zrobić(w szpitalu). Tu są brednie napisane.
 
dermolab.pl, 10.06.2011 07.55
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Jeśli chodzi o podawanie insuliny,to pod względem budowy cząsteczki najbardziej podobna do ludzkiej jest insulina wieprzowa -już o tym pisali na tym portalu ;-)
 
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Objawy cukrzycy - sygnały cukrzycy typu 1 i cukrzycy typu 2 Objawy cukrzycy - sygnały cukrzycy typu 1 i cukrzycy typu 2

Objawy cukrzycy początkowo nie są wcale oczywiste. Lekarze szacują, że na jedną osobę ze...

więcej

60844

STAN PRZEDCUKRZYCOWY, czyli o krok od cukrzycy STAN PRZEDCUKRZYCOWY, czyli o krok od cukrzycy

Cukier w górnej granicy normy nie musi być powodem do niepokoju. Może to twoja cecha osobnicza......

więcej

39533

INSULINOOPORNOŚĆ (wrażliwość na insulinę) - przyczyny, objawy i leczenie INSULINOOPORNOŚĆ (wrażliwość na insulinę) - przyczyny, objawy i leczenie

Insulinooporność oznacza obniżoną wrażliwości organizmu na działanie insuliny - hormonu...

więcej

39129

HIPOGLIKEMIA (niedocukrzenie) - objawy zbyt niskiego poziomu cukru we krwi HIPOGLIKEMIA (niedocukrzenie) - objawy zbyt niskiego poziomu cukru we krwi

Objawy hipoglikemii pojawiają się stopniowo, wraz ze spadkiem poziomu cukru we krwi. Najpierw...

więcej

34928

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W codziennej pielęgnacji sugeruję preparaty nawilżające przeznaczone do cery wrażliwej. Mogą być one w postaci emulsji lub płynów micelarnych. Wieczorem warto na obszary z łojotokiem i zaskórnikami...

Fizjologiczna jednorazowa ilość oddawanego moczu powinna wahać się w przedziale 300-400 ml. Przy prawidłowym nawodnieniu organizmu z toalety powinniśmy korzystać co ok. 3 godziny, czyli 4-6 x na...

Picie drożdży z umiarem nie ma wpływu na rozwój ciąży.

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.