Pneumokoki wywołują nie tylko ostre zapalenie płuc

maska lek. med. Grzegorz Borstern, specjalista chorób wewnętrznych
Konsultant: lek. med. Grzegorz Borstern, specjalista chorób wewnętrznych
26 komentarze
Autor: Anna Jarosz - artykuł pochodzi z miesięcznika "Zdrowie"

Pneumokoki atakują podstępnie i powodują liczne powikłania, w tym groźne zapalenie płuc, które szybko może doprowadzić do obrzęku płuc i niewydolności oddechowej. To stan zagrażający życiu.

Streptococus pneumoniae, znany jako pneumokok, to Gram-dodatnia dwoinka zapalenia płuc, która na swojej powierzchni ma otoczkę z wielocukrów, czyli polisacharydów. To właśnie owa otoczka, która może być odmiennie zbudowana, decyduje o przynależności pneumokoka do określonego szczepu. Coraz szybciej rośnie liczba szczepów opornych na antybiotyki (31 proc.), co świadczy o "inteligencji" tych drobnoustrojów.

Pneumokoki są groźne z dwóch powodów. Po pierwsze  przenoszą się drogą kropelkową - wystarczy zatem, by nosiciel kichnął lub zakasłał, a już bakteria atakuje kolejne osoby. A ponieważ upodobała sobie śluzówkę nosa i gardła, łatwo przenika dalej - np. do płuc czy mózgu. Po drugie rodzimy się z darem rozpoznawania i zwalczania (produkowania przeciwciał) tylko jednego szczepu pneumokoków. Gdy do organizmu trafi  bakteria z innego szczepu, układ odpornościowy nie potrafi jej pokonać i rozwija się choroba - często pneumokokowe, ostre zapalenie płuc.

Kogo atakują pneumokoki?

Znamy około 90 typów bakterii Streptococus pneumoniae, nazywanej potocznie pneumokokiem. Wywołują one wiele groźnych chorób. Na zakażenie najbardziej narażeni są ci, u których system odpornościowy nie jest doskonały. Przede wszystkim małe dzieci, bo nie miały czasu nabrać odporności, ponadto ich układ oddechowy jest jakby mniej szczelny, przez co bakterie łatwo przenikają z gardła dalej. W niebezpieczeństwie są też osoby starsze, ponieważ ich organizm wolniej się regeneruje, a układ odpornościowy gorzej radzi sobie z nowymi wyzwaniami. Pneumokoki często atakują chorych na AIDS i nosicieli HIV, których układ odpornościowy nie radzi sobie z zakażeniami.

Choroby wywoływane przez pneumokoki

Pneumokoki mogą wywołać wiele schorzeń. Do najczęstszych zakażeń, nazywanych inwazyjnymi należą:

 

 

Nieco rzadziej rozwija się zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie stawów, zapalenie kości, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie ślinianek, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie otrzewnej, zapalenie wsierdzia, zapalenie osierdzia czy zapalenie jądra, zapalenie najądrza, zapalenie prostaty, zapalenie pochwy, zapalenie szyjki macicy i zapalenie jajowodu. Do mniej groźnych chorób zalicza się zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok przynosowych oraz zapalenie spojówek. Choroby inwazyjne leczy się w szpitalu. Pozostałe zwykle w domu.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Nie wolno zaniedbać leczenia zakażeń pneumokokami, ponieważ skutkiem powikłań, jakie wywołują, może być ostra niewydolność oddechowa, a w konsekwencji nawet śmierć.

Pneumokokowe zapalenie płuc

Szacuje się, że na skutek pneumokokowego zapalenia płuc rocznie umiera na świecie ok. 1 mln ludzi. Blisko 40 proc. przypadków przypada na zapalenia płuc u dzieci i niemowląt, podobnie jest u osób w podeszłym wieku, chorych na AIDS.
Do zakażenia dochodzi, gdy bakterie przenikną przez nos czy gardło do dolnych dróg oddechowych. Pojawiają się wtedy następujące objawy:

 

 

W przebiegu zapalenia płuc zamiast powietrza w pęcherzykach płucnych pojawia się płyn, który utrudnia oddychanie, czyli wymianę gazową. Osłuchując pacjenta, lekarz słyszy charakterystyczne szmery. Aby potwierdzić rozpoznanie, zleca prześwietlenie. Zwykle jednak stan chorego jest na tyle zły, że konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia. Najczęściej stosuje się antybiotyki o tzw. szerokim spektrum działania, ponieważ pneumokoki nie są wrażliwe na wszystkie leki.

Pneumokoki powodują zapalenie ucha środkowego

Rozwija się po przeziębieniu. Zwykle dotyka dzieci, choć zdarza się także u dorosłych. W 80 proc. przypadków konieczne jest podanie silnego antybiotyku. Gdy bakteria zaatakuje, dziecko płacze bez powodu, bo ucho bardzo boli. Dochodzi też do przytłumienia słuchu. U małych dzieci pierwszym sygnałem dla rodziców powinno być tarcie ucha. Często jednak właściwe rozpoznanie jest trudne, bo pierwszym objawem choroby bywa biegunka, wymioty lub nudności. Złe samopoczucie dziecka powinno skłonić nas do wizyty u lekarza. Nieleczone zapalenie ucha może skończyć się częściową utratą słuchu, co m.in. znacznie utrudni prawidłowy rozwój dziecka.

Zapalenie zatok przynosowych wywołane pneumokokami

Pojawia się ropna wydzielina i uczucie zatkania nosa, ból głowy, gorączka, upośledzenie węchu, nieprzyjemny zapach z ust i kaszel. Zapalenie zaostrza też objawy alergii oddechowych i astmy. Jeżeli szybko nie podejmie się leczenia, choroba przekształci się w stan przewlekły, a ten może doprowadzić do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub kości szczękowej.

Szczepienia w walce z pneumokokami

W przeszłości takie zakażenia skutecznie leczono antybiotykami z grupy penicylin. Niestety, w ciągu ostatnich 20 lat wzrosła liczba szczepów odpornych na ten rodzaj antybiotyków. Wiele nie reaguje też na makrolidy, sulfanamidy i tetracykliny.

Najwłaściwszym sposobem walki z pneumokokami są szczepienia. U dzieci zalecana jest szczepionka siedmiowalentna. Podana, nim dziecko ukończy 2 lata, daje 97-proc. ochronę przed 7 najgroźniejszymi szczepami bakterii na ok. 15 lat. Szczepionka jest dobrze tolerowana. Czasem tylko występuje obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu podania, gorączka do 38 st. C, pobudzenie lub senność, brak apetytu. Te dolegliwości mijają po kilku dniach.

Dorośli są odporniejsi, ale gdy już dopadnie ich bakteria - wywołuje zapalenie płuc. Warto więc się zaszczepić przeciw pneumokokom, choć wystarczającą ochronę osobom w średnim, a zwłaszcza starszym wieku daje szczepionka przeciw grypie.

Pneumokoki: szczepionka skoniugowana

Dzieci powyżej 2. roku życia i seniorów powyżej 65. roku życia szczepi się szczepionką polisacharydową. Ale szczepionka ta w niewielkim stopniu pobudza układ odpornościowy, poza tym odporność po szczepieniu jest krótkotrwała.

Szczepienie jest zalecane, ale nierefundowane przez budżet państwa.

Ostatnie badania dowiodły, że znacznie skuteczniejszą ochronę daje tzw. szczepionka skoniugowana. Jej stosowanie zaleca się u osób powyżej 65. roku życia (chorujących na serce, płuca, cukrzycę), dzieci powyżej 2. roku życia i dorosłych z anemią, niedoborami odporności lub po usunięciu śledziony. Szczepionka uodparnia na 10-15 lat.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 03.02.2016

Komentarze (1 - 10 z 26)
Tatiana, 02.11.2015 16.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Napewno zaszczepię moje dziecko ... ;))
 
Karolina, 13.10.2015 13.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Moje dziecko, które jest wcześniakiem obowiązkowo otrzymało szczepionkę przeciwko pneumokokom. Nie mogę narzekać, ponieważ moja córcia ma dość dobra odporność, rzadko kiedy przynosi z przedszkola choroby. Drugie dziecko też na pewno zaszczepię!
 
mama Frania, 28.08.2015 19.26
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mój 2,5 letni synek choć był szczepiony na pneumokoki i rotawirusa, złapał jedno i drugie. Miał ostre śródmiąższowe zapalenie płuc, stan bardzo ciężki, z ledwością go odratowali. W ostatnim momencie trafiliśmy do szpitala pulmonologicznego. Prowadziła go wspaniała Pani dr, która trafiła z antybiotykami. Dostawał co 8h 3 strzykawy z 3 różnymi antybiotykami. Dzięki Bogu żyje i jest tu z nami. Nikomu nie życzę tak chorego dziecka, to co wtedy z mężem przeżyliśmy odcisnęło piętno na nas. Wystarczy, że mały jest nie spokojny, a w nas budzi się strach i pankia.
 
justyna, 23.06.2015 17.24
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
ja zaszczepiłam dziś córkę przeciwko pneumokokom, mama nadzieję, że uchroni ją to przed licznymi chorobami przynoszącymi z przedszkola przez starszego synka.
 
Ala, 01.06.2015 14.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tu http://pneumokoki.info znalazłam rzetelne informacje na temat pneumokoków, gorąco polecam, omijam sponsorowane watki, gdzie manipuluje się opinią publiczną
 
Mama, 08.01.2015 22.34
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja zaszczepiłam synka na pneumokoki i zaczoł zezowac i napuchło mu ciemiaczko ale ponoc było wszystko ok zmarl na zapalenie płuc nigdy juz nie zaszczepie bo juz nie mam kogo
 
juka87, 14.10.2010 17.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mój znajomy w wieku 19 lat zmarł przez pneumokoki, najpierw miał grypę i jakos nie mógł się wyleczyć, aż pewnego dnia dostał drgawek i po kilku dni w szpitalu zmarł...
 
Monika, 04.07.2010 14.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Moja córka była szczepiona od pneumokoków Prewenerem niby lepsza szczepionka a teraz ciagle ma katar zapchany nos i kaszel taki duszący szczególnie w nocy. wymaz z nosa pneumokoki, po leczeniu znowu wraca i następny wymaz znowu pnemokoki i co dała ta szczepionka. To tylko firmy naciągają a my dajemy się nabrać.
 
ktokolwiek12, 08.06.2010 00.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ciekawe czemu tyle się mówi o pneumokokach, zaleca szczepienia, opisuje objawy, skutki zarażenia, a nikt nie pomyślał o refundowaniu szczepionki zwłaszcza u małych dzieci, przecież to one są dla nas ważne, wręcz najważniejsze. Dlaczego nikt nie pisze o badaniach, jakie należy zrobić, jak zapobiec, dlaczego rodzice sami muszą myśleć o tym jak pomóc dziecku, a służba zdrowia bagatelizuje to, traktując skierowania na badania jak zło konieczne.
 
bartek, 31.05.2010 23.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam 19 miesięczną córkę jaką szczepionką najlepiej zaszczepić ?
 
następne »
strona 1 z 3
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Wirus HPV u mężczyzn: objawy i leczenie Wirus HPV u mężczyzn: objawy i leczenie

Wirus HPV u mężczyzn rzadko jest przyczyną poważnych kłopotów ze zdrowiem. Jeśli jednak system...

więcej

32380

Koklusz u dorosłych: objawy i leczenie krztuśca dorosłych Koklusz u dorosłych: objawy i leczenie krztuśca dorosłych

Koklusz u dorosłych często bywa niezdiagnozowany lub zdiagnozowany źle. Dorosły, który jest chory...

więcej

19611

Mononukleoza: objawy, badania, leczenie, powikłania Mononukleoza: objawy, badania, leczenie, powikłania

Mononukleozą najłatwiej zarazić się przez pocałunek, dlatego często nazywana jest właśnie chorobą...

więcej

41690

Różyczka: choroba zakaźna. Wysypka i powiększone węzły chłonne to objawy różyczki Różyczka: choroba zakaźna. Wysypka i powiększone węzły chłonne to objawy różyczki

Różyczka to wirusowa choroba zakaźna przenoszona drogą kropelkową. Różyczka to choroba wieku...

więcej

19897

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W przypadku trądziku zwykłego nie ma takiej konieczności. Zalecenia te dotyczą trądziku różowatego. Czynnik te sprzyjają nasileniu rumienia naczynioruchowego, który jest jednym z objawów trądziku...

Wyniki badań są charakterystyczne dla menopauzy. Na podstawie podanych przez panią objawów nie można rozpoznać owulacji. Wyniki badań może pani powtórzyć. Jeśli będą podobne, szansa na ciążę jest...

Dzień dobry, wynik testu PAPP-A można skonsultować w czasie wizyty osobistej w Katowicach lub telefonicznie w całej Polsce i za granicą. Aby umówić się na konsultację, proszę o kontakt z poradnią...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.