Pneumokoki wywołują ostre zapalenie płuc

Konsultant:lek. med. Grzegorz Borstern, specjalista chorób wewnętrznych
21 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Pneumokoki atakują podstępnie i powodują liczne powikłania, w tym groźne zapalenie płuc, które szybko może doprowadzić do obrzęku płuc i niewydolności oddechowej. To stan zagrażający życiu.

Streptococus pneumoniae, znany jako pneumokok, to Gram-dodatnia dwoinka zapalenia płuc, która na swojej powierzchni ma otoczkę z wielocukrów, czyli polisacharydów. To właśnie owa otoczka, która może być odmiennie zbudowana, decyduje o przynależności pneumokoka do określonego szczepu. Coraz szybciej rośnie liczba szczepów opornych na antybiotyki (31 proc.), co świadczy o “inteligencji” tych drobnoustrojów.
Pneumokoki
są groźne z dwóch powodów. Po pierwsze  przenoszą się drogą kropelkową - wystarczy zatem, by nosiciel kichnął lub zakasłał, a już bakteria atakuje kolejne osoby. A ponieważ upodobała sobie śluzówkę nosa i gardła, łatwo przenika dalej - np. do płuc czy mózgu.
Po drugie rodzimy się z darem rozpoznawania i zwalczania (produkowania przeciwciał) tylko jednego szczepu pneumokoków. Gdy do organizmu trafi  bakteria z innego szczepu, układ odpornościowy nie potrafi jej pokonać i rozwija się choroba - często pneumokokowe, ostre zapalenie płuc.

Kogo atakują pneumokoki

Znamy około 90 typów bakterii Streptococus pneumoniae, nazywanej potocznie pneumokokiem. Wywołują one wiele groźnych chorób. Na zakażenie najbardziej narażeni są ci, u których system odpornościowy nie jest doskonały. Przede wszystkim małe dzieci, bo nie miały czasu nabrać odporności, ponadto ich układ oddechowy jest jakby mniej szczelny, przez co bakterie łatwo przenikają z gardła dalej. W niebezpieczeństwie są też osoby starsze, ponieważ ich organizm wolniej się regeneruje, a układ odpornościowy gorzej radzi sobie z nowymi wyzwaniami. Pneumokoki często atakują chorych na AIDS i nosicieli HIV, których układ odpornościowy nie radzi sobie z zakażeniami.

Choroby wywoływane przez pneumokoki

Pneumokoki mogą wywołać wiele schorzeń. Do najczęstszych zakażeń, nazywanych inwazyjnymi należą:

Nieco rzadziej rozwija się zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie stawów, zapalenie kości, zapalenie szpiku, zapalenie ślinianek, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie otrzewnej, zapalenie wsierdzia, zapalenie osierdzia czy zapalenie jądra, zapalenie najądrza, zapalenie prostaty, zapalenie pochwy, zapalenie szyjki macicy i zapalenie jajowodu. Do mniej groźnych chorób zalicza się zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok przynosowych oraz zapalenie spojówek. Choroby inwazyjne leczy się w szpitalu. Pozostałe zwykle w domu.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Nie wolno zaniedbać leczenia zakażeń pneumokokami, ponieważ skutkiem powikłań, jakie wywołują, może być ostra niewydolność oddechowa, a w konsekwencji nawet śmierć.

Pneumokokowe zapalenie płuc

Szacuje się, że na skutek pneumokokowego zapalenia płuc rocznie umiera na świecie ok. 1 mln ludzi. Blisko 40 proc. przypadków przypada na zapalenia płuc u dzieci i niemowląt, podobnie jest u osób w podeszłym wieku, chorych na AIDS.
Do zakażenia dochodzi, gdy bakterie przenikną przez nos czy gardło do dolnych dróg oddechowych. Pojawiają się wtedy duszności, gorączka z dreszczami, kaszel z odkrztuszaniem gęstej wydzieliny i ból w klatce piersiowej.
W przebiegu zapalenia płuc zamiast powietrza w pęcherzykach płucnych pojawia się płyn, który utrudnia oddychanie, czyli wymianę gazową. Osłuchując pacjenta, lekarz słyszy charakterystyczne szmery. Aby potwierdzić rozpoznanie, zleca prześwietlenie. Zwykle jednak stan chorego jest na tyle zły, że konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia. Najczęściej stosuje się antybiotyki o tzw. szerokim spektrum działania, ponieważ pneumokoki nie są wrażliwe na wszystkie leki.

Pneumokoki powodują zapalenie ucha środkowego

Rozwija się po przeziębieniu. Zwykle dotyka dzieci, choć zdarza się także u dorosłych. W 80 proc. przypadków konieczne jest podanie silnego antybiotyku. Gdy bakteria zaatakuje, dziecko płacze bez powodu, bo ucho bardzo boli. Dochodzi też do przytłumienia słuchu. U małych dzieci pierwszym sygnałem dla rodziców powinno być tarcie ucha. Często jednak właściwe rozpoznanie jest trudne, bo pierwszym objawem choroby bywa biegunka, wymioty lub nudności.
Złe samopoczucie dziecka powinno skłonić nas do wizyty u lekarza. Nieleczone zapalenie ucha może skończyć się częściową utratą słuchu, co m.in. znacznie utrudni prawidłowy rozwój dziecka.

Zapalenie zatok przynosowych wywołane pneumokokami

Popularnie nazywane jest przeziębieniem. Dzieci i osoby starsze w ciągu roku przechodzą 6-8 infekcji wirusowych. Około 5-13 proc. zachorowań powodują pneumokoki. Pojawia się ropna wydzielina i uczucie zatkania nosa, ból głowy, gorączka, upośledzenie węchu, nieprzyjemny zapach z ust i kaszel. Zapalenie zaostrza też objawy alergii oddechowych i astmy. Jeżeli szybko nie podejmie się leczenia, choroba przekształci się w stan przewlekły, a ten może doprowadzić do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub kości szczękowej.

Szczepienia w walce z pneumokokami

W przeszłości takie zakażenia skutecznie leczono antybiotykami z grupy penicylin. Niestety, w ciągu ostatnich 20 lat wzrosła liczba szczepów odpornych na ten rodzaj antybiotyków. Wiele nie reaguje też na makrolidy, sulfanamidy i tetracykliny.
Najwłaściwszym sposobem walki z pneumokokami są szczepienia. U dzieci zalecana jest szczepionka siedmiowalentna. Podana, nim dziecko ukończy 2 lata, daje 97-proc. ochronę przed 7 najgroźniejszymi szczepami bakterii na ok. 15 lat. Szczepionka jest dobrze tolerowana. Czasem tylko występuje obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu podania, gorączka do 38 st. C, pobudzenie lub senność, brak apetytu. Te dolegliwości mijają po kilku dniach.
Dorośli są odporniejsi, ale gdy już dopadnie ich bakteria - wywołuje zapalenie płuc. Warto więc się zaszczepić przeciw pneumokokom, choć wystarczającą ochronę osobom w średnim, a zwłaszcza starszym wieku daje szczepionka przeciw grypie.

Pneumokoki: szczepionka skoniugowana

Dzieci powyżej 2. roku życia i seniorów powyżej 65. roku życia szczepi się szczepionką polisacharydową. Ale szczepionka ta w niewielkim stopniu pobudza układ odpornościowy, poza tym odporność po szczepieniu jest krótkotrwała.
Ostatnie badania dowiodły, że znacznie skuteczniejszą ochronę daje tzw. szczepionka skoniugowana. Jej stosowanie zaleca się u osób powyżej 65. roku życia (chorujących na serce, płuca, cukrzycę), dzieci powyżej 2. roku życia i dorosłych z anemią, niedoborami odporności lub po usunięciu śledziony. Szczepionka uodparnia na 10-15 lat.
Szczepienie jest zalecane, ale nierefundowane przez budżet państwa.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 18.09.2014

Komentarze (1 - 10 z 21)
juka87, 14.10.2010 17.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mój znajomy w wieku 19 lat zmarł przez pneumokoki, najpierw miał grypę i jakos nie mógł się wyleczyć, aż pewnego dnia dostał drgawek i po kilku dni w szpitalu zmarł...
 
ciekawa, 05.08.2010 09.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
sama mam małego synka, miałam mnóstwo pytań dotyczących pneumokoków. na stronie www.pneumokoki.pl znalazłam możliwość zadania pytania ekspertowi. szybka, rzetelna odpowiedź. polecam wszytskim!!
 
Monika, 04.07.2010 14.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Moja córka była szczepiona od pneumokoków Prewenerem niby lepsza szczepionka a teraz ciagle ma katar zapchany nos i kaszel taki duszący szczególnie w nocy. wymaz z nosa pneumokoki, po leczeniu znowu wraca i następny wymaz znowu pnemokoki i co dała ta szczepionka. To tylko firmy naciągają a my dajemy się nabrać.
 
ktokolwiek12, 08.06.2010 00.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ciekawe czemu tyle się mówi o pneumokokach, zaleca szczepienia, opisuje objawy, skutki zarażenia, a nikt nie pomyślał o refundowaniu szczepionki zwłaszcza u małych dzieci, przecież to one są dla nas ważne, wręcz najważniejsze. Dlaczego nikt nie pisze o badaniach, jakie należy zrobić, jak zapobiec, dlaczego rodzice sami muszą myśleć o tym jak pomóc dziecku, a służba zdrowia bagatelizuje to, traktując skierowania na badania jak zło konieczne.
 
bartek, 31.05.2010 23.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam 19 miesięczną córkę jaką szczepionką najlepiej zaszczepić ?
 
polcia86, 20.05.2010 08.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam moja córeczka już miala 2 razy zapalenie płuc i rotawirusa teraz znowóż chora więc się nie zastanawiam i zaczczepie na pneumokoki tym bardziej że mała ma je za darmo już chyba gorzej być nie może też żaden antybiotyk na nią nie dziala
 
magdalena, 17.04.2010 22.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
u mojego 6 miesiecznnego Emilka stwierdzono liczne bakterie pneumokokow z wymazu z noska. w tej chwili bierze antybiotyki. z dnia na dzien bylo coraz gorzej, jego stan sie pogarszal. obecnie strasznie kaszle, ma katarek z ropa, zaczynaja puchnac mu spojowki i dziasla! nie wiem co dalej ;( i strasznie sie boje ;( ;(
 
oliwka, 01.02.2010 16.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam oczywiście polecam szczepienia ochronne. Zaszczepiłam dziecko również przeciw menigokokom po tym jak o mało co nie straciłam córeczki po pneumokokowym zapalniu płuc, nie zastanawijacie się
 
kasia, 26.01.2010 22.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
czy tez szczepic syna jezeli ma 5 lat?
 
aneta, 23.01.2010 12.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
moj synek zostal 2 tyg temu zaszczepiony na pneumokokia od czwartku lezymy w szpitalu na zapalenie pluc. nie mam pojecia czy to wina szczepionki czy inna. moj starszy syn tesz byl szczepiony i nic mu nie dolega.
 
następne »
strona 1 z 3
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Pigułki antykoncepcyjne:
co osłabia ich skuteczność?
Pigułki antykoncepcyjne: co osłabia ich skuteczność?
Najpopularniejsze artykuły
Mononukleoza: objawy, leczenie, powikłania Mononukleoza: objawy, leczenie, powikłania

Mononukleozą najłatwiej zarazić się przez pocałunek, dlatego często nazywana jest właśnie chorobą...

więcej

31610

Choroba bostońska: objawy. Czy to ospa wietrzna czy bostonka? Choroba bostońska: objawy. Czy to ospa wietrzna czy bostonka?

Choroba bostońska bywa mylona z ospą wietrzną - w przebiegu obu pojawia się wysypka. Ale chorobę...

więcej

20508

Jak można się zarazić gronkowcem? Jak można się zarazić gronkowcem?

Gronkowce żyją powszechnie w otaczającym nas środowisku. To bakterie, których nazwa wzięła się od...

więcej

13724

Borelioza - objawy i leczenie Borelioza - objawy i leczenie

Borelioza znana jest od niedawna, ale niestety zbiera coraz większe żniwo. Lekarze wciąż jednak nie...

więcej

39890

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Wymieniony preparat nie może być stosowany przewlekle. Niestety, w celu ustalenia właściwego postępowania, konieczne jest wykonanie badania lekarskiego i jednoznacznego rozpoznania. Z opisu zmian i...

Jajniki są ruchome, mogą zmieniać swoje położenia. Wynik badania USG nalezy interpretować łącznie z badaniem klinicznym.

Grupy wsparcia
data

Grudzień 21, 2014

Oprócz odchudzania warto zaczęć zdrowo się odżywiać, a nie tylko na czas diety wprowadzić sałatki i warzywa, a potem czipsy i całe śmieciowe jedzenie to efekt dobrego wyglądu będzie na zawsze i do tego będziemy zdrowi. Sałatki z olejami z pierwszego zielonynurt.pl tłoczenia są...

data

Grudzień 19, 2014

wszyscy polecali mi błonnik bo moim głownym problemem była bardzo powolna przemiana materii ale działał on intensywnie i co parę dni także nie czułam się z tym dobrze, za to Novoslim wpływa na pracę jelit regularie przez co czujesz się lepiej jak dla mnie to numer 1

data

Grudzień 17, 2014

''Boisz się, że święta Bożego Narodzenia i dieta odchudzająca będą trudne do pogodzenia? Masz rację! Tradycyjna wieczerza wigilijna, choć postna, jest potężną bombą kaloryczną. Zdarza się, że pochłaniamy nawet 5000-6000 kcal, a więc kilkakrotnie więcej niż wynosi dobowe zapotrzebowanie...

data

Grudzień 21, 2014

Ja kiedyś też używałam jakiego wspomagacza w odchudzaniu teraz wiem że to pomaga na początku, żeby wzmocnić wiarę, ale naprawdę podstawą jest dobra dieta niskokaloryczna dużo warzyw, błonnik witalny, chude mięso, ograniczyć trzeba tłuszcze te zwierzęce, a te dobre z kwasami omega należy...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.