Pneumokoki wywołują ostre zapalenie płuc

Konsultant:lek. med. Grzegorz Borstern, specjalista chorób wewnętrznych
21 komentarze
Autor: Anna Jarosz

Pneumokoki atakują podstępnie i powodują liczne powikłania, w tym groźne zapalenie płuc, które szybko może doprowadzić do obrzęku płuc i niewydolności oddechowej. To stan zagrażający życiu.

Streptococus pneumoniae, znany jako pneumokok, to Gram-dodatnia dwoinka, która na swojej powierzchni ma otoczkę z wielocukrów, czyli polisacharydów. To właśnie owa otoczka, która może być odmiennie zbudowana, decyduje o przynależności pneumokoka do określonego szczepu. Coraz szybciej rośnie liczba szczepów opornych na antybiotyki (31 proc.), co świadczy o “inteligencji” tych drobnoustrojów.
Pneumokoki
są groźne z dwóch powodów. Po pierwsze  przenoszą się drogą kropelkową - wystarczy zatem, by nosiciel kichnął lub zakasłał, a już bakteria atakuje kolejne osoby. A ponieważ upodobała sobie śluzówkę nosa i gardła, łatwo przenika dalej - np. do płuc czy mózgu.
Po drugie rodzimy się z darem rozpoznawania i zwalczania (produkowania przeciwciał) tylko jednego szczepu pneumokoków. Gdy do organizmu trafi  bakteria z innego szczepu, układ odpornościowy nie potrafi jej pokonać i rozwija się choroba - często pneumokokowe, ostre zapalenie płuc.

Słaby układ odpornościowy poddaje się atakom pneumokoków

Znamy około 90 typów bakterii Streptococus pneumoniae, nazywanej potocznie pneumokokiem. Wywołują one wiele groźnych chorób. Na zakażenie najbardziej narażeni są ci, u których system odpornościowy nie jest doskonały. Przede wszystkim małe dzieci, bo nie miały czasu nabrać odporności, ponadto ich układ oddechowy jest jakby mniej szczelny, przez co bakterie łatwo przenikają z gardła dalej. W niebezpieczeństwie są też osoby starsze, ponieważ ich organizm wolniej się regeneruje, a układ odpornościowy gorzej radzi sobie z nowymi wyzwaniami. Pneumokoki często atakują chorych na AIDS i nosicieli HIV, których układ odpornościowy nie radzi sobie z zakażeniami.

Zakażenie pneumokokami - możliwe powikłania

Pneumokoki mogą wywołać wiele schorzeń. Do najczęstszych zakażeń, nazywanych inwazyjnymi należą: ostre zapalenie płuc, opon mózgowo-rdzeniowych, zakażenie krwi (bakteriemia) oraz uogólnione zakażenie krwi (posocznica, tzw. sepsa). Nieco rzadziej rozwija się zapalenie wyrostka robaczkowego, stawów, kości, szpiku, ślinianek, pęcherzyka żółciowego, otrzewnej, wsierdzia, osierdzia czy jądra, najądrza, prostaty, pochwy, szyjki macicy i jajowodu. Do mniej groźnych chorób zalicza się zapalenie ucha środkowego, zatok przynosowych oraz spojówek. Choroby inwazyjne leczy się w szpitalu. Pozostałe zwykle w domu.

Nie przegap

Ważne

Ważne

Nie wolno zaniedbać leczenia zakażeń pneumokokami, ponieważ skutkiem powikłań, jakie wywołują, może być ostra niewydolność oddechowa, a w konsekwencji nawet śmierć.

Pneumokokowe zapalenie płuc

Szacuje się, że na skutek pneumokokowego zapalenia płuc rocznie umiera na świecie ok. 1 mln ludzi. Blisko 40 proc. przypadków przypada na zapalenia płuc u dzieci i niemowląt, podobnie jest u osób w podeszłym wieku, chorych na AIDS.
Do zakażenia dochodzi, gdy bakterie przenikną przez nos czy gardło do dolnych dróg oddechowych. Pojawiają się wtedy duszności, gorączka z dreszczami, kaszel z odkrztuszaniem gęstej wydzieliny i ból w klatce piersiowej.
W przebiegu zapalenia płuc zamiast powietrza w pęcherzykach płucnych pojawia się płyn, który utrudnia oddychanie, czyli wymianę gazową. Osłuchując pacjenta, lekarz słyszy charakterystyczne szmery. Aby potwierdzić rozpoznanie, zleca prześwietlenie. Zwykle jednak stan chorego jest na tyle zły, że konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia. Najczęściej stosuje się antybiotyki o tzw. szerokim spektrum działania, ponieważ pneumokoki nie są wrażliwe na wszystkie leki.

Zapalenie ucha środkowego

Rozwija się po przeziębieniu. Zwykle dotyka dzieci, choć zdarza się także u dorosłych. W 80 proc. przypadków konieczne jest podanie silnego antybiotyku. Gdy bakteria zaatakuje, dziecko płacze bez powodu, bo ucho bardzo boli. Dochodzi też do przytłumienia słuchu. U małych dzieci pierwszym sygnałem dla rodziców powinno być tarcie ucha. Często jednak właściwe rozpoznanie jest trudne, bo pierwszym objawem choroby bywa biegunka, wymioty lub nudności.
Złe samopoczucie dziecka powinno skłonić nas do wizyty u lekarza. Nieleczone zapalenie ucha może skończyć się częściową utratą słuchu, co m.in. znacznie utrudni prawidłowy rozwój dziecka.

Zapalenie zatok przynosowych

Popularnie nazywane jest przeziębieniem. Dzieci i osoby starsze w ciągu roku przechodzą 6-8 infekcji wirusowych. Około 5-13 proc. zachorowań powodują pneumokoki. Pojawia się ropna wydzielina i uczucie zatkania nosa, ból głowy, gorączka, upośledzenie węchu, nieprzyjemny zapach z ust i kaszel. Zapalenie zaostrza też objawy alergii oddechowych i astmy. Jeżeli szybko nie podejmie się leczenia, choroba przekształci się w stan przewlekły, a ten może doprowadzić do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych lub kości szczękowej.

Szczepienia chronią przed atakiem pneumokoków

W przeszłości takie zakażenia skutecznie leczono antybiotykami z grupy penicylin. Niestety, w ciągu ostatnich 20 lat wzrosła liczba szczepów odpornych na ten rodzaj antybiotyków. Wiele nie reaguje też na makrolidy, sulfanamidy i tetracykliny.
Najwłaściwszym sposobem walki z pneumokokami są szczepienia. U dzieci zalecana jest szczepionka siedmiowalentna. Podana, nim dziecko ukończy 2 lata, daje 97-proc. ochronę przed 7 najgroźniejszymi szczepami bakterii na ok. 15 lat. Szczepionka jest dobrze tolerowana. Czasem tylko występuje obrzęk lub zaczerwienienie w miejscu podania, gorączka do 38 st. C, pobudzenie lub senność, brak apetytu. Te dolegliwości mijają po kilku dniach.
Dorośli są odporniejsi, ale gdy już dopadnie ich bakteria - wywołuje zapalenie płuc. Warto więc się zaszczepić przeciw pneumokokom, choć wystarczającą ochronę osobom w średnim, a zwłaszcza starszym wieku daje szczepionka przeciw grypie.

Szczepionka skoniugowana

Dzieci powyżej 2. roku życia i seniorów powyżej 65. roku życia szczepi się szczepionką polisacharydową. Ale szczepionka ta w niewielkim stopniu pobudza układ odpornościowy, poza tym odporność po szczepieniu jest krótkotrwała.
Ostatnie badania dowiodły, że znacznie skuteczniejszą ochronę daje tzw. szczepionka skoniugowana. Jej stosowanie zaleca się u osób powyżej 65. roku życia (chorujących na serce, płuca, cukrzycę), dzieci powyżej 2. roku życia i dorosłych z anemią, niedoborami odporności lub po usunięciu śledziony. Szczepionka uodparnia na 10-15 lat.
Szczepienie jest zalecane, ale nierefundowane przez budżet państwa.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Photos.com

Aktualizacja: 07.07.2014

Komentarze (1 - 10 z 21)
juka87, 14.10.2010 17.27
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mój znajomy w wieku 19 lat zmarł przez pneumokoki, najpierw miał grypę i jakos nie mógł się wyleczyć, aż pewnego dnia dostał drgawek i po kilku dni w szpitalu zmarł...
 
ciekawa, 05.08.2010 09.15
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
sama mam małego synka, miałam mnóstwo pytań dotyczących pneumokoków. na stronie www.pneumokoki.pl znalazłam możliwość zadania pytania ekspertowi. szybka, rzetelna odpowiedź. polecam wszytskim!!
 
Monika, 04.07.2010 14.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Moja córka była szczepiona od pneumokoków Prewenerem niby lepsza szczepionka a teraz ciagle ma katar zapchany nos i kaszel taki duszący szczególnie w nocy. wymaz z nosa pneumokoki, po leczeniu znowu wraca i następny wymaz znowu pnemokoki i co dała ta szczepionka. To tylko firmy naciągają a my dajemy się nabrać.
 
ktokolwiek12, 08.06.2010 00.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ciekawe czemu tyle się mówi o pneumokokach, zaleca szczepienia, opisuje objawy, skutki zarażenia, a nikt nie pomyślał o refundowaniu szczepionki zwłaszcza u małych dzieci, przecież to one są dla nas ważne, wręcz najważniejsze. Dlaczego nikt nie pisze o badaniach, jakie należy zrobić, jak zapobiec, dlaczego rodzice sami muszą myśleć o tym jak pomóc dziecku, a służba zdrowia bagatelizuje to, traktując skierowania na badania jak zło konieczne.
 
bartek, 31.05.2010 23.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
mam 19 miesięczną córkę jaką szczepionką najlepiej zaszczepić ?
 
polcia86, 20.05.2010 08.05
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam moja córeczka już miala 2 razy zapalenie płuc i rotawirusa teraz znowóż chora więc się nie zastanawiam i zaczczepie na pneumokoki tym bardziej że mała ma je za darmo już chyba gorzej być nie może też żaden antybiotyk na nią nie dziala
 
magdalena, 17.04.2010 22.03
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
u mojego 6 miesiecznnego Emilka stwierdzono liczne bakterie pneumokokow z wymazu z noska. w tej chwili bierze antybiotyki. z dnia na dzien bylo coraz gorzej, jego stan sie pogarszal. obecnie strasznie kaszle, ma katarek z ropa, zaczynaja puchnac mu spojowki i dziasla! nie wiem co dalej ;( i strasznie sie boje ;( ;(
 
oliwka, 01.02.2010 16.43
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Witam oczywiście polecam szczepienia ochronne. Zaszczepiłam dziecko również przeciw menigokokom po tym jak o mało co nie straciłam córeczki po pneumokokowym zapalniu płuc, nie zastanawijacie się
 
kasia, 26.01.2010 22.28
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
czy tez szczepic syna jezeli ma 5 lat?
 
aneta, 23.01.2010 12.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
moj synek zostal 2 tyg temu zaszczepiony na pneumokokia od czwartku lezymy w szpitalu na zapalenie pluc. nie mam pojecia czy to wina szczepionki czy inna. moj starszy syn tesz byl szczepiony i nic mu nie dolega.
 
następne »
strona 1 z 3
reklama
Najpopularniejsze artykuły
Półpasiec oczny - groźna postać półpaśca Półpasiec oczny - groźna postać półpaśca

Półpasiec oczny to niebezpieczna postać półpaśća. Wywołuje go wirus ospy wietrznej, który atakuje...

więcej

6179

Pleśniawki u dorosłych: przyczyny i leczenie pleśniawek w jamie ustnej Pleśniawki u dorosłych: przyczyny i leczenie pleśniawek w jamie ustnej

Pleśniawki u dorosłych, to bolesne białawe plamki, pojawiające się na języku, wewnętrznej stronie...

więcej

5836

Gruźlica - objawy, badanie, leczenie Gruźlica - objawy, badanie, leczenie

Gruźlica rozwija się u 10 proc. zakażonych. W Polsce większość przypadków jej postaci to gruźlica...

więcej

10498

Półpasiec kuzyn ospy. Jakie są objawy półpaśca? Jak leczy się półpaśca? Półpasiec kuzyn ospy. Jakie są objawy półpaśca? Jak leczy się półpaśca?

Półpasiec to choroba wirusowa wywołana tym samym wirusem co ospa wietrzna. W większości przypadków...

więcej

11477

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Korony porcelanowe nie mają określonej na stałe żywotności. Wszystko zależy od użytkowania ich przez pacjenta. Są korony, które przetrwały 20 lat, ale zdarzają się również takie, które pękają po...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

Grupy wsparcia
data

Sierpień 29, 2014

A ja jestem ciekawa, kiedy ludzie pójdą po rozum do głowy? Jak można, choć przez chwilkę pomyśleć, że taka dieta istnieje. Dopóki dopóty będą chętni na takie cuda, oni będą się mnożyć, jak grzyby po deszczu! Aby schudnąć i zawsze mieć wymarzoną wagę, tylko pomogą zasady zdrowego...

data

Sierpień 29, 2014

ja schudłam 10kg w miesiąc (z 62 na 52kg), więc uważam, że jeśli ktoś ma dużo zbędnych kg to może tyle schudnąć, wystarczy samozaparcie

data

Sierpień 28, 2014

nie mozna wejsc na tę strone

data

Sierpień 29, 2014

a ja schudłam 10kg w baaardzo krótkim czasie (z 62 na 52kg po dwójce dzieci, jako panna zawsze miałam 55kg) tak: 1. rano śniadanie bez węglowodanów (np. jajecznica bez chleba, parówki bez chleba, mozarella z pomidorami, jaja gotowane bez chleba itp) + herbata bez cukru 2. około południa...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.