poradnikzdrowie.pl
›Zdrowie
›Jak działa śledziona - budowa śledziony, funkcje śledziony, komórki, krew, miazga biała
Jak działa śledziona
Bez śledziony można żyć - lekarze ją usuwają, gdy zagraża życiu pacjenta. Ale to nieprawda, że nie pełni istotnych funkcji w organizmie: jest to narząd, który należy do dwóch układów - limfatycznego i krwionośnego.
Kładąc na kilku ostatnich żebrach po lewej stronie otwartą dłoń, przykrywamy nią śledzionę. Gdy leżymy, jej długa oś biegnie wzdłuż dziesiątego żebra. Kiedy wstajemy, przód narządu zwrócony w stronę mostka nieco się obniża, ale u zdrowego człowieka nigdy nie wychodzi spod łuku żebrowego. Dlatego, obmacując sobie brzuch, nie wyczujemy śledziony.
Jak kameleon
Wielkość i kształt śledziony w dużej mierze zależą od stopnia wypełnienia jej krwią. Średnio waży ok. 150 g i mieści ok. 50 ml krwi, chociaż może jej zmagazynować kilkakrotnie więcej. Przy chorobach zakaźnych, takich jak dur brzuszny (tyfus) czy zimnica (malaria), jej waga sięga nawet kilku kilogramów. Wówczas lekarz, obmacując brzuch, wyczuwa pod palcami opór w lewym podżebrzu. Co ciekawe, powiększona śledziona zwykle nie boli.W środku narząd ten jest zbudowany z siateczkowatej tkanki łącznej. Gdybyśmy przecięli śledzionę w poprzek i przyjrzeli się powiększonemu plastrowi, zauważylibyśmy dwa dominujące kolory, biały i czerwony. Świadczą one o tym, że śledziona należy jednocześnie do dwóch układów: limfatycznego i krwionośnego. Wyraźnie widzielibyśmy wysepki tzw. miazgi białej - ta część śledziony przynależy do układu limfatycznego (chłonnego) i, mówiąc w uproszczeniu, stoi na straży naszej odporności. Białe wysepki otacza tzw. miazga czerwona, której kolor nadają różne składniki krwi: erytrocyty, leukocyty, płytki i komórki plazmatyczne.Śledzionę otacza błona surowicza i torebka włóknista. Od torebki odchodzą pasma tkanki włóknistej nazywane beleczkami. Wchodzą one w miąższ narządu w postaci pasm i błon. Beleczki są zbudowane ze sprężystych włókien i komórek mięśni gładkich. Zależnie od ruchów tych ostatnich śledziona może się kurczyć i rozkurczać, zasysając krew lub wypychając ją do krwiobiegu.
Niedoceniana służba porządkowa
Jak wykazują badania, śledziona zaczyna się rozwijać już ok. 6. tygodnia życia płodu. Do czego nam służy?
Uprząta stare krwinki. Z zalegających w niej co najmniej 50 ml krwi śledziona wychwytuje i niszczy starzejące się krwinki czerwone i płytki krwi. Produkty ich rozpadu są przekazywane wraz z krwią do wątroby (z nich powstaje bilirubina - składnik żółci).
Wspiera odporność. Śledziona, jako część układu limfatycznego, bierze udział w wytwarzaniu limfocytów - komórek odpornościowych. Produkuje także przeciwciała niezbędne do walki z zakażeniami.
Podtrzymuje życie komórek. W śledzionie powstają substancje magazynujące energię i ułatwiające przepływ krwi. Umożliwiają utrzymanie się tkanek przy życiu w przypadku ich niedotlenienia (np. wysoko w górach).
Magazynuje krew. Nie zawsze cała krew znajduje się w krwiobiegu. Zdarza się (gdy np. organizm broni się przed utratą ciepła), że jej część jest magazynowana - przede wszystkim w wątrobie, ale także w śledzionie.
Gdy mi ciebie zabraknie
Operacyjnie usuwa się śledzionę np. po urazach, kiedy na skutek wypadku samochodowego albo kopnięcia w brzuch narząd pęka i dochodzi do zagrażającego życiu krwawienia do jamy brzusznej. Chory odczuwa wtedy silny ból brzucha, traci siły, robi się blady, ma przyspieszone tętno. Na skutek spadku ciśnienia tętniczego traci przytomność. Musi jak najszybciej trafić do szpitala na stół operacyjny. Życie może mu uratować usunięcie śledziony i podwiązanie jej naczyń krwionośnych.Choć wydaje się to nielogiczne, lekarze czasem celowo usuwają śledzionę. Zdarza się to u osób cierpiących na tzw. małopłytkowość (za mała liczba płytek krwi). Są one narażone na zagrażające życiu krwotoki. Jeżeli nie pomaga im leczenie farmakologiczne (zazwyczaj podaje się sterydy), usuwa się śledzionę. Operacja zwykle radykalnie poprawia stan chorych - nie mają już bowiem narządu niszczącego stare płytki krwi i wytwarzającego przeciwciała przeciwpłytkowe.To prawda, że da się żyć bez śledziony, ale człowiek pozbawiony tego narządu ma mniejszą odporność i jego układ krążenia działa gorzej - śledziona już nie magazynuje krwi ani nie niszczy niepełnowartościowych krwinek. Powinniśmy więc chronić ją przed urazami.
Niepozorny ważny narząd
Śledziona przypomina połączone ze sobą cząstki pomarańczy. Wciska się między żołądek a lewą nerkę. Tuż poniżej miejsca, gdzie dotyka do żołądka, ma zagłębienie stanowiące tzw. wrota śledziony. W nich mieszczą się rozgałęzienia tętnicy oraz żyły śledzionowej, którymi krew dociera i wypływa z narządu.
autor: lek. med. Grzegorz Prasałek (miesięcznik "Zdrowie")
zdjęcia: Purestock
aktualizacja: 19.07.2010
Sklep on line
Komentarze (39) :
Tamara | 23.08.2010 godz 21.53
sledziona
Ja tez jestem sledziona(przez mojego ex meza).
alko | 04.08.2010 godz 13.30
picie
ja mam 21 lat. 13 lat temu usunieto u mnie sledzione. teraz pije dużo, przynajmnniej raz w tygodniu nie wiem jak do chaty wracam. I nic mi nie ma jak narazie. Można pić wg. mine :)
nerkaa | 28.07.2010 godz 21.36
wypadek
mi powiedziano ze mam nie pic ale pije i mam okropne bóle
EMILIA 29 | 09.06.2010 godz 13.40
Dwie śledziony
Ja dowiedziałam się wczoraj ze mam dwie śledziony leczę się już ponad 10 lat ,wielokrotnie miałam robione USG bo lekarze twierdzili że mam guza ,a teraz okazało się że nie potrzebnie truli mnie lekami bo to tylko druga śledziona,
Joanna | 20.05.2010 godz 19.25
2 sledziony
Ja tez mam dwie śledziony:)
mama | 18.05.2010 godz 19.52
2 śledziony
U mojej 3 letniej córki wykryto 2 śledziony ale lekarz powiedział ze to nie przeszkadza.
ania | 14.05.2010 godz 23.58
brak śledziony
mój mąż w wypadku stracił śledzionę i nerkę,jest silnym i zdrowym facetem,bardziej odpornym na wszelkie choroby niż ja.ćwiczy na siłowni do tego ciężko pracuje i widzę że tryska energią:)wypadek zdarzył się 3 lata temu.obecnie mąż ma 37 lat i twierdzi że człowiek w większości sam wmawia sobie często że jest słaby,chory zamiast pozytywnie myśleć i wmówić organizmowi że nic mu nie dolega.powiem szczerze że chyba ma racje,nasz umysł i pozytywne myślenie mogą zdziałać cuda:)pozdrawiam wszystkich i życzę zdrówka:)
pedro | 04.05.2010 godz 19.46
12stnica
dzisiaj bylem u lekarza i wiecie co powiedzial mi ten pan ze mam 8 sledzion i 4 watroby czy to mozliwe? bo nie wydaje mi sie pozdro dla wszystkich ktorzy maja wiecej niz 3 sledziny
Gosia | 01.04.2010 godz 18.04
śledziona
dzisiaj mi pani doktor powiedziała że mam dwie śledziony i to nie był żart .............
haniako1@o2.pl | 22.03.2010 godz 14.58
dwie śledziony
po badaniu wykryto u mnie dwie śledziony.Czy to w czymś przeszkadza
Basia | 16.02.2010 godz 18.49
Mam pytanie...
Mam pytanie. Od 10 lat choruję na WZW typu C . To jest wirusowe zapalenie wątroby. Przeszłam 2 leczenia przeciw wirusowe bez rezultatu pozytywnego dla mnie. I od dłuższego czasu mam małopłytkowość. Śledziona obecnie jest powiększona do 178mm .Zapytuję się czy w tym przypadku usunięcie śledziony będzie miało duży wpływ na dużą wątrobę. Czy może mi ktoś udzielić wyczerpującej odp. na moje wątpliwości.
3 | 09.02.2010 godz 09.19
Ludzie
sory za post poniżej nie poszedłam miało być poszedłem
3 | 09.02.2010 godz 09.18
ludzie
Luzie dziś poszedłam na badania brzucha i wykryto u mnie 3 śledzieny typiara mówiła że jestem 1-szym przypadkiem w jej gabinecie teraz wiem czemu rzadko choruje podobno to jest u 1-dnej osoby na tysiąc albo nawet więcej
kasienka | 07.02.2010 godz 12.59
miałam małopłytkowość
Od dziecka miałam małopłytkowość krwi, leczenie sterydami pomagało na krótko. W pażdzierniku 2009 r miałam usuniętą śledzionę. Wyniki badań natychmiast się poprawiły, nie mam kłopotów z dietą, jem wszystko ( w rozsądnych ilościach) Jestem zdrowa! ;)
po wypadku | 31.01.2010 godz 17.18
...
ja miałem wypadek na motorze i nie mam śledziony po dwóch miesiącach wróciłem do pracy i robiłem wszystko to co przed wypadkiem minoł już rok po wypadku i jest ok wszystko wiec nie ma co sie martwić jej brakiem
mchrapczynsk | 16.01.2010 godz 16.35
trzy śledziony
U mojej jedenastoletniej córki wykryto trzy śledziony.co się z tym wiąże?
patrycja | 10.01.2010 godz 19.12
śledziona
czy można mieć dwie sledziony? jesli tak to czy to szkodzi czemuś
kasia | 06.01.2010 godz 10.52
pytanie
usuniecie sledziony oczywiscie bo mam powiekszona od dluzszego czasu
kasia | 06.01.2010 godz 10.50
pytanie
Witam,mam pytanie mam problemy z czerwonymi krwinkami,mam ich za malo trace duzo krwi...robie rozne badania i chodze od lekarza do lekarza,,,,czuje sie jak krolik doswiadczalny:/ostatnio lekarz rzucil haslo o usunieciu....czy to bezpieczne?
barnow77 | 18.11.2009 godz 13.41
2 śledziony
W KT wykryto,że " w okolicy wnęki Sledziony obecność śledziony dodatkowej o średnicy 0,8 cm". Czy to możliwe,aby rosły dodatkowe śledziony?Jestem po przejściach rakowych,więc wiadomość mnie ścięła.
kika | 06.11.2009 godz 22.26
usunięta śledziiona
usunęli mi śledzionę po wypadku i w ciągu roku choruję około 6 razy na grypę i inne przeziębienia, a oprócz tego kłuje mnie często w miejscu gdzie była śledziona, te dwie sprawy utrudniają mi zycie..
dziubek12 | 04.10.2009 godz 11.21
śledziona
moja córcia miała krwiaka na śledzionie powoli zanikał tydzień temu lekarz stwierdził że jula nie ma śledziony krwiak ją wchłoną córcia ma dopiero roczek boje się co będzie dalej
ewa | 20.08.2009 godz 16.47
to nie watroba
Za malolata spadlam z drzewa i pekla mi sledzioa, od razu usuneli i podali mi krew,od tamtego czasu zaczelam pic alkohol.Pilam non stop przez kilkanascie lat.Nic mi nie bylo.Mama zartowala ze dostalam krew od pijaka bo nikt w naszej rodzinie nie pil. ale trzeba uwazac , brak sledziony oslabia uklad odpornosciowy.
clover23 | 23.07.2009 godz 12.05
Wypadek
Mój kolega miał wypadek. Usunięto mu śledzionę. Wiem, że nie będzie mógł pić alkoholu, chyba, że po sześciu miesiącach lekarze uznają, że jego organizm jest na tyle sprawny, by mógł pić piwo. Wiem również, że będzie musiał przestregać specjalnej diety. Pytanie tylko: jakiej? Czy będzie go ona ograniczała w znaczny sposób? Będzie miał osłabioną odporność, ale czy będzie mógł na przykład przebywać długotrwałe podróże samochodem? Po jakim czasie wróci do pełni sił? Czy brak śledziony będzie sprawiał jakieś kłopoty? Czy będzie musiał przestrzegać jakichś ściśle określonych zasad pozażywieniowych?
Agata | 17.07.2009 godz 09.32
do grani67
Raczej nie, niestety. Na pewno nie więcej niż kieliszek czy dwa.
grania67 | 17.07.2009 godz 08.47
usuniecie sledziony
czy mozna pic alkohol po usunieciu sledziony?
Sofokles | 22.06.2009 godz 09.56
Jest i na to sposób
Unikać urazów:)
jolcia | 21.06.2009 godz 14.56
chronić slędzionę przed urazami
Bardzo dobry pomysł, tylko może jakaś podpowiedż jak chronić śledzionę przed urazami?
Redakcja | 26.05.2009 godz 09.46
do pyska666
Jeśli chcesz uzyskać odpowiedź od lekarza, najlepiej zadać pytanie bezpośrednio specjaliście. Lista ekspertów znajduje się u góry po prawej, na stronie głównej poradnika. Pozdrawiamy.
pyska666 | 26.05.2009 godz 01.53
ból brzucha
miło by bylo , gdyby ktos odpowiadal na te kmentarze, ale wiem lekarz nic nie powie jesli mu sie nie zaplaci! (powodzenia i życia w zdrowiu bo koledzy wam nie pomogą)
redakcja | 12.10.2007 godz 15.17
zadawanie pytań
jeśli chcesz uzyskać odpowiedź, zadaj pytanie specjaliście - znajdziesz go w lewym menu
joanna | 15.08.2007 godz 21.41
spenektomia
witam.pozdrawiam.niespełna półtora roku usunięto mi śledziona z powodu powiększającego się naczyniaka i boleści w lewym podżebrzu.chodziłam od lekarza do lekarza i co rusz robiłam nowe badania przez 4 lata, w końcu zdecydowali się usunąć śledzionę.od tamtego czasu ciągle żle się czuję i mam wysoką płytkowość i wysokie leukocyty.żaden lekarz nie zaproponował mi żadnych leków po operacji i teraz.brzuch jak mnie bolał tak mnie boli.i jestem coraz słabsza, a musiałam iść do pracy gdzie trzeba dżwigać praktycznie na brzuchu.nie wiem czy to dobrze.cz nie za wcześnie ale sytuacja mnie zmusiła.boję się ze coś będzie nie tak.proszę o radę
mania | 09.05.2007 godz 06.48
spenektomia
ja miałam śledzionę długości 25 cm. i ważyła 1,5 kg. , a w niej torbiel wielkości grejfruta i mnóstwo małych torbieli, operację miałam dwa lata temu niestety po operacji dostałam wylewu wewnętrznego i musiałam być reanimowana, po moich doświadczeniach wiem,że to wcale nie taka banalna operacja, no i faktycznie z moją odpornością nie za bardzo, i chciałabym wiedzieć na co po takiej operacji zwrócić szczególną uwagę, i jakich leków niw można zażywać.pozdrawiam
aga | 09.04.2007 godz 21.36
maloplytkowosc
Mam pytanie; od 5lat lecze sie w poradni hematologiczno-onkologicznej na maloplytkowosc lekarze nie wiedza z jakiej przyczyny spadaja mi plytki czy to ma jakies powiazanie ze sledziona?Wogole mam czeste krwawienia z nosa a miesiaczka trwa 11-14dni.Z tego wlasnie powodu zaczelam brac tabletki hormonalne i od tego czasu zle sie czuje co prawda przestalam brac te tabletki ale moj organizm nie moze dojsc do poprzedniego stanu.Zaczelam tyc,bola mnie strasznie plecy,jest mi nedobrze,mam zawroty glowy i boli mnie tak jakby serce ale ekg wychodzi dobre,Pomocy!!!
gosiar | 19.03.2007 godz 16.31
dwie śledziony?
po dzisiejszym badaniu usg jamy brzucha pani doktor odkryła u mnie drugą śledzionę, czy to możliwe?
Zuza | 22.11.2006 godz 14.20
Odrastając śledziona?
Czy to możliwe, że śledziona odrasta? Przeszło 16 lat temu wykonano u mnie zabieg splenektomii, który był wskazany w celu leczenia sferocytozy. W dniu dzisiejszym przy okazji USG jamy brzusznej dowiedziałam się, że są znowu trzy śledziony - zdiagnozowało mnie dwóch lekarzy radiologów i żaden nie miał wątpliwości. Załamałam się, bo w moim przypadku to może oznaczać nawrót choroby i konieczność jej powtórnego usunięcia. Czy to możliwe, że śledziona odrosła, czy jest to wina nienależycie przeprowadzonego zabiegu operacyjnego?
Dawid | 15.11.2006 godz 16.34
usnięcie śledziony
przepraszam że przeszkadzam ale miałem wypadek. miałem operację-usunięcie śłedziony. słyszałem że jak się nie ma śledziony to nie można pić alkoholu. chciałbym się jednak upewnić i zwracam się z tym pytaniem do Pana. Prosze o jak najszybsza odp. przepraszam.
agnieszka | 30.10.2006 godz 18.49
spenektomia
Mam nurtujace mnie pytanie. 3 tyg temu przeszlam zabieg usuniecia sledziony z powodu wykrytej w niej torbieli o dl 52 mm. Ponoc na moja wage byla ona spora (mam 24 lata, wzrost 164, waga 54) i wlasciwie bez zadnych wyjasnien zostalam skierowana na splenektomie. Diagnostyke rozpoczelo badanie USG a uzupelnieniem bylo KT jamy brzusznej. Co prawda jest juz po fakcie i nic juz na to nie poradze, zawierzylam swoj los lekarzom, bo sama sie na tym nie znalam choc poczatkowo zabrzmialo to dla mnie strasznie- usuniecie jakiegos calego narzadu! Powiedziano mi tylko ze bez niego mozna zyc i ze funcje sledziony przejmie w czesci watroba. Teraz jak czytam powyzszy artykol to obawiam sie ze zbyt szybko podjeto tak radykalny krok jak splenektomia. A jakie jest Pana Doktora zdanie? Ja powoli wracam do zdowia, miala szczepienie Vacum 23 i na WZW C i mam brac przez 3 mce po operacji Biosept co drugi dzien. Prosze o jak najszybsza odp i o ustosunkowanie sie do mojego przypadku.
czytane:
Co tydzień bezpłatny serwis newsów nie tylko o zdrowiu, urodzie, odchudzaniu...
Ewelina | 02.09.2010 godz 08.27
usunięcie śledziony
Żyję 57 lat bez śledziony,Usunięto mi ją po wypadku. Nie zauważyłam, żebym była mniej odporna na choroby od moich rówieśników, nie przestrzegam żadnej diety, alkohol też piję. Urodziłam dziecko bez problemu i uważam , że można bez śledzony żyć normalnie.