poradnikzdrowie.pl > Zdrowie - zdrowie, choroby, leczenie, poradnik zdrowie, zdrowie i uroda, profilaktyka, objawy chorób > Anatomia - funkcjonowanie organizmu, budowa komórki, narządy zmysłów, przeszczepy, transplantacje, gospodarka hormonalna, hormony

Ludzka skóra ma niezwykłe właściwości. Przy swoich ok. 2 m²  powierzchni i grubości 1-4 mm, jest jednym z naszych największych organów. Odporna na upał i mróz. Niestraszna jej woda, a także kwasy i zasady, o ile nie mają zbyt wysokich stężeń. Pozostaje miękka, elastyczna i odporna na rozciąganie nawet wtedy, gdy przez długie lata jest wystawiana na niekorzystne działanie warunków atmosferycznych czy przesuszana w klimatyzowanych wnętrzach. Jej wytrzymałość sprawia, że doskonale chroni wewnętrzne tkanki i narządy. Za pomocą skomplikowanego systemu czujników dostarcza do mózgu szczegółowych informacji o otoczeniu i dba, by ciało dostosowało się do warunków panujących na zewnątrz.

Trzy warstwy skóry

Z pozoru jej budowa jest dość prosta. Skóra składa się z trzech warstw różnej grubości. Zewnętrzna to naskórek, pod którym znajduje się skóra właściwa wyściełana od spodu ostatnią warstwą - tkanką podskórną. W każdej warstwie kryją się pokłady bardzo różnorodnych komórek. Odsłaniając swe tajemnice, struktura skóry okazuje się tworem kunsztownym i skomplikowanym. Z zewnątrz pokrywa ją płaszcz lipidowy. Tworzy go zawiesina wodno-olejowa i cząsteczki białka (keratyny) wytwarzane przez keranocyty, podstawowe komórki naskórka. Są produkowane na najgłębszym poziomie, w warstwie podstawnej naskórka, a z czasem spłaszczają się i obumierają. Te, które znajdują się najwyżej, w warstwie rogowej, nieustannie się złuszczają, odsłaniając kolejne pokłady. Dopóki jesteśmy młodzi, proces ten trwa krótko, około 24 dni, a warstwa rogowa jest dość cienka. Dlatego wtedy właśnie skóra ma zdrowy, ładny odcień, jest elastyczna i promienna.
Z wiekiem proces keratynizacji znacznie się wydłuża, nawet do 35 dni. Skóra traci więc blask, a grubsza warstwa rogowa hamuje wchłanianie np. kremów, które przestają działać, oraz wydzielanie potu i łoju. Pojawiają się głębokie zaskórniki, skóra staje się sucha i mało sprężysta. Nadmierna lub nieprawidłowa keratynizacja powoduje wiele chorób skóry, np. rybią łuskę i łuszczycę.
Komórki naskórka znajdują się również w otoczeniu brodawek włosów oraz wokół tylnych i bocznych części płytek paznokciowych. Dzięki gruczołom potowym i łojowym wraz z wydzielinami skóry - potem i łojem - szkodliwe produkty przemiany materii są usuwane, a skóra może pełnić funkcję ustrojowego termostatu.

Elastyczne wnętrze skóry

Skóra właściwa jest zbudowana z tkanki łącznej zbitej. Charakterystyczne dla jej warstwy zewnętrznej, zwanej brodawkowatą, są brodawki (wypustki), które zawierają pętle naczyń włosowatych bądź ciałka nerwowe i dotykowe. To nasz narząd dotyku. Te charakterystyczne wyniosłości stanowią granicę pomiędzy naskórkiem i skórą. Warstwa wewnętrzna składa się głównie z kilku rodzajów włókien kolagenowych produkowanych przez fibroblasty i fibrocyty. Włókna te tworzą elastyczną sieć o grubych oczkach. Pełni ona funkcję rusztowania skóry. Dlatego właśnie, gdy około 40 roku życia włókna te zaczynają zanikać, w najbardziej spracowanych miejscach, np. na twarzy, w talii, na dłoniach, pojawiają się pierwsze, nieodwracalne zmarszczki.
Oprócz włókien kolagenowych w skórze właściwej znajdują się włókna sprężyste (ich pochodzenie i funkcja nie są jeszcze dokładnie poznane; prawdopodobnie nadają skórze sprężystość) oraz pojedyncze komórki krwi i komórki odpornościowe. Na tym poziomie w niektórych okolicach ciała, np. wokół brodawek sutkowych i ich otoczek oraz w mosznie, występują również skupiska mięśni gładkich, które wzmagają nasze doznania erotyczne.