więcej
- Dietetyk (2255 odpowiedzi)
- Chirurg plastyczny (338 odpowiedzi)
- Kardiolog (68 odpowiedzi)
- Anestezjolog (26 odpowiedzi)
- Pedagog (455 odpowiedzi)
- Ginekolog - położnik (21922 odpowiedzi)
- Urolog (2252 odpowiedzi)
- Psycholog - seksuolog (596 odpowiedzi)
- Chirurg (26 odpowiedzi)
- Dermatolog (6386 odpowiedzi)
- Stomatolog (2894 odpowiedzi)
- Okulista (1427 odpowiedzi)
- Logopeda - pedagog (174 odpowiedzi)
- Fizjolog żywienia (1716 odpowiedzi)
Najpopularniejsze wyszukiwania: brak
0
poradnikzdrowie.pl
›Zdrowie
›Hormony - do czego służą i jak działają - adrenalina, hormony, hormony płciowe, jajniki, tarczyca
Hormony - do czego służą i jak działają
Od hormonów zależy zdrowie, nastrój i wygląd. Hormony służą do przekazywania informacji między poszczególnymi organami, a wytwarzane są przez gruczoły dokrewne. Jeśli równowaga hormonalna jest zaburzona, zaczynasz gorzej się czuć i chorować.
Hormony wytwarzane są przez gruczoły dokrewne (nazywane też gruczołami wydzielania wewnętrznego). To układ sterujący, który tworzą: przysadka mózgowa, tarczyca, przytarczyce, trzustka, nadnercza oraz jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn. O tym, ile i jakiego hormonu potrzebuje nasz organizm, decyduje centrum dowodzenia, czyli przysadka mózgowa, kontrolowana przez podwzgórze. Do przysadki docierają informacje o zapasach hormonów i ich niedoborze. O tym, czy ilość hormonów jest wystarczająca, decyduje podwzgórze. Jeśli któregoś brakuje, wydaje rozkaz przysadce, by zaczęła wydzielać hormon stymulujący, który pobudzi konkretny gruczoł do wzmożonej pracy. Jeżeli czegoś jest za dużo, podwzgórze mówi „stop”.
Jak działają hormony
Działanie układu endokrynologicznego to niezwykły system obejmujący wydzielanie hormonów, które działają jak posłańcy – umożliwiają komunikację między poszczególnymi narządami. Jeśli ten układ działa bez zarzutu, cały organizm funkcjonuje sprawnie. Gdy równowaga układu jest zakłócona, obniża się nastrój, gorzej wyglądamy, zaczynamy chorować. Kiedy gruczoły dokrewne wyprodukują hormony, oddają je do krwi w konkretnym celu: by dostarczyły informacje i polecenia do poszczególnych komórek, tkanek i narządów. Hormony przysadki informują tarczycę, trzustkę, nadnercza i jajniki, co mają robić. Potem każdy z tych narządów rozpoczyna produkcję własnych hormonów, które docierają tam, gdzie są potrzebne. Np. w chwili silnego stresu nadnercza przesyłają do serca adrenalinę, która mobilizuje nas do wysiłku. Gdy przekaz informacji opóźnia się, organizm nie może zareagować na zmieniającą się sytuację.
Gdzie powstają hormony
Każdy z gruczołów wytwarza poszczególne hormony:
- Szyszynka - melatoninę – wraz ze zmierzchem nakłania do snu.
- Przysadka mózgowa - somatotropinę – odpowiada za wzrost i rozwój organizmu; wazopresynę – zapobiega nadmiernemu wydalaniu wody, oksytocynę – prowokuje skurcze macicy podczas porodu, wzmaga popęd seksualny u kobiet; hormon luteinizujący (LH) – reguluje cykl miesiączkowy; folikostymulinę (FSH) – steruje płodnością; prolaktynę – stymuluje rozwój gruczołów mlecznych i podtrzymuje laktację; tyreotropinę – zmusza tarczycę do wytwarzania własnych hormonów; kortykotropinę – pobudza korę nadnerczy do produkcji glikokortykosteroidów.
W 1905 r. filozof Ernest Starling udowodnił, że w ludzkim organizmie znajdują się substancje sterujące, które powstają w określonych tkankach, przenikają do krwi i wywołują różnorodne reakcje narządów. Hormony to maleńkie cząsteczki, których w przeciwieństwie do wirusów czy bakterii nie możemy zobaczyć pod mikroskopem.
Obecne od zawsze
Hormony płciowe nie pojawiają się w organizmie dopiero w czasie pokwitania. Noworodki obu płci w pierwszych dniach życia często miewają powiększone gruczoły piersiowe, czasem można nawet zaobserwować wyciekającą z nich mleczną wydzielinę. To skutek działania matczynych estrogenów, które przechodząc przez łożysko w czasie ciąży, pobudzają rozwój piersi u noworodka. To mija po kilku czy kilkunastu dniach, gdy dziecko wydali nadmiar matczynych hormonów.
- Tarczyca - tyroksynę (T4) i trójjodotyroninę (T3) – przyśpieszają przemianę materii i umożliwiają lepsze wykorzystywanie substancji odżywczych; kalcytoninę – zmniejsza stężenie wapnia we krwi, powodując przenikanie go do kości (zapobiega osteoporozie).
- Przytarczyce - parathormon – jest gwarantem właściwego stężenia wapnia we krwi.
- Kora nadnerczy - mineralokortykosteroidy, np. aldosteron – kontrolują wydalanie sodu i potasu; glikokortykosteroidy, w tym kortyzol – regulują przemianę węglowodanową, hamują procesy zapalne, likwidują stres; androgeny, np. DHEA – przyśpieszają metabolizm tłuszczów, zmniejszają łaknienie, podnoszą odporność, zapobiegają osteoporozie, ujędrniają skórę oraz korzystnie wpływają na nastrój i popęd płciowy.
- Rdzeń nadnerczy - adrenalinę i noradrenalinę, tzw. hormony strachu, walki i ucieczki, spowalniają też pracę jelit.
- Trzustka - insulinę – obniża stężenie glukozy we krwi i wpływa na przemianę materii; glukagon – chroni przed niedocukrzeniem.
- Jajniki - estrogeny, m.in. estradiol – regulują cykl miesiączkowy, umożliwiają rozwój komórek jajowych i zajście w ciążę; progestageny, m.in. progesteron – przygotowują macicę do zagnieżdżenia się jajeczka i zapobiegają poronieniu.
Tyroksyna i trójjodotyronina – hormony urody i zdrowia
Wytwarzane są przez tarczycę. Dzięki nim lepiej trawimy, mamy dobry nastrój, interesuje nas seks. Decydują o wyglądzie skóry i włosów. Tyroksyna wpływa na powstanie podskórnej tkanki tłuszczowej. Jeśli tarczyca źle pracuje, możemy cierpieć na bezsenność, nadmierną potliwość czy kołatanie serca. Przy niedoczynności pojawi się zmęczenie, nadwrażliwość na zimno, łamliwe włosy. By temu zapobiec, warto jeść żywność zawierającą jod (np. sól jodowaną, ryby morskie – najlepsze są dorsz, łosoś, flądra).
Adrenalina – hormon stresu
Powstaje w nadnerczach. Gdy jesteśmy w podbramkowej sytuacji, hormon mobilizuje siły potrzebne do działania lub ucieczki. Pod jego wpływem rośnie ciśnienie krwi, serce bije szybciej, a mięśnie się napinają. Więcej adrenaliny wydziela się też w miłych dla nas chwilach. Jeśli żyjemy w dużym stresie, poziom hormonu nie wraca do normy. Nie powstaje więc noradrenalina, która ma wyciszyć organizm. To niekorzystnie wpływa na układ krwionośny i nerwowy. Aby zachować równowagę, powinniśmy wypracować sobie kilka technik relaksujących – może to być spacer, gimnastyka lub hobby. W stresie nie należy palić papierosów, pić alkoholu ani kawy.
Polecamy także
autor: Anna Jarosz
konsultant: prof. Romuald Dębski, ginekolog, endokrynolog
zdjęcia: Purestock
aktualizacja: 26.10.2011
zdjęcia: Purestock
aktualizacja: 26.10.2011
Dieta dla grubasów
witam...w odchudzaniu wazne jest wsparcie zapraszam: schudnijmyrazem.bnx.pl zapraszam
witam...w odchudzaniu wazne jest wsparcie zapraszam: schudnijmyrazem.bnx.pl zapraszam
Kochanie, poczekaj chwilkę ...
Witam czy ktoś z was ma jeszcze tą metodę APE?? oraz czy mógłbym prosić o podesłanie na maila paulus128@o2.pl z góry wielkie dzięki. pozdro
Witam czy ktoś z was ma jeszcze tą metodę APE?? oraz czy mógłbym prosić o podesłanie na maila paulus128@o2.pl z góry wielkie dzięki. pozdro
prezent na dzien dziecka
Gier jest cala masa, ja osobiscie lubie gry z Adamigo
Gier jest cala masa, ja osobiscie lubie gry z Adamigo
nosidelko ergonomiczne - zna ktoś?
akurat mielismy okazje nosic w tym nosidle i szczerze polecam, bardzo dobrze wykonane
akurat mielismy okazje nosic w tym nosidle i szczerze polecam, bardzo dobrze wykonane
Poradnikzdrowie.pl – wiodący serwis o zdrowiu, zawierający kompendium wiedzy o chorobach, leczeniu, profilaktyce, badaniach. Zdrowie – anatomia – kompendium wiedzy o organach i ich funkcjonowaniu. Wiedza na temat hormonów – co się dzieje, gdy gospodarka hormonalna zostaje zaburzona. Dlaczego warto, każdego dnia, dbać o kręgosłup? Narządy zmysłów – rodzaje, rola, przeznaczenie, funkcjonowanie. Ciało pod lupą – jak dbać o nie, jak chronić przed chorobami i przykrymi dolegliwościami.