Zapalenie oskrzeli czy astma?

22 komentarze
Autor: lek. med. Grzegorz Prasałek, pediatra

Jak odróżnić zapalenie oskrzeli od astmy? Nawet pediatrzy mają z tym kłopoty. Wtedy zamiast na astmę, leczą dziecko na nawracające zapalenie oskrzeli.

Każde dziecko może się przeziębić, czy złapać grypę i kaszleć. Każde może się zasapać, gdy przebiegnie przez podwórze lub wejdzie po schodach na drugie pietro. Jednak tylko co dwudzieste ma astmę. To choroba na całe życie, ale wcześnie rozpoznana i dobrze leczona przez alergologa lub pulmonologa (specjalistę chorób płuc) pozwala normalnie funkcjonować zarówno dziecku, jak i dorosłemu człowiekowi. Złe rozpoznanie i faszerowanie dziecka antybiotykami utrwala niekorzystne zmiany w oskrzelach i odsuwa w czasie właściwe leczenie.

Co odróżnia astmę od zapalenia oskrzeli?

Oskrzela to rurkowate przewody łączące tchawicę z płucami. Ich stan zapalny mogą wywołać zarówno wirusy, jak i bakterie. Wirusy robią to częściej, ale jako powikłanie pojawia się potem często nadkażenie bakteryjne. Przy każdej infekcji błona wyścielająca oskrzela jest zmieniona zapalnie, co powoduje wytwarzanie większej ilości śluzu, a to z kolei wywołuje kaszel. Chore dziecko ma temperaturę, ale zwykle nie za wysoką. Kaszle i przez kilka dni może odkrztuszać ropną, żółtozieloną wydzielinę. Gdy infekcja zajęła oskrzeliki (cienkie rozgałęzienia oskrzeli sięgające do pęcherzyków płucnych), dziecku dokucza duszność. Jeśli mama lub tata przystawią ucho do klatki piersiowej, usłyszą „grube furczenia" podczas wciągania powietrza do płuc. Niestety, nie ma leku, który zapobiegałby zapaleniu oskrzeli. Rodzice mogą jedynie zadbać o zwiększenie ogólnej odporności dziecka. W czasie choroby powinno odpoczywać w domu, dużo pić, zażywać syropy, które rozrzedzają śluz i ułatwiają odkrztuszanie. Jeśli ma wysoką temperaturę, można mu podać paracetamol. Gdy lekarz podejrzewa bakteryjne zapalenie oskrzeli lub chce zapobiec nadkażeniu bakteryjnemu, zleca antybiotyk. Infekcja zwykle mija po kilku, kilkunastu dniach. Jeżeli zapalenie oskrzeli powtarza się 3-4 razy w roku, powinno to zaniepokoić zarówno rodziców, jak i pediatrę. Może to bowiem być astma.

Ważne

Ważne

Astmę od zapalenia oskrzeli odróżnia głównie reakcja oskrzeli na alergeny. Lekarz powinien to uwzględnić, gdy dziecko często choruje. Diagnoza nie jest prosta. Zapaleniu oskrzeli może towarzyszyć ich umiarkowany skurcz. Dziecko może odkrztuszać plwocinę, mieć kaszel, duszności. Przy obu chorobach podczas osłuchiwania lekarz stwierdza furczenia i świsty. Napad astmy bywa poprzedzony zapaleniem oskrzeli z gorączką. Dlatego istotny jest wywiad lekarski. Lepszym wyjściem jest podawanie kromoglikanu zapobiegającego napadom astmy niż mnożenie antybiotyków.

Astma często jest chorobą dziedziczną

Kasia zachorowała na astmę, gdy miała 5 lat. - Pamiętam, że nie mogłam złapać powietrza - przypomina sobie dziś dziesięciolatka. - Mama stała nade mną przestraszona i klepała mnie po plecach, bo myślała, że czymś się zadławiłam. A mnie coraz bardziej coś ściskało w klatce piersiowej. Dzisiaj, gdy czuję, że atak się zbliża, wiem, że nie wolno mi panikować. Muszę wziąć inhalator i wciągnąć ustami powietrze razem z lekiem. Po dwóch, trzech takich wdechach przestaje mnie ściskać. Trochę odpoczywam i mogę wrócić do zajęć.

Lekarze nie wiedzą dokładnie, co jest przyczyną astmy. Częściej zapadają na nią dzieci z rodzin, w których ta choroba już się pojawiała, a więc do pewnego stopnia skłonność do niej jest dziedziczna. Wiadomo, że można zapobiegać atakom lub nie dopuszczać do ich nasilenia, jeśli regularnie stosuje się przepisane leki i postępuje zgodnie z zaleceniami lekarza.

Astma - objawy choroby

Astma to inaczej dychawica oskrzelowa. Dosłownie oznacza trudności w oddychaniu. Dawniej sądzono, że są one wynikiem wyłącznie zwężenia (obturacji) dróg oddechowych. Mięśnie gładkie oskrzeli i oskrzelików kurczą się, powodując zmniejszenie przepływu powietrza. Dzisiaj wiadomo, że to nie sam skurcz, ale zapalna choroba dróg oddechowych odgrywa najważniejszą rolę w pojawianiu się objawów astmy. Można więc powiedzieć, że astma jest specyficznym zapaleniem oskrzeli, któremu towarzyszy ich znaczny skurcz. Ten skurcz, czyli atak astmy, najczęściej następuje po zetknięciu się z alergenem, czyli pyłkami roślin, roztoczami, sierścią zwierząt czy niektórymi pokarmami, np. mlekiem. Wtedy mówi się o astmie oskrzelowej alergicznej. Z kolei atak tzw. astmy oskrzelowej nieswoistej może być wywołany niemal przez wszystko: intensywny zapach, gwałtowną zmianę temperatury, wzięcie aspiryny, dym papierosowy, infekcję, wysiłek fizyczny czy emocje, choćby głośny śmiech. Atak astmy za każdym razem może wyglądać nieco inaczej. Zwykle dziecko nie ma gorączki (chyba że temperatura towarzyszy jakiejś istniejącej już infekcji), jest mu duszno, czuje, jakby obręcz zaciskała się wokół jego klatki piersiowej. Jego wydech się wydłuża, a kaszel staje się suchy, „szczekający". Jeśli mama lub tata przyłożą ucho do jego klatki piersiowej, usłyszą świsty przede wszystkim w czasie wydechu. Dziecko walczy o powietrze, jest więc przerażone. Mówi urywanymi zdaniami. Atak może trwać nawet kilka godzin. Pod koniec dziecko odkrztusza śluzowatą wydzielinę (wyjątkiem są najmłodsi, którzy w ogóle nie odkrztuszają). Gdy poda się odpowiednie leki, objawy szybko ustępują. Jeśli dziecko nie jest właściwie leczone i rodzice nie pilnują, by przestrzegało zaleceń lekarza, może mieć nawet kilka ataków astmy w ciągu roku. Duszność bez wysiłku, trudności z mówieniem, zasinienie skóry palców rąk i skóry wokół ust, zaburzenia tętna, szybkie ruchy klatki piersiowej - świadczą o ciężkim napadzie astmy. Może dojść do niewydolności oddechowej, która zagraża życiu. Trzeba szybko podać dziecku leki i wezwać lekarza.

Życie z astmą

Jeżeli dziecko choruje na astmę, alergolog lub pulmonolog dobierze terapię. Rodzice powinni usunąć wszystko, co może uczulać, np. grube kotary i dywany - jeśli uczulają roztocze, kwitnące rośliny - jeśli alergenami są ich pyłki, mleko - gdy ataki wywołuje nabiał. Czasem trzeba oddać w dobre ręce pieska lub kotka. Warto też się pokusić o szczepionkę odczulającą, o ile lekarz stwierdzi, że nie zaszkodzi to dziecku. Specjalista może natomiast zlecić leki, które:

  •  rozkurczają oskrzela i przerywają napad - beta-2-mimetyki, teofilinę i jej pochodne, preparaty przeciwcholinergiczne;
  • zapobiegają napadom astmy - są to przeciwzapalne kortykosteroidy, kromoglikan i nedokromil oraz leki modyfikujące leukotrieny.

Można je stosować przez wiele lat. Do niedawna dzieci brały sterydy w tabletkach. Teraz są to preparaty do wdychania przez inhalator. Dzięki temu dawki są nawet kilkanaście razy mniejsze, a skutki uboczne (np. tycie) zminimalizowane. Nie trzeba więc bać się nowoczesnych leków sterydowych. Po zażyciu leku dziecko powinno przepłukać usta wodą. To chroni przed grzybicą jamy ustnej.

Diagnoza astmy

Lekarz, po przeprowadzeniu wywiadu z rodzicami i zbadaniu dziecka, u którego podejrzewa astmę, często zleca wykonanie mu dodatkowych badań: Gazometrię - określenie stężenia tlenu i dwutlenku węgla we krwi. Ułatwia podjęcie decyzji o sposobie leczenia. Spirometrię - polega na wdmuchiwaniu powietrza przez ustnik do specjalnego urządzenia. Pozwala na ocenę zaawansowania astmy. Badanie krwi na obecność krwinek kwasochłonnych, tzw. eozynofili - jeśli jest ich więcej niż 250-400 w milimetrze sześć. krwi, to jeden z dowodów potwierdzających astmę. Zmniejszenie ilości tych krwinek świadczy o prawidłowym leczeniu dziecka, głównie sterydami. Badanie plwociny - przy astmie jest w niej dużo eozynofili oraz obecne są tzw. kryształy Charcota-Leydena. Rtg. klatki piersiowej  - może wykazać różne zmiany w zależności od tego, jak ciężki przebieg ma choroba. Identyfikację alergenu - polega na przeprowadzeniu testów skórnych (potwierdzeniem uczulenia jest zaczerwienienie i obrzęk w miejscu naniesienia alergenu), testów RAST (w surowicy pobranej krwi oznacza się swoiste przeciwciała IgE przeciw konkretnym alergenom) oraz wziewnych testów prowokacyjnych z alergenem (dziecko wdycha kolejne substancje, które mogą je uczulać, a osoba przeprowadzająca test ocenia, na co najbardziej reagują oskrzela).

Zobacz także
drukuj
Zdjęcia: Purestock

Aktualizacja: 13.03.2014

reklama
Zakwaszenie organizmu:
objawy, zapobieganie
Zakwaszenie organizmu: objawy, zapobieganie
Najpopularniejsze artykuły
Zapalenie oskrzeli czy astma? Zapalenie oskrzeli czy astma?

Jak odróżnić zapalenie oskrzeli od astmy? Nawet pediatrzy mają z tym kłopoty. Wtedy zamiast na...

więcej

4240

Co może wywoływać ALERGIĘ POKARMOWĄ? Lista produktów powodujących alergię pokarmową Co może wywoływać ALERGIĘ POKARMOWĄ? Lista produktów powodujących alergię pokarmową

Świąd i wysypka po zjedzeniu jajka, drapanie w gardle i łzawienie po lodach z orzechami... Tak może...

więcej

2786

Alergia na pyłki traw. Objawy alergii wziewnej na pyłki traw Alergia na pyłki traw. Objawy alergii wziewnej na pyłki traw

Alergia na pyłki traw to najczęstsza przyczyna objawów okresowego alergicznego nieżytu nosa i...

więcej

2633

ALERGICZNY NIEŻYT NOSA – jak go skutecznie leczyć? ALERGICZNY NIEŻYT NOSA – jak go skutecznie leczyć?

Alergiczny nieżyt nosa ma wiele określeń – przypadłość ta jest znana jako katar sienny,...

więcej

3003

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Wszystko zależy od tego ile lat ma dziecko. Głoska r pojawia się najpóźniej w rozwoju mowy, tj. około 5 roku życia. Przed osiągnięciem tego wieku nie należy podejmować prób ćwiczeń w kierunku...

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Grupy wsparcia
data

Lipiec 29, 2014

1200 kcal za mało, bo będzie jojo :P Przede wszystkim na tej imprezie trzeba się pilnować, żeby nie zjeść za dużo chipsów, paluszków i słodyczy, a i alkohol jest kaloryczny (pomijając fakt, że lepiej z nim nie przesadzać, żeby się nie upić) :D jeśli już pijemy, to lepiej nie brać w tym...

data

Lipiec 29, 2014

Kotki, nie chwalcie się, że schudliście po kilkanaście kilogramów w przeciągu kilkunastu dni... To nie jest zdrowe odchudzanie. Pytanie jak wiele z tego stanowi tłuszcz, a ile woda, mięśnie... Przebieg zdrowego odchudzania zależy od tego, w jakim jesteśmy wieku, jakie grożą nam choroby i...

data

Lipiec 29, 2014

podsumowując jakby nie było raczej po nim nie schudniesz, ale widzisz ile pożytku dla organizmu z takiej kapsułki dziennie :) czy wypitej połowy łyżeczki w moim przypadku. A i żadne proszki na odchudzanie też Ci nie pomogą, nawet nie zawracaj sobie nimi głowy, mądra dieta i ćwiczenia i...

data

Lipiec 29, 2014

Przerażona zaprzestaniem spożywania mięsa? Tak bym tego nie nazwała. Po prostu weszło im to w nawyk, a większość takich ludzi spożywa mięsa zdecydowanie za dużo, bo babcie gotowały i weszło im to w krew. Osobiście zwiększyłam swoją koncentrację jedząc więcej ryb i orzechów. Czekolada...

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.