Co robić, gdy podejrzewasz ZAWAŁ?

1 komentarze
Autor: Joanna Gniadek

Coraz więcej osób, które dopada zawał serca, przeżywa, jeśli tylko szybko trafi do lekarza. Wiedząc, jak postępować, gdy podejrzewamy zawał mięśnia sercowego, dajemy sobie drugą szansę na życie. Poznaj symptomy, wskazujące na zawał serca.

Serce pracuje ciężko: u zrelaksowanego dorosłego człowieka bije ok. 70 razy na minutę i codziennie przepompowuje 7200 litrów krwi. Gdy się zdenerwujesz, przestraszysz albo bez opamiętania ćwiczysz na siłowni czy namiętnie się kochasz – serce przyspiesza nawet dwukrotnie. Żeby mięsień wielkością odpowiadający zaledwie pięści swego właściciela wytrzymał to wszystko, musi być w dobrej kondycji. Niestety, nie dbając o siebie, zwiększasz ryzyko poważnych chorób układu krwionośnego – w tym zawału mięśnia sercowego.

Nie przegap

Co zwiększa ryzyko zawału

Cały organizm oplata system naczyń krwionośnych: żył i tętnic. Tętnicami w kierunku serca płynie krew utlenowana i zawierająca składniki odżywcze. Te najbliższe sercu nazywane są tętnicami wieńcowymi, bowiem okalają je niczym wieniec laurowy. Tętnica to rurka o ściśle określonej średnicy. Jeśli na co dzień „grzeszysz” – jadasz tłusto i obficie, nie uprawiasz sportu, palisz papierosy, pijesz alkohol, stresujesz się, nie leczysz przewlekłych chorób (nadciśnienia tętniczego, cukrzycy) – przekrój tych rureczek powoli, ale systematycznie zmniejsza się, a ich ścianki stają się mniej elastyczne. Trwa to przeważnie wiele lat. Gdy w ścianach osadza się tzw. blaszka miażdżycowa (złogi cholesterolu, triglicerydów, białek), wówczas krew nie może się przez nie przedrzeć. Tlen i składniki odżywcze w coraz mniejszej ilości docierają do serca. A gdy blaszka miażdżycowa pęknie i powstanie w tym miejscu zakrzep – sprawa jest niemal przesądzona. Zakrzep w każdej chwili (np. w trakcie wysiłku czy zdenerwowania, gdy naczynia krwionośne naturalnie się kurczą) może się oderwać od ściany tętnicy, wraz z krwią powędrować w stronę serca, zatrzymać się w najbardziej zwężonym odcinku tętnicy i zatkać ją. Wtedy krew nie dopływa do serca i powstaje zawał.

Objawy wystąpienia zawału

Tkanki mięśnia sercowego, do których nie dociera krew, obumierają. Około 4. dnia od zawału obumarłe komórki są uprzątane przez tzw. komórki żerne. Stopniowo ich miejsce wypełni tkanka bliznowata, ale to zmniejszy tzw. czynną masę serca, czyli część sprawnie pracującą. Jak duży będzie obszar tkanki bliznowatej (jak rozległy zawał) – przesądzają godziny, a nawet minuty, jakie upływają od rozpoczęcia się zawału do czasu udzielenia pomocy. Kardiolodzy mówią nawet o tzw. złotej godzinie – rozpoczęcie w tym czasie terapii daje najwięcej szans na ograniczenie rozległości zawału i na powrót do zdrowia. Najważniejszy jest czas tuż po wystąpieniu pierwszych objawów. W ciągu 3, a nawet 6 godzin można przeprowadzić zabieg udrożnienia tętnic, a jeśli nie jest to możliwe – podać leki rozpuszczające zakrzep. Po 12 godzinach od pojawienia się ostrego bólu zawałowego lekarze niewiele mogą już zrobić. Dlatego tak ważne jest, by nie przeoczyć ani nie zbagatelizować objawów. Nie zawsze są one charakterystyczne, ale najczęściej są to: 

  • ból i/lub ucisk w klatce piersiowej, który może promieniować do barków, rąk, gardła, żuchwy, a nawet do pleców; ból zawałowy zwykle trwa ponad 30 minut
  • trudności w oddychaniu i nudności, objawy podobne jak w zatruciu pokarmowym
  • obfite pocenie się i nieuzasadniony niepokój
  • niekiedy zasłabnięcie.

Nie wszystkie objawy muszą wystąpić u każdego i jednocześnie. Zdarzają się tzw. zawały nieme (np. często u osób chorych na cukrzycę), czyli bez charakterystycznego bólu. Ponadto objawy zawału są nieco inne u kobiet niż u mężczyzn, np. panie częściej miewają tzw. dolegliwości żołądkowe.

Jeśli wystąpią objawy zawału, dzwoń pod nr 999 lub 112

Nie obawiaj się, że wezwiesz pogotowie niepotrzebnie. W przypadku podejrzenia zawału lepiej dmuchać na zimne. Wzywając pomoc z telefonu stacjonarnego dzwoń pod numer 999, z komórkowego – 112. Gdy zawał dotyczy ciebie, jeśli to możliwe, powiadom kogoś bliskiego, zażyj lek zawierający kwas acetylosalicylowy (np. Aspiryna, Acard), który hamuje zlepianie się płytek krwi, zmierz sobie ciśnienie, usiądź lub położyć się i spokojnie poczekać na lekarza. Pamiętaj, że ograniczając ruch, zmniejszasz zapotrzebowanie serca na tlen. Jeśli jesteś świadkiem zawału serca:

  • wezwij pogotowie
  • gdy chory jest przytomny – dowiedz się, jak długo źle się czuje, czy zażył jakieś leki, czy choruje na serce; to ułatwi pracę ekipie reanimacyjnej
  • przed przybyciem karetki połóż chorego, a jeśli mu duszno – posadź
  • zbadaj mu tętno (najlepiej na tętnicy szyjnej) i – jeśli to możliwe – także ciśnienie krwi 
  • jeśli ciśnienie jest wysokie, czekając na pomoc możesz podać jedną dawkę nitrogliceryny (w aerozolu lub tabletkę pod język); dawki nie można powtarzać częściej niż co kwadrans. Jeśli ciśnienie rozkurczowe jest niższe niż 100 mmHg lub tętno zbyt szybkie – nie wolno stosować nitrogliceryny
  • staraj się chorego uspokoić, możesz podać tabletkę leku z kwasem acetylosalicylowym.

Jeśli chory jest nieprzytomny:

  • ułóż go wygodnie na plecach (nie podkładaj nic pod głowę, ponieważ to utrudnia oddychanie)
  • sprawdź, czy oddycha (np. przykładając mu do ust lusterko lub nachylając ucho do jego ust)
  • zmierz tętno na tętnicy szyjnej
  • jeśli nie wyczuwasz tętna i/lub oddechu, musisz jak najszybciej rozpocząć akcję reanimacyjną, bo doszło do zatrzymania krążenia
  • sprawdź, czy chory nie ma czegoś w ustach; jeśli tak, wymieć to palcem (wyjmij też protezę zębową)
  • zrób sztuczne oddychanie metodą usta-usta: jedną ręką odciągnij żuchwę chorego w stronę klatki piersiowej, drugą ręką zatkaj mu nos i wdmuchaj do ust powietrze (klatka piersiowa powinna wyraźnie się unieść)
  • jeśli nadal nie wyczuwasz tętna, rozpoczynasz masaż serca: układasz swoje ręce jedna na drugiej i kładziesz je między piersiami chorego. Przyciskasz je na tyle mocno, by mostek uginał się na 3–4 cm. Co 15 ugnieceń klatki piersiowej wykonujemy 2 wdechy (jeden po drugim).

Taką akcję reanimacyjną prowadzisz do czasu przyjazdu lekarza.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Jupiterimages

Aktualizacja: 21.03.2014

Komentarze (1 - 1 z 1)
zawałowiec, 27.02.2011 13.32
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
nie pal, nie pij, nie sól, nie jedz tłuszczy! A co mogę? Fajnie tak pierniczyć co?
 
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
Co może oznaczać BIAŁKO w MOCZU? Przyczyny i rodzaje białkomoczu Co może oznaczać BIAŁKO w MOCZU? Przyczyny i rodzaje białkomoczu

W prawidłowym moczu badanie nie powinno wykryć białka w ogóle. Ale obecność białka w moczu nie musi...

więcej

38243

Nefrolog czyli nerki do kontroli - niepokojące objawy chorób nerek Nefrolog czyli nerki do kontroli - niepokojące objawy chorób nerek

Nefrolog to lekarz, z którym trzeba się skonsultować, gdy pojawiają się kłopoty z oddawaniem moczu,...

więcej

42764

OPUCHNIĘTE OCZY: przyczyny. Jakie są przyczyny obrzęku powiek? OPUCHNIĘTE OCZY: przyczyny. Jakie są przyczyny obrzęku powiek?

Opuchnięte oczy to dolegliwość, która może mieć bardzo wiele przyczyn. Opuchnięte oczy,...

więcej

37993

OBRZĘKI - o czym świadczą? Czy to objaw choroby? OBRZĘKI - o czym świadczą? Czy to objaw choroby?

Masz spuchnięte stopy i nie możesz włożyć pantofli. Przeraża cię odbicie w lustrze, bo masz worki...

więcej

54570

Znajdź badanie

Wybierz badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

W przypadku wymienionych leków należy bezwzględnie unikać ekspozycji na słońce. Proszę skontaktować się z lekarzem prowadzącym w celu modyfikacji terapii. Nie jest medycznie uzasadnione łączenie w...

Tabletki z 17. i 21. dnia mają ten sam skład i jest bez znaczenia, w jakiej kolejności je pani przyjęła.

Przezierność karkowa to nie to samo co fałd karkowy. Przezierność ocenia się między 11. a 13. tygodniem ciąży, później już nie, ponieważ nie jest widoczna. Fałd karkowy to fałd tłuszczowy na karku....

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.