UROGRAFIA - badanie RTG nerek z użyciem kontrastu

Konsultant:lek. med. Mieczysław Ołpiński, urolog
22 komentarze
Autor: Magdalena Próchnicka-Jarosz

Zwykle sądzimy, że radiologicznie bada się tylko płuca i kości. Tymczasem rentgenem można zdiagnozować też inne narządy. Urografia jest tego najlepszym przykładem - umożliwia bowiem dokładne obejrzenie całego układu moczowego.

Mimo istnienia wielu nowoczesnych badań, jak np. tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny, urografia jest nadal podstawową metodą rozpoznawania chorób układu moczowego. Ale nie jedyną. Zazwyczaj diagnozowanie zaczyna się od ultrasonografii (USG). Jeśli to badanie wykaże nieprawidłowości, trzeba wykonać urografię. Wprawdzie nie zawsze udaje się dzięki niej rozpoznać chorobę, czasem potrzebne są jeszcze inne, uzupełniające analizy, ale uzyskane informacje pozwalają urologowi zaplanować dalszy tok postępowania.

Urografia - sesja zdjęciowa

Układ moczowy to zespół narządów, których zadaniem jest - mówiąc najogólniej - sprawne wydalanie moczu. Do układu należą nerki, moczowody, pęcherz i cewka moczowa. Aby uzyskać obraz budowy (morfologii) tych organów i ich funkcjonowania, robi się serię zdjęć rentgenowskich. Obraz na kliszy powstaje jedynie wtedy, gdy poda się pacjentowi środek cieniujący, czyli kontrast. Dostaje się on wraz z krwią do nerek, a potem do moczu, z którym przechodzi do dalszych części układu moczowego. Lekarze mówią wtedy o zakontrastowanym moczu. Pierwsze zdjęcia (faza nefrograficzna badania) pokazują nerki: ich liczbę (dwie, tylko jedna lub więcej niż dwie), położenie (prawidłowe lub nieprawidłowe) i kształt. Wykazują również obecność niektórych kamieni, tzw. niecieniujących.
W następnej, wydalniczej fazie badania można również obserwować, czy obie nerki wydalają mocz w tym samym czasie, czy są jakieś przeszkody, które blokują swobodny przepływ moczu do pęcherza. Kontrast, wypełniając układy kielichowo-miedniczkowe w nerkach, dostarcza wiadomości o ich budowie oraz o odpływie moczu przez moczowody do pęcherza. Na tym etapie badanie pokazuje to, czego nie widać na USG - moczowody. Niekiedy są one poszerzone (na skutek utrudnionego odpływu moczu) i układają się łukowo lub są zagięte, co bywa przyczyną gromadzenia się tam moczu i powstawania stanów zapalnych. Czasami w moczowodzie odkrywa się kamień, który blokuje swobodny odpływ moczu do pęcherza.
W ostatniej fazie badania zakontrastowany mocz wypełnia pęcherz. Na zdjęciu widać zarys pęcherza, jego ściany - gładkie lub pogrubione - ewentualne uchyłki, guzy, cień powiększonej prostaty. Można też przekonać się, czy po mikcji (oddaniu) mocz nie zalega w pęcherzu.

Urografia - kontrast prawdę powie

Często chory skarży się na gwałtowne uczucie ciepła, a nawet gorąca, swędzenie skóry, nudności, czasami ma wymioty. W skrajnych przypadkach może nastąpić nagły spadek ciśnienia tętniczego, a niezwykle rzadko zagrożone bywa życie.
To, że drogi moczowe są widoczne na zdjęciu rentgenowskim, zależy od obecności jodu w kontraście. Jod silnie pochłania promieniowanie rentgenowskie. Kontrast jest organicznym związkiem jodu rozpuszczonym w wodzie. Organizm go nie wchłania, lecz prawie w 100 proc. wydala wraz z moczem. Osobom, które są uczulone na jod lub mają toksyczne wole tarczycy, nie zaleca się wykonywania urografii.

Urografia - w świetle promieni

Do urografii trzeba się przygotować. W dniu badania należy być na czczo, a poprzedniego dnia powinno się przyjąć środek przeczyszczający, aby przewód pokarmowy nie był wypełniony ani masą pokarmową, ani gazami. Jeszcze wcześniej pacjent musi wykonać określone badania krwi, tzn. oznaczyć poziom kreatyniny i mocznika. Oba te wskaźniki pośrednio obrazują czynność nerek. Idąc na urografię, trzeba wziąć ze sobą wyniki tych analiz.

Ważne

Ważne

Urografię robi się najczęściej w przychodniach przyszpitalnych, które dysponują aparatem rentgenowskim. Niezbędnym do spełnienia warunkiem jest obecność w czasie badania lekarza anestezjologa, którego można zawsze prosić o pomoc w razie ostrej reakcji pacjenta na podany kontrast. Wynik badania to komplet zdjęć rentgenowskich oraz opis wykonany przez lekarza radiologa.
Jeżeli urografia nie daje konkretnego jednoznacznego wyniku, zazwyczaj lekarz zleca zrobienie scyntygrafii. W takiej sytuacji urografia jest wprawdzie podstawowym, ale tylko jednym z kilku badań, które trzeba przeprowadzić, żeby postawić ostateczną diagnozę.

Urografia trwa zwykle ok. 30 minut. Pacjent kładzie się na plecy, na stole, nad którym zainstalowany jest aparat rentgenowski. Najpierw wykonuje się zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej, bez środka cieniującego. Następnie podaje się dożylnie kontrast. Po upływie minuty od wstrzyknięcia kontrastu robi się zdjęcie, a następne po 7, 12 i 25 minutach. Pierwsze w kolejności fotografuje się nerki, ich układ kielichowo-miedniczkowy, moczowody i pęcherz. Na zakończenie badania, gdy zakontrastowany mocz znajduje się w pęcherzu, wykonuje się dodatkowo zdjęcie w pozycji stojącej, aby sprawdzić, w jakim stopniu pęcherz się obniża. Jest to szczególnie ważne u kobiet, które mają problemy z nietrzymaniem moczu (widać wtedy obniżenie pęcherza poniżej spojenia łonowego). W czasie badania w pozycji stojącej można też przekonać się, czy któraś z nerek jest nadmiernie ruchoma. Wtedy moczowody się zaginają, zalega w nich mocz i powstają częste stany zapalne dolnego odcinka układu moczowego. Ostatnie zdjęcie robi się po oddaniu moczu. Dzięki temu można sprawdzić, czy pęcherz został całkowicie opróżniony (zaleganie moczu często zdarza się u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego).

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 27.01.2014

Komentarze (1 - 10 z 22)
boro, 09.10.2014 16.57
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
od wysypki, przez działanie nefrotoksyczne, obrzęk płuc, skurcz oskrzeli, wstrząs, aż do zgonu. Działania niepożądane zdazaja sie w ok. 12% przypadkow uzycia srodkow starszych (z jodem) i 3-4% przypadkow uzycia srodkow nowych (bez jodu) :) pozdrawiam
 
llpl, 12.02.2014 20.07
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Co moze się stać po kontraście ?
 
refleksjon , 03.11.2013 12.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Urografia nie należy do obojętnych dla organizmu ,więc nie powinno się jej nadużywać ze względu na dużą dawkę promieniowania rozciągniętą w tym samym dniu. W urografii gdzie muszą być promienie Rentgena plus promieniotwórczy jod okolice poniżej pasa i krocza prześwietlane szczególnie o osób młodych w wieku rozrodczym nasuwają obawy natury psychologicznej i są u niektórych powodem stresu. Być może metoda prześwietlenia urograficznego obecnie poprawiła się, aparaty emitują mniej promieni niż dawniej, ale czy we wszystkich typach prześwietleń obszaru ciała? Wiem ,że dawniej ludziom często fundowano lub proponowano prześwietlenie płuc i niektórzy robili co rok. Robili też prześwietlenie głowy często z błahych powodów a diagnostyka i tak była dyskusyjna tzn. mało wyrazista. Robili diagnostykę przewodu pokarmowego u dzieci i dorosłych i po wypiciu papki barytowej rentgenolog w kabinie cykał wiele zdjęć i patrzył pod stałą emisją promieniowania jak papka w przewodzie zachowuje się oraz co tam jest w przewodzie. Obecnie tej inwazyjnej i niebezpiecznej metody prześwietlania przewodu pokarmowego nie stosuje się. Zdjęcia zębów dawnymi aparatami były bardziej szkodliwe,stąd żarty o "wrażeniu świecenia w nocy". Obecnie nowsze aparaty do RTG zębów emitują mniej promieni ale gdy ktoś robi dużo i często zapewne ma obawy mimo że jest to w granicach tolerancji, to jednak ze znakiem zapytania jeżeli chodzi o następstwa zdrowotne u niektórych osób. W niektórych gabinetach nie potrafią lub z pośpiechu zapominają prawidłowo założyć fartuch ołowiany ochronny. U osób z czynnikiem ryzyka nowotworowego lub chorych na nowotwór lekarze powinni rozważyć zasadność prześwietlenia lub wybrać inne metody diagnostyczne, jeżeli to możliwe. Ważne jest też, aby stan techniczny tych aparatów był sprawdzany i przeszkolenie upoważnionych prześwietlających nas również.
 
Dorota, 19.03.2013 11.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Musialam miec urografie....niestety z badania ktore mialo trwac pol godziny zrobil sie caly dzien.Jestem tak naswietlona ,ze noca swiecę.Kontrast to nic pod warunkiem,ze nie jest sie uczulonym na jod!!!Badanie moje trwalo 12 godzin.Wynik niestety nie jest zadawalający i czeka mnie mnie jeszcze wiele innych badan - mniej przyjemnych bo w szpitalu.Straszne jest to ,ze chorujemy na nerki nie wiedzac o tym.Zaden lekarz nie domysli sie ,zeby skierowac nas na tzw badania profilaktyczne.Dopiero jak cos powaznego zaczvna sie dziać w twoim organizmie nad czym juz nie mozna zapanowac ,sami szukamy bo to przeciez my pacjenci konczylismy medycynę....To jest jakis horror i dramat.Moje złe samopoczucie ,skoki cisnienia,zawroty glowy i zmiennosc nastroju , bóle w dole brzucha i w okolicach kręgosłupa -doprowadzilo do chorej nerki,przypadkowo wykrytej podczas badania usg.Długo to trwało zanim trafilam do wlaściwego lekarza,oczywiscie prywatnie.Teraz dopiero zaczynam sie powaznie obowiac ,bo szpital to nie jest komfortowe miejsce ,a zwlaszcza chirurgia. Trzymajcie za mnie chciuki.
 
Jola, 16.01.2013 11.24
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Ja jestem zapisana na urografię 25.01.2013 . trochę się boję
 
damian, 08.04.2012 12.53
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
witam;mam pytanie,czy pod czas urografii trzeba sie rozebrac?
 
Janka.14.02.2012 19.33, 14.02.2012 19.47
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
dzisiaj moja siostrzenica dostała skierowanie na urografie,trochę się martwię jak ona zniesie ten kontrast,ponieważ jest to dziewczyna z porażeniem mózgowym .Na sam widok igły,robi się blada i spocona
 
Sroka, 06.08.2010 16.42
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
no ja mialam dzisiaj urografie i bardzo zle ja znioslam.... no tak z tydzien przed badaniem jadlam same praktycznie kisielki, budynie - bardzo lekkostrawne posilki. TRZEBA PAMIETAC O TABLETKACH NA PRZECZYSZCZENIE!! I ESPUMISANIE NA WZDECIA BO NIE BEDA CHCIELI ZROBIC. po podaniu kontrastu mialam wstrzas, nudnosci, zawroty głowy, skurcz calej prawej reki... postawilam szpital na bacznosc, podawali mi caly czas cos zeby mi pomoc... ZEBY USPOKOIC WSZYSTKICH KTORZY CZYTALI MOJ KOMENTARZ CHCE POINFORMOWAC ZE LUDZIE Z KTORYMI ROZMAWIALAM O UROGRAFII TO NIE MIELI ZADNYCH SKUTKOW UBOCZNYCH!!:) TYLKO JA JESTEM TAKA PECHOWA;P
 
Danusia, 21.04.2010 15.48
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
zapisano mnie na to badanie na jutro dzisiaj pobrali krew i mam sie przygotować do badania. dzięki waszym komentarzom mniej się boję
 
teresa, 02.03.2010 10.39
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Czy ktoś robił urografię mając nadcisnienie tętnicze ? Już 2 razy miałam przesuwany termin ,ponieważ miałam za wysokie cisnienie
 
następne »
strona 1 z 3
reklama
reklama
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
CHOLESTEROL - jakie są NORMY cholesterolu? CHOLESTEROL - jakie są NORMY cholesterolu?

Poziom cholesterolu we krwi zależy od wielu czynników - diety, aktywności fizycznej, ogólnego stanu...

więcej

26065

Próby wątrobowe: wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che

Próby wątrobowe to badanie z krwi, które ma ocenić pracę wątroby. Jeśli próby wątrobowe mieszczą...

więcej

28375

Badania hormonów płciowych - normy. Kiedy wykonać badania hormonalne? Badania hormonów płciowych - normy. Kiedy wykonać badania hormonalne?

Badania hormonów płciowych u kobiet to badanie krwi, dzięki któremu można sprawdzić, czy poziom...

więcej

22268

Test na HIV - gdzie zrobić go bezpłatnie i anonimowo? Test na HIV - gdzie zrobić go bezpłatnie i anonimowo?

W Polsce 70 proc. osób zarażonych wirusem HIV nie wie, że są nosicielami wirusa. Wśród zakażonych...

więcej

26160

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Listopad 22, 2014

Jest bardzo smaczny. Na pewno hamuje apetyt na słodkie, a kilogramy powoli ubywają.

data

Listopad 21, 2014

Słuchaj, przede wszystkim potrzebujesz fachowej porady i dietetyka, który ułoży dietę specjalnie dla Ciebie, nie ma w internecie diety cud, która uleczy każdego, jesteśmy różni i to co działa na jednego nie koniecznie podziała na drugą osobę. Znalazłam ostatnio fajną firmę, za 60 zł masz...

data

Listopad 18, 2014

Co do skuteczności ja jestem bardzo zadowolona bo waga w ciągu trzech miesięcy spadła 0 14 kg...??

data

Listopad 21, 2014

lepszy jest od tego całego g***** sprzedawanego w aptekach i sklepach

reklama
Aktywna społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.