UROGRAFIA - badanie RTG nerek z użyciem kontrastu

Konsultant:lek. med. Mieczysław Ołpiński, urolog
21 komentarze
Autor: Magdalena Próchnicka-Jarosz

Zwykle sądzimy, że radiologicznie bada się tylko płuca i kości. Tymczasem rentgenem można zdiagnozować też inne narządy. Urografia jest tego najlepszym przykładem - umożliwia bowiem dokładne obejrzenie całego układu moczowego.

Mimo istnienia wielu nowoczesnych badań, jak np. tomografia komputerowa czy rezonans magnetyczny, urografia jest nadal podstawową metodą rozpoznawania chorób układu moczowego. Ale nie jedyną. Zazwyczaj diagnozowanie zaczyna się od ultrasonografii (USG). Jeśli to badanie wykaże nieprawidłowości, trzeba wykonać urografię. Wprawdzie nie zawsze udaje się dzięki niej rozpoznać chorobę, czasem potrzebne są jeszcze inne, uzupełniające analizy, ale uzyskane informacje pozwalają urologowi zaplanować dalszy tok postępowania.

Urografia - sesja zdjęciowa

Układ moczowy to zespół narządów, których zadaniem jest - mówiąc najogólniej - sprawne wydalanie moczu. Do układu należą nerki, moczowody, pęcherz i cewka moczowa. Aby uzyskać obraz budowy (morfologii) tych organów i ich funkcjonowania, robi się serię zdjęć rentgenowskich. Obraz na kliszy powstaje jedynie wtedy, gdy poda się pacjentowi środek cieniujący, czyli kontrast. Dostaje się on wraz z krwią do nerek, a potem do moczu, z którym przechodzi do dalszych części układu moczowego. Lekarze mówią wtedy o zakontrastowanym moczu. Pierwsze zdjęcia (faza nefrograficzna badania) pokazują nerki: ich liczbę (dwie, tylko jedna lub więcej niż dwie), położenie (prawidłowe lub nieprawidłowe) i kształt. Wykazują również obecność niektórych kamieni, tzw. niecieniujących.
W następnej, wydalniczej fazie badania można również obserwować, czy obie nerki wydalają mocz w tym samym czasie, czy są jakieś przeszkody, które blokują swobodny przepływ moczu do pęcherza. Kontrast, wypełniając układy kielichowo-miedniczkowe w nerkach, dostarcza wiadomości o ich budowie oraz o odpływie moczu przez moczowody do pęcherza. Na tym etapie badanie pokazuje to, czego nie widać na USG - moczowody. Niekiedy są one poszerzone (na skutek utrudnionego odpływu moczu) i układają się łukowo lub są zagięte, co bywa przyczyną gromadzenia się tam moczu i powstawania stanów zapalnych. Czasami w moczowodzie odkrywa się kamień, który blokuje swobodny odpływ moczu do pęcherza.
W ostatniej fazie badania zakontrastowany mocz wypełnia pęcherz. Na zdjęciu widać zarys pęcherza, jego ściany - gładkie lub pogrubione - ewentualne uchyłki, guzy, cień powiększonej prostaty. Można też przekonać się, czy po mikcji (oddaniu) mocz nie zalega w pęcherzu.

Urografia - kontrast prawdę powie

Często chory skarży się na gwałtowne uczucie ciepła, a nawet gorąca, swędzenie skóry, nudności, czasami ma wymioty. W skrajnych przypadkach może nastąpić nagły spadek ciśnienia tętniczego, a niezwykle rzadko zagrożone bywa życie.
To, że drogi moczowe są widoczne na zdjęciu rentgenowskim, zależy od obecności jodu w kontraście. Jod silnie pochłania promieniowanie rentgenowskie. Kontrast jest organicznym związkiem jodu rozpuszczonym w wodzie. Organizm go nie wchłania, lecz prawie w 100 proc. wydala wraz z moczem. Osobom, które są uczulone na jod lub mają toksyczne wole tarczycy, nie zaleca się wykonywania urografii.

Urografia - w świetle promieni

Do urografii trzeba się przygotować. W dniu badania należy być na czczo, a poprzedniego dnia powinno się przyjąć środek przeczyszczający, aby przewód pokarmowy nie był wypełniony ani masą pokarmową, ani gazami. Jeszcze wcześniej pacjent musi wykonać określone badania krwi, tzn. oznaczyć poziom kreatyniny i mocznika. Oba te wskaźniki pośrednio obrazują czynność nerek. Idąc na urografię, trzeba wziąć ze sobą wyniki tych analiz.

Ważne

Ważne

Urografię robi się najczęściej w przychodniach przyszpitalnych, które dysponują aparatem rentgenowskim. Niezbędnym do spełnienia warunkiem jest obecność w czasie badania lekarza anestezjologa, którego można zawsze prosić o pomoc w razie ostrej reakcji pacjenta na podany kontrast. Wynik badania to komplet zdjęć rentgenowskich oraz opis wykonany przez lekarza radiologa.
Jeżeli urografia nie daje konkretnego jednoznacznego wyniku, zazwyczaj lekarz zleca zrobienie scyntygrafii. W takiej sytuacji urografia jest wprawdzie podstawowym, ale tylko jednym z kilku badań, które trzeba przeprowadzić, żeby postawić ostateczną diagnozę.

Urografia trwa zwykle ok. 30 minut. Pacjent kładzie się na plecy, na stole, nad którym zainstalowany jest aparat rentgenowski. Najpierw wykonuje się zdjęcie przeglądowe jamy brzusznej, bez środka cieniującego. Następnie podaje się dożylnie kontrast. Po upływie minuty od wstrzyknięcia kontrastu robi się zdjęcie, a następne po 7, 12 i 25 minutach. Pierwsze w kolejności fotografuje się nerki, ich układ kielichowo-miedniczkowy, moczowody i pęcherz. Na zakończenie badania, gdy zakontrastowany mocz znajduje się w pęcherzu, wykonuje się dodatkowo zdjęcie w pozycji stojącej, aby sprawdzić, w jakim stopniu pęcherz się obniża. Jest to szczególnie ważne u kobiet, które mają problemy z nietrzymaniem moczu (widać wtedy obniżenie pęcherza poniżej spojenia łonowego). W czasie badania w pozycji stojącej można też przekonać się, czy któraś z nerek jest nadmiernie ruchoma. Wtedy moczowody się zaginają, zalega w nich mocz i powstają częste stany zapalne dolnego odcinka układu moczowego. Ostatnie zdjęcie robi się po oddaniu moczu. Dzięki temu można sprawdzić, czy pęcherz został całkowicie opróżniony (zaleganie moczu często zdarza się u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego).

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także

Aktualizacja: 27.01.2014

reklama
Najpopularniejsze artykuły
MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki...

więcej

33457

Antygen nowotworowy CA-125: marker nowotworowy Antygen nowotworowy CA-125: marker nowotworowy

Antygen nowotworowy CA-125 jest wykorzystywany w diagnostyce nowotworów - przede wszystkim jako...

więcej

12817

CYTOLOGIA – nieprawidłowy wynik badania cytologicznego nie musi oznaczać najgorszego CYTOLOGIA – nieprawidłowy wynik badania cytologicznego nie musi oznaczać najgorszego

Nieprawidłowy wynik cytologii nie musi oznaczać najgorszego. Rak szyjki macicy rozwija się bowiem...

więcej

16755

Antygen gruczołu krokowego (PSA) - marker nowotworowy

Markery nowotworowe służą do rozpoznania choroby nowotworowej. Jednym z nich jest antygen gruczołu...

więcej

12042

Zamów bezpłatny newsletter

zapisz się
Autodiagnoza

Wybierz badanie

albo

Alfabetyczny indeks badań

A B C D E F G H I J
K L Ł M N O P R S Ś
T U W Z Ż
Eksperci

Niestety, w powyższej sprawie wiele zależy od postępowania urzędniczego w NFZ. Oddział Wojewódzki NFZ istotnie doręcza świadczeniobiorcy potwierdzone skierowanie nie później niż 14 dni przed dniem...

Obecność skrzepów krwi we krwi miesiączkowej jest objawem bardzo obfitych krwawień miesiączkowych, zwykle towarzyszą im bóle brzucha. Obfite krwawienia miesiączkowe, zwłaszcza jeśli występują od...

W przypadku przesuszenia skóry rąk proponuję zastosowanie (wielokrotnie w ciągu dnia) preparatów intensywnie natłuszczających dostępnych w aptekach, takich jak Diprobaza, Nanobaza, Dermobaza, maść...

Grupy wsparcia
data

Sierpień 20, 2014

"witam... gdzie mogłabym nabyć ten produkt, jak się nazywa i jaka jest cena?" Kiedy skończy się ludzka naiwność, a włączy się myślenie?

data

Sierpień 19, 2014

Ja tam dzięki slimcea osiągnełam naprawde sporo,schudłam i to nie tylko o to chodzi bo również zmieniłam cały styl życia, uczęszczam teraz systematycznie na siłowniei trzymam się dalej tej samej diety

data

Sierpień 19, 2014

Regularnie, to najważniejsze. Sałatki bez sosów lub z bardzo lekkimi sosami, chrupki ryżowe, jakieś płatki do mleka... I jak najmniej pieczywa białego, zwłaszcza bułek. No i słodycze, o tym chyba mówić nie trzeba ;) Jakiś owoc lbo warzywko też bezie dobre, tylko trzeba uważać na cukier,...

data

Sierpień 19, 2014

Ja po prostu jem mniej , nie jem przed snem, rano tylko jakiś jogurt naturalny, po południu porządny posiłek no i biorę Novoslim, spoko się po nim czuję chyba dlatego nie mam takiego wilczego apetytu jak zawsze

reklama
Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.