Mammografia czy USG - dwa badania wykrywające raka piersi

Konsultant: prof. dr hab. med. Wiesław Jakubowski, kierownik Zakładu Diagnostyki Obrazowej AM w Warszawie; dr n. med. Krzysztof Nowosad, kierownik przychodni Polskiej Fundacji Europejskiej Szkoły Onkologii
62 komentarze
Autor: Katarzyna Szroeder-Dowjat

Dwa badania, które najszybciej kojarzą się z profilaktyką raka piersi to mammografia i USG piersi. Wiemy, że trzeba badać piersi regularnie, aby w porę wykryć raka piersi. Robimy mammografię i idziemy z wynikiem do ginekologa.  Lekarz kręci głową i każe wykonać USG. Dlaczego? Jakie są wady i zalety tych badań? Kiedy lepiej zrobić mammografię a kiedy USG piersi?

Tak naprawdę zarówno USG piersi jak i mammografia są mammografią, czyli opisem piersi (mamma - z łac. pierś grapho - z gr. piszę). Różnią się tym, że w czasie wykonywania USG wykorzystuje się fale ultradźwiękowe, a podczas mammografii - promieniowanie rentgenowskie. W USG obraz powstaje dzięki temu, że ultradźwięki odbijają się od tkanek. Badanie jest nieszkodliwe dla zdrowia, nie ma przeciwwskazań, również w ciąży. Powinno być poprzedzone wywiadem lekarskim.

Co wykrywa mammografia?

Mammografia zalecana jest głównie dla kobiet po 35 – 40 roku życia, które mają więcej tkanki tłuszczowej, a w niej promienie rentgenowskie lepiej uwidaczniają wszelkie zmiany. Mammografia wykrywa bardzo małe, milimetrowe zmiany, obrazuje kształt guza (regularny kształt sugeruje zmianę łagodną), dobrze uwidacznia zwapnienia, czyli mineralne złogi wapnia. Mogą one być duże (makrozwapnienia) lub małe (mikrozwapnienia). Pierwsze z reguły są łagodne, ma je połowa kobiet po 50.tym roku życia. Bardziej niebezpieczne są mikrozwapnienia, bo mogą być sygnałem raka lub zmian przedrakowych.

Warto wiedzieć, że od listopada 2015 roku American Cancer Society przekonuje, że kobiety nie obciążone żadnym dodatkowym ryzykiem zachorowania na nowotwory piersi powinny rozpoczynać badania mammograficzne dopiero w wieku 45 lat. Wszystko dlatego, że mammografia - zdaniem naukowców -  nie jest doskonałą metodą diagnostyczną i słabo się sprawdza zwłaszcza w przypadku młodszych kobiet

Obfita pierś nie stanowi przeszkody do wykonania mammografii, podobnie jak męska pierś (u mężczyzn też wykonuje się to badanie). Także implanty nie są przeciwwskazaniem. Mogą one zaciemniać jakieś obszary tkanki, ale technik może zastosować odpowiednie metody przemieszczania implantów podczas badania i obraz będzie wystarczająco czytelny. Uciskanie piersi podczas badania, choć bolesne, nie jest niebezpieczne. Zresztą ucisk trwa krócej niż 30 sekund.

USG odróżnia zmiany łagodne od złośliwych

USG to badanie, wykorzystujące dźwięki o bardzo wysokiej częstotliwości (większość ludzi go nie słyszy). Dzięki niemu powstaje obraz przedmiotu. Zaletą USG jest, że można oglądać zmianę pod różnymi kątami. USG robi to, czego nie potrafi mammografia: odróżnia łagodne torbiele od masy będącej złośliwą zmianą. Ale nie wykrywa zwapnień. Jest to badanie zalecane dla kobiet młodszych, które mają w piersiach więcej tkanki gruczołowej. W takiej tkance lepiej się "orientują" właśnie ultradźwięki, a nie promienie rentgenowskie.

Nie przegap

Kiedy USG, kiedy mammografia?

Kobiety młode mają więcej tkanki gruczołowej, wytwarzającej mleko. W badaniach jej obraz jest jasny. Z wiekiem rozrasta się tkanka tłuszczowa, która na kliszy i na monitorze ma ciemne zabarwienie. Rak w USG jest ciemny, na zdjęciu rtg. jasny. Zatem chcąc, by zmiana odróżniała się od tkanki zdrowej, jasną tkankę gruczołową (młodą) powinno się badać ultrasonografem, a ciemną tłuszczową (starszą) - radiologicznie. Sprawa się komplikuje, gdy stosujemy hormonalną terapię zastępczą. Już po dwóch latach systematycznego brania hormonów przyrasta z powrotem tkanka gruczołowa. Pierś "młodnieje". Mimo że przekroczyłyśmy pewien próg wieku, zmiany będą lepiej widoczne w USG. Ale jedno badanie nie zawsze wystarcza również dlatego, że mammografia nie odróżnia zmian litych, guzków od zmian zawierających płyn, np. torbieli. Natomiast USG te różnice wychwytuje bardzo dobrze. Jeśli więc mamy przewagę tkanki gruczołowej, wytwarzającej pokarm (przyjmuje się, że tak jest do 35-40 roku życia), powinnyśmy robić USG. W razie jakichś wątpliwości lekarz da skierowanie na mammografię. Po czterdziestce bardziej miarodajna jest mammografia, toteż od niej zaczynamy. Ale nie możemy na niej poprzestać, zwłaszcza jeśli bierzemy hormony. Oba badania wykonujemy obowiązkowo przed rozpoczęciem terapii hormonalnej. Do mammografii zawsze powinien kwalifikować lekarz. To bardzo ważne, ponieważ od wywiadu zależy interpretacja wyników.

Ważne

Ważne

Najbardziej zagrożone nowotworem piersi są kobiety, które:

  1. nie rodziły - ciąża i karmienie dziecka ochraniają piersi
  2. wcześnie zaczęły miesiączkować i późno przekwitać, czyli miały długi okres aktywności hormonalnej - estrogeny źle wpływają na piersi
  3. przeszły mastektomię (odjęcie piersi) - u nich dwa razy częściej guz może się pojawić po drugiej stronie
  4. ich mama, babcia  czy siostra chorowały na raka piersi lub raka jajnika - ryzyko jest większe 3-, 4-, 5-krotnie niż u pozostałych
  5. ich ojciec chorował na raka prostaty

Przed badaniem piersi powiedz:

  • ile masz lat
  • kiedy miałaś ostatnią miesiączkę
  • czy rodziłaś
  • czy karmiłaś
  • czy bierzesz leki hormonalne
  • czy przeszłaś operacje piersi, bo po nich zostają blizny zaciemniające obraz
  • czy ktoś w rodzinie chorował na raka piersi, jajnika lub prostaty
  • czy robiłaś już badania piersi; jeżeli tak, musisz mieć przy sobie wyniki.

Gdzie się badać?

Wiarygodność badania zależy od aparatu, a także od kwalifikacji lekarza oceniającego obraz. Do tej pory ultrasonografia nie została uznana za umiejętność, z której trzeba zdać egzamin. W związku z tym każdy, kto ma dyplom lekarza medycyny, może kupić aparat  i robić badania. Jak odróżnić specjalistę wykwalifikowanego od nierzetelnego? Trzeba pytać, czy lekarz ma certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego oraz czy pracownia ma akredytację tego towarzystwa. To gwarancja jakości aparatury i warunków sanitarnych wymaganych do prowadzenia działalności medycznej. W przypadku mammografii aparatura musi być standaryzowana wedle zasad Amerykańskiego Towarzystwa Radiologicznego i mieć wywoływarkę przystosowaną wyłącznie do zdjęć piersi.

Nie rób mammografii tam gdzie:

  • jest brudno i nieprzyjemnie,
  • obsługa jest nieuprzejma,
  • lekarz nie bada pacjentki przed mammografią,
  • biust ściskają jak w imadle.

Profilaktyczne badania piersi

Każda kobieta musi je robić systematycznie po ukończeniu 20 lat, a nawet wcześniej, o ile stosuje hormonalną antykoncepcję.

Ostatnio dodane na forum
zobacz wszystkie »
 
 
Redakcja, 21.10.2014 14:34
Samobadanie piersi to nic trudnego! Badanie piersi w domowym zaciszu np. po kąpieli, czy podczas ubierania się może uratować ci życie. Dowiedz się jak badać swoje piersi, aby uchronić się przed rakiem FILM + INSTRUKCJA SAMOBADANIA Link do instrukcji ''kilka kroków'' samobadanie piersi: http://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/badania/Samobadanie-piersi-jak-samodzielnie-badac-piersi_38119.html
admin, 19.09.2011 17:31
Każdego roku u 13-stu tysięcy Polek diagnozuje się raka piersi, z czego ponad połowa umiera. Główną metoda zapobiegania tej chorobie są badania profilaktyczne piersi, a przede wszystkim samobadanie piersi. Jak to robić podpowiadamy w najnowszym, październikowym numerze Zdrowia.
 

Ważne

Ważne
  • Pierwsze USG zaleca się w 20 roku życia. Do ukończenia 30 roku życia warto je powtarzać co 2 lata, a potem raz do roku, jeśli lekarz nie zaproponuje inaczej. USG wykonuje się częściej, jeśli w rodzinie były przypadki raka lub stwierdzono mutacje genów BRCA1 i BRCA2.
  • Pierwszą mammografię zaleca się około 35-40 roku życia, potem powtarza się ją co 1,5-2 lata. Do menopauzy najlepiej wykonywać ją na zmianę z usg.
  • Opracowania amerykańskie zalecają 1 badanie na rok w przedziale wiekowym 40-50 lat i raz na rok badanie powyżej 50 roku życia
  • Opracowania europejskie preferują 1-2 badania w roku w przedziale wiekowym 40-50 lat, a po 50. roku życia - jedno badanie na rok.
  • Sytuacja komplikuje się, gdy kobieta stosuje hormonalną terapię zastępczą. Wówczas już po dwóch latach przyrasta tkanka gruczołowa (pierś jędrnieje, młodnieje). Dlatego zmiany w piersiach będą lepiej widoczne podczas USG niż w mammografii. Jednak, ponieważ USG nie wykrywa zwapnień, które mogą się pojawiać w starszym wieku i sygnalizować zmiany nowotworowe, a mammografia nie odróżnia zmian litych od wypełnionych płynem, lepiej w takiej sytuacji przeprowadzać usg naprzemiennie z mammografią. Ale, uwaga, o tym, czy i na ile jest to konieczne, decyduje lekarz!

Samobadanie piersi [wideo]

Oglądamy i badamy własne piersi tuż po miesiączce; jeśli już nie miesiączkujemy - zawsze w tym samym dniu miesiąca. Do końca życia, bo ryzyko raka zwiększa się z upływem czasu. Młodsze kobiety powinny robić USG piersi co rok, a jeśli są w grupie ryzyka - co pół roku. Starsze kobiety są kierowane na mammografię co półtora roku, a w grupie ryzyka - co rok. Kobietom biorącym HTZ, ze względu na przyrost tkanki gruczołowej, zaleca się na przemian badanie usg. i mammograficzne.

fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij print wydrukuj
Zobacz także
Zdjęcia: Fokus TV

Aktualizacja: 02.11.2015

Komentarze (1 - 10 z 62)
zmartwiona, 14.03.2016 14.38
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Kobiety badajcie się same, obserwujcie. Ja robiłam co 2 lata mmg i co 2 lata usg. W mmg nie wykryli guza który jak potem orzekł biegły miał 7-8mm, w usg rok później lekarz nic nie widział, a po pół roku powtórzyłam badanie bo widziałam że coś jest nie tak. Guz miał już ponad 1 cm i przerzuty do węzłów. Nie badajcie się w Sensor Clinic IBIS w Warszawie przy ul. Szlenkierów bo nawet zdjęcia nie wydali, więc nie można im niczego udowodnić.
 
pacjentka, 03.03.2016 10.30
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
pisze, żeby nie robić min. badań tam gdzie ściskają piersi jak w imadle. Przecież mammografia to właśnie "imadło". Nie spotkałam kobiety, która powiedziałaby, że nie boli. Ludzie ucisk 120 N ma nie boleć??????????????????? Niejedna kobieta bezpośrednio po badaniu zemdlała z bólu.
 
Aga, 22.12.2015 08.36
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
I jedno i drugie to ważne badania. Ja wykonuję usg profilaktycznie co 2 lata a przykładowo moja znajoma robi to co rok. Jeżeli chodzi o moresce to mogę polecić Gabinet USG w Warszawie na Białobrzeskiej.
 
Nienabieżecie mnie na to , 22.11.2015 16.17
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
nie dajcie sobie wcisnąć tego badania po mammografii jest większe ryzyko utworzenia się raka na piersi !!! nie dajcie się kobiety !!
 
kawiarenki, 21.10.2015 10.22
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
aktualnie mammobusy luxmedu jeżdżą po Polsce, więc chociaż z tych bezpłatnych alternatyw starajmy się korzystać jak najwięcej! wiem ze 27 mają być w Białymstoku i Supraślu, bo babcię i mamę planuję wyciągnąć :) ale na stronie cały harmonogram wisi
 
klara, 27.08.2015 23.09
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
w zasadzie wiem że to ryzykowne, ale zapytam może ktoś mi coś napisze, 3 tygodnie temu była mammografia a jutro mam badanie Rtg klatki piersiowej, to chyba niebezpieczne?
 
Ilona, 19.05.2015 10.14
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
bardzo ciekawe sa wasze uwagi i komentarze, nie pomyślałam bym tak o tym Marysia:) w każdym bądź razie jade na usg do lodzi do Medyceusza i stroche się stresuje, ale mam nadzieje, ze będzie dobrze:)
 
marysia, 07.01.2015 16.56
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
i dobrze pani doktor powiedziala. jak sie nie zna tematu to prosze nie krytykowac. mammografi ot tak sie nie robi na zyczenie pacjenta. zaden normlany rzetelny lekarz nie wypsize 30letniej kobiecie skierowania na mammografie... sa inne badania jak usg, czy badania na czynnik ryzyka wystapieniu genu rakotoworczego. zamiast pisac glupoty wystraczy troche poczytac. w KSIAZKACH, a nie artyuklach na niezbyt wysokim poziomie...
 
Moniq, 23.12.2014 13.52
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Tez właśnie słyszałam o mammografie Philipsa. Czytałam sporo na ten temat i jest to pocieszające. Zdecydowanie poprawi to jakość usług. Obnizona dawka promieniowania i bezbolesne badanie pozwoli kobietom na częstsze wizyty i ratowanie zycia. Ja jestem bardzo za.
 
ja, 26.11.2014 16.08
» zgłoś nadużycie » ODPOWIEDZ
Mam 62 lata.Raz w zyciu robilam mammografie.Bardzo ale to bardzo bolalo.Juz nigdy nie zrobie ,Teraz w piatek ide prywatnie robic USG
 
następne »
strona 1 z 7
DlaPacjentow24.pl
Najpopularniejsze artykuły
MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik MORFOLOGIA KRWI - jak odczytać wynik

Morfologia, czyli ogólne badanie krwi, jest pomocna we wczesnym wykryciu wielu chorób. Wyniki...

więcej

31195

Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP Badanie CRP - co to jest i kiedy wykonuje się badanie CRP? Interpretacja wyniku CRP

Badanie CRP (tzw. białko ostrej fazy) to badanie wykonywane z krwi. Celem badania CRP jest...

więcej

28818

Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH) Wyniki TSH: badanie tarczycy, pozwalające oznaczyć poziom tyreotropiny (TSH)

TSH czyli oznaczenie poziomu tyreotropiny we krwi jest podstawowym badaniem, gdy chcemy sprawdzić,...

więcej

25947

Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che Próby wątrobowe: nieprawidłowe wyniki ALAT, ALP, AspAT, GGTP, LDH, Che

Próby wątrobowe to badanie z krwi, które ma ocenić pracę wątroby. Jeśli próby wątrobowe mieszczą...

więcej

24794

Znajdź badanie

albo

albo

Alfabetyczny indeks badań

a b c d e f g h i k
l m n o p r s t u v
w z ż
Eksperci

Ocenia się, że ciąża bliźniacza występuje w 1:80 porodów. To, że jest Pani z bliźniąt, zwiększa szanse na ciążę bliźniaczą. Nie można jednak określić prawdopodobieństwa jej rozwoju, ponieważ również...

Diagnostyka przyczyn poronień powinna obejmować w miarę możliwości wszystkie klinicznie uzasadnione przyczyny. Z badań genetycznych są to: kariotyp u obojga rodziców oraz analiza Leiden i genu...

Zdrowa społeczność

Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.